Penangkapan dan pembunuhan Khubaib bin 'Adiy RA oleh Abu Sirwa'ah pada peristiwa Ar-Raji'
Imam Bukhari : 3777
حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي سُفْيَانَ الثَّقَفِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَبَعَثَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَرِيَّةً عَيْنًا وَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ عَاصِمَ بْنَ ثَابِتٍ وَهُوَ جَدُّ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فَانْطَلَقُوا حَتَّى إِذَا كَانَ بَيْنَ عُسْفَانَ وَمَكَّةَ ذُكِرُوا لِحَيٍّ مِنْ هُذَيْلٍ يُقَالُ لَهُمْ بَنُو لَحْيَانَ فَتَبِعُوهُمْ بِقَرِيبٍ مِنْ مِائَةِ رَامٍ فَاقْتَصُّوا آثَارَهُمْ حَتَّى أَتَوْا مَنْزِلًا نَزَلُوهُ فَوَجَدُوا فِيهِ نَوَى تَمْرٍ تَزَوَّدُوهُ مِنْ الْمَدِينَةِ فَقَالُوا هَذَا تَمْرُ يَثْرِبَ فَتَبِعُوا آثَارَهُمْ حَتَّى لَحِقُوهُمْ فَلَمَّا انْتَهَى عَاصِمٌ وَأَصْحَابُهُ لَجَئُوا إِلَى فَدْفَدٍ وَجَاءَ الْقَوْمُ فَأَحَاطُوا بِهِمْ فَقَالُوا لَكُمْ الْعَهْدُ وَالْمِيثَاقُ إِنْ نَزَلْتُمْ إِلَيْنَا أَنْ لَا نَقْتُلَ مِنْكُمْ رَجُلًا فَقَالَ عَاصِمٌ أَمَّا أَنَا فَلَا أَنْزِلُ فِي ذِمَّةِ كَافِرٍ اللَّهُمَّ أَخْبِرْ عَنَّا نَبِيَّكَ فَقَاتَلُوهُمْ حَتَّى قَتَلُوا عَاصِمًا فِي سَبْعَةِ نَفَرٍ بِالنَّبْلِ وَبَقِيَ خُبَيْبٌ وَزَيْدٌ وَرَجُلٌ آخَرُ فَأَعْطَوْهُمْ الْعَهْدَ وَالْمِيثَاقَ فَلَمَّا أَعْطَوْهُمْ الْعَهْدَ وَالْمِيثَاقَ نَزَلُوا إِلَيْهِمْ فَلَمَّا اسْتَمْكَنُوا مِنْهُمْ حَلُّوا أَوْتَارَ قِسِيِّهِمْ فَرَبَطُوهُمْ بِهَا فَقَالَ الرَّجُلُ الثَّالِثُ الَّذِي مَعَهُمَا هَذَا أَوَّلُ الْغَدْرِ فَأَبَى أَنْ يَصْحَبَهُمْ فَجَرَّرُوهُ وَعَالَجُوهُ عَلَى أَنْ يَصْحَبَهُمْ فَلَمْ يَفْعَلْ فَقَتَلُوهُ وَانْطَلَقُوا بِخُبَيْبٍ وَزَيْدٍ حَتَّى بَاعُوهُمَا بِمَكَّةَ فَاشْتَرَى خُبَيْبًا بَنُو الْحَارِثِ بْنِ عَامِرِ بْنِ نَوْفَلٍ وَكَانَ خُبَيْبٌ هُوَ قَتَلَ الْحَارِثَ يَوْمَ بَدْرٍ فَمَكَثَ عِنْدَهُمْ أَسِيرًا حَتَّى إِذَا أَجْمَعُوا قَتْلَهُ اسْتَعَارَ مُوسًى مِنْ بَعْضِ بَنَاتِ الْحَارِثِ لِيَسْتَحِدَّ بِهَا فَأَعَارَتْهُ قَالَتْ فَغَفَلْتُ عَنْ صَبِيٍّ لِي فَدَرَجَ إِلَيْهِ حَتَّى أَتَاهُ فَوَضَعَهُ عَلَى فَخِذِهِ فَلَمَّا رَأَيْتُهُ فَزِعْتُ فَزْعَةً عَرَفَ ذَاكَ مِنِّي وَفِي يَدِهِ الْمُوسَى فَقَالَ أَتَخْشَيْنَ أَنْ أَقْتُلَهُ مَا كُنْتُ لِأَفْعَلَ ذَاكِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ وَكَانَتْ تَقُولُ مَا رَأَيْتُ أَسِيرًا قَطُّ خَيْرًا مِنْ خُبَيْبٍ لَقَدْ رَأَيْتُهُ يَأْكُلُ مِنْ قِطْفِ عِنَبٍ وَمَا بِمَكَّةَ يَوْمَئِذٍ ثَمَرَةٌ وَإِنَّهُ لَمُوثَقٌ فِي الْحَدِيدِ وَمَا كَانَ إِلَّا رِزْقٌ رَزَقَهُ اللَّهُ فَخَرَجُوا بِهِ مِنْ الْحَرَمِ لِيَقْتُلُوهُ فَقَالَ دَعُونِي أُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ انْصَرَفَ إِلَيْهِمْ فَقَالَ لَوْلَا أَنْ تَرَوْا أَنَّ مَا بِي جَزَعٌ مِنْ الْمَوْتِ لَزِدْتُ فَكَانَ أَوَّلَ مَنْ سَنَّ الرَّكْعَتَيْنِ عِنْدَ الْقَتْلِ هُوَ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ أَحْصِهِمْ عَدَدًا ثُمَّ قَالَ مَا أُبَالِي حِينَ أُقْتَلُ مُسْلِمًاعَلَى أَيِّ شِقٍّ كَانَ لِلَّهِ مَصْرَعِيوَذَلِكَ فِي ذَاتِ الْإِلَهِ وَإِنْ يَشَأْيُبَارِكْ عَلَى أَوْصَالِ شِلْوٍ مُمَزَّعِثُمَّ قَامَ إِلَيْهِ عُقبَةُ بْنُ الْحَارِثِ فَقَتَلَهُ وَبَعَثَتْ قُرَيْشٌ إِلَى عَاصِمٍ لِيُؤْتَوْا بِشَيْءٍ مِنْ جَسَدِهِ يَعْرِفُونَهُ وَكَانَ عَاصِمٌ قَتَلَ عَظِيمًا مِنْ عُظَمَائِهِمْ يَوْمَ بَدْرٍ فَبَعَثَ اللَّهُ عَلَيْهِ مِثْلَ الظُّلَّةِ مِنْ الدَّبْرِ فَحَمَتْهُ مِنْ رُسُلِهِمْ فَلَمْ يَقْدِرُوا مِنْهُ عَلَى شَيْءٍ
[Ibrahim bin Musa] atubuulidde [Hisham bin Yusuf] okuva ku [Ma’mar] okuva ku [Az Zuhri] okuva ku [‘Amru bin Abu Sufyan Ats Tsaqafi] okuva ku [Abu Hurairah] radliallahu ‘anhu, yagamba nti, Omubaka wa Allah shallallahu ‘alaihi wasallam lumu yasindika ekibinja ky’abasikawutu nga bakulemberwa ‘Ashim bin Thabit - yali jjajja wa 'Ashim bin Umar - Olwo nebasitula, olwo nebayimirira mu kifo ekiri wakati wa 'Usfan ne Makkah, okubeerawo kwabwe kwategeezebwa ekyalo ekimu eky'ekika kya Hudzail, batera okuyitibwa Bani Lahyan. Kale baagobererwa abantu okuva ku kyalo, kwe kugamba abasaale nga kikumi, ne bagoberera ebigere by’emikwano, bwe baatuuka ku siteegi emikwano gye gyali giyimiridde, ne basanga ensigo z’ensukusa za Madina mikwano gye baali baleese ng’ebikozesebwa byabwe, ne bagamba nti, ‘Bino bikuta bya Madina’. Baagenda mu maaso n’okugoberera emikwano okutuusa lwe baabakwatako, ‘Ashim bin Thabit ne mikwano gye bwe baawulira okubeerawo kw’abantu bano, emikwano amangu ago ne beekweka emabega w’olusozi, abantu ne bajja era amangu ago ne babazingiza, ne bagamba nti, ‘Mukka, musobola okukola endagaano n’okukkaanya, tuleme kutta n’omu ku mmwe,’ ‘Ashim bin Thabit n’addamu; ‘By Allah, sijja kubeera wansi wa bukuumi bwa bakaafiiri, Ayi Allah, nsaba obuulire Nabbi wo sallallaahu ‘alaihi wasallam amawulire gaffe,’ Olwo nebalumba baswahaaba okutuusa lwe baasobola okutta ‘Ashim wamu n’abasaale abalala musanvu, ne basigaza Khubaib, Zaid ne munne omulala bokka. Olwo ne bakola endagaano n’okukkaanya nabo bwe baba nga beetegefu okukka ne beewaayo. Amagye bwe gaali gamaze okutwala ababaka ba Nabbi basatu nga bawambe, ne gaggyayo emiguwa gy’obusaale gaabwe okusiba abawambi baabwe n’omuguwa, olwo omusajja owookusatu n’agamba nti, ‘Kino kye nkwe esoose, ella Allah sijja kuba mukwano gwo,’ olwo ne bamusikambula, naye nga akyalwana, okukkakkana nga bamutta ne bagenda ne Khubaib ne Zaid okutuusa lwe baabatunda e Makka. Bani Harith bin ‘Amir bin Naufal olwo n’agula Khubaib. -Khubaib ye muntu eyatta Al Harith mu lutalo lw'e Badr - Khubaib yafuuka omusibe gyebali okutuusa lwebakkiriza okumutta, olwo Khubaib ne yeewola akambe akatono okuva ku omu ku bawala ba Al Harith okuyonja enviiri ze ez'omu kifuba, olwo n'agiwola Khubaib. Omukazi n’agamba nti, ‘Naye nnali sifaayo ku mwana wange omuto, yajja gy’ali, olwo n’amutwala n’amutuuza ku kifuba kye. Bwe nnamulaba, ne ntya nnyo olw’okutya nti asobola okutegeera, ng’ate akambe akatono kaali kakyali mu ngalo ze. Khubaib n’agamba nti, ‘Otya nti nja kumutta? Katonda bw’anaaba ayagadde, ekyo sijja kukikola’. Omukazi n’agamba nti, ‘Ya Allah, sirabangako musibe mulungi nga Khubaib, mmulaba ng’alya ettabi ly’emizabbibu mu ngalo ng’asibiddwa n’olujegere olw’ekyuma, newankubadde mu Makka temuli mizabbibu, si ekyo wabula rizqi Allah gye yawa Khubaib’. Olwo ne baggya Khubaib mu Haram okumutta. Khubaib yagamba nti, ‘Mpa omukisa okusaala raka’a bbiri!’. Oluvannyuma lw’ekyo Khubaib yadda gye bali n’agamba nti, ‘Singa saali mweraliikirivu nti mwandirowoozezza nti ntya okufa, nnandibadde nnyongera ku muwendo gwange ogwa raka’. Era y’oyo eyasooka okusaala raka’ah bbiri nga tannayolekera kufa, oluvannyuma n’agamba nti, ‘Ayi Allah, bala omuwendo gwabwe,’ olwo n’agenda mu maaso; 'Sifaayo oba nttibwa ng'Omusiraamu, mu kitundu kyonna Allah yekka ye nfiira, kwe kugamba Allah, bw'aba ayagala, ajja kuwa omukisa ennyondo zonna ez'omubiri ez'enjawulo'. Olwo ‘Uqbah bin Al Harith n’ayimirira n’amutta. Olwo abantu ba Quraysh nebasindika omubaka eri 'Ashim afune ebimu ku mulambo gwe nga obujulizi, kubanga yali asse abakulembeze baabwe abasinga mu lutalo lw'e Badr, kyazuuka nti Allah yasindika ekika ky'enfuufu ekyekulukuunya ku babaka baabwe okutuusa lwe batasobola kutwala wadde akatundu kamu ku mulambo gwa Khubaib.