Imam Darimi : 2393
أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَ كَانَتْ الْعَضْبَاءُ لِرَجُلٍ مِنْ بَنِي عُقَيْلٍ فَأُسِرَ وَأُخِذَتْ الْعَضْبَاءُ فَمَرَّ عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي وَثَاقٍ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ عَلَى مَا تَأْخُذُونِي وَتَأْخُذُونَ سَابِقَةَ الْحَاجِّ وَقَدْ أَسْلَمْتُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ قُلْتَهَا وَأَنْتَ تَمْلِكُ أَمْرَكَ أَفْلَحْتَ كُلَّ الْفَلَاحِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَأْخُذُكَ بِجَرِيرَةِ حُلَفَائِكَ وَكَانَتْ ثَقِيفٌ قَدْ أَسَرُوا رَجُلَيْنِ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى حِمَارٍ عَلَيْهِ قَطِيفَةٌ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ إِنِّي جَائِعٌ فَأَطْعِمْنِي وَظَمْآنُ فَاسْقِنِي فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذِهِ حَاجَتُكَ ثُمَّ إِنَّ الرَّجُلَ فُدِيَ بِرَجُلَيْنِ فَحَبَسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعَضْبَاءَ لِرَحْلِهِ وَكَانَتْ مِنْ سَوَابِقِ الْحَاجِّ ثُمَّ إِنَّ الْمُشْرِكِينَ أَغَارُوا عَلَى سَرْحِ الْمَدِينَةِ فَذَهَبُوا بِهِ فِيهَا الْعَضْبَاءُ وَأَسَرُوا امْرَأَةً مِنْ الْمُسْلِمِينَ وَكَانُوا إِذَا نَزَلُوا قَالَ أَبُو مُحَمَّد ثُمَّ ذَكَرَ كَلِمَةً إِبِلُهُمْ فِي أَفْنِيَتِهِمْ فَلَمَّا كَانَ ذَاتَ لَيْلَةٍ قَامَتْ الْمَرْأَةُ وَقَدْ نُوِّمُوا فَجَعَلَتْ لَا تَضَعُ يَدَيْهَا عَلَى بَعِيرٍ إِلَّا رَغَا حَتَّى أَتَتْ الْعَضْبَاءَ فَأَتَتْ عَلَى نَاقَةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَلُولٍ مُجَرَّسَةٍ فَرَكِبَتْهَا ثُمَّ تَوَجَّهَتْ قِبَلَ الْمَدِينَةِ وَنَذَرَتْ لَئِنْ اللَّهُ نَجَّاهَا لَتَنْحَرَنَّهَا قَالَ فَلَمَّا قَدِمَتْ عُرِفَتْ النَّاقَةُ فَقِيلَ نَاقَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَوْا بِهَا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَخْبَرَتْ الْمَرْأَةُ بِنَذْرِهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِئْسَمَا جَزَيْتِهَا أَوْ بِئْسَمَا جَزَتْهَا إِنْ اللَّهُ نَجَّاهَا لَتَنْحَرَنَّهَا لَا وَفَاءَ لِنَذْرٍ فِي مَعْصِيَةِ اللَّهِ وَلَا فِيمَا لَا يَمْلِكُ ابْنُ آدَمَ
Mae wedi dweud wrthym fod [Abu Nu'aim] wedi dweud wrthym [Hammad bin Zaid] o [Ayyub] o [Abu Qilabah] o [Abu Al Muhallab] o [Imran bin Hushain] dywedodd; Yn flaenorol roedd 'Adhba` - enw camel yr apostol - yn perthyn i ddyn o Banu 'Uqail, yna cafodd ei garcharoru, a chymerwyd 'Adhba`. Yna pasiodd y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam heibio iddo, tra bod y dyn wedi'i glymu. Dywedodd y dyn; 'O Muhammad, pam wnest ti fy nghymeryd yn garcharor a chymryd fy nghamel rasio cyflym? Yn wir, rwyf wedi troi at Islam'. Dywedodd Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Os yw'r hyn a ddywedwch yn wir, a gallwch reoli eich materion, yna fe gewch lwc dda'. Dywedodd Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam: 'Fe wnaethon ni eich arestio oherwydd troseddau eich cynghreiriaid - sef Tsaqif -'. -Cipiodd Bani Thaqif ddau gymar y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam- Yna daeth y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam yn marchogaeth asyn yn gwisgo côt. Dywedodd y carcharor; 'O Muhammad, rwy'n llwglyd, rho fwyd i mi, ac rwyf hefyd yn sychedig, rho ddiod i mi'. Dywedodd y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Dyma sydd ei angen arnoch chi!' Yna cafodd y carcharor ei bridwerthu gyda dau gymar, tra bod y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam yn cadw Al 'Adhba` ar gyfer ei daith. Roedd y camel ymhlith y camelod a symudodd yn gyflym iawn. Unwaith ymosododd y polytheistiaid ar Medina yn sydyn, a llwyddodd i gymryd sawl da byw, ac ymhlith y rhain roedd Al Adhba`, fe lwyddasant hefyd i gipio menyw, pan stopiasant heibio...' -meddai Abu Muhammad; yna soniodd -Imran bin Hushain- am eiriad yr hadith; 'Roeddent yn arfer hwmio eu camelod yn eu iard. Un noson cododd y menywod caeth i fyny tra roeddent yn cysgu. Bob tro y byddai'r ddynes yn rhoi ei llaw ar y camel, byddai'r camel yn gwneud sŵn nes iddi gyrraedd Al 'Adhba`, yna daeth at gamel ufudd a phrofiadol y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam, byddai'r ddynes yn ei farchogaeth ar unwaith tuag at Medina, ac addawodd pe bai Allah yn ei hachub, y byddai'n sicr o ladd y camel. Dywedodd Imran; 'Wrth gyrraedd Medina, cafodd y camel ei hadnabod a dywedodd; 'Camel y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam' ydoedd. Pan gyfarfu pobl â'r Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam gyda'i gamel, dywedodd y ddynes wrtho am ei nadzar. Dywedodd y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Roedd yr ateb a roesoch yn wirioneddol ddrwg'. Neu 'Am ateb drwg a roddodd y ddynes, mewn gwirionedd roedd Allah wedi ei hachub, ond yn lle hynny roedd am ei lladd. Ni chaniateir cyflawni nadzar mewn anufudd-dod i Allah, ac mewn materion nad ydynt yn eiddo i blant Adda'.