Imam Darimi : 2393

أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَ كَانَتْ الْعَضْبَاءُ لِرَجُلٍ مِنْ بَنِي عُقَيْلٍ فَأُسِرَ وَأُخِذَتْ الْعَضْبَاءُ فَمَرَّ عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي وَثَاقٍ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ عَلَى مَا تَأْخُذُونِي وَتَأْخُذُونَ سَابِقَةَ الْحَاجِّ وَقَدْ أَسْلَمْتُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ قُلْتَهَا وَأَنْتَ تَمْلِكُ أَمْرَكَ أَفْلَحْتَ كُلَّ الْفَلَاحِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَأْخُذُكَ بِجَرِيرَةِ حُلَفَائِكَ وَكَانَتْ ثَقِيفٌ قَدْ أَسَرُوا رَجُلَيْنِ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى حِمَارٍ عَلَيْهِ قَطِيفَةٌ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ إِنِّي جَائِعٌ فَأَطْعِمْنِي وَظَمْآنُ فَاسْقِنِي فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذِهِ حَاجَتُكَ ثُمَّ إِنَّ الرَّجُلَ فُدِيَ بِرَجُلَيْنِ فَحَبَسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعَضْبَاءَ لِرَحْلِهِ وَكَانَتْ مِنْ سَوَابِقِ الْحَاجِّ ثُمَّ إِنَّ الْمُشْرِكِينَ أَغَارُوا عَلَى سَرْحِ الْمَدِينَةِ فَذَهَبُوا بِهِ فِيهَا الْعَضْبَاءُ وَأَسَرُوا امْرَأَةً مِنْ الْمُسْلِمِينَ وَكَانُوا إِذَا نَزَلُوا قَالَ أَبُو مُحَمَّد ثُمَّ ذَكَرَ كَلِمَةً إِبِلُهُمْ فِي أَفْنِيَتِهِمْ فَلَمَّا كَانَ ذَاتَ لَيْلَةٍ قَامَتْ الْمَرْأَةُ وَقَدْ نُوِّمُوا فَجَعَلَتْ لَا تَضَعُ يَدَيْهَا عَلَى بَعِيرٍ إِلَّا رَغَا حَتَّى أَتَتْ الْعَضْبَاءَ فَأَتَتْ عَلَى نَاقَةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَلُولٍ مُجَرَّسَةٍ فَرَكِبَتْهَا ثُمَّ تَوَجَّهَتْ قِبَلَ الْمَدِينَةِ وَنَذَرَتْ لَئِنْ اللَّهُ نَجَّاهَا لَتَنْحَرَنَّهَا قَالَ فَلَمَّا قَدِمَتْ عُرِفَتْ النَّاقَةُ فَقِيلَ نَاقَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَوْا بِهَا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَخْبَرَتْ الْمَرْأَةُ بِنَذْرِهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِئْسَمَا جَزَيْتِهَا أَوْ بِئْسَمَا جَزَتْهَا إِنْ اللَّهُ نَجَّاهَا لَتَنْحَرَنَّهَا لَا وَفَاءَ لِنَذْرٍ فِي مَعْصِيَةِ اللَّهِ وَلَا فِيمَا لَا يَمْلِكُ ابْنُ آدَمَ

اسان کي [ابو نعيم] ٻڌايو آهي ته اسان کي [حماد بن زيد] ٻڌايو آهي ته [ايوب] کان [ابو قلابه] کان [ابو المحلب] کان [عمران بن حُشين] چيو ته: اڳ ۾ 'عذبہ' - رسول الله ﷺ جي اٺ جو نالو - بني عقيل جي هڪ ماڻهو جو هو، پوءِ ان کي قيد ڪيو ويو، ۽ 'عذبہ' کي گرفتار ڪيو ويو. پوءِ رسول الله ﷺ ان وٽان گذريا، جڏهن ته اهو ماڻهو بند ٿيل هو. ان شخص چيو: 'اي محمد، توهان مون کي قيد ڇو ڪيو ۽ منهنجو تيز ڊوڙندڙ اٺ ڇو ورتو؟ بيشڪ، مون اسلام قبول ڪيو آهي'. رسول الله ﷺ فرمايو: 'جيڪڏهن توهان جيڪو چئو ٿا اهو سچ آهي، ۽ توهان پنهنجا معاملا سنڀالي سگهو ٿا، ته پوءِ توهان کي خوش نصيبي ملندي'. رسول الله ﷺ فرمايو: 'اسان توهان کي توهان جي ساٿين - يعني تسقيف - جي ڏوهن جي ڪري گرفتار ڪيو.' - بني ثقيف رسول الله ﷺ جي ٻن ساٿين کي قيد ڪيو هو - پوءِ رسول الله ﷺ هڪ گڏهه تي سوار ٿي آيا، جنهن تي ڪوٽ هو. قيدي چيو؛ 'اي محمد، مون کي بک لڳي آهي، مون کي کاڌو ڏيو، ۽ مان به اڃايل آهيان، مون کي پاڻي ڏيو'. رسول الله ﷺ فرمايو؛ 'هي اهو آهي جيڪو توهان کي گهرجي!' پوءِ قيدي کي ٻن ساٿين سان گڏ فديه ڏني وئي، جڏهن ته رسول الله ﷺ پنهنجي گاڏي لاءِ العضبع رکيو. اُٺ انهن اُٺن مان هو جيڪي تمام تيز هلندا هئا. هڪ ڀيرو مشرڪن اوچتو مديني تي حملو ڪيو، ۽ ڪيترائي ڍور کڻي ويا، جن ۾ العضبع به هو، انهن هڪ عورت کي به قيد ڪرڻ ۾ ڪامياب ٿي ويا، جڏهن اهي اتي روڪيا...' - ابو محمد چيو؛ پوءِ - عمران بن حُشِين - حديث جي لفظن جو ذڪر ڪيو؛ 'اهي پنهنجن اُٺن کي پنهنجي صحن ۾ گونگا ڪندا هئا. هڪ رات قيدي عورتون سمهڻ دوران اُٿيون. جڏهن به عورت اُٺ تي هٿ رکندي هئي، اُٺ آواز ڪندو هو جيستائين الاضحيٰ تي نه پهتي، پوءِ هوءَ رسول الله ﷺ جي فرمانبردار ۽ تجربيڪار اُٺ وٽ آئي، عورت فوراً ان تي سوار ٿي مديني ڏانهن هلي وئي، هن قسم کنيو ته جيڪڏهن الله تعاليٰ کيس بچايو ته هوءَ ضرور اُٺ کي ذبح ڪندي. عمران چيو؛ 'مديني ۾ پهچڻ تي، اُٺ کي سڃاڻي ورتو ويو ۽ چيو ويو ته؛ 'اهو رسول الله ﷺ جو اُٺ آهي'. ماڻهو رسول الله ﷺ سان سندس اُٺ کڻي مليا، عورت کيس پنهنجو نذر ٻڌايو. رسول الله ﷺ فرمايو؛ 'ڪيترو بڇڙو جواب ڏنو'. يا 'ڪيترو بڇڙو جواب ڏنو عورت، حقيقت ۾ الله تعاليٰ ان کي بچايو هو، پر ان جي بدران هو ان کي ذبح ڪرڻ چاهيندو هو. الله جي نافرماني ۾ ۽ اهڙن معاملن ۾ نذر پورو ڪرڻ جائز ناهي جيڪي آدم جي اولاد جي ملڪيت نه آهن'.