Imam Darimi : 645
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُمَرَ بْنِ الْكُمَيْتِ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ وَهْبٍ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ بْنُ مُوسَى قَالَ مَرَّ سُلَيْمَانُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بِالْمَدِينَةِ وَهُوَ يُرِيدُ مَكَّةَ فَأَقَامَ بِهَا أَيَّامًا فَقَالَ هَلْ بِالْمَدِينَةِ أَحَدٌ أَدْرَكَ أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا لَهُ أَبُو حَازِمٍ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ فَأَرْسَلَ إِلَيْهِ فَلَمَّا دَخَلَ عَلَيْهِ قَالَ لَهُ يَا أَبَا حَازِمٍ مَا هَذَا الْجَفَاءُ قَالَ أَبُو حَازِمٍ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ وَأَيُّ جَفَاءٍ رَأَيْتَ مِنِّي قَالَ أَتَانِي وُجُوهُ أَهْلِ الْمَدِينَةِ وَلَمْ تَأْتِنِي قَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أُعِيذُكَ بِاللَّهِ أَنْ تَقُولَ مَا لَمْ يَكُنْ مَا عَرَفْتَنِي قَبْلَ هَذَا الْيَوْمِ وَلَا أَنَا رَأَيْتُكَ قَالَ فَالْتَفَتَ سُلَيْمَانُ إِلَى مُحَمَّدِ بْنِ شِهَابٍ الزُّهْرِيِّ فَقَالَ أَصَابَ الشَّيْخُ وَأَخْطَأْتُ قَالَ سُلَيْمَانُ يَا أَبَا حَازِمٍ مَا لَنَا نَكْرَهُ الْمَوْتَ قَالَ لِأَنَّكُمْ أَخْرَبْتُمْ الْآخِرَةَ وَعَمَّرْتُمْ الدُّنْيَا فَكَرِهْتُمْ أَنْ تُنْقَلُوا مِنْ الْعُمْرَانِ إِلَى الْخَرَابِ قَالَ أَصَبْتَ يَا أَبَا حَازِمٍ فَكَيْفَ الْقُدُومُ غَدًا عَلَى اللَّهِ قَالَ أَمَّا الْمُحْسِنُ فَكَالْغَائِبِ يَقْدُمُ عَلَى أَهْلِهِ وَأَمَّا الْمُسِيءُ فَكَالْآبِقِ يَقْدُمُ عَلَى مَوْلَاهُ فَبَكَى سُلَيْمَانُ وَقَالَ لَيْتَ شِعْرِي مَا لَنَا عِنْدَ اللَّهِ قَالَ اعْرِضْ عَمَلَكَ عَلَى كِتَابِ اللَّهِ قَالَ وَأَيُّ مَكَانٍ أَجِدُهُ قَالَ { إِنَّ الْأَبْرَارَ لَفِي نَعِيمٍ وَإِنَّ الْفُجَّارَ لَفِي جَحِيمٍ } قَالَ سُلَيْمَانُ فَأَيْنَ رَحْمَةُ اللَّهِ يَا أَبَا حَازِمٍ قَالَ أَبُو حَازِمٍ { رَحْمَةَ اللَّهِ قَرِيبٌ مِنْ الْمُحْسِنِينَ } قَالَ لَهُ سُلَيْمَانُ يَا أَبَا حَازِمٍ فَأَيُّ عِبَادِ اللَّهِ أَكْرَمُ قَالَ أُولُو الْمُرُوءَةِ وَالنُّهَى قَالَ لَهُ سُلَيْمَانُ فَأَيُّ الْأَعْمَالِ أَفْضَلُ قَالَ أَبُو حَازِمٍ أَدَاءُ الْفَرَائِضِ مَعَ اجْتِنَابِ الْمَحَارِمِ قَالَ سُلَيْمَانُ فَأَيُّ الدُّعَاءِ أَسْمَعُ قَالَ أَبُو حَازِمٍ دُعَاءُ الْمُحْسَنِ إِلَيْهِ لِلْمُحْسِنِ قَالَ فَأَيُّ الصَّدَقَةِ أَفْضَلُ قَالَ لِلسَّائِلِ الْبَائِسِ وَجُهْدُ الْمُقِلِّ لَيْسَ فِيهَا مَنٌّ وَلَا أَذًى قَالَ فَأَيُّ الْقَوْلِ أَعْدَلُ قَالَ قَوْلُ الْحَقِّ عِنْدَ مَنْ تَخَافُهُ أَوْ تَرْجُوهُ قَالَ فَأَيُّ الْمُؤْمِنِينَ أَكْيَسُ قَالَ رَجُلٌ عَمِلَ بِطَاعَةِ اللَّهِ وَدَلَّ النَّاسَ عَلَيْهَا قَالَ فَأَيُّ الْمُؤْمِنِينَ أَحْمَقُ قَالَ رَجُلٌ انْحَطَّ فِي هَوَى أَخِيهِ وَهُوَ ظَالِمٌ فَبَاعَ آخِرَتَهُ بِدُنْيَا غَيْرِهِ قَالَ لَهُ سُلَيْمَانُ أَصَبْتَ فَمَا تَقُولُ فِيمَا نَحْنُ فِيهِ قَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَوَ تُعْفِينِي قَالَ لَهُ سُلَيْمَانُ لَا وَلَكِنْ نَصِيحَةٌ تُلْقِيهَا إِلَيَّ قَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ إِنَّ آبَاءَكَ قَهَرُوا النَّاسَ بِالسَّيْفِ وَأَخَذُوا هَذَا الْمُلْكَ عَنْوَةً عَلَى غَيْرِ مَشُورَةٍ مِنْ الْمُسْلِمِينَ وَلَا رِضَاهُمْ حَتَّى قَتَلُوا مِنْهُمْ مَقْتَلَةً عَظِيمَةً فَقَدْ ارْتَحَلُوا عَنْهَا فَلَوْ أُشْعِرْتَ مَا قَالُوا وَمَا قِيلَ لَهُمْ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ مِنْ جُلَسَائِهِ بِئْسَ مَا قُلْتَ يَا أَبَا حَازِمٍ قَالَ أَبُو حَازِمٍ كَذَبْتَ إِنَّ اللَّهَ أَخَذَ مِيثَاقَ الْعُلَمَاءِ لَيُبَيِّنُنَّهُ لِلنَّاسِ وَلَا يَكْتُمُونَهُ قَالَ لَهُ سُلَيْمَانُ فَكَيْفَ لَنَا أَنْ نُصْلِحَ قَالَ تَدَعُونَ الصَّلَفَ وَتَمَسَّكُونَ بِالْمُرُوءَةِ وَتَقْسِمُونَ بِالسَّوِيَّةِ قَالَ لَهُ سُلَيْمَانُ كَيْفَ لَنَا بِالْمَأْخَذِ بِهِ قَالَ أَبُو حَاَزِمٍ تَأْخُذُهُ مِنْ حِلِّهِ وَتَضَعُهُ فِي أَهْلِهِ قَالَ لَهُ سُلَيْمَانُ هَلْ لَكَ يَا أَبَا حَازِمٍ أَنْ تَصْحَبَنَا فَتُصِيبَ مِنَّا وَنُصِيبَ مِنْكَ قَالَ أَعُوذُ بِاللَّهِ قَالَ لَهُ سُلَيْمَانُ وَلِمَ ذَاكَ قَالَ أَخْشَى أَنْ أَرْكَنَ إِلَيْكُمْ شَيْئًا قَلِيلًا فَيُذِيقَنِي اللَّهُ ضِعْفَ الْحَيَاةِ وَضِعْفَ الْمَمَاتِ قَالَ لَهُ سُلَيْمَانُ ارْفَعْ إِلَيْنَا حَوَائِجَكَ قَالَ تُنْجِينِي مِنْ النَّارِ وَتُدْخِلُنِي الْجَنَّةَ قَالَ سُلَيْمَانُ لَيْسَ ذَاكَ إِلَيَّ قَالَ أَبُو حَازِمٍ فَمَا لِي إِلَيْكَ حَاجَةٌ غَيْرُهَا قَالَ فَادْعُ لِي قَالَ أَبُو حَازِمٍ اللَّهُمَّ إِنْ كَانَ سُلَيْمَانُ وَلِيَّكَ فَيَسِّرْهُ لِخَيْرِ الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَإِنْ كَانَ عَدُوَّكَ فَخُذْ بِنَاصِيَتِهِ إِلَى مَا تُحِبُّ وَتَرْضَى قَالَ لَهُ سُلَيْمَانُ قَطُّ قَالَ أَبُو حَازِمٍ قَدْ أَوْجَزْتُ وَأَكْثَرْتُ إِنْ كُنْتَ مِنْ أَهْلِهِ وَإِنْ لَمْ تَكُنْ مِنْ أَهْلِهِ فَمَا يَنْفَعُنِي أَنْ أَرْمِيَ عَنْ قَوْسٍ لَيْسَ لَهَا وَتَرٌ قَالَ لَهُ سُلَيْمَانُ أَوْصِنِي قَالَ سَأُوصِيكَ وَأُوجِزُ عَظِّمْ رَبَّكَ وَنَزِّهْهُ أَنْ يَرَاكَ حَيْثُ نَهَاكَ أَوْ يَفْقِدَكَ حَيْثُ أَمَرَكَ فَلَمَّا خَرَجَ مِنْ عِنْدِهِ بَعَثَ إِلَيْهِ بِمِائَةِ دِينَارٍ وَكَتَبَ إِلَيْهِ أَنْ أَنْفِقْهَا وَلَكَ عِنْدِي مِثْلُهَا كَثِيرٌ قَالَ فَرَدَّهَا عَلَيْهِ وَكَتَبَ إِلَيْهِ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أُعِيذُكَ بِاللَّهِ أَنْ يَكُونَ سُؤَالُكَ إِيَّايَ هَزْلًا أَوْ رَدِّي عَلَيْكَ بَذْلًا وَمَا أَرْضَاهَا لَكَ فَكَيْفَ أَرْضَاهَا لِنَفْسِي وَكَتَبَ إِلَيْهِ إِنَّ مُوسَى بْنَ عِمْرَانَ لَمَّا وَرَدَ مَاءَ مَدْيَنَ وَجَدَ عَلَيْهَا رِعَاءً يَسْقُونَ وَوَجَدَ مِنْ دُونِهِمْ جَارِيَتَيْنِ تَذُودَانِ فَسَأَلَهُمَا فَقَالَتَا { لَا نَسْقِي حَتَّى يُصْدِرَ الرِّعَاءُ وَأَبُونَا شَيْخٌ كَبِيرٌ فَسَقَى لَهُمَا ثُمَّ تَوَلَّى إِلَى الظِّلِّ فَقَالَ رَبِّ إِنِّي لِمَا أَنْزَلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ } وَذَلِكَ أَنَّهُ كَانَ جَائِعًا خَائِفًا لَا يَأْمَنُ فَسَأَلَ رَبَّهُ وَلَمْ يَسْأَلْ النَّاسَ فَلَمْ يَفْطِنْ الرِّعَاءُ وَفَطِنَتْ الْجَارِيتَانِ فَلَمَّا رَجَعَتَا إِلَى أَبِيهِمَا أَخْبَرَتَاهُ بِالْقِصَّةِ وَبِقَوْلِهِ فَقَالَ أَبُوهُمَا وَهُوَ شُعَيْبٌ هَذَا رَجُلٌ جَائِعٌ فَقَالَ لِإِحْدَاهُمَا اذْهَبِي فَادْعِيهِ فَلَمَّا أَتَتْهُ عَظَّمَتْهُ وَغَطَّتْ وَجْهَهَا وَقَالَتْ { إِنَّ أَبِي يَدْعُوكَ لِيَجْزِيَكَ أَجْرَ مَا سَقَيْتَ لَنَا } فَشَقَّ عَلَى مُوسَى حِينَ ذَكَرَتْ { أَجْرَ مَا سَقَيْتَ لَنَا } وَلَمْ يَجِدْ بُدًّا مِنْ أَنْ يَتْبَعَهَا إِنَّهُ كَانَ بَيْنَ الْجِبَالِ جَائِعًا مُسْتَوْحِشًا فَلَمَّا تَبِعَهَا هَبَّتْ الرِّيحُ فَجَعَلَتْ تَصْفِقُ ثِيَابَهَا عَلَى ظَهْرِهَا فَتَصِفُ لَهُ عَجِيزَتَهَا وَكَانَتْ ذَاتَ عَجُزٍ وَجَعَلَ مُوسَى يُعْرِضُ مَرَّةً وَيَغُضُّ أُخْرَى فَلَمَّا عِيلَ صَبْرُهُ نَادَاهَا يَا أَمَةَ اللَّهِ كُونِي خَلْفِي وَأَرِينِي السَّمْتَ بِقَوْلِكِ ذَا فَلَمَّا دَخَلَ عَلَى شُعَيْبٍ إِذَا هُوَ بِالْعَشَاءِ مُهَيَّأً فَقَالَ لَهُ شُعَيْبٌ اجْلِسْ يَا شَابُّ فَتَعَشَّ فَقَالَ لَهُ مُوسَى أَعُوذُ بِاللَّهِ فَقَالَ لَهُ شُعَيْبٌ لِمَ أَمَا أَنْتَ جَائِعٌ قَالَ بَلَى وَلَكِنِّي أَخَافُ أَنْ يَكُونَ هَذَا عِوَضًا لِمَا سَقَيْتُ لَهُمَا وَإِنَّا مِنْ أَهْلِ بَيْتٍ لَا نَبِيعُ شَيْئًا مِنْ دِينِنَا بِمِلْءِ الْأَرْضِ ذَهَبًا فَقَالَ لَهُ شُعَيْبٌ لَا يَا شَابُّ وَلَكِنَّهَا عَادَتِي وَعَادَةُ آبَائِي نُقْرِي الضَّيْفَ وَنُطْعِمُ الطَّعَامَ فَجَلَسَ مُوسَى فَأَكَلَ فَإِنْ كَانَتْ هَذِهِ الْمِائَةُ دِينَارٍ عِوَضًا لِمَا حَدَّثْتُ فَالْمَيْتَةُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنْزِيرِ فِي حَالِ الِاضْطِرَارِ أَحَلُّ مِنْ هَذِهِ وَإِنْ كَانَ لِحَقٍّ لِي فِي بَيْتِ الْمَالِ فَلِي فِيهَا نُظَرَاءُ فَإِنْ سَاوَيْتَ بَيْنَنَا وَإِلَّا فَلَيْسَ لِي فِيهَا حَاجَةٌ
Atubuulidde [Ya’qub bin Ibrahim] atubuulidde [Muhammad bin Umar bin Al Kumait] atubuulidde [Ali bin Wahab Al Hamdani] atugambye [Adl Dlahak bin Musa] yagamba nti: ‘Sulaiman bin ‘Abdul Malik yayita mu kibuga Madina n’ayagala okugenda mu kibuga Makka, olwo n’asula e Madiina okumala ennaku eziwera, olwo n’agamba nti: ‘Waliwo omuntu yenna mu Madiina eyasisinkana omu ku baswahaba ba Nabbi sallallahu ‘alaihi wa sallam? ', ne baddamu nti: 'Yee, Abu Hazim, Ayi emirul mu'minin'. Olwo n’atuma omuntu okuleeta Abu Hazim. Abu Hazim bwe yatuuka e Sulaiman bin’Abdul Malik. Sulaiman yabuuzizza nti: ‘Ayi Abu Hazim, endowooza yo ennyimpi etegeeza ki? ’, [Abu Hazim] yaddamu nti: ‘Ayi amirul mu`minin, endowooza ki ey’ekika kya curt gy’olaba okuva gyendi? ', n'addamu nti: 'Kale, ndaba abantu b'e Madina nga bansisinkana, naye temwagala kundaba'. Awo n’addamu nti: ‘Ayi emirul mu`minin, nsaba Allah subhanallahu wa ta’ala akuume okwogera ebitaaliwo ddala, tewamanya nga leero tennabaawo era sikulabangako -nga tebinnabaawo-’. Dhahak bin Musa yagamba: ‘Awo Sulaiman n’akyukira Muhammad bin Shihab Az Zuhri’, ng’agamba nti: ‘Ono Shaykh, -Abu Hazim-, mutuufu nange ndi mukyamu’, Sulaiman n’agamba nti: ‘Ayi Abu Hazim, lwaki tukyawa okufa? ', Yaddamu nti: 'Kubanga tusaanyaawo Akhira era tuzimba ensi, kale mukyawa okuva mu nkulaakulana okudda mu kuzikirira'. Sulaiman yaddamu nti: ‘Oli mutuufu, ggwe Abu Hazim, enkya tunaatunuulira tutya Allah subhanallahu wa ta’ala? ', yaddamu nti: 'Ate omuntu omulungi, ajja eri Allah subhanallahu wa ta'ala ng'omuntu aludde nga talaba maka ge, so nga omuntu omubi, alinga omuddu addukira ewa mukama we'. Ng’awulira ebigambo bino Sulayman n’akaaba, n’abuuza nti: ‘Ndayira, emmere yaffe eri Allah subhanallahu wa ta’ala eri etya? ', N'addamu nti: 'Mutereeze ebikolwa byammwe mu kitabo kya Allah subhanallahu wa ta'ala. Oluvannyuma yabuuza nti: ‘Mu lunyiriri ki lwe nsobola okukisanga? ', yaddamu nti: 'INNAL `ABRARA LAFII NA'IM, WA INNAL FUJJARA LAFII JAHIIM' -abantu abeewaddeyo ennyo ddala bajja kuba mu ggulu nga bajjudde essanyu, era abo abajeemu ddala bajja kuba mu geyena- -Qs. Al Infithar: 13, 14- nga bano. Sulaiman nate yabuuza nti: ‘Okusaasira kwa Allah subhanallahu wa ta’ala kuli ludda wa? ’, yaddamu nti: ‘Ekisa kya Allah subhanallahu wa ta’ala kisinga kumpi n’abo abeewaayo’, Sulaiman n’abuuza nti: ‘Owange Abu hazim, ani omuddu wa Allah subhanallahu wa ta’ala asinga ekitiibwa? ’, yaddamu nti: ‘Abantu abalina endowooza y’obuntubulamu era abalina ensonga’, Sulemaani yabuuza nti: ‘Kiki ekisinga obukulu? ’, Abu Hazim yaddamu nti: ‘Okutuukiriza obuvunaanyizibwa ng’ate asuula ebintu byonna ebigaaniddwa’, Sulaiman yagenda mu maaso n’okubuuza nti: ‘Ssaala ki esinga okuwulirwa? ', Abu Hazim yaddamu nti: ‘Esswala y’abo abaweebwa empisa ennungi eri eri oyo agaba empisa ennungi’, yaddamu okubuuza nti: ‘Ekisa ki ekisinga obukulu? ', yaddamu nti: 'Esadaaka eri abasabiriza abali mu bwetaavu obw'amaanyi era nga bawaayo eri abantu abalina ebitono ennyo nga tebayitiridde ku mpisa zaabwe ennungi era nga tebalina bigambo birumya', yaddamu okubuuza nti: 'Bgambo ki ebisinga okuba eby'obwenkanya? ', n'addamu nti: 'Yogera amazima ku abo b'otya oba be musuubira', n'abuuza nate nti: 'Ani omukkiriza omugezi? ’, yaddamu nti: ‘Omuntu agondera Allah subhanallahu wa ta’ala n’alaga abantu obuwulize obwo’, yabuuza nti: ‘Omukkiriza omusirusiru y’ani? ', yaddamu nti: 'Omuntu agwa - agondera - okwegomba kwa muganda we atali mwenkanya, atunda obulamu bwe obw'oluvannyuma lw'okufa olw'ensi y'omuntu omulala'. Sulemaani n’amugamba nti: ‘Oli mutuufu, olowooza ki ku mbeera gye tulimu kati? ', n'addamu nti: 'Ayi emirul mu`minin, onsonyiwa? ’, Sulaiman n’addamu nti: ‘Nedda, naye ddala ago ge magezi ge wansuulako! ', Abu Hazim yagamba nti: 'Ayi emirul mu`minin, bajjajja bo banyigiriza abantu n'ekitala, ne batwala obuyinza n'amaanyi nga tebeebuuzizza ku basiraamu era nga tebasabye kukkiriza kwabwe, okutuusa bo - bajjajja bo - lwe babatta n'ettemu ery'amaanyi - mass - era ddala bavuddewo, Ohhh,,,,, singa owulira bye baayogera n'okubavumirira! ''. Omu ku bammemba b’olukiiko lwa Khalifa n’amugamba nti: ‘Ebigambo byo bibi bitya, ayi Abu Hazim’, Abu Hazim n’addamu nti: ‘Olimba, Allah subhanallahu wa ta’ala endagaano agiggye ku bamanyi` basobole okuginnyonnyola abantu ne batagikweka n’akatono’, Sulaiman n’amugamba nti: ‘Tuyinza tutya okugitereeza? ', yaddamu nti: 'Ewala okwefuula n'okulung'amibwa endowooza ey'obuntubulamu era nga tewakyali kusosola’, Sulaiman yaddamu okubuuza nti: ‘Kino tukiteeka tutya mu nkola? ', Abu Hazim yaddamu nti: 'Ogiggya mu bintu ebikkirizibwa n'ogiteeka ku abo abalina eddembe okugifuna'. Sulayman n’amugamba nti: ‘Ayi Abu Hazim, oli mwetegefu okutuwerekera, osobole okutereeza ensobi zaffe naffe tutereeze ensobi zo? ’, yagamba nti: ‘Nnoonya obuddukiro mu Allah subhanallahu wa ta’ala’, Sulaiman n’abuuza nti: ‘Lwaki kino kibeerewo? ', n'addamu nti: 'Kubanga ntya nti nja kwesiba ku ludda lwo wadde akatono, mazima Allah subhanallahu wa ta'ala ajja kunteekako obunafu bw'obulamu n'okwenafuwa mu kwolekera okufa', Sulayman n'amugamba nti: 'Tubuulire - ebyetaago byo bye biruwa? ', yaddamu nti: ‘Ontaasa mu geyena n’onteeka mu ggulu’, Sulaiman n’addamu nti: ‘Ekyo si kusaba gyendi’, Abu Hazim n’agamba nti: ‘Bwe kiba bwe kityo, sirina bwetaavu okuva gy’oli’, Sulaiman n’agamba nti: ‘Owange Abu Hazim, nsabire! ’, Abu Hazim olwo n’asaba nti: ‘Ayi Allah, Sulayman bw’aba ye mukuumi wo, mwanguyize ku lw’obulungi bw’ensi n’obulamu obw’oluvannyuma lw’okufa, era bw’aba mulabe wo, ssika omutwe gwe mu kkubo ly’oyagala era ly’osiima’. Sulaiman yabuuzizza nti: ‘Ekyo kyokka’ Abu Hazim n’addamu nti: ‘Nsonyiwa... amagezi gano mbufunze era njogedde bingi, nsuubira nti oli omu ku bategeera amagezi gange, bwe kitaba bwe kityo, mugaso ki ogw’okusuula obusaale okuva ku butasa obutaliiko muguwa’. Sulemaani n’aŋŋamba nti: ‘Mpa magezi! ', n'addamu nti: 'Njagala okukuwabula n'amagezi amampimpi: Mugulumize Katonda wo, era omutukuze, kubanga akulaba mu kifo kye eky'okubeeramu kye yakozesezza okukugaana, era asobola okukuketta w'akulagira'. Sualiman bin Abdul Malik bwe yava ku ludda lwa Abu Hazim, yamuweereza dinari kikumi n’awandiika ebbaluwa eyagamba nti: ‘Ssente zisaasaanyizza era okyajja kufuna ssente ze zimu okuva gyendi’, omunyumya n’agamba nti: ‘Abu Hazim yazzaayo ssente n’awandiika ebbaluwa eyagamba nti: ‘Ayi Amirul Mu’minin, nnoonya obukuumi okuva eri Allah subhanallahu wa ta’ala gy’oli singa okusaba kwo gyendi kuba kwa bwenkanya essanyu oba eky’okuddamu kyange kwe kwewaayo. Ekintu kye ssandikuwaddeyo, nnyinza ntya okukiwaayo ku lwange?'', era n'amuwandiikira ebbaluwa nti: 'Oyo Musa bin Imran 'alaihissalam bwe yatuuka ku nsulo z'amazzi ez'ensi ya Madyan, eyo yasisinkana ekibinja ky'abantu abaali bafukirira ebisolo byabwe, yasanga emabega w'ekibiina abakazi babiri nga basiba ebisolo byabwe, olwo n'ababuuza bombi, bombi ne baddamu nti: 'Tetusobola kufukirira bisolo byaffe.' okutuusa ng'abasumba baleeta ebisolo byabwe ewaabwe, so nga taata tuli bazadde bakadde', Musa 'emirembe gibeere ku ye yawa ebisolo amazzi -bombi- n'ekigendererwa eky'okuyamba. Yagenda okwekweka ng’asaba nti: ‘Ayi Mukama wange, ddala nneetaaga ekintu ekirungi ky’onsindikidde’, kino kyaliwo kubanga enjala yali emuluma era ng’ali mu mbeera ey’okutya era nga tawulira bukuumi, yasaba Mukama we era teyasaba bantu. Abasumba tebaamussaako mwoyo wabula abakazi bombi ne bakikola,’ bwe baddayo ewa kitaabwe, ne bamunyumiza ku mboozi ye ne bye yali ayogedde, olwo kitaawe - Shu’aib - n’agamba nti: ‘Wano omusajja alumwa enjala’, olwo n’agamba omu ku bawala be ababiri nti: ‘Muyite!’, bwe - Musa - n’amusisinkana, n’awa Musa ekitiibwa n’amubikka mu maaso, n’agamba nti: ‘Taata wange n’akuyita musasule olw'ekisa kyo mu kufukirira ebisolo byaffe'. Kyamuzibuwalira Musa 'emirembe gibeere ku ye ng'omukazi ayogera ku mpeera y'okufukirira ebisolo, naye teyasangayo ngeri ndala okuggyako okumugoberera, kubanga enjala yali emuluma nnyo mu nsozi. Bwe yamugoberera, empewo ey’amaanyi n’emukuba ne yeesibira engoye ze ku mugongo, olwo Musa ‘alaihissalam n’alaba enkokola y’amatabo ge era nga yali mukazi eyalina akabina akanene, kale Musa ‘alaihissalam lumu n’akyuka era lumu n’assa wansi amaaso ge ng’obugumiikiriza bwe bunafuye, n’amukoowoola nti: ‘Ayi omuddu wa Allah subhanallahu wa ta’ala, tambulira emabega wange era ndage ekkubo n’ebigambo bino’, Bwe yatuuka n’asisinkana Syu’aib era ng’ekyeggulo kimutegekedde, Syu’aib n’amugamba nti: ‘Ojja kuba mutebenkevu’. Musa ‘alaihissalam yamugamba nti: ‘Nnoonya obuddukiro mu Allah subhanallahu wa ta’ala’, Shu’aib n’abuuza nti: ‘Lwaki?, enjala tolumwa? ’, n’addamu nti: ‘Yee, naye ntya nti eno mpeera ya kuwa mazzi eri ebisolo byabwe byombi, era ndi wa famire etatunda ddiini yaffe yonna ku zaabu w’ensi yonna’, Shu’aib n’amugamba nti: ‘Nedda, ggwe omuvubuka! Naye eno mpisa yange era eya bajjajjange, twasembeza abagenyi ne tubaliisa, olwo Musa 'emirembe gibeere ku ye n'atuula n'alya. Singa dinaali kikumi kino kiba mu kuddiza ebyabaddewo, ennyama y’embizzi, omusaayi, n’ennyama y’embizzi mu mbeera ey’okukaka bikkirizibwa okusinga ssente zino, era ssente bwe ziteekebwa mu Baitul Maal, nnina abaddukanya. Kino bw’oba oyagala okugonjoola ensonga wakati waffe, era bwe kitaba bwe kityo, nange ssente sizeetaaga.’ ' .