Penangkapan dan pembunuhan Khubaib bin 'Adiy RA oleh Abu Sirwa'ah pada peristiwa Ar-Raji'

Imam Bukhari : 3777

حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي سُفْيَانَ الثَّقَفِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَبَعَثَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَرِيَّةً عَيْنًا وَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ عَاصِمَ بْنَ ثَابِتٍ وَهُوَ جَدُّ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فَانْطَلَقُوا حَتَّى إِذَا كَانَ بَيْنَ عُسْفَانَ وَمَكَّةَ ذُكِرُوا لِحَيٍّ مِنْ هُذَيْلٍ يُقَالُ لَهُمْ بَنُو لَحْيَانَ فَتَبِعُوهُمْ بِقَرِيبٍ مِنْ مِائَةِ رَامٍ فَاقْتَصُّوا آثَارَهُمْ حَتَّى أَتَوْا مَنْزِلًا نَزَلُوهُ فَوَجَدُوا فِيهِ نَوَى تَمْرٍ تَزَوَّدُوهُ مِنْ الْمَدِينَةِ فَقَالُوا هَذَا تَمْرُ يَثْرِبَ فَتَبِعُوا آثَارَهُمْ حَتَّى لَحِقُوهُمْ فَلَمَّا انْتَهَى عَاصِمٌ وَأَصْحَابُهُ لَجَئُوا إِلَى فَدْفَدٍ وَجَاءَ الْقَوْمُ فَأَحَاطُوا بِهِمْ فَقَالُوا لَكُمْ الْعَهْدُ وَالْمِيثَاقُ إِنْ نَزَلْتُمْ إِلَيْنَا أَنْ لَا نَقْتُلَ مِنْكُمْ رَجُلًا فَقَالَ عَاصِمٌ أَمَّا أَنَا فَلَا أَنْزِلُ فِي ذِمَّةِ كَافِرٍ اللَّهُمَّ أَخْبِرْ عَنَّا نَبِيَّكَ فَقَاتَلُوهُمْ حَتَّى قَتَلُوا عَاصِمًا فِي سَبْعَةِ نَفَرٍ بِالنَّبْلِ وَبَقِيَ خُبَيْبٌ وَزَيْدٌ وَرَجُلٌ آخَرُ فَأَعْطَوْهُمْ الْعَهْدَ وَالْمِيثَاقَ فَلَمَّا أَعْطَوْهُمْ الْعَهْدَ وَالْمِيثَاقَ نَزَلُوا إِلَيْهِمْ فَلَمَّا اسْتَمْكَنُوا مِنْهُمْ حَلُّوا أَوْتَارَ قِسِيِّهِمْ فَرَبَطُوهُمْ بِهَا فَقَالَ الرَّجُلُ الثَّالِثُ الَّذِي مَعَهُمَا هَذَا أَوَّلُ الْغَدْرِ فَأَبَى أَنْ يَصْحَبَهُمْ فَجَرَّرُوهُ وَعَالَجُوهُ عَلَى أَنْ يَصْحَبَهُمْ فَلَمْ يَفْعَلْ فَقَتَلُوهُ وَانْطَلَقُوا بِخُبَيْبٍ وَزَيْدٍ حَتَّى بَاعُوهُمَا بِمَكَّةَ فَاشْتَرَى خُبَيْبًا بَنُو الْحَارِثِ بْنِ عَامِرِ بْنِ نَوْفَلٍ وَكَانَ خُبَيْبٌ هُوَ قَتَلَ الْحَارِثَ يَوْمَ بَدْرٍ فَمَكَثَ عِنْدَهُمْ أَسِيرًا حَتَّى إِذَا أَجْمَعُوا قَتْلَهُ اسْتَعَارَ مُوسًى مِنْ بَعْضِ بَنَاتِ الْحَارِثِ لِيَسْتَحِدَّ بِهَا فَأَعَارَتْهُ قَالَتْ فَغَفَلْتُ عَنْ صَبِيٍّ لِي فَدَرَجَ إِلَيْهِ حَتَّى أَتَاهُ فَوَضَعَهُ عَلَى فَخِذِهِ فَلَمَّا رَأَيْتُهُ فَزِعْتُ فَزْعَةً عَرَفَ ذَاكَ مِنِّي وَفِي يَدِهِ الْمُوسَى فَقَالَ أَتَخْشَيْنَ أَنْ أَقْتُلَهُ مَا كُنْتُ لِأَفْعَلَ ذَاكِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ وَكَانَتْ تَقُولُ مَا رَأَيْتُ أَسِيرًا قَطُّ خَيْرًا مِنْ خُبَيْبٍ لَقَدْ رَأَيْتُهُ يَأْكُلُ مِنْ قِطْفِ عِنَبٍ وَمَا بِمَكَّةَ يَوْمَئِذٍ ثَمَرَةٌ وَإِنَّهُ لَمُوثَقٌ فِي الْحَدِيدِ وَمَا كَانَ إِلَّا رِزْقٌ رَزَقَهُ اللَّهُ فَخَرَجُوا بِهِ مِنْ الْحَرَمِ لِيَقْتُلُوهُ فَقَالَ دَعُونِي أُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ انْصَرَفَ إِلَيْهِمْ فَقَالَ لَوْلَا أَنْ تَرَوْا أَنَّ مَا بِي جَزَعٌ مِنْ الْمَوْتِ لَزِدْتُ فَكَانَ أَوَّلَ مَنْ سَنَّ الرَّكْعَتَيْنِ عِنْدَ الْقَتْلِ هُوَ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ أَحْصِهِمْ عَدَدًا ثُمَّ قَالَ مَا أُبَالِي حِينَ أُقْتَلُ مُسْلِمًاعَلَى أَيِّ شِقٍّ كَانَ لِلَّهِ مَصْرَعِيوَذَلِكَ فِي ذَاتِ الْإِلَهِ وَإِنْ يَشَأْيُبَارِكْ عَلَى أَوْصَالِ شِلْوٍ مُمَزَّعِثُمَّ قَامَ إِلَيْهِ عُقبَةُ بْنُ الْحَارِثِ فَقَتَلَهُ وَبَعَثَتْ قُرَيْشٌ إِلَى عَاصِمٍ لِيُؤْتَوْا بِشَيْءٍ مِنْ جَسَدِهِ يَعْرِفُونَهُ وَكَانَ عَاصِمٌ قَتَلَ عَظِيمًا مِنْ عُظَمَائِهِمْ يَوْمَ بَدْرٍ فَبَعَثَ اللَّهُ عَلَيْهِ مِثْلَ الظُّلَّةِ مِنْ الدَّبْرِ فَحَمَتْهُ مِنْ رُسُلِهِمْ فَلَمْ يَقْدِرُوا مِنْهُ عَلَى شَيْءٍ

[Ibrahim bin Musa] bize [Hişam bin Ýusup] [Ma'mar]-dan [Az Zuhri]-dan ['Amru bin Abu Sufýan Ats Sakafi]-dan [Abu Hureýra] razyallahu anhudan gürrüň berdi, ol şeýle diýdi: "Allahyň Resuly sallallahu aleýhi wesellem bir gezek Aşim bin Sabitiň - ol Aşim bin Omaryň atasydy - ýolbaşçylygyndaky bir topar gözegçileri iberdi. Soňra olar ýola düşdüler, soňra Usfanyň we Mekkäniň arasyndaky bir ýerde saklandylar, olaryň bardygy Hudzail taýpasynyň obasyna habar berildi, olar adatça Bani Lahýan diýilýär. Şeýdip, olaryň yzyndan obadan ýüz töweregi okçu geldi, olar dostlaryň yzlaryndan gitdiler, dostlaryň saklanan ýerine gelenlerinde, dostlaryň üpjünçilik hökmünde getiren Medine hurmasyny tapdylar we: "Bular Medine hurmalary" diýdiler. Olar dostlarynyň yzyndan ýetýänçäler yzarladylar. "Aşym bin Sabit we onuň dostlary bu adamlaryň bardygyny duýanda, dostlar derrew depäniň arkasynda gizlenip, adamlar gelip, derrew olary gurşap aldylar. Olar: "Aşak düşüň, ylalaşyk baglaşyp bilersiňiz, şeýdip biz siziň hiç biriňizi öldürmeris" diýdiler. "Aşym bin Sabit jogap berdi; "Allaha and bolsun, men kapyrlaryň goragynda bolmaryn, eý Alla, habarymyzy Pygamberiňize (sallallahu aleýhi wesellem) aýt" Soňra olar ýoldaşlaryna hüjüm etdiler, şonda olar Aşymy ýedi sany okçu bilen bilelikde öldürdiler, diňe Hubaýby, Zeýdi we başga bir ýoldaş galdy. Soňra olar aşak düşüp boýun egmäge razy bolsalar, olar bilen ylalaşyk baglaşdylar. Goşunlar Pygamberiň üç elçisini zamun alanlarynda, zamunlaryny halat bilen daňmak üçin oklarynyň iplerini çykardylar, soňra üçünji adam: "Bu ilkinji dönüklik, Allanyň adyndan bolsun, men seniň dostuň bolmaryn" diýdi, soňra ony süýräp gitdiler, ýöne ol henizem göreşdi, ahyrsoňy ony öldürdiler we Hubaýb we Zeýd bilen Mekgede satýança gitdiler. Soňra Bani Haris bin Amir bin Naufal Hubaýby satyn aldy. -Hubaýb Bedr söweşinde Al Harisi öldüren adamdy - Hubaýb olar ony öldürmäge razy bolýança olaryň tussagy boldy, soňra Hubaýb Al Harisiň gyzlarynyň birinden onuň gabynyň saçyny arassalamak üçin kiçijik pyçak aldy, soňra ony Hubaýba berdi. Aýal: "Ýöne men kiçijik oglum barada biperwaýlyk etdim, ol onuň ýanyna geldi, soňra ol ony alyp, dyzyna oturdy. Men ony görenimde, kiçijik pyçak henizem elindekä, onuň düşünip biljekdiginden gorkdum. Hubaýb: "Men ony öldürerin diýip gorkýarmyň?" diýdi. "Hudaý islese, men muny etmerin" diýdi. Aýal: "Wah, men Hubaýb ýaly gowy tussagy hiç haçan görmedim, onuň Mekkede üzüm ýok bolsa-da, demir zynjyr bilen daňylyp, elinde üzüm şahasyny iýýändigini gördüm, ol däl-de, Allanyň Hubaýba beren ryzkysy" diýdi. Soňra Hubaýby öldürmek üçin Haramdan çykardylar. Hubaýb: "Maňa iki rekagat namaz okamaga mümkinçilik beriň!" diýdi. Şondan soň Hubaýb olaryň ýanyna gaýdyp geldi we: "Eger men siziň meniň ölümden gorkýandygymy pikir edýändigiňizden howatyrlanmasam, rekagatlarymyň sanyny köpelderdim" diýdi. We ölüm bilen ýüzbe-ýüz bolmazdan öň iki rekagat namaz okan, soňra: "Eý, Alla, olaryň sanyny sana" diýdi we sözüni dowam etdi; "Musulman hökmünde öldürilsem-de, meniň parhy ýok, haýsydyr bir ýerde ölmegim diňe Alla üçindir, ýagny Alla üçindir, eger Ol islese, bedeniň ähli aýry-aýry bogunlaryny bereketlendirer" diýdi. Soňra Ukba bin Al Haris turup, ony öldürdi. Soňra Kuraýyş halky Aşime onuň jesediniň käbir bölegini subutnama hökmünde getirmek üçin ilçi iberdi, sebäbi ol Bedr söweşinde olaryň liderleriniň köpüsini öldüripdi, şonuň üçin Allatagala olaryň ilçileriniň üstüne bir görnüşli tozan öwrümini iberip, olar Hubaýbyň jesediniň bir bölegini hem alyp bilmediler.