Imam Darimi : 650

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا سَلَمَةُ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ كُهَيْلٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْوَلِيدِ بْنِ نُوَيْفِعٍ عَنْ كُرَيْبٍ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ بَعَثَ بَنُو سَعْدِ بْنِ بَكْرٍ ضِمَامَ بْنَ ثَعْلَبَةَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَدِمَ عَلَيْهِ فَأَنَاخَ بَعِيرَهُ عَلَى بَابِ الْمَسْجِدِ ثُمَّ عَقَلَهُ ثُمَّ دَخَلَ الْمَسْجِدَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسٌ فِي أَصْحَابِهِ وَكَانَ ضِمَامٌ رَجُلًا جَلْدًا أَشْعَرَ ذَا غَدِيرَتَيْنِ حَتَّى وَقَفَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَيُّكُمْ ابْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا ابْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ قَالَ مُحَمَّدٌ قَالَ نَعَمْ قَالَ يَا ابْنَ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ إِنِّي سَائِلُكَ وَمُغَلِّظٌ فِي الْمَسْأَلَةِ فَلَا تَجِدَنَّ فِي نَفْسِكَ قَالَ لَا أَجِدُ فِي نَفْسِي فَسَلْ عَمَّا بَدَا لَكَ قَالَ إِنِّي أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ إِلَهِكَ وَإِلَهِ مَنْ كَانَ قَبْلَكَ وَإِلَهِ مَنْ هُوَ كَائِنٌ بَعْدَكَ آللَّهُ بَعَثَكَ إِلَيْنَا رَسُولًا قَالَ اللَّهُمَّ نَعَمْ قَالَ فَأَنْشُدُكَ بِاللَّهِ إِلَهِكَ وَإِلَهِ مَنْ كَانَ قَبْلَكَ وَإِلَهِ مَنْ هُوَ كَائِنٌ بَعْدَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ أَنْ نَعْبُدَهُ وَحْدَهُ لَا نُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَأَنْ نَخْلَعَ هَذِهِ الْأَنْدَادَ الَّتِي كَانَتْ آبَاؤُنَا تَعْبُدُهَا مِنْ دُونِهِ قَالَ اللَّهُمَّ نَعَمْ قَالَ فَأَنْشُدُكَ بِاللَّهِ إِلَهِكَ وَإِلَهِ مَنْ كَانَ قَبْلَكَ وَإِلَهِ مَنْ هُوَ كَائِنٌ بَعْدَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ أَنْ نُصَلِّيَ هَذِهِ الصَّلَوَاتِ الْخَمْسَ قَالَ اللَّهُمَّ نَعَمْ قَالَ ثُمَّ جَعَلَ يَذْكُرُ فَرَائِضَ الْإِسْلَامِ فَرِيضَةً فَرِيضَةً الزَّكَاةَ وَالصِّيَامَ وَالْحَجَّ وَشَرَائِعَ الْإِسْلَامِ كُلَّهَا وَيُنَاشِدُهُ عِنْدَ كُلِّ فَرِيضَةٍ كَمَا نَاشَدَهُ فِي الَّتِي قَبْلَهَا حَتَّى إِذَا فَرَغَ قَالَ فَإِنِّي أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَسَأُؤَدِّي هَذِهِ الْفَرِيضَةَ وَأَجْتَنِبُ مَا نَهَيْتَنِي عَنْهُ ثُمَّ قَالَ لَا أَزِيدُ وَلَا أُنْقِصُ ثُمَّ انْصَرَفَ إِلَى بَعِيرِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ وَلَّى إِنْ يَصْدُقْ ذُو الْعَقِيصَتَيْنِ يَدْخُلْ الْجَنَّةَ فَأَتَى إِلَى بَعِيرِهِ فَأَطْلَقَ عِقَالَهُ ثُمَّ خَرَجَ حَتَّى قَدِمَ عَلَى قَوْمِهِ فَاجْتَمَعُوا إِلَيْهِ فَكَانَ أَوَّلَ مَا تَكَلَّمَ أَنْ قَالَ بِاسْتِ اللَّاتِ وَالْعُزَّى قَالُوا مَهْ يَا ضِمَامُ اتَّقِ الْبَرَصَ وَاتَّقِ الْجُنُونَ وَاتَّقِ الْجُذَامَ قَالَ وَيْلَكُمْ إِنَّهُمَا وَاللَّهِ مَا يَضُرَّانِ وَلَا يَنْفَعَانِ إِنَّ اللَّهَ قَدْ بَعَثَ رَسُولًا وَأَنْزَلَ عَلَيْهِ كِتَابًا اسْتَنْقَذَكُمْ بِهِ مِمَّا كُنْتُمْ فِيهِ وَإِنِّي أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَقَدْ جِئْتُكُمْ مِنْ عِنْدِهِ بِمَا أَمَرَكُمْ بِهِ وَنَهَاكُمْ عَنْهُ قَالَ فَوَاللَّهِ مَا أَمْسَى مِنْ ذَلِكَ الْيَوْمِ وَفِي حَاضِرِهِ رَجُلٌ وَلَا امْرَأَةٌ إِلَّا مُسْلِمًا قَالَ يَقُولُ ابْنُ عَبَّاسٍ فَمَا سَمِعْنَا بِوَافِدِ قَوْمٍ كَانَ أَفْضَلَ مِنْ ضِمَامِ بْنِ ثَعْلَبَةَ

اسان کي [محمد بن حميد] ٻڌايو آهي [سلمه] چيو آهي ته مون کي [محمد بن اسحاق] ٻڌايو آهي ته مون کي [سلمه بن ڪوهيل] ۽ [محمد بن الوليد بن نوفي] ٻڌايو آهي ته [ڪريب] کان - ابن عباس رضي الله عنه جا اڳوڻا غلام - ابن عباس رضي الله عنه کان، هن چيو ته: بني سعد بن بڪر ضِمَم بن ثَعْلَبَه کي رسول الله ﷺ ڏانهن موڪليو، هو ساڻس ملڻ آيو، هن پنهنجي اُٺ کي مسجد جي دروازي جي سامهون ويهاريو، پوءِ ان کي ٻڌي ڇڏيو، پوءِ هو مسجد ۾ داخل ٿيو ۽ رسول الله ﷺ پنهنجن ساٿين سان گڏ ويٺا هئا. ضِمَم هڪ مضبوط ماڻهو هو، سندس وارن ۾ ٻه چوٽيون هيون، تنهن ڪري هو رسول الله ﷺ جي سامهون بيٺو، پوءِ پڇيو ته: توهان مان ابن عبدالمطلب ڪير آهي؟ '، رسول الله صلي الله عليه وسلم جواب ڏنو؛ 'مان ابن عبدالمطلب آهيان'، هن پڇيو؛ '- توهان جو نالو - محمد؟'، هن جواب ڏنو؛ 'ها، اهو صحيح آهي'، هن چيو؛ 'اي ابن عبدالمطلب، مان توهان کان هڪ ڳرو سوال پڇان ٿو، ڇا توهان جي دل ۾ ڪا به رڪاوٽ نه آهي'، هن جواب ڏنو؛ 'منهنجي دل ۾ ڪا به پريشاني ناهي، مهرباني ڪري پڇو جيڪو توهان پڇڻ چاهيو ٿا'، هن چيو؛ 'مان قسم کڻان ٿو الله سبحان الله و تعالٰي، توهان جو خدا ۽ توهان کان اڳ وارن جو خدا ۽ توهان کان پوءِ وارن جو خدا، ڇا اهو الله سبحان الله و تعالٰي آهي جنهن توهان کي اسان ڏانهن رسول بڻائي موڪليو آهي؟'، هن چيو؛ 'اي الله، ها'، هن چيو؛ "مان قسم کڻي الله سبحان الله و تعالٰي جو قسم کڻان ٿو، جيڪو توهان جو خدا آهي، جيڪو توهان کان اڳ وارن جو خدا آهي ۽ جيڪو توهان کان پوءِ وارو آهي، ڇا الله سبحان الله و تعالٰي توهان کي حڪم ڏنو آهي ته اسان کي صرف ان جي عبادت ڪرڻ ۽ ان سان ڪنهن به شيءِ کي شريڪ نه ڪرڻ جي دعوت ڏيون، ۽ اسان سڀني مخالفن - انهن اتحادين - کي رد ڪريون جن جي اسان جا ابا ڏاڏا عبادت ڪندا هئا؟"، هن جواب ڏنو؛ "ها، اهو صحيح آهي"، هن چيو؛ "مان قسم کڻي الله جي نالي تي، جيڪو توهان جو رب آهي، ۽ جيڪو توهان کان پوءِ وارو آهي ۽ جيڪو توهان کان اڳ وارو آهي، جيڪو توهان کي حڪم ڏنو آهي ته اسان کي اهي پنج نمازون ادا ڪرڻ لاءِ سڏ ڪريو؟"، هن جواب ڏنو؛ "ها، اهو صحيح آهي"، پوءِ هن اسلامي قانون جي ٻين فرضن جو ذڪر ڪيو، جهڙوڪ؛ زڪوات، روزو، حج، ۽ سڀئي اسلامي قانون، ۽ هو هر ذڪر ڪيل فرض تي قسم کڻندو آهي جيئن هو اڳئين فرضن تي قسم کڻندو آهي، جيستائين هو ختم ٿيڻ کان پوءِ چوي ٿو؛ 'مان گواهي ڏيان ٿو ته ڪو به معبود ناهي - جنهن جي عبادت جو حق آهي - سواءِ الله سبحان الله وتعاليٰ جي، ۽ مان گواهي ڏيان ٿو ته محمد ﷺ ان جو ٻانهو ۽ رسول آهي، ۽ مان هن فرض کي پورو ڪندس ۽ جيڪو توهان منع ڪيو آهي ان کان پاسو ڪندس'، پوءِ هن ٻيهر چيو؛ 'مان ان کي نه وڌائيندس ۽ نه گهٽائيندس'، پوءِ هو پنهنجي اونٽ ڏانهن رخ ڪيو، رسول الله ﷺ چيو - جيئن هو هليو ويو - 'جيڪڏهن چوٽين وارو ماڻهو صحيح آهي، ته هو جنت ۾ ويندو'. پوءِ هو پنهنجي اونٽ وٽ آيو ۽ ان کي کوليو، پوءِ هو گهر هليو ويو جيستائين هو پنهنجي قوم تائين نه پهتو، پوءِ اهي هن جي چوڌاري گڏ ٿيا، ۽ پهرين لفظ جيڪي هن چيو اهي هئا؛ 'لطا ۽ عزيٰ ڪيترا بدصورت آهن'، انهن چيو؛ 'ڇا ڳالهه آهي ذمم، خبردار رهو نه ته توهان کي ڪوڙهه ٿي ويندو، خبردار رهو نه ته توهان کي چريو ٿي ويندو يا توهان کي ڪوڙهه ٿي ويندو، هن چيو؛' 'توهان تي افسوس آهي، الله جو قسم اهي ٻئي - لطا ۽ عزيٰ - نقصان يا فائدو نه ٿا ڏين، الله سبحان الله وتعاليٰ هڪ رسول موڪليو آهي ۽ ان تي هڪ ڪتاب نازل ڪيو آهي جنهن سان توهان کي ان کان بچايو جيڪو توهان تجربو ڪيو آهي، ۽ مان شاهدي ڏيان ٿو ته الله کان سواءِ ڪو به عبادت جي لائق ناهي، ۽ مان اهو به شاهدي ڏيان ٿو ته محمد سندس ٻانهو ۽ رسول آهي، بيشڪ مان سندس طرف کان توهان وٽ آيو آهيان - اهو کڻي آيو آهيان جيڪو هو حڪم ڪري ٿو ۽ هو توهان کي منع ڪري ٿو. هن چيو؛ 'الله جو قسم ان ڏينهن شام جو ڪو به مرد يا عورت نه هو پر هن اسلام قبول ڪيو، راوي چيو؛ ابن عباس رضي الله عنه چيو؛ 'اسان ڪڏهن به ذمم بن ثعلبه کان وڌيڪ شريف رسول بابت نه ٻڌو آهي'.