Imam Tirmidzi : 2985

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي شُعَيْبٍ الْحَرَّانِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْحَرَّانِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ أَبِي النَّضْرِ عَنْ بَاذَانَ مَوْلَى أُمِّ هَانِئٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ تَمِيمٍ الدَّارِيِّ فِي هَذِهِ الْآيَةِ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا شَهَادَةُ بَيْنِكُمْ إِذَا حَضَر أَحَدَكُمْ الْمَوْتُ } قَالَ بَرِئَ مِنْهَا النَّاسُ غَيْرِي وَغَيْرَ عَدِيَّ بْنِ بَدَّاءٍ وَكَانَا نَصْرَانِيَّيْنِ يَخْتَلِفَانِ إِلَى الشَّامِ قَبْلَ الْإِسْلَامِ فَأَتَيَا الشَّامَ لِتِجَارَتِهِمَا وَقَدِمَ عَلَيْهِمَا مَوْلًى لِبَنِي هَاشِمٍ يُقَالُ لَهُ بُدَيْلُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ بِتِجَارَةٍ وَمَعَهُ جَامٌ مِنْ فِضَّةٍ يُرِيدُ بِهِ الْمَلِكَ وَهُوَ عُظْمُ تِجَارَتِهِ فَمَرِضَ فَأَوْصَى إِلَيْهِمَا وَأَمَرَهُمَا أَنْ يُبَلِّغَا مَا تَرَكَ أَهْلَهُ قَالَ تَمِيمٌ فَلَمَّا مَاتَ أَخَذْنَا ذَلِكَ الْجَامَ فَبِعْنَاهُ بِأَلْفِ دِرْهَمٍ ثُمَّ اقْتَسَمْنَاهُ أَنَا وَعَدِيُّ بْنُ بَدَّاءٍ فَلَمَّا قَدِمْنَا إِلَى أَهْلِهِ دَفَعْنَا إِلَيْهِمْ مَا كَانَ مَعَنَا وَفَقَدُوا الْجَامَ فَسَأَلُونَا عَنْهُ فَقُلْنَا مَا تَرَكَ غَيْرَ هَذَا وَمَا دَفَعَ إِلَيْنَا غَيْرَهُ قَالَ تَمِيمٌ فَلَمَّا أَسْلَمْتُ بَعْدَ قُدُومِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ تَأَثَّمْتُ مِنْ ذَلِكَ فَأَتَيْتُ أَهْلَهُ فَأَخْبَرْتُهُمْ الْخَبَرَ وَأَدَّيْتُ إِلَيْهِمْ خَمْسَ مِائَةِ دِرْهَمٍ وَأَخْبَرْتُهُمْ أَنَّ عِنْدَ صَاحِبِي مِثْلَهَا فَأَتَوْا بِهِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَهُمْ الْبَيِّنَةَ فَلَمْ يَجِدُوا فَأَمَرَهُمْ أَنْ يَسْتَحْلِفُوهُ بِمَا يُقْطَعُ بِهِ عَلَى أَهْلِ دِينِهِ فَحَلَفَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا شَهَادَةُ بَيْنِكُمْ إِذَا حَضَرَ أَحَدَكُمْ الْمَوْتُ إِلَى قَوْلِهِ أَوْ يَخَافُوا أَنْ تُرَدَّ أَيْمَانٌ بَعْدَ أَيْمَانِهِمْ } فَقَامَ عَمْرُو بْنُ الْعَاصِ وَرَجُلٌ آخَرُ فَحَلَفَا فَنُزِعَتْ الْخَمْسُ مِائَةِ دِرْهَمٍ مِنْ عَدِيِّ بْنِ بَدَّاءٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَلَيْسَ إِسْنَادُهُ بِصَحِيحٍ وَأَبُو النَّضْرِ الَّذِي رَوَى عَنْهُ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ هَذَا الْحَدِيثَ هُوَ عِنْدِي مُحَمَّدُ بْنُ السَّائِبِ الْكَلْبِيُّ يُكْنَى أَبَا النَّضْرِ وَقَدْ تَرَكَهُ أَهْلُ الْعِلْمِ بِالْحَدِيثِ وَهُوَ صَاحِبُ التَّفْسِيرِ سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يَقُولُ مُحَمَّدُ بْنُ السَّائِبِ الْكَلْبِيُّ يُكْنَى أَبَا النَّضْرِ وَلَا نَعْرِفُ لِسَالِمٍ أَبِي النَّضْرِ الْمَدَنِيِّ رِوَايَةً عَنْ أَبِي صَالِحٍ مَوْلَى أُمِّ هَانِئٍ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ شَيْءٌ مِنْ هَذَا عَلَى الِاخْتِصَارِ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ

Povedal nám [Al Hasan bin Ahmad bin Abu Syu'aib Al Harrani] nám povedal [Muhammad bin Salamah Al Harrani] nám povedal [Muhammad bin Ishaq] od [Abu An Nadlr] od [Badzan], bývalého otroka patriaceho Umm Hani` od [Ibn Abbas] od [Tamim Ad From] o tomto verši Ó, vy, ktorí veríte, ak jeden z vás čelí smrti, zatiaľ čo sa chystá urobiť závet, nech závet dosvedčia dvaja spravodliví ľudia z vás. QS Al Ma`idah: 109, Tamim povedal: „Ľudia sú oslobodení od tohto verša okrem mňa a Adi bin Badda.“ V minulosti boli obaja kresťania, ktorí sa striedali v cestovaní do Sýrie pred islamom. Obaja prišli do Sýrie obchodovať, oboch navštívil otrok patriaci Bani Hashim menom Budail bin Abu Maryam so svojím tovarom, priniesol strieborný pohár, ktorý chcel odniesť kráľovi, tento predmet bol jeho najväčším obchodným artiklom. Ochorel a zanechal im závet, v ktorom im nariadil, aby to, čo mu zostalo, dali jeho rodine. Tamim povedal: „Keď zomrel, vzali sme pohár a predali sme ho za tisíc dirhamov a rozdelili sme ho medzi mňa a Adiho ibn Baddu. Keď sme išli k jeho rodine, dali sme im to, čo sme priniesli. Stratili pohár a pýtali sa nás naň. Povedali sme: ‚Nezanechal nič okrem tohto a nedal nič iné.‘“ Tamim povedal: „Keď som prijal islam, teda keď Prorok (mier a požehnanie Alaha s ním) prišiel do Mediny, cítil som sa za to previnilo, tak som išiel k jeho rodine a povedal som im pravdu. Zaplatil som im päťsto dirhamov a povedal som im, že túto sumu má môj priateľ. Potom ju priniesli Poslovi Alaha (mier a požehnanie Alaha s ním). Požiadal ich o dôkaz a potom im prikázal, aby mu prisahali verdikt založený na ich náboženstve.“ Prisahal a Alah zjavil verš Ó vy, ktorí veríte, keď sa k jednému z vás priblíži smrť a chystá sa urobiť závet, nech to dosvedčia dvaja spravodliví muži z vás, kým sa verš neskončí. Alebo sa obávajú, že prísahy budú vrátené po ich prísahách. QS Al Ma`idah: 109. „Amru bin Al Ash a ďalší muž vstali, obaja prisahali a potom bolo od Adi bin Badda` vzatých sto dirhamov.“ Abu Isa povedal: „Tento hadís je gharib a jeho sanad nie je sahih.“ Abu An Nadl, od ktorého tento hadís vyrozprával Muhammad bin Ishaq, myslím si, že je to Muhammad bin As Sa`ib Al Kalbi, jeho kun-yah je Abu An Nadl. Učenci zanechali jeho hadís a má aj knihu výkladov. Raz som počul Muhammada bin Isma'ila povedať; Muhammadovi bin As Sa`ib Al Kalbimu bol kun-yah Abu An Nadir a nevieme, či mal Salim bin Abu An Nadir Al Madani rozprávanie od Abu Saliha, otroka Umm Hani`. Časť tohto hadísu je stručne prerozprávaná od Ibn Abbása prostredníctvom iného sanádu.