Tata cara pengembalian tawanan Hawazin: Pilihan harta/tawanan, himbauan kerelaan, dan prosedur konfirmasi hak individu melalui 'urafa'
Imam Bukhari : 3976
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ ح و حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ شِهَابٍ وَزَعَمَ عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ مَرْوَانَ وَالْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ أَخْبَرَاهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ حِينَ جَاءَهُ وَفْدُ هَوَازِنَ مُسْلِمِينَ فَسَأَلُوهُ أَنْ يَرُدَّ إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ وَسَبْيَهُمْ فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعِي مَنْ تَرَوْنَ وَأَحَبُّ الْحَدِيثِ إِلَيَّ أَصْدَقُهُ فَاخْتَارُوا إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ إِمَّا السَّبْيَ وَإِمَّا الْمَالَ وَقَدْ كُنْتُ اسْتَأْنَيْتُ بِكُمْ وَكَانَ أَنْظَرَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِضْعَ عَشْرَةَ لَيْلَةً حِينَ قَفَلَ مِنْ الطَّائِفِ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَيْرُ رَادٍّ إِلَيْهِمْ إِلَّا إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ قَالُوا فَإِنَّا نَخْتَارُ سَبْيَنَا فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمُسْلِمِينَ فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ إِخْوَانَكُمْ قَدْ جَاءُونَا تَائِبِينَ وَإِنِّي قَدْ رَأَيْتُ أَنْ أَرُدَّ إِلَيْهِمْ سَبْيَهُمْ فَمَنْ أَحَبَّ مِنْكُمْ أَنْ يُطَيِّبَ ذَلِكَ فَلْيَفْعَلْ وَمَنْ أَحَبَّ مِنْكُمْ أَنْ يَكُونَ عَلَى حَظِّهِ حَتَّى نُعْطِيَهُ إِيَّاهُ مِنْ أَوَّلِ مَا يُفِيءُ اللَّهُ عَلَيْنَا فَلْيَفْعَلْ فَقَالَ النَّاسُ قَدْ طَيَّبْنَا ذَلِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّا لَا نَدْرِي مَنْ أَذِنَ مِنْكُمْ فِي ذَلِكَ مِمَّنْ لَمْ يَأْذَنْ فَارْجِعُوا حَتَّى يَرْفَعَ إِلَيْنَا عُرَفَاؤُكُمْ أَمْرَكُمْ فَرَجَعَ النَّاسُ فَكَلَّمَهُمْ عُرَفَاؤُهُمْ ثُمَّ رَجَعُوا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرُوهُ أَنَّهُمْ قَدْ طَيَّبُوا وَأَذِنُوا هَذَا الَّذِي بَلَغَنِي عَنْ سَبْيِ هَوَازِنَ
Mae wedi dweud wrthym [Said bin Ufair], meddai, mae wedi dweud wrthyf [Al Laits] wedi dweud wrthyf [Uqail] gan [Ibn Syihab] - trwy sianeli adrodd eraill - mae wedi dweud wrthyf [Ishaq] Mae wedi dweud wrthym [Ya'kub bin Ibrahim] Mae wedi dweud wrthym [mab fy mrawd, Ibn Syihab], [Muhammad bin Shihab] dywedodd; -Yn y cyfamser, [roedd Urwah bin Zubair] yn meddwl bod [Marwan] a [Miswar bin Makhramah] wedi dweud wrtho fod Negesydd Allah (heddwch a bendithion Allah arno) yn sefyll pan ddaeth negesydd o lwyth Hawazin ato, a oedd wedi troi at Islam. Gofynasant iddo ddychwelyd eu heiddo a'u carcharorion iddynt. Yna dywedodd Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam: 'Dodais â nifer o garcharorion a welsoch chi drosoch eich hun, a'r geiriau rwy'n eu hoffi fwyaf yw'r rhai mwyaf gonest, felly dewiswch un o'r ddau opsiwn, gofynnwch am garcharorion neu eiddo, a gofynnaf i chi roi seibiant, a'r amser hiraf y gofynnodd Rasulullah amdano oedd tua dau ddiwrnod ar bymtheg pan ddychwelodd o Taif. Ar ôl iddo ddod yn amlwg i lwyth Hawazin na fyddai Negesydd Allah yn eu dychwelyd ac eithrio un o ddau opsiwn, dywedodd llwyth Hawazin; 'Ydym, rydym yn dewis ein carcharor'. Felly safodd Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yng nghanol y Mwslimiaid, canmolodd Allah gyda chanmoliaeth ddyledus ac yna traddododd araith: 'Gwesteion gogoneddus, mae eich brodyr wedi cwrdd â ni mewn cyflwr o edifeirwch, ac rwy'n cytuno i ddychwelyd eu carcharorion, felly pwy bynnag yn eich plith sy'n gwirfoddoli ar gyfer hyn, gwnewch hynny, ond pwy bynnag yn eich plith sy'n dymuno cael ei gyfran, byddwn hefyd yn ei rhoi o'r cyfoeth y mae Allah wedi'i roi. Atebodd y ffrindiau; 'Rydym i gyd yn ddiffuant, O Negesydd Allah'. Felly dywedodd y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Nid ydym yn gwybod pwy ohonoch a roddodd ganiatâd a phwy na roddodd, felly ewch yn ôl a gadewch i'ch doethion adrodd eich achos i ni'. Aeth y ffrindiau adref a thrafododd eu doethion y broblem gyda'r holl ffrindiau, yna dychwelasant at Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam a dweud wrtho eu bod i gyd yn ddiffuant ac wedi caniatáu hynny. Dyma'r newyddion a gyrhaeddodd fi ynglŷn â chaethiwed Hawazin.