इमाम बुखारी : 3261

حَدَّثَنَا زَيْدٌ هُوَ ابْنُ أَخْزَمَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو قُتَيْبَةَ سَلْمُ بْنُ قُتَيْبَةَ حَدَّثَنِي مُثَنَّى بْنُ سَعِيدٍ الْقَصِيرُ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو جَمْرَةَ قَالَ قَالَ لَنَا ابْنُ عَبَّاسٍأَلَا أُخْبِرُكُمْ بِإِسْلَامِ أَبِي ذَرٍّ قَالَ قُلْنَا بَلَى قَالَ قَالَ أَبُو ذَرٍّ كُنْتُ رَجُلًا مِنْ غِفَارٍ فَبَلَغَنَا أَنَّ رَجُلًا قَدْ خَرَجَ بِمَكَّةَ يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ فَقُلْتُ لِأَخِي انْطَلِقْ إِلَى هَذَا الرَّجُلِ كَلِّمْهُ وَأْتِنِي بِخَبَرِهِ فَانْطَلَقَ فَلَقِيَهُ ثُمَّ رَجَعَ فَقُلْتُ مَا عِنْدَكَ فَقَالَ وَاللَّهِ لَقَدْ رَأَيْتُ رَجُلًا يَأْمُرُ بِالْخَيْرِ وَيَنْهَى عَنْ الشَّرِّ فَقُلْتُ لَهُ لَمْ تَشْفِنِي مِنْ الْخَبَرِ فَأَخَذْتُ جِرَابًا وَعَصًا ثُمَّ أَقْبَلْتُ إِلَى مَكَّةَ فَجَعَلْتُ لَا أَعْرِفُهُ وَأَكْرَهُ أَنْ أَسْأَلَ عَنْهُ وَأَشْرَبُ مِنْ مَاءِ زَمْزَمَ وَأَكُونُ فِي الْمَسْجِدِ قَالَ فَمَرَّ بِي عَلِيٌّ فَقَالَ كَأَنَّ الرَّجُلَ غَرِيبٌ قَالَ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَانْطَلِقْ إِلَى الْمَنْزِلِ قَالَ فَانْطَلَقْتُ مَعَهُ لَا يَسْأَلُنِي عَنْ شَيْءٍ وَلَا أُخْبِرُهُ فَلَمَّا أَصْبَحْتُ غَدَوْتُ إِلَى الْمَسْجِدِ لِأَسْأَلَ عَنْهُ وَلَيْسَ أَحَدٌ يُخْبِرُنِي عَنْهُ بِشَيْءٍ قَالَ فَمَرَّ بِي عَلِيٌّ فَقَالَ أَمَا نَالَ لِلرَّجُلِ يَعْرِفُ مَنْزِلَهُ بَعْدُ قَالَ قُلْتُ لَا قَالَ انْطَلِقْ مَعِي قَالَ فَقَالَ مَا أَمْرُكَ وَمَا أَقْدَمَكَ هَذِهِ الْبَلْدَةَ قَالَ قُلْتُ لَهُ إِنْ كَتَمْتَ عَلَيَّ أَخْبَرْتُكَ قَالَ فَإِنِّي أَفْعَلُ قَالَ قُلْتُ لَهُ بَلَغَنَا أَنَّهُ قَدْ خَرَجَ هَا هُنَا رَجُلٌ يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ فَأَرْسَلْتُ أَخِي لِيُكَلِّمَهُ فَرَجَعَ وَلَمْ يَشْفِنِي مِنْ الْخَبَرِ فَأَرَدْتُ أَنْ أَلْقَاهُ فَقَالَ لَهُ أَمَا إِنَّكَ قَدْ رَشَدْتَ هَذَا وَجْهِي إِلَيْهِ فَاتَّبِعْنِي ادْخُلْ حَيْثُ أَدْخُلُ فَإِنِّي إِنْ رَأَيْتُ أَحَدًا أَخَافُهُ عَلَيْكَ قُمْتُ إِلَى الْحَائِطِ كَأَنِّي أُصْلِحُ نَعْلِي وَامْضِ أَنْتَ فَمَضَى وَمَضَيْتُ مَعَهُ حَتَّى دَخَلَ وَدَخَلْتُ مَعَهُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ لَهُ اعْرِضْ عَلَيَّ الْإِسْلَامَ فَعَرَضَهُ فَأَسْلَمْتُ مَكَانِي فَقَالَ لِي يَا أَبَا ذَرٍّ اكْتُمْ هَذَا الْأَمْرَ وَارْجِعْ إِلَى بَلَدِكَ فَإِذَا بَلَغَكَ ظُهُورُنَا فَأَقْبِلْ فَقُلْتُ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَأَصْرُخَنَّ بِهَا بَيْنَ أَظْهُرِهِمْ فَجَاءَ إِلَى الْمَسْجِدِ وَقُرَيْشٌ فِيهِ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ قُرَيْشٍ إِنِّي أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ فَقَالُوا قُومُوا إِلَى هَذَا الصَّابِئِ فَقَامُوا فَضُرِبْتُ لِأَمُوتَ فَأَدْرَكَنِي الْعَبَّاسُ فَأَكَبَّ عَلَيَّ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْهِمْ فَقَالَ وَيْلَكُمْ تَقْتُلُونَ رَجُلًا مِنْ غِفَارَ وَمَتْجَرُكُمْ وَمَمَرُّكُمْ عَلَى غِفَارَ فَأَقْلَعُوا عَنِّي فَلَمَّا أَنْ أَصْبَحْتُ الْغَدَ رَجَعْتُ فَقُلْتُ مِثْلَ مَا قُلْتُ بِالْأَمْسِ فَقَالُوا قُومُوا إِلَى هَذَا الصَّابِئِ فَصُنِعَ بِي مِثْلَ مَا صُنِعَ بِالْأَمْسِ وَأَدْرَكَنِي الْعَبَّاسُ فَأَكَبَّ عَلَيَّ وَقَالَ مِثْلَ مَقَالَتِهِ بِالْأَمْسِ قَالَ فَكَانَ هَذَا أَوَّلَ إِسْلَامِ أَبِي ذَرٍّ رَحِمَهُ اللَّهُ

आम्हाला [अख्झम यांचा मुलगा झा'यिद] यांनी सांगितले की: आम्हाला [अबू कुताइबाह, सल्मु बिन कुताइबाह] यांनी सांगितले की: मला [मुत्सन्ना बिन सा'द अल-काशिरी] यांनी सांगितले की: मला [अबू जमा'रह] यांनी सांगितले की: [इब्न अब्बास (अल्लाह त्यांच्यावर दोघांवरही प्रसन्न होवो) यांनी आम्हाला सांगितले: "तुम्हाला आवडेल का मी तुम्हाला सांगू की अबू ذر (अल्लाह त्यांच्यावर प्रसन्न होवो) यांनी इस्लाम कसा स्वीकारला?"] अबू जमाराह म्हणाले; आम्ही उत्तर दिले; "होय, आम्हाला ते आवडेल." इब्न अब्बास (अल्लाह त्यांच्यावर खुशाल असो) म्हणाले; अबू ذر (अल्लाह त्यांच्यावर खुशाल असो) यांनी सांगितले; "मी घिफर जमातीचा एक माणूस होतो, मग आम्हाला बातमी मिळाली की मक्कामध्ये एक माणूस पैगंबर असल्याचा दावा करतो, म्हणून मी माझ्या भावाला म्हटले; 'जाऊन त्या माणसाला भेट, त्याच्याशी बोल आणि त्याबद्दल मला बातमी दे.' म्हणून माझा भाऊ त्या माणसाला भेटायला निघाला आणि परत आला. मी विचारले, 'तू काय बातमी आणलीस?' त्याने उत्तर दिले, 'अल्लाहच्या शपथाने, मी खरोखरच त्याला पाहिले आहे; तो चांगल्या गोष्टींकडे बोलावतो आणि वाईट गोष्टींना मनाई करतो.' मी त्याला म्हणालो, 'तू सांगितलेल्या चांगुलपणाने मला समाधान वाटत नाही.' मग मी एक चामड्याची पिशवी आणि एक काठी घेतली आणि मक्काकडे निघालो. तेथे पोहोचल्यावर मला तो माणूस ओळखता आला नाही, आणि मला त्याच्याबद्दल विचारण्यास संकोच वाटत होता. म्हणून मी काही झमझमचे पाणी प्याले आणि मस्जिद अल-हरममध्ये बसलो." अबू ذر पुढे म्हणाले: "मग 'अली, अल्लाह त्यांच्यावर खुशाल असो, माझ्याजवळ येऊन म्हणाले: 'असे दिसते की तुम्ही परके आहात?'" अबू ذر म्हणाले: "मी उत्तर दिले: 'होय, ते बरोबर आहे.' अली म्हणाले: 'ये, माझ्या घरी राह.' अबू ذر म्हणाले: "मग मी त्यांच्यासोबत गेलो, त्यांनी मला काहीही विचारले नाही, आणि मीही माझ्या येण्याचा हेतू त्यांना सांगितला नाही." दुसऱ्या दिवशी सकाळी, मी त्या नबी असल्याचा दावा करणाऱ्या माणसाबद्दल विचारण्यासाठी मशिदीत परतलो, पण कोणीही मला काहीच माहिती देऊ शकले नाही." अबू जर पुढे म्हणाले; "मग 'अली माझ्याकडे आले आणि म्हणाले; 'कदाचित हा माणूस (म्हणजे अबू जर स्वतः) मुहम्मद यांच्या घराचा रस्ता आधीच जाणतो!' अबू जर म्हणाले; 'अहो, अजून नाही.' 'अली म्हणाले; 'माझ्यासोबत चला.' अबू जर म्हणाले: मग 'अलीने विचारले: 'तुमचे इथे काय काम आहे, आणि या भूमीत येण्यामागचे उद्दिष्ट काय?' अबू जर म्हणाले: मी त्यांना सांगितले, 'जर तुम्ही हे गुप्त ठेवणार असाल, तर मी तुम्हाला सांगेन!' 'अली म्हणाले; "होय, मी करीन!" अबू ذر म्हणाले, "मग मी त्याला सांगितले; 'आम्हाला बातमी मिळाली आहे की या भूमीत पैगंबर असल्याचा दावा करणारा एक माणूस आला आहे, म्हणून मी माझ्या भावाला त्याच्याशी बोलण्यासाठी पाठवले, आणि तो परत आला, पण त्याने वर्णन केलेली चांगुलपणा मला पुरेशी समाधानकारक वाटली नाही. म्हणून मला त्याला भेटायचे आहे." त्यावर अलीने त्याला सांगितले: "खरंच, तुला मार्गदर्शन मिळाले आहे, आणि मीच तुला त्याला भेटण्याचा मार्ग दाखवीन. म्हणून माझ्या मागे ये, आणि मी जेव्हा प्रवेश करीन तेव्हा तूही प्रवेश कर; आणि जर मी कोणीही भीतीदायक दिसले तर मी भिंतीजवळ उभा राहीन जणू मी माझ्या चपला व्यवस्थित करत आहे, तेव्हा तू त्या क्षणी निघून जा." मग 'अली' निघाले आणि मी त्यांच्यासोबत गेलो; जेव्हा ते प्रवेश झाले, तेव्हा मीही पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांना भेटण्यासाठी आत शिरलो. मग मी त्यांना विचारले, "मला इस्लाम समजावून सांगा." त्यांनी मला ते समजावून सांगितले आणि शेवटी मी इस्लाम स्वीकारला आणि माझा धर्म बदलला. मग त्याने मला सांगितले: "अरे अबू ذر, हा विषय गुप्त ठेव आणि आपल्या मायदेशी परत जा. नंतर, जेव्हा तुला आमच्या विजयाची बातमी मिळेल, तेव्हा येऊन आम्हाला भेट." मी म्हणालो: "ज्याने तुझ्याला सत्यासह पाठवले आहे, त्याच्या शपथाने, मी नक्कीच हा विषय त्यांना कळवेन." मग तो मशिदीत गेला, तेव्हा कुरैश तिथेच होते, आणि त्याने म्हटले: 'अरे कुरैश लोकांनो, मी साक्ष देतो की अल्लाहशिवाय इतर कोणीही पूजनीय देव नाही, आणि मी साक्ष देतो की मुहम्मद (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) हे त्याचे दास आणि त्याचे प्रेषित आहेत.' त्यांनी म्हटले: 'उठा आणि या माणसावर हल्ला करा ज्याने नुकताच आपला धर्म बदलला आहे.' मग ते सर्वजण उठले, आणि मला जवळजवळ मारून टाकण्याइतपत मारहाण केली. मग अब्बास मला शोधले, मला खाली झोपवले, आणि त्यांना म्हणाले, 'अरे दुर्दैवी लोकांनो! तुम्ही घिफर जमातीचा एक तरुण मारणार आहात. तुमचे व्यापारी मार्ग आणि तुमच्या (सिरियाच्या) प्रवासाचे मार्ग घिफर मार्गेच जात नाहीत का?' अखेरीस, त्यांनी मला सोडले. दुसऱ्या दिवशी, मी मशिदीत परतलो आणि मागील दिवसाप्रमाणेच पुन्हा बोललो. तेव्हा त्यांनी पुन्हा एकदा म्हटले: "सगळेजण उभे राहा, या माणसाला (मारण्यासाठी) जो नुकताच आपला धर्म बदलला आहे." मग त्यांनी मला तसंच मारलं जसं त्यांनी मागील दिवशी मला मारलं होतं, आणि पुन्हा अब्बास माझ्या मदतीला आले, मला खाली झोपवलं, आणि त्यांनी कुरैश लोकांना तसंच म्हटलं जसं त्यांनी मागील दिवशी म्हटलं होतं." इब्न अब्बास (रज़िअल्लाहु अन्हु) यांनी सांगितले: "हीच अबू ذر (अल्लाहे ताआला त्यांच्यावर दया करो) यांच्या इस्लाम धर्मात प्रवेशाची सुरुवात होती."