Nabi Idris berada di langit ke empat saat Mi’raj

Imam Bukhari : 3598

حَدَّثَنَا هُدْبَةُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا هَمَّامُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ صَعْصَعَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَهُمْ عَنْ لَيْلَةِ أُسْرِيَ بِهِ بَيْنَمَا أَنَا فِي الْحَطِيمِ وَرُبَّمَا قَالَ فِي الْحِجْرِ مُضْطَجِعًا إِذْ أَتَانِي آتٍ فَقَدَّ قَالَ وَسَمِعْتُهُ يَقُولُ فَشَقَّ مَا بَيْنَ هَذِهِ إِلَى هَذِهِ فَقُلْتُ لِلْجَارُودِ وَهُوَ إِلَى جَنْبِي مَا يَعْنِي بِهِ قَالَ مِنْ ثُغْرَةِ نَحْرِهِ إِلَى شِعْرَتِهِ وَسَمِعْتُهُ يَقُولُ مِنْ قَصِّهِ إِلَى شِعْرَتِهِ فَاسْتَخْرَجَ قَلْبِي ثُمَّ أُتِيتُ بِطَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ مَمْلُوءَةٍ إِيمَانًا فَغُسِلَ قَلْبِي ثُمَّ حُشِيَ ثُمَّ أُعِيدَ ثُمَّ أُتِيتُ بِدَابَّةٍ دُونَ الْبَغْلِ وَفَوْقَ الْحِمَارِ أَبْيَضَ فَقَالَ لَهُ الْجَارُودُ هُوَ الْبُرَاقُ يَا أَبَا حَمْزَةَ قَالَ أَنَسٌ نَعَمْ يَضَعُ خَطْوَهُ عِنْدَ أَقْصَى طَرْفِهِ فَحُمِلْتُ عَلَيْهِ فَانْطَلَقَ بِي جِبْرِيلُ حَتَّى أَتَى السَّمَاءَ الدُّنْيَا فَاسْتَفْتَحَ فَقِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ فَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ فَفَتَحَ فَلَمَّا خَلَصْتُ فَإِذَا فِيهَا آدَمُ فَقَالَ هَذَا أَبُوكَ آدَمُ فَسَلِّمْ عَلَيْهِ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَرَدَّ السَّلَامَ ثُمَّ قَالَ مَرْحَبًا بِالِابْنِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ ثُمَّ صَعِدَ بِي حَتَّى أَتَى السَّمَاءَ الثَّانِيَةَ فَاسْتَفْتَحَ قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ فَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ فَفَتَحَ فَلَمَّا خَلَصْتُ إِذَا يَحْيَى وَعِيسَى وَهُمَا ابْنَا الْخَالَةِ قَالَ هَذَا يَحْيَى وَعِيسَى فَسَلِّمْ عَلَيْهِمَا فَسَلَّمْتُ فَرَدَّا ثُمَّ قَالَا مَرْحَبًا بِالْأَخِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ ثُمَّ صَعِدَ بِي إِلَى السَّمَاءِ الثَّالِثَةِ فَاسْتَفْتَحَ قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ فَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ فَفُتِحَ فَلَمَّا خَلَصْتُ إِذَا يُوسُفُ قَالَ هَذَا يُوسُفُ فَسَلِّمْ عَلَيْهِ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَرَدَّ ثُمَّ قَالَ مَرْحَبًا بِالْأَخِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ ثُمَّ صَعِدَ بِي حَتَّى أَتَى السَّمَاءَ الرَّابِعَةَ فَاسْتَفْتَحَ قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ أَوَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ فَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ فَفُتِحَ فَلَمَّا خَلَصْتُ إِلَى إِدْرِيسَ قَالَ هَذَا إِدْرِيسُ فَسَلِّمْ عَلَيْهِ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَرَدَّ ثُمَّ قَالَ مَرْحَبًا بِالْأَخِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ ثُمَّ صَعِدَ بِي حَتَّى أَتَى السَّمَاءَ الْخَامِسَةَ فَاسْتَفْتَحَ قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ فَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ فَلَمَّا خَلَصْتُ فَإِذَا هَارُونُ قَالَ هَذَا هَارُونُ فَسَلِّمْ عَلَيْهِ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَرَدَّ ثُمَّ قَالَ مَرْحَبًا بِالْأَخِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ ثُمَّ صَعِدَ بِي حَتَّى أَتَى السَّمَاءَ السَّادِسَةَ فَاسْتَفْتَحَ قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ مَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ قَالَ مَرْحَبًا بِهِ فَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ فَلَمَّا خَلَصْتُ فَإِذَا مُوسَى قَالَ هَذَا مُوسَى فَسَلِّمْ عَلَيْهِ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَرَدَّ ثُمَّ قَالَ مَرْحَبًا بِالْأَخِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ فَلَمَّا تَجَاوَزْتُ بَكَى قِيلَ لَهُ مَا يُبْكِيكَ قَالَ أَبْكِي لِأَنَّ غُلَامًا بُعِثَ بَعْدِي يَدْخُلُ الْجَنَّةَ مِنْ أُمَّتِهِ أَكْثَرُ مِمَّنْ يَدْخُلُهَا مِنْ أُمَّتِي ثُمَّ صَعِدَ بِي إِلَى السَّمَاءِ السَّابِعَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ قَالَ مَرْحَبًا بِهِ فَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ فَلَمَّا خَلَصْتُ فَإِذَا إِبْرَاهِيمُ قَالَ هَذَا أَبُوكَ فَسَلِّمْ عَلَيْهِ قَالَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَرَدَّ السَّلَامَ قَالَ مَرْحَبًا بِالِابْنِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ ثُمَّ رُفِعَتْ إِلَيَّ سِدْرَةُ الْمُنْتَهَى فَإِذَا نَبْقُهَا مِثْلُ قِلَالِ هَجَرَ وَإِذَا وَرَقُهَا مِثْلُ آذَانِ الْفِيَلَةِ قَالَ هَذِهِ سِدْرَةُ الْمُنْتَهَى وَإِذَا أَرْبَعَةُ أَنْهَارٍ نَهْرَانِ بَاطِنَانِ وَنَهْرَانِ ظَاهِرَانِ فَقُلْتُ مَا هَذَانِ يَا جِبْرِيلُ قَالَ أَمَّا الْبَاطِنَانِ فَنَهْرَانِ فِي الْجَنَّةِ وَأَمَّا الظَّاهِرَانِ فَالنِّيلُ وَالْفُرَاتُ ثُمَّ رُفِعَ لِي الْبَيْتُ الْمَعْمُورُ ثُمَّ أُتِيتُ بِإِنَاءٍ مِنْ خَمْرٍ وَإِنَاءٍ مِنْ لَبَنٍ وَإِنَاءٍ مِنْ عَسَلٍ فَأَخَذْتُ اللَّبَنَ فَقَالَ هِيَ الْفِطْرَةُ الَّتِي أَنْتَ عَلَيْهَا وَأُمَّتُكَ ثُمَّ فُرِضَتْ عَلَيَّ الصَّلَوَاتُ خَمْسِينَ صَلَاةً كُلَّ يَوْمٍ فَرَجَعْتُ فَمَرَرْتُ عَلَى مُوسَى فَقَالَ بِمَا أُمِرْتَ قَالَ أُمِرْتُ بِخَمْسِينَ صَلَاةً كُلَّ يَوْمٍ قَالَ إِنَّ أُمَّتَكَ لَا تَسْتَطِيعُ خَمْسِينَ صَلَاةً كُلَّ يَوْمٍ وَإِنِّي وَاللَّهِ قَدْ جَرَّبْتُ النَّاسَ قَبْلَكَ وَعَالَجْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ أَشَدَّ الْمُعَالَجَةِ فَارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ التَّخْفِيفَ لِأُمَّتِكَ فَرَجَعْتُ فَوَضَعَ عَنِّي عَشْرًا فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى فَقَالَ مِثْلَهُ فَرَجَعْتُ فَوَضَعَ عَنِّي عَشْرًا فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى فَقَالَ مِثْلَهُ فَرَجَعْتُ فَوَضَعَ عَنِّي عَشْرًا فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى فَقَالَ مِثْلَهُ فَرَجَعْتُ فَأُمِرْتُ بِعَشْرِ صَلَوَاتٍ كُلَّ يَوْمٍ فَرَجَعْتُ فَقَالَ مِثْلَهُ فَرَجَعْتُ فَأُمِرْتُ بِخَمْسِ صَلَوَاتٍ كُلَّ يَوْمٍ فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى فَقَالَ بِمَ أُمِرْتَ قُلْتُ أُمِرْتُ بِخَمْسِ صَلَوَاتٍ كُلَّ يَوْمٍ قَالَ إِنَّ أُمَّتَكَ لَا تَسْتَطِيعُ خَمْسَ صَلَوَاتٍ كُلَّ يَوْمٍ وَإِنِّي قَدْ جَرَّبْتُ النَّاسَ قَبْلَكَ وَعَالَجْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ أَشَدَّ الْمُعَالَجَةِ فَارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ التَّخْفِيفَ لِأُمَّتِكَ قَالَ سَأَلْتُ رَبِّي حَتَّى اسْتَحْيَيْتُ وَلَكِنِّي أَرْضَى وَأُسَلِّمُ قَالَ فَلَمَّا جَاوَزْتُ نَادَى مُنَادٍ أَمْضَيْتُ فَرِيضَتِي وَخَفَّفْتُ عَنْ عِبَادِي

Дийцина тхуна [Хьудба бин Халида] дийцина тхуна [Хьаммам бин Яхьйа] дийцина тхуна [Къатада] [Анас бин Малик] тӀера [Малик бин ШаӀшаӀат] радлиаллахӀу ӀанхӀума, Пайхамара саллаллахӀу ӀанхӀума аьлла, Хьайхьин ал-Васаллам дийцина цаьрга некъан буьйсанах лаьцна: ин ал Хижир - Ӏуьллуш, цӀеххьана цхьаъ веана, дӀасакъаьстина'. Къатадах аьлла; Ткъа суна иштта хезира цо олуш: «тӀаккха хӀокхунна а, хӀокхунна а юкъахь дерг декъаделира цо». Ас хаьттира Ал-Джаруде, цу хенахь суна уллохь мила вара; — ХӀун бохург ду иза? Цо боху; 'от шеи груди до дна живота' аьлла, цо олуш хезира суна; — кийрахь лакхара дуьйна лоьман месаш кхуьучу метте кхаччалц'. тӀакх цу стага сан дог схьа даьккхина -ларлуш-, тӀакх цо суна иманах дуьзна дешин бассейн деана, тӀакх цо сан дог дилина тӀакх иманах дуьзна юха а дина. ТӀаккха соьга кӀайн говраш еара, багӀал жима, амма вирал йоккха яра». Аль-Жаруд элира цуьнга; «Аль-Буракъ» олуш дерг дуй-те, хӀай Абу Хьамзат?». Анас жоп делира; 'ХӀаъ. Ал Буракъа шен когаш шен бӀаьргашна уггаре а генахь дӀахӀиттийра. ТӀаккха со цунна хаьхкира, тӀаккха Жибрил ӀалайхӀис саламца дӀавахара со, иза дуьненан стигала кхаччалц. ТӀаккха Жибрила стигалан неӀ схьаелла аьлла дехна, тӀаккха цуьнга дехна; 'Мила ву иза'. Жибрила жоп делира; — Жабраил. Юха а хаьттира; — Мила ву хьоьца волу стаг? Жибрила жоп делира; — Мухьаммад. Юха а хаьттира; — Ваийтина вуй иза? Жибрила жоп делира; 'ХӀаъ'. Иштта аьлла ду; — Марша вогӀийла хьо цуьнга, хӀара дика ду, муьлхха а стаг вогӀуш санна. Цундела неӀ схьайиллина, цу чухула чекхваьллачул тӀаьхьа Адам ӀалайхӀис салам дуьхьалкхетта суна. Жибрила А. С. аьлла: — ХӀара сан да ву, Адас. Салам ло цуьнга'. Цундела ас цуьнга салам делира, Адам ӀалайхӀис салам сан салам юхаделира тӀаккха цо элира: "Марша вогӀийла хьо нийсачу кӀанте а, нийсачу пайхамарна а". ТӀаккха со шолгӀачу стигала хьалаваьккхира, тӀаккха Жибрила стигалан неӀ схьаелла аьлла, тӀаккха цуьнга хаьттина; 'Мила ву иза'. Жибрила жоп делира; — Жабраил. Юха а хаьттира; — Мила ву хьоьца волу стаг? Жибрила жоп делира; — Мухьаммад. Юха а хаьттира; — Ваийтина вуй иза? Жибрила жоп делира; 'ХӀаъ'. Иштта аьлла ду; — Марша вогӀийла хьо цуьнга, хӀара дика ду, муьлхха а стаг вогӀуш санна. Цундела неӀ схьа а йиллина, со чекхваьллачул тӀаьхьа, Яхья а, Ӏиса ӀалайхӀимас салам а дуьхьалкхетта суна, и шиъ цхьана ненан ненан бераш дара. Жабраила элира; — ХӀара Яхья а, Ӏиса а ву, салам ло цу шинне а. Цундела ас шинне а салам делира, цара шинне а сан салам юхаделира, тӀаккха шинне а элира; 'Марша вогӀийла хьо нийса вежарий а, нийса пайхамарш а'. ТӀаккха со кхоалгӀачу стигала хьалаваьккхира тӀаккха Жибрила стигалан неӀ схьаелла аьлла тӀаккха цуьнга дехна; 'Мила ву иза'. Жибрила жоп делира; — Жабраил. Юха а хаьттира; — Мила ву хьоьца волу стаг? Жибрила жоп делира; — Мухьаммад. Юха а хаьттира; — Ваийтина вуй иза? Жибрила жоп делира; 'ХӀаъ'. Иштта аьлла ду; — Марша вогӀийла хьо цуьнга, хӀара дика ду, муьлхха а стаг вогӀуш санна. Цундела неӀ схьа а йиллина, со цу чухула чекхваьллачул тӀаьхьа, Юсуп ӀалайхӀис салам дуьхьалкхетта суна. Жабраила элира; — ХӀара Юсуп ву. Салам ло цуьнга'. Цундела ас цуьнга салам делира, Юсупа сан салам юха а делира, элира; 'Марша вогӀийла хьо нийса вежарий а, нийса пайхамарш а'. ТӀаккха со 4-чу стигала хьала а ваьккхина, Жибрила стигалан неӀ схьаелла аьлла, тӀаккха цуьнга хаьттина; 'Мила ву иза'. Жибрила жоп делира; — Жабраил. Юха а хаьттира; — Мила ву хьоьца волу стаг? Жибрила жоп делира; — Мухьаммад. Юха а хаьттира; — Ваийтина вуй иза? Жибрила жоп делира; 'ХӀаъ'. Иштта аьлла ду; — Марша вогӀийла хьо цуьнга, хӀара дика ду, муьлхха а стаг вогӀуш санна. Цундела неӀ схьа а йиллина, со цу чухула чекхваьллачул тӀаьхьа, Идрис ӀалайхӀис салам дуьхьалкхетта суна. Жабраила элира; — ХӀара Идрис ву, Дадига маршалла ло даняъ. Цундела ас цуьнга салам делира, Идрис сан салам юха а делира, элира; 'Марша вогӀийла хьо нийса вежарий а, нийса пайхамарш а'. ТӀаккха со пхоьалгӀачу стигала хьалаваьккхира тӀаккха Жибрила стигалан неӀ схьаелла аьлла тӀаккха цуьнга дехна; 'Мила ву иза'. Жибрила жоп делира; — Жабраил. Юха а хаьттира; — Мила ву хьоьца волу стаг? Жибрила жоп делира; — Мухьаммад. Юха а хаьттира; — Ваийтина вуй иза? Жибрила жоп делира; 'ХӀаъ'. Иштта аьлла ду; — Марша вогӀийла хьо цуьнга, хӀара дика ду, муьлхха а стаг вогӀуш санна. Цундела неӀ схьа а йиллина, со цу чухула чекхваьллачул тӀаьхьа, Хьарун ӀалайхӀис салам дуьхьалкхетта суна. Жабраила элира; — ХӀара ХӀарон ву. Салам ло цуьнга'. Цундела ас цуьнга салам делира, ХӀарона сан салам юха а делира, элира; 'Марша вогӀийла хьо нийса вежарий а, нийса пайхамарш а'. ТӀаккха со 4-чу стигала хьала а ваьккхина, Жибрила стигалан неӀ схьаелла аьлла, тӀаккха цуьнга хаьттина; 'Мила ву иза'. Жибрила жоп делира; — Жабраил. Юха а хаьттира; — Мила ву хьоьца волу стаг? Жибрила жоп делира; — Мухьаммад. Юха а хаьттира; — Ваийтина вуй иза? Жибрила жоп делира; 'ХӀаъ'. Иштта аьлла ду; — Марша вогӀийла хьо цуьнга, хӀара дика ду, муьлхха а стаг вогӀуш санна. Цундела неӀ схьа а йиллина, со цу чухула чекхваьллачул тӀаьхьа, Муса ӀалайхӀис салам карийра суна. Жабраила элира; — ХӀара Муса ву. Салам ло цуьнга'. Цундела ас цуьнга салам делира, Мусас сан салам юха а делира, элира; 'Марша вогӀийла хьо нийса вежарий а, нийса пайхамарш а'. Со чекхваьлча, цӀеххьана велха велира иза. ТӀаккха хаьттира; — Хьо хӀунда йоьлху? Мусас жоп делира; 'Со велха велира, хӀунда аьлча и бер суна тӀаьхьа даийтина ду амма цуьнан къомах ялсамане баьхна нах алсам бара сан къомах ялсамане баьхкинчу нахал'. ТӀаккха со ворхӀалгӀачу стигала хьала а ваьккхина, Жибрила стигалан неӀ схьаелла аьлла, тӀаккха цуьнга хаьттина; 'Мила ву иза'. Жибрила жоп делира; — Жабраил. Юха а хаьттира; — Мила ву хьоьца волу стаг? Жибрила жоп делира; — Мухьаммад. Юха а хаьттира; — Ваийтина вуй иза? Жибрила жоп делира; 'ХӀаъ'. Иштта аьлла ду; — Марша вогӀийла хьо цуьнга, хӀара дика ду, муьлхха а стаг вогӀуш санна. Цундела неӀ схьа а йиллина, со чекхваьллачул тӀаьхьа, ИбрахӀим ӀалайхӀис салам карийра суна. Жабраила элира; — ХӀара сан да ву. Салам ло цуьнга'. Цундела ас цуьнга салам делира, ИбрахӀима сан салам юха а делира, элира; — Марша вогӀийла хьо нийсачу берашна а, нийсачу пайхамаршна а. ТӀаккха Сидратул Мунтахьа схьа а эцна/гайтина суна, стоьмаш Хьажар кӀоштара банка санна хилар гучуделира, элан лергаш санна гӀаш а долуш. Жибрил ӀалайхӀис салам аьлла; — ХӀара Сидратул Мунахьа ву. Гучудолу, бухахь диъ хи а, шиъ БатӀин хи а, шиъ ЖахӀир хи а хилар. Ас хаьттира: «ХӀара дуй, хӀай Жибрил?». Жибрила жоп делира; «Батиан ши хи» - цу хин йистехь долу ши хи ду, ткъа «Жахир» ши хи ду, «Найл» а, «Евфрат» а». ТӀаккха Байтул МаӀмуре хӀоттийра со, тӀаккха суна чохь кхамр чохь долу стака делира, цхьана стака чохь шура а, вукху стака чохь моз а делира. Ас схьаийцира шура чохь йолу стака. Цундела Жабраила элира; «ХӀара ду хьо а, хьан уммат а лакхахь долу фитрат». ТӀаккха хӀора дийнахь пхийттазза ламаз дар важиб хилла суна. Юха а вахана, Муса ӀалайхӀис саламна хьалхахула чекхвелира со. Мусас хаьттира; — ХӀун омра дина хьуна? Ас жоп делира: «ХӀора дийнахь пхийттазза ламаз дан омра дина суна». Мусас элира; «Бакъдолуш, хьан умматан ницкъ кхочур бац дийнахь пхийтта ламаз дан, ткъа со, ВаллахӀи, хьоьл хьалха хиллачу нахана тӀехь хӀара лело гӀиртина, иштта чӀогӀа гӀиртина со Бани Исраил серьезно реформа ян». Цундела хьайн Раббе волчу юхаверза, хьайн къомана паргӀато деха». Цундела со юхавирзира, АллахӀа итт ламаз лахдарца суна паргӀато елира, тӀаккха Муса волчу юхавирзира со. Цундела Мусас ша хьалха ма-аллара элира, тӀаккха со юхавирзира, АллахӀа итт ламаз лахдарца паргӀато елира суна, тӀаккха со юхавирзира цунна дуьхьал Муса. Цундела Мусас ша хьалха ма-аллара элира, тӀаккха со юхавирзира, АллахӀа итт ламаз лахдарца паргӀато елира суна, тӀаккха Муса волчу юхавирзира со. Цундела Мусас ша хьалха ма-аллара элира. Со юхавеара, хӀора дийнахь итт ламаз де аьлла тӀедиллина соьга. ТӀаккха со юха а вирзина, Муса юха а хьалха санна вистхилира. Со юха а вахара, тӀаьххьара а дийнахь пхиъ ламаз дар тӀедиллира суна. Со юха а Муса волчу вахара, цо элира; — ХӀун омра дина хьуна? Ас жоп делира: «Суна омра дина дийнахь пхиъ ламаз дан». Мусас элира; «Бакъдерг аьлча, хьан умматан ницкъ кхочур бац дийнахь пхи ламаз дан, баккъалла а, хьуна хьалха хиллачу нахана тӀехь хӀара лело гӀиртина со, ткъа иштта чӀогӀа гӀиртина со Бани Исраилехь серьезно нисдан». Цундела хьайн Раббе волчу юхаверза, хьайн къомана паргӀато деха». Цо элира: «Ас сайн Деле паргӀато чӀогӀа ехна, суна юьхьӀаьржа хӀоьттина». Амма ас иза тӀеэцна, тӀеэцна'. Со чекхваьлча, цхьа аз хезира, мохь хьоькхуш: «Бакъдерг аьлча, Ас Сайн декхар къастийна, Ас Сайн лайшна аттачу даьккхина».