Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)



Ka’ab berkata: akhirnya saya ditakdirkan untuk tidak ikut serta ke medan perang

Imam Bukhari : 4066

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ وَكَانَ قَائِدَ كَعْبٍ مِنْ بَنِيهِ حِينَ عَمِيَ قَالَ سَمِعْتُ كَعْبَ بْنَ مَالِكٍ يُحَدِّثُحِينَ تَخَلَّفَ عَنْ قِصَّةِ تَبُوكَ قَالَ كَعْبٌ لَمْ أَتَخَلَّفْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا إِلَّا فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ غَيْرَ أَنِّي كُنْتُ تَخَلَّفْتُ فِي غَزْوَةِ بَدْرٍ وَلَمْ يُعَاتِبْ أَحَدًا تَخَلَّفَ عَنْهَا إِنَّمَا خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُرِيدُ عِيرَ قُرَيْشٍ حَتَّى جَمَعَ اللَّهُ بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ عَدُوِّهِمْ عَلَى غَيْرِ مِيعَادٍ وَلَقَدْ شَهِدْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةَ الْعَقَبَةِ حِينَ تَوَاثَقْنَا عَلَى الْإِسْلَامِ وَمَا أُحِبُّ أَنَّ لِي بِهَا مَشْهَدَ بَدْرٍ وَإِنْ كَانَتْ بَدْرٌ أَذْكَرَ فِي النَّاسِ مِنْهَا كَانَ مِنْ خَبَرِي أَنِّي لَمْ أَكُنْ قَطُّ أَقْوَى وَلَا أَيْسَرَ حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْهُ فِي تِلْكَ الْغَزَاةِ وَاللَّهِ مَا اجْتَمَعَتْ عِنْدِي قَبْلَهُ رَاحِلَتَانِ قَطُّ حَتَّى جَمَعْتُهُمَا فِي تِلْكَ الْغَزْوَةِ وَلَمْ يَكُنْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُرِيدُ غَزْوَةً إِلَّا وَرَّى بِغَيْرِهَا حَتَّى كَانَتْ تِلْكَ الْغَزْوَةُ غَزَاهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَرٍّ شَدِيدٍ وَاسْتَقْبَلَ سَفَرًا بَعِيدًا وَمَفَازًا وَعَدُوًّا كَثِيرًا فَجَلَّى لِلْمُسْلِمِينَ أَمْرَهُمْ لِيَتَأَهَّبُوا أُهْبَةَ غَزْوِهِمْ فَأَخْبَرَهُمْ بِوَجْهِهِ الَّذِي يُرِيدُ وَالْمُسْلِمُونَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَثِيرٌ وَلَا يَجْمَعُهُمْ كِتَابٌ حَافِظٌ يُرِيدُ الدِّيوَانَ قَالَ كَعْبٌ فَمَا رَجُلٌ يُرِيدُ أَنْ يَتَغَيَّبَ إِلَّا ظَنَّ أَنْ سَيَخْفَى لَهُ مَا لَمْ يَنْزِلْ فِيهِ وَحْيُ اللَّهِ وَغَزَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تِلْكَ الْغَزْوَةَ حِينَ طَابَتْ الثِّمَارُ وَالظِّلَالُ وَتَجَهَّزَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْمُسْلِمُونَ مَعَهُ فَطَفِقْتُ أَغْدُو لِكَيْ أَتَجَهَّزَ مَعَهُمْ فَأَرْجِعُ وَلَمْ أَقْضِ شَيْئًا فَأَقُولُ فِي نَفْسِي أَنَا قَادِرٌ عَلَيْهِ فَلَمْ يَزَلْ يَتَمَادَى بِي حَتَّى اشْتَدَّ بِالنَّاسِ الْجِدُّ فَأَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْمُسْلِمُونَ مَعَهُ وَلَمْ أَقْضِ مِنْ جَهَازِي شَيْئًا فَقُلْتُ أَتَجَهَّزُ بَعْدَهُ بِيَوْمٍ أَوْ يَوْمَيْنِ ثُمَّ أَلْحَقُهُمْ فَغَدَوْتُ بَعْدَ أَنْ فَصَلُوا لِأَتَجَهَّزَ فَرَجَعْتُ وَلَمْ أَقْضِ شَيْئًا ثُمَّ غَدَوْتُ ثُمَّ رَجَعْتُ وَلَمْ أَقْضِ شَيْئًا فَلَمْ يَزَلْ بِي حَتَّى أَسْرَعُوا وَتَفَارَطَ الْغَزْوُ وَهَمَمْتُ أَنْ أَرْتَحِلَ فَأُدْرِكَهُمْ وَلَيْتَنِي فَعَلْتُ فَلَمْ يُقَدَّرْ لِي ذَلِكَ فَكُنْتُ إِذَا خَرَجْتُ فِي النَّاسِ بَعْدَ خُرُوجِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَطُفْتُ فِيهِمْ أَحْزَنَنِي أَنِّي لَا أَرَى إِلَّا رَجُلًا مَغْمُوصًا عَلَيْهِ النِّفَاقُ أَوْ رَجُلًا مِمَّنْ عَذَرَ اللَّهُ مِنْ الضُّعَفَاءِ وَلَمْ يَذْكُرْنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى بَلَغَ تَبُوكَ فَقَالَ وَهُوَ جَالِسٌ فِي الْقَوْمِ بِتَبُوكَ مَا فَعَلَ كَعْبٌ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي سَلِمَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ حَبَسَهُ بُرْدَاهُ وَنَظَرُهُ فِي عِطْفِهِ فَقَالَ مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ بِئْسَ مَا قُلْتَ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا عَلِمْنَا عَلَيْهِ إِلَّا خَيْرًا فَسَكَتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ فَلَمَّا بَلَغَنِي أَنَّهُ تَوَجَّهَ قَافِلًا حَضَرَنِي هَمِّي وَطَفِقْتُ أَتَذَكَّرُ الْكَذِبَ وَأَقُولُ بِمَاذَا أَخْرُجُ مِنْ سَخَطِهِ غَدًا وَاسْتَعَنْتُ عَلَى ذَلِكَ بِكُلِّ ذِي رَأْيٍ مِنْ أَهْلِي فَلَمَّا قِيلَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ أَظَلَّ قَادِمًا زَاحَ عَنِّي الْبَاطِلُ وَعَرَفْتُ أَنِّي لَنْ أَخْرُجَ مِنْهُ أَبَدًا بِشَيْءٍ فِيهِ كَذِبٌ فَأَجْمَعْتُ صِدْقَهُ وَأَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَادِمًا وَكَانَ إِذَا قَدِمَ مِنْ سَفَرٍ بَدَأَ بِالْمَسْجِدِ فَيَرْكَعُ فِيهِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ جَلَسَ لِلنَّاسِ فَلَمَّا فَعَلَ ذَلِكَ جَاءَهُ الْمُخَلَّفُونَ فَطَفِقُوا يَعْتَذِرُونَ إِلَيْهِ وَيَحْلِفُونَ لَهُ وَكَانُوا بِضْعَةً وَثَمَانِينَ رَجُلًا فَقَبِلَ مِنْهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَانِيَتَهُمْ وَبَايَعَهُمْ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمْ وَوَكَلَ سَرَائِرَهُمْ إِلَى اللَّهِ فَجِئْتُهُ فَلَمَّا سَلَّمْتُ عَلَيْهِ تَبَسَّمَ تَبَسُّمَ الْمُغْضَبِ ثُمَّ قَالَ تَعَالَ فَجِئْتُ أَمْشِي حَتَّى جَلَسْتُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ لِي مَا خَلَّفَكَ أَلَمْ تَكُنْ قَدْ ابْتَعْتَ ظَهْرَكَ فَقُلْتُ بَلَى إِنِّي وَاللَّهِ لَوْ جَلَسْتُ عِنْدَ غَيْرِكَ مِنْ أَهْلِ الدُّنْيَا لَرَأَيْتُ أَنْ سَأَخْرُجُ مِنْ سَخَطِهِ بِعُذْرٍ وَلَقَدْ أُعْطِيتُ جَدَلًا وَلَكِنِّي وَاللَّهِ لَقَدْ عَلِمْتُ لَئِنْ حَدَّثْتُكَ الْيَوْمَ حَدِيثَ كَذِبٍ تَرْضَى بِهِ عَنِّي لَيُوشِكَنَّ اللَّهُ أَنْ يُسْخِطَكَ عَلَيَّ وَلَئِنْ حَدَّثْتُكَ حَدِيثَ صِدْقٍ تَجِدُ عَلَيَّ فِيهِ إِنِّي لَأَرْجُو فِيهِ عَفْوَ اللَّهِ لَا وَاللَّهِ مَا كَانَ لِي مِنْ عُذْرٍ وَاللَّهِ مَا كُنْتُ قَطُّ أَقْوَى وَلَا أَيْسَرَ مِنِّي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَّا هَذَا فَقَدْ صَدَقَ فَقُمْ حَتَّى يَقْضِيَ اللَّهُ فِيكَ فَقُمْتُ وَثَارَ رِجَالٌ مِنْ بَنِي سَلِمَةَ فَاتَّبَعُونِي فَقَالُوا لِي وَاللَّهِ مَا عَلِمْنَاكَ كُنْتَ أَذْنَبْتَ ذَنْبًا قَبْلَ هَذَا وَلَقَدْ عَجَزْتَ أَنْ لَا تَكُونَ اعْتَذَرْتَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَا اعْتَذَرَ إِلَيْهِ الْمُتَخَلِّفُونَ قَدْ كَانَ كَافِيَكَ ذَنْبَكَ اسْتِغْفَارُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَكَ فَوَاللَّهِ مَا زَالُوا يُؤَنِّبُونِي حَتَّى أَرَدْتُ أَنْ أَرْجِعَ فَأُكَذِّبَ نَفْسِي ثُمَّ قُلْتُ لَهُمْ هَلْ لَقِيَ هَذَا مَعِي أَحَدٌ قَالُوا نَعَمْ رَجُلَانِ قَالَا مِثْلَ مَا قُلْتَ فَقِيلَ لَهُمَا مِثْلُ مَا قِيلَ لَكَ فَقُلْتُ مَنْ هُمَا قَالُوا مُرَارَةُ بْنُ الرَّبِيعِ الْعَمْرِيُّ وَهِلَالُ بْنُ أُمَيَّةَ الْوَاقِفِيُّ فَذَكَرُوا لِي رَجُلَيْنِ صَالِحَيْنِ قَدْ شَهِدَا بَدْرًا فِيهِمَا أُسْوَةٌ فَمَضَيْتُ حِينَ ذَكَرُوهُمَا لِي وَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُسْلِمِينَ عَنْ كَلَامِنَا أَيُّهَا الثَّلَاثَةُ مِنْ بَيْنِ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْهُ فَاجْتَنَبَنَا النَّاسُ وَتَغَيَّرُوا لَنَا حَتَّى تَنَكَّرَتْ فِي نَفْسِي الْأَرْضُ فَمَا هِيَ الَّتِي أَعْرِفُ فَلَبِثْنَا عَلَى ذَلِكَ خَمْسِينَ لَيْلَةً فَأَمَّا صَاحِبَايَ فَاسْتَكَانَا وَقَعَدَا فِي بُيُوتِهِمَا يَبْكِيَانِ وَأَمَّا أَنَا فَكُنْتُ أَشَبَّ الْقَوْمِ وَأَجْلَدَهُمْ فَكُنْتُ أَخْرُجُ فَأَشْهَدُ الصَّلَاةَ مَعَ الْمُسْلِمِينَ وَأَطُوفُ فِي الْأَسْوَاقِ وَلَا يُكَلِّمُنِي أَحَدٌ وَآتِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُسَلِّمُ عَلَيْهِ وَهُوَ فِي مَجْلِسِهِ بَعْدَ الصَّلَاةِ فَأَقُولُ فِي نَفْسِي هَلْ حَرَّكَ شَفَتَيْهِ بِرَدِّ السَّلَامِ عَلَيَّ أَمْ لَا ثُمَّ أُصَلِّي قَرِيبًا مِنْهُ فَأُسَارِقُهُ النَّظَرَ فَإِذَا أَقْبَلْتُ عَلَى صَلَاتِي أَقْبَلَ إِلَيَّ وَإِذَا الْتَفَتُّ نَحْوَهُ أَعْرَضَ عَنِّي حَتَّى إِذَا طَالَ عَلَيَّ ذَلِكَ مِنْ جَفْوَةِ النَّاسِ مَشَيْتُ حَتَّى تَسَوَّرْتُ جِدَارَ حَائِطِ أَبِي قَتَادَةَ وَهُوَ ابْنُ عَمِّي وَأَحَبُّ النَّاسِ إِلَيَّ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَوَاللَّهِ مَا رَدَّ عَلَيَّ السَّلَامَ فَقُلْتُ يَا أَبَا قَتَادَةَ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمُنِي أُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَسَكَتَ فَعُدْتُ لَهُ فَنَشَدْتُهُ فَسَكَتَ فَعُدْتُ لَهُ فَنَشَدْتُهُ فَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ فَفَاضَتْ عَيْنَايَ وَتَوَلَّيْتُ حَتَّى تَسَوَّرْتُ الْجِدَارَ قَالَ فَبَيْنَا أَنَا أَمْشِي بِسُوقِ الْمَدِينَةِ إِذَا نَبَطِيٌّ مِنْ أَنْبَاطِ أَهْلِ الشَّأْمِ مِمَّنْ قَدِمَ بِالطَّعَامِ يَبِيعُهُ بِالْمَدِينَةِ يَقُولُ مَنْ يَدُلُّ عَلَى كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ فَطَفِقَ النَّاسُ يُشِيرُونَ لَهُ حَتَّى إِذَا جَاءَنِي دَفَعَ إِلَيَّ كِتَابًا مِنْ مَلِكِ غَسَّانَ فَإِذَا فِيهِ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّهُ قَدْ بَلَغَنِي أَنَّ صَاحِبَكَ قَدْ جَفَاكَ وَلَمْ يَجْعَلْكَ اللَّهُ بِدَارِ هَوَانٍ وَلَا مَضْيَعَةٍ فَالْحَقْ بِنَا نُوَاسِكَ فَقُلْتُ لَمَّا قَرَأْتُهَا وَهَذَا أَيْضًا مِنْ الْبَلَاءِ فَتَيَمَّمْتُ بِهَا التَّنُّورَ فَسَجَرْتُهُ بِهَا حَتَّى إِذَا مَضَتْ أَرْبَعُونَ لَيْلَةً مِنْ الْخَمْسِينَ إِذَا رَسُولُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْتِينِي فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْمُرُكَ أَنْ تَعْتَزِلَ امْرَأَتَكَ فَقُلْتُ أُطَلِّقُهَا أَمْ مَاذَا أَفْعَلُ قَالَ لَا بَلْ اعْتَزِلْهَا وَلَا تَقْرَبْهَا وَأَرْسَلَ إِلَى صَاحِبَيَّ مِثْلَ ذَلِكَ فَقُلْتُ لِامْرَأَتِي الْحَقِي بِأَهْلِكِ فَتَكُونِي عِنْدَهُمْ حَتَّى يَقْضِيَ اللَّهُ فِي هَذَا الْأَمْرِ قَالَ كَعْبٌ فَجَاءَتْ امْرَأَةُ هِلَالِ بْنِ أُمَيَّةَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ هِلَالَ بْنَ أُمَيَّةَ شَيْخٌ ضَائِعٌ لَيْسَ لَهُ خَادِمٌ فَهَلْ تَكْرَهُ أَنْ أَخْدُمَهُ قَالَ لَا وَلَكِنْ لَا يَقْرَبْكِ قَالَتْ إِنَّهُ وَاللَّهِ مَا بِهِ حَرَكَةٌ إِلَى شَ

Ekɛɛ wɔ [Yahya bin Bukair] Ekɛɛ wɔ [Al Laits] kɛjɛ [‘Uqail] kɛjɛ [Ibn Shihab] kɛjɛ [‘Abdur Rahman bin ‘Abdullah bin Ka’ab bin Malik] akɛ [‘Abdullah bin Ka’ab bin Malik] -Abdullah bin Ka’ab binuu lɛ ji mɔ kome ni ji Ka’ab bi lɛ. shwilafo- kɛɛ; 'Be ko lɛ, minu [Ka'ab bin Malik] ni miigba sane ko ni ba yɛ ehe beni Rasulullah shi lɛ yɛ Tabuk ta lɛ mli lɛ'. Ka’ab bin Malik kɛɛ akɛ; 'Ashiko mi kɔkɔɔkɔ ni mikɛ Gbalɔ sallallaahu 'alaihi wasallam fataa he yɛ tai ni ekɛ ehe wo mli lɛ amli ja Tabuk ta lɛ pɛ, shi ashi mi hu yɛ Badr ta lɛ mli. Gbalɔ sallallaahu ‘alaihi wasallam pɛ ewieee Muslimnyo ko ni kɛ ehe wooo Badr ta lɛ mli lɛ he kɔkɔɔkɔ. Enɛ ji akɛ, shishijee lɛ, Gbalɔ sallallaahu ‘alaihi wasallam kɛ Muslimbii lɛ miisumɔ ni amɛtsi Quraysh heyelilɔi ni nyiɛɔ afukpɔŋɔi anɔ lɛ anaa pɛ kɛyashi be mli ni Allah kɛ Muslimbii lɛ kɛ amɛhenyɛlɔi lɛ bafee ekome ni be ko ni amɛkpɛlɛɛɛ nɔ dani amɛkpɛlɛko nɔ lɛ bɛ. Nakai beaŋ lɛ, mikɛ Rasulullah fata he yɛ Aqabah gbɛkɛ lɛ mli beni wɔwo shi akɛ wɔbaafã Islam he lɛ. Yɛ misusumɔ naa lɛ, Badr ta lɛ mli ni mɔ ko kɛ ehe woɔ lɛ kɛ Aqabah gbɛkɛ lɛ mli ni mɔ ko kɛ ehe woɔ lɛ kpaaa gbee, eyɛ mli akɛ Badr ta lɛ ji nɔ ni mɛi babaoo sumɔɔ waa moŋ. Saji ni awie beni mikɛ Rasulullah kɛ mihe wooo Tabuk ta lɛ mli lɛ ateŋ ekomɛi ji nɔ ni nyiɛ sɛɛ nɛɛ; ‘Mibɛ gbɔmɔtsoŋ hewalɛ ni miyɛ ninamɔ babaoo fe beni mikɛ mihe wooo Tabuk ta lɛ mli lɛ pɛŋ. Kɛtsɔ Allah nɔ lɛ, tsutsu lɛ misaaa kooloi enyɔ ni taraa tsɔne nɔ lɛ kwraa kɛha tai srɔtoi. Shi yɛ Tabuk ta nɛɛ mli lɛ, manyɛ masaa kooloi enyɔ ni taraa tsɔne nɔ. E ji e kusumi, Shallallahu’alaihiwasallam, kaa e wui ta ko kɔkɔɔkɔ ja e kɛ yi mi tomi nɛ e kɛ ha e ta ɔ pee temi kɛ si, kɛ ya si benɛ Tabuk ta nɛ ɔ ba, he nɛ e tsɔɔ e ta a yi mi tomi ɔmɛ ngɛ blɔ nɛ ngɛ hɛ mi nyami nɔ - ngɛ heii -. Yɛ naagbee lɛ, Rasulullah tee Tabuk ta lɛ mli beni kɔɔyɔɔ lɛ mli edɔ waa lɛ. Abaanyɛ akɛɛ akɛ efã gbɛ kakadaŋŋ waa ni eyi obɔ kɛ osharai ni ekɛ henyɛlɔi babaoo kpe. Kɛkɛ ni Gbalɔ sallallaahu ‘alaihi wasallam tsɔɔ Muslimbii lɛ nɔ ni amɛkɛ lɛ baakpe lɛ mli. No hewɔ lɛ, efã Muslimbii lɛ koni amɛsaa tawuu nibii ni fa bɔ ni sa. Nakai beaŋ lɛ, Muslimbii babaoo fata Gbalɔ sallallaahu ’alaihi wasallam he ni ahalaaa amɛ kɛtsɔ wolo ni tsɔɔ akɛ amɛyawuu lɛ nɔ. Ka’ab kɛɛ; ‘Nuu ko yɛ ni ejieee ehe kpo ejaakɛ eesumɔ ni ekɛ ehe akawo ta lɛ mli. Esusu akɛ, kɛji akɛ ekɛ ehe wooo mli lɛ, Rasulullah lɛ leee nɔ ni ekɛbaatsu nii lɛ - kɛji akɛ kpojiemɔ ko jɛɛɛ ehe kɛjɛɛɛ Allah Azza Wa Jalla ŋɔɔ -. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam tee ta yɛ Tabuk beni aduawai akpamɔ lɛ haa mɔ tsui nyɔɔ emli waa aahu akɛ ehe bahia ni majie mijwɛŋmɔ kɛjɛ kpamɔ lɛ nɔ lɛ. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam kɛ Muslimbii ni kɛ amɛhe wo mli lɛ miisaa amɛhe ni mikɛ amɛ tee amrɔ nɔŋŋ koni miyatao nibii ni akɛbaatsu nii. Kɛkɛ ni mitee shia ni minine shɛɛɛ nibii komɛi anɔ kwraa. Mikɛɛ mihe akɛ; ‘Ahh, manyɛ masaa nibii ni akɛbaatsu nii lɛ ahe be fɛɛ be. Miyɛ sane ko mli be fɛɛ be yɛ hɛɛ -yaa- kɛ daabi teŋ kɛyashi gbɔmɛi efee klalo'. Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam shi kɛ Muslimbii lɛ, yɛ be mli ni misaaa nibii komɛi kwraa. Naagbee lɛ mishi, kɛkɛ ni mitee shia ni misaaa nɔ ko nɔ ko. Miyiŋ feɔ mi kɔshikɔshi tamɔ nɛkɛ be fɛɛ be yɛ kɛji esa akɛ mikɛ mihe awo ta lɛ mli loo mikɛ mihe wooo mli, kɛyashi Muslim asraafoi lɛ kɛ oyaiyeli tee ni ta lɛ miiya nɔ momo. Kɛkɛ lɛ, miisumɔ ni manyiɛ sɛɛ kɛya ta lɛ mli -shi no ji lamɔ ko kɛkɛ- ni yɛ naagbee lɛ, ato mi gbɛjianɔ akɛ mikɛ mihe wooo ta lɛ mli. Beni Gbalɔ sallallaahu ‘alaihi wasallam tee Tabuk ta lɛ sɛɛ lɛ, awerɛho henumɔ ko bɔi mihe bɔlemɔ. Beni ojeɔ kpo kɛyaa akutso ni ebɔle ohe lɛ mli lɛ. Miyɔse akɛ mɔ ko mɔ ko bɛ ni manyɛ mikɛkpe ja gbɔmɛi ni yɔɔ osatofeemɔ mli loo gbɔmɛi ni bɛ hewalɛ ni Allah Azza Wa Jalla eha amɛ hejɔɔmɔ. Yɛ nakai beaŋ lɛ, Rasulullah kaiii mi kɛyashi eshɛ Tabuk. Kɛkɛ ni beni eta enanemɛi lɛ ateŋ lɛ, ebi trukaa akɛ; ‘Mɛni hewɔ Ka’ab bin Malik kɛ wɔ ebaaa lɛ? ’ Naanyo ko ni jɛ Banu Salimah lɛ ha hetoo akɛ; ‘O Allah bɔfo, etamɔ nɔ ni Ka’ab bin Malik susuɔ ehe fe nɛkɛ nɔmɔ nɛɛ? ’ Beni Muadz bin Jabal nu naanyo lɛ wiemɔi lɛ, ekɛɛ; ‘Hei naanyo, mɛɛ sane fɔŋ okɛɛ nɛkɛ! Kɛtsɔ Allah nɔ, O Allah bɔfo lɛ, mile akɛ Ka’ab bin Malik ji gbɔmɔ kpakpa’. Kɛkɛ ni Rasulullah fee dioo. Beni efee dioo nakai lɛ, trukaa lɛ ena nuu ko ni wo dade dadefai ni ewa akɛ aaale lɛ. Kɛkɛ ni Rasulullah kɛɛ akɛ: ‘Esa akɛ ofee Abu Khaitsamah? ’ Ebafee akɛ nɛkɛ gbɔmɔ nɛɛ ji Abu Khaitsamah Al Ansari diɛŋtsɛ, enaanyo ko ni be ko ni eho lɛ ekɛ sha’ ni ji date ha ejurɔfeemɔ beni osatofoi lɛ ye ehe fɛo lɛ. Ka’ab bin Malik kɛɛ akɛ; 'Be ni minu akɛ Gbalɔ sallallaahu 'alaihi wasallam miisaa ehe koni eku esɛɛ kɛjɛ Tabuk ta lɛ mli lɛ, awerɛho eyi mi obɔ. Kɛkɛ ni mibɔi yijiemɔi ni mikɛmale lɛ he susumɔ. Mikɛɛ mihe akɛ; ‘Mɛɛ yiŋtoo baanyɛ ahere mi kɛjɛ Gbalɔ lɛ mlifu lɛ mli? ’ Bɔni afee ni matsu enɛ he nii lɛ, mibi yelikɛbuamɔ kɛjɛ miwekumɛi ni baanyɛ aha mi ŋaa lɛ adɛŋ. Beni mɔ ko kɛɛ mi akɛ eshwɛ fioo ni Gbalɔ sallallaahu ‘alaihi wasallam baashɛ Medina maŋ lɛ mli lɛ, yiŋtoo ni ha amaleɔ lɛ laaje kɛjɛ mijwɛŋmɔ mli. Yɛ naagbee lɛ, miyɔse akɛ minyɛŋ male Gbalɔ sallallaahu ‘alaihi wasallam lɛ kwraa. No hewɔ lɛ, ehe bahia ni makɛɛ lɛ anɔkwale lɛ. Etsɛɛɛ tsɔ ni Rasulullah shɛ Medina maŋ lɛ mli. Taakɛ eji daa lɛ, etee sɔlemɔtsu lɛ mli tɛ̃ɛ - taakɛ eji esubaŋ beni ejɛ gbɛfaa kɛmiiya he ko eba lɛ - koni eyasɔle. Beni Rasulullah sɔlemɔ lɛ fee sunnah lɛ sɛɛ lɛ, ekɛ enanemɛi lɛ gba sane amrɔ nɔŋŋ. No sɛɛ lɛ, nanemɛi babaoo ni bɛ be ni amɛkɛ Muslimbii lɛ baawu lɛ ba ni amɛkɛ yiŋtoi srɔtoi ha lɛ kɛtsɔ kitakamɔ nɔ. Abuɔ akɔntaa akɛ mɛi ni kɛ amɛhe wooo tawuu lɛ mli lɛ fa fe nyɔŋmai kpaanyɔ. E ba pee kaa Gbalɔ ɔ kplɛɛ nihi nɛ a kɛ a he wui ta ɔ mi ɔ anɔkuale yemi ɔ nɔ, e wo mɛ si kaa e maa ye mɛ anɔkuale, e bi nɛ a ngɔ a he yayami kɛ pa mɛ, nɛ e ngɔ nɔ́ nɛ a ngɔ ngɛ a tsui mi ɔ kɛ ha Allah. Be fioo sɛɛ lɛ, miba koni miyakwɛ Rasulullah. Beni miŋa lɛ sɛɛ lɛ, eŋmɔ tamɔ mɔ ni mli efu lɛ ŋmɔlɔ. Kɛkɛ ni ekɛɛ; 'Ba biɛ! ’ Kɛkɛ ni minyiɛ kɛbɛŋkɛ lɛ kɛyashi mita ehiɛ tuutu. No sɛɛ lɛ, Gbalɔ lɛ bi akɛ: ‘Mɛni hewɔ okɛ wɔ wooo tawuu mli, O Ka’ab? Ani owooo shi akɛ okɛ ogbɔmɔtso kɛ osusuma baaha Islam? ’ Miha hetoo akɛ; ‘O Allah bɔfo, kɛtsɔ Allah nɔ, kɛji mita mɔ kroko masɛi fe bo lɛ, miyɛ nɔmimaa akɛ mihe baajɔ mi kɛjɛ emlifu lɛ mli yɛ yiŋtoi kɛ saji ni mikɛba lɛ ahewɔ. Shi, kɛtsɔ Allah nɔ lɛ, mile akɛ kɛji akɛ amrɔ nɛɛ mikɛ yiŋtoi ni eyi obɔ kɛ amalei ha bo koni omli akafu lɛ, no lɛ, anɔkwale mli lɛ, Allah ji mɔ ni baaha omli afu. au mli efu mi. Kɛji akɛ mikɛ miyiŋtoi ni ja ni ji anɔkwale lɛ ha bo, O Allah bɔfo, ni no sɛɛ lɛ okɛ nakai yiŋtoi lɛ tswa mi mpoa lɛ, no lɛ mikɛ miishɛɛ baakpɛlɛ nɔ. Ha Allah kɛ mi anɔkwa wiemɔi lɛ ato mihe toigbalamɔ. Yɛ Allah hewɔ lɛ, afii ko bɛ ni baatsi mi gbɛ koni mikɛ mihe akawo ta lɛ mli. Kɛtsɔ Allah nɔ lɛ, mibɛ nɔ ko kwraa ni mafee yɛ nakai beaŋ eyɛ mli akɛ hegbɛ fioo ko pɛ miná akɛ mikɛ Muslimbii lɛ baawuu moŋ. Beni Allah bɔfo lɛ nu jajemɔ ni jɛ tsuiŋ nɛɛ, ekɛɛ: ‘Mɔ nɛɛ ewie anɔkwale kɛ jalɛ sane. No hewɔ lɛ, damɔ shi kɛyashi Allah baaha bo yiŋkpɛɛ." Naagbee lɛ, mite shi ni mishi esɛɛ. Etsɛɛɛ tsɔ, ni mɛi babaoo jɛ Bani Salimah ni nyiɛ misɛɛ, ni amɛkɛɛ: 'O Ka'ab, kɛtsɔ Allah nɔ, dani wɔleee akɛ ofee tɔmɔ/esha. Yɛ anɔkwale mli lɛ, Rasulullah istighfar lɛ pɛ ji nɔ ni gbe dosamu lɛ naa 'Ada dua orang lagi seperti dirimu'. ‘Namɛi ji mɛi enyɔ nɛɛ, O nanemɛi? No sɛɛ lɛ, mishi beni amɛtsĩ mɛi enyɔ nɛɛ atã amɛtsɔɔ mi lɛ.’ Agbɛnɛ Tabuk ekoto shi kɛ awerɛho yɛ eshia, ni eefo, yɛ be mli ni miji oblanyo ko ni wa ni he wa. Mitee nɔ miba mijeŋ bɔ ni sa, ni mifee mi daa gbi nifeemɔi tamɔ bɔ ni mifeɔ daa lɛ. Mijeɔ kpo kɛjɛɔ shia lɛ mli lolo, miyaa sɔlemɔtsu lɛ mli koni mikɛ Muslimbii krokomɛi aya asafoŋ sɔlemɔi, ni minyiɛɔ jara lɛ nɔ eyɛ mli akɛ mɔ ko mɔ ko sumɔɔɔ ni ekɛ mi wieɔ kɛjɛɔ etsui mli moŋ; ‘Ani Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam baatsi enaabu koni ekɛha ŋamɔ lɛ hetoo loo ebaafee nakai? Kɛkɛ ni misɔle yɛ Allah bɔfo lɛ masɛi beni mijuɔ hiŋmɛii mikwɛɔ lɛ lɛ. Beni mifee klalo akɛ masɔle lɛ, ekwɛ mi. Ni beni mitsɔ mihe miha lɛ lɛ, ejie ehiŋmɛi kɛjɛ minɔ.’ ji mɔ ni misumɔɔ lɛ. Be ni mishɛ jɛmɛ lɛ, mikɛɛ lɛ akɛ hɛlo. Shi, kɛtsɔ Allah nɔ lɛ, ebɛ jɛmɛ kwraa k ha mi ŋamɔi lɛ ahetoo. Naagbee lɛ, miná ekãa ni mibi lɛ akɛ; 'O Abu Qatadah, mikãa bo kitã yɛ Allah gbɛi mli, ani oleee akɛ misumɔɔ Allah kɛ E-bɔfo lɛ diɛŋtsɛ? ’ Ebafee akɛ Abu Qatadah fee dioo kɛkɛ. Kɛkɛ ni mitĩ miwiemɔi lɛ amli ekoŋŋ kɛtsɔ kitakamɔ tamɔ klɛŋklɛŋ be lɛ nɔ. Shi efee dioo. Kɛkɛ ni mitĩ nɔ ni mikɛɛ lɛ mli ni eha hetoo akɛ; 'Anɔkwale mli lɛ, Allah kɛ E-bɔfo lɛ le enɛ jogbaŋŋ'. Beni minu ewiemɔi lɛ, yaafo nu eyi mihiŋmɛii amli ni miku misɛɛ kɛtee shia beni minyiɛɔ abɔɔ lɛ mli lɛ. Beni minyiɛ Medina jara lɛ nɔ lɛ, nuu ko ni jɛ Siria shikpɔŋ lɛ nɔ ni miihɔɔ niyenii yɛ Medina maŋ lɛ mli lɛ bi akɛ; ‘Namɔ baanyɛ atsɔɔ mi he ni Ka’ab bin Malik yɔɔ? ’ Kɛkɛ ni gbɔmɛi lɛ tsɔɔ mi kɛyashi nuu lɛ ba miŋɔɔ ni ekɛ wolo ko ni jɛ Maŋtsɛ Ghassan ŋɔɔ lɛ ha mi. Akɛni mile nikanemɔ kɛ niŋmaa hewɔ lɛ, minuɔ saji ni yɔɔ wolo lɛ mli lɛ hu shishi. Etsɔɔ akɛ nɔ ni yɔɔ wolo lɛ mli lɛ ji nɔ ni nyiɛ sɛɛ nɛɛ; 'Wɔnu akɛ onaanyo - ni shishi ji Allah bɔfo sallallaahu 'alaihi wasallam - ejie bo kɛjɛ maŋbii ateŋ, yɛ be mli ni o-Nuŋtsɔ lɛ diɛŋtsɛ shiii bo nakai. No hewɔ lɛ, bafata wɔhe, wɔbaaye wɔbua bo diɛŋtsɛ'. Beni mikane wolo lɛ migbe naa lɛ, mikɛɛ akɛ; 'Anɔkwale mli lɛ, wolo nɛɛ hu ji oshara kɛha mi'. Kɛkɛ ni mikɛwo flɔnɔɔ lɛ mli ni mishã kɛyashi etã. Yɛ gbii nyɔŋmai ejwɛ ni akɛshwie mɛi fɛɛ kɛjɛ sɔlemɔ lɛ mli lɛ sɛɛ lɛ, ebafee akɛ Nyɔŋmɔ kpojiemɔ lɛ ebako shi. Kɛyashi gbi ko lɛ, bɔfo ko ni jɛ Gbalɔ sallallaahu ‘alaihi wasallam ŋɔɔ lɛ ba miŋɔɔ ni ekɛ shɛɛ sane ko ba mihe; 'O Ka'ab, lɛɛlɛŋ, Nyɔŋmɔ bɔfo lɛ fã bo akɛ otsi ohe kɛjɛ oŋamɛi ahe'. Mibiɔ akɛ; ‘Ani esa akɛ matse gbala loo mɛni? ’ Bɔfo lɛ ha hetoo akɛ; ‘Ehe ehiaaa ni ogbala mli. Shi, tsi ohe kɛjɛ he kɛkɛ ni okabɛŋkɛ lɛ.’ Kɛkɛ ni mikɛɛ miŋa akɛ; 'O sis, esa akɛ oya shia kɛya ofɔlɔi aŋɔɔ klɛŋklɛŋ ni okɛ amɛ ahi shi kɛyashi Allah baaha yiŋkpɛɛ ni mli ka shi faŋŋ yɛ sane nɛɛ he'. Ka’ab bin Malik kɛɛ akɛ; 'Etsɛɛɛ tsɔ ni Hilal bin Umayyah ŋa lɛ tee Nyɔŋmɔ bɔfo lɛ ŋɔɔ ni ebi akɛ; ‘O Allah bɔfo, Hilal bin Umayyah eda ni ebɛ hewalɛ ni ebɛ tsuji. No hewɔ lɛ, ha makwɛ enɔ’. Rasulullah ha hetoo akɛ: ‘Daabi. Ehi jogbaŋŋ kɛji okɛ lɛ eyaaa klɛŋklɛŋ ni esaaa akɛ ebɛŋkɛɔ bo be fioo’. Hilal ŋa lɛ tee nɔ ekɛ ehe kpɛtɛ he ni ekɛɛ; ‘Kɛtsɔ Allah nɔ, O Allah bɔfo lɛ, amrɔ nɛɛ ebɛ miishɛɛ ko kwraa kɛha shihilɛ dɔŋŋ. Efoɔ be fɛɛ be, kɛjɛ be mli ni ekɛ naagba nɛɛ kpe kɛbashi amrɔ nɛɛ.’ Ka’ab bin Malik kɛɛ akɛ; ‘Mɛi komɛi ni jɛ miweku lɛ mli lɛ kɛɛ; ‘Esa akɛ obi Allah bɔfo lɛ gbɛ klɛŋklɛŋ yɛ oŋa lɛ sane nɛɛ he. Ejaakɛ Rasulullah diɛŋtsɛ eha Hilal bin Umayyah hegbɛ koni ekwɛ ewu lɛ nɔ. Ka’ab bin Malik kɛɛ akɛ; 'Mibiŋ gbɛ kɛjɛ Gbalɔ sallallaahu 'alaihi wasallam dɛŋ yɛ miŋa sane nɛɛ he.' Shi kɛlɛ, mileee nɔ ni Rasulullah baaha mi kɛji mibi lɛ gbɛ beni miji gbekɛ fioo lolo lɛ.’ Ka’ab bin Malik kɛɛ akɛ; ‘Ebafee akɛ enɛ tee nɔ gbɛkɛ nyɔŋma, no hewɔ lɛ eji gbɛkɛ nyɔŋmai enumɔ kɛha wɔ kɛjɛ be mli ni agu Muslimbii lɛ ni amɛkɛ wɔ agba sane lɛ. Ka’ab bin Malik kɛɛ akɛ; ‘Kɛkɛ ni mifee leebi maŋkpa sɔlemɔ lɛ yɛ gbɛkɛ ni ji nyɔŋmai enumɔ lɛ nɔ yɛ shia lɛ sɛɛ. Beni mita shi yɛ sɔlemɔ mli lɛ, mishwa mihe kɛ awerɛhoyeli. Etamɔ nɔ ni shikpɔŋ wulu nɛɛ nuɔ he akɛ eyɛ mlɛo kɛha bo mihe. Trukaa lɛ minu ni mɔ ko miibolɔ waa yɛ ŋwɛi ŋshɔ lɛ naa; ‘O Ka’ab bin Malik, miishɛɛ! ’ No hewɔ lɛ, migbee shi ni mile akɛ miye mihe kɛjɛ minaagba lɛ he. Ka’ab bin Malik kɛɛ akɛ; ’ Kɛkɛ ni Rasulullah tswa adafi etsɔɔ Muslimbii lɛ yɛ Fajr sɔlemɔ lɛ sɛɛ akɛ Allah Subhanah .

Hadith Corroboration :


Imam Bukhari : 4066
Imam Muslim : 4973