Peristiwa Perang Uhud: Ujian pasukan pemanah, keteguhan Umar RA, dan penegasan Tauhid atas kesyirikan
Imam Bukhari : 3737
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ الْبَرَاءِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَلَقِينَا الْمُشْرِكِينَ يَوْمَئِذٍ وَأَجْلَسَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَيْشًا مِنْ الرُّمَاةِ وَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ عَبْدَ اللَّهِ وَقَالَ لَا تَبْرَحُوا إِنْ رَأَيْتُمُونَا ظَهَرْنَا عَلَيْهِمْ فَلَا تَبْرَحُوا وَإِنْ رَأَيْتُمُوهُمْ ظَهَرُوا عَلَيْنَا فَلَا تُعِينُونَا فَلَمَّا لَقِينَا هَرَبُوا حَتَّى رَأَيْتُ النِّسَاءَ يَشْتَدِدْنَ فِي الْجَبَلِ رَفَعْنَ عَنْ سُوقِهِنَّ قَدْ بَدَتْ خَلَاخِلُهُنَّ فَأَخَذُوا يَقُولُونَ الْغَنِيمَةَ الْغَنِيمَةَ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ عَهِدَ إِلَيَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ لَا تَبْرَحُوا فَأَبَوْا فَلَمَّا أَبَوْا صُرِفَ وُجُوهُهُمْ فَأُصِيبَ سَبْعُونَ قَتِيلًا وَأَشْرَفَ أَبُو سُفْيَانَ فَقَالَ أَفِي الْقَوْمِ مُحَمَّدٌ فَقَالَ لَا تُجِيبُوهُ فَقَالَ أَفِي الْقَوْمِ ابْنُ أَبِي قُحَافَةَ قَالَ لَا تُجِيبُوهُ فَقَالَ أَفِي الْقَوْمِ ابْنُ الْخَطَّابِ فَقَالَ إِنَّ هَؤُلَاءِ قُتِلُوا فَلَوْ كَانُوا أَحْيَاءً لَأَجَابُوا فَلَمْ يَمْلِكْ عُمَرُ نَفْسَهُ فَقَالَ كَذَبْتَ يَا عَدُوَّ اللَّهِ أَبْقَى اللَّهُ عَلَيْكَ مَا يُخْزِيكَ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ اعْلُ هُبَلُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَجِيبُوهُ قَالُوا مَا نَقُولُ قَالَ قُولُوا اللَّهُ أَعْلَى وَأَجَلُّ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ لَنَا الْعُزَّى وَلَا عُزَّى لَكُمْ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَجِيبُوهُ قَالُوا مَا نَقُولُ قَالَ قُولُوا اللَّهُ مَوْلَانَا وَلَا مَوْلَى لَكُمْ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ يَوْمٌ بِيَوْمِ بَدْرٍ وَالْحَرْبُ سِجَالٌ وَتَجِدُونَ مُثْلَةً لَمْ آمُرْ بِهَا وَلَمْ تَسُؤْنِي
Wedi dweud wrthym ['Ubaidullah bin Musa] o [Israil] o [Abu Ishaq] o [Al Barra] radliallahu 'anhu, dywedodd, 'Unwaith y gwnaethom gyfarfod â byddin Mushrikin, yna gosododd y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam fintai o saethyddion dan orchymyn Abdullah. Dywedodd: 'Arhoswch yma, hyd yn oed os gwelwch chi ni'n eu hennill, peidiwch â gadael y lle hwn, ac os gwelwch chi ni'n colli, peidiwch â -symud lle- i'n helpu'. Pan ddechreuodd y rhyfel gynddeiriogi, cafodd milwyr y gelyn eu gwrthyrru nes i mi weld menywod yn rhedeg i fyny'r mynydd nes bod eu lloi wedi'u datgelu a'u migwrn yn weladwy. Yna rhuthrodd y Mwslimiaid - byddin y saethyddion - i gymryd -ghanimah- gan ddweud, 'Ghanimah, ghanimah!' Gwaeddodd Abdullah o'r diwedd, 'Mae'r Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam wedi gorchymyn, peidiwch â gadael eich lle!' Ond doedden nhw ddim yn poeni, pan nad oedden nhw'n poeni am ewyllys y Proffwyd, roedd eu hwynebau wedi'u tynnu - wyneb i waered - gan achosi i saith deg o gymdeithion syrthio, yna dringodd Abu Sufyan i le uchel a gweiddi, 'Oes Muhammad yn eich plith?' meddai: 'Peidiwch ag ateb'. Gofynnodd Abu Sufyan eto, 'Oes Abu Quhafah yn eich plith?' Dywedodd: 'Peidiwch ag ateb'. Gofynnodd eto, 'Oes Ibnul Khattab yn eich plith?' Parhaodd Abu Sufyan, 'Yn wir maen nhw wedi marw, pe bydden nhw'n dal yn fyw, wrth gwrs bydden nhw'n ei ateb'. Trodd allan na allai Umar atal ei hun a dywedodd, 'Rydych chi wedi dweud celwydd, O elyn Allah, bydd Allah yn dal i'ch cywilyddio'. Dywedodd Abu Sufyan, 'Uchel Hubal'. Felly dywedodd y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Atebwch'. Gofynnodd y cymdeithion, 'Beth ddylem ni ei ddweud?' Dywedodd: 'Dywedwch, 'Mae Allah yn uwch ac yn fwy nobl''. Yna dywedodd Abu Sufyan, 'Mae gennym ni 'Uzza tra nad oes gennych chi ef'. Felly dywedodd y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Atebwch'. Gofynnodd y cyfeillion, 'Beth ddylem ni ei ddweud?' Dywedodd: 'Dywedwch, 'Allah yw ein cynorthwyydd ac nid oes gennych chi gynorthwyydd''. Dywedodd Abu Sufyan eto, 'Heddiw yw diwrnod dial am ddiwrnod Badr, ac mae rhyfeloedd yn dod ac yn mynd, a byddwch yn dod o hyd i gyflafan na orchmynnais i, ond nid wyf yn ei chasáu'.