Dialog keteladanan Abu Bakar ash-Shiddiq RA terkait kedermawanan dan pemenuhan hak orang lain

Imam Bukhari : 2929

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ أَخْبَرَنِي رَوْحُ بْنُ الْقَاسِمِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِي لَوْ قَدْ جَاءَنَا مَالُ الْبَحْرَيْنِ قَدْ أَعْطَيْتُكَ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا فَلَمَّا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَاءَ مَالُ الْبَحْرَيْنِ قَالَ أَبُو بَكْرٍ مَنْ كَانَتْ لَهُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِدَةٌ فَلْيَأْتِنِي فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ كَانَ قَالَ لِي لَوْ قَدْ جَاءَنَا مَالُ الْبَحْرَيْنِ لَأَعْطَيْتُكَ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا فَقَالَ لِي احْثُهُ فَحَثَوْتُ حَثْيَةً فَقَالَ لِي عُدَّهَا فَعَدَدْتُهَا فَإِذَا هِيَ خَمْسُ مِائَةٍ فَأَعْطَانِي أَلْفًا وَخَمْسَ مِائَةٍوَقَالَ إِبْرَاهِيمُ بْنُ طَهْمَانَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسٍ أُتِيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَالٍ مِنْ الْبَحْرَيْنِ فَقَالَ انْثُرُوهُ فِي الْمَسْجِدِ فَكَانَ أَكْثَرَ مَالٍ أُتِيَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ جَاءَهُ الْعَبَّاسُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَعْطِنِي إِنِّي فَادَيْتُ نَفْسِي وَفَادَيْتُ عَقِيلًا قَالَ خُذْ فَحَثَا فِي ثَوْبِهِ ثُمَّ ذَهَبَ يُقِلُّهُ فَلَمْ يَسْتَطِعْ فَقَالَ أْمُرْ بَعْضَهُمْ يَرْفَعْهُ إِلَيَّ قَالَ لَا قَالَ فَارْفَعْهُ أَنْتَ عَلَيَّ قَالَ لَا فَنَثَرَ مِنْهُ ثُمَّ ذَهَبَ يُقِلُّهُ فَلَمْ يَرْفَعْهُ فَقَالَ فَمُرْ بَعْضَهُمْ يَرْفَعْهُ عَلَيَّ قَالَ لَا قَالَ فَارْفَعْهُ أَنْتَ عَلَيَّ قَالَ لَا فَنَثَرَ مِنْهُ ثُمَّ احْتَمَلَهُ عَلَى كَاهِلِهِ ثُمَّ انْطَلَقَ فَمَا زَالَ يُتْبِعُهُ بَصَرَهُ حَتَّى خَفِيَ عَلَيْنَا عَجَبًا مِنْ حِرْصِهِ فَمَا قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَثَمَّ مِنْهَا دِرْهَمٌ

ነጊሩና ኣሎ [ዓሊ ቢን ዓብደላ] ነጊሩና ኣሎ [እስማዒል ቢን ኢብራሂም] ነጊሩኒ ኣሎ [ራውህ ቢን ኣል ቃሲም] ካብ [መሓመድ ቢን ኣል ሙንካድር] ካብ [ጃቢር ቢን ዓብደላ ራድሊያላሁ ዓንሁ] ኢሉ፤ 'ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ኢሎምኒ: 'ሃብቲ ካብ ምድሪ ባሕሬን እንተመጺኡና ብርግጽ ክንድዚ ክንድዚ ክንድዚ ክንድዚ ክንድዚ ክህበኩም እየ' ኢሎምኒ። ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ምስ ሞተ፡ ካብ ምድሪ ባሕሬን ድማ ሃብቲ ምስ መጸ፡ ኣቡበከር ከምዚ ኢሎም፤ 'ብረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዎሰላም ገለ ቃል ዝተኣትወሉ ናባይ ክመጽእ ኣለዎ'። ስለዚ ምስኡ ተራኺበ ድማ፤ ረሱሉላህ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ሓደ እዋን ከምዚ ኢሉኒ፤ 'ካብ ምድሪ ባሕሬን ስንቂ እንተመጺኡና ብርግጽ ክንድዚ ዝኣክል፡ ክንድዚ ብዙሕን ክንድዚን ክህበኩም እየ'። ኢሉኒ፤ 'ኢድካ ሃበኒ'። ድሕሪኡ፡ ክልቲኡ ጨጉሪ ኣእዳወይ ዘርጊሐ።’ ኢሉ መለሰሉ። ሽዑ ከምዚ በለኒ፤ 'ክቑጸር ግበሮ'። ቆጺረዮም፡ ሓሙሽተ ሚእቲ ከም ዝነበሩ ተረጋጊጹ፡ ብድምር ዓሰርተ ሓሙሽተ ሚእቲ ሂቡኒ።’ ኢሉ መለሰሉ። ከምኡ ድማ [ኢብራሂም ቢን ታማን] ካብ [ዓብዱል ዓዚዝ ቢን ሹሃይብ] ካብ [ኣናስ]፤ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ካብ ባሕሬን ስንቂ ተላኢኹሎም ኣብ መስጊድ ኣቐምጥዎ’ ኢሎም። እዚ ድማ እቲ ዝዓበየ ሃብቲ ነቢ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ክሳብ ሕጂ ዝረኸቦ ምዃኑ ተረጋጊጹ። ኣልዓባስ ናብኡ ምስ መጸ ከምዚ ኢሉ፤ 'ኦ ረሱል ረሱል ሃበኒ። ንነብሰይ ንምብጃውን 'ዓቂል' ንምብጃውን ክጥቀመሉ እየ። ንሱ ድማ 'ውሰዶ' በለ። ስለዚ ክዳኑ ተጠቂሙ ኣልዒሉ ብድሕሪኡ ኣብ መንኵቡ ከደ ግን ክጻወሮ ኣይከኣለን። ይብል፤ 'ንገለ ካብኣቶም ንኽልዓል ክሕግዙኒ ኣዘዙ'። ንሱ ድማ 'ኣይፋልን' በለ። ኣብ ክንድኡስ 'ድሕሪኡ ንኸልዕሎ ሓግዘኒ' በለ። ንሱ ድማ 'ኣይፋልን' በለ። ስለዚ ኣል ዓባስ ገለ ካብኡ ኣፍሲሱ ድሕሪኡ መሊሱ ከልዕሎ ፈተነ ግን ሕጂ ውን ክጻወሮ ኣይከኣለን። ስለዚ ደጊሙ ከምዚ በለ፤ 'ንገለ ካብኣቶም ንኽልዓል ክሕግዙኒ ኣዘዙ'። ንሱ ድማ 'ኣይፋልን' በለ። ደጊሙ ድማ 'ድሕሪኡ ንኸልዕሎ ሓግዘኒ' በለ። ንሱ ድማ 'ኣይፋልን' በለ። ሽዑ ኣልዓባስ ገለ ተወሳኺ ኣፍሲሱ፡ ድሕሪኡ ኣብ መንኵቡ ተሰኪሙ ከደ። ብኣልዓባስ ክሳብ ካብ ቅድሚ ዓይንና ዝጠፍእ ኣቓልቦ ምሃብ ቀጸለ ምኽንያቱ ብውዕዉዕ ስምዒት ስለ ዝተገረመ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ወሰላም ካብቲ ዝነበሮ ቦታ ስለዘይተንቀሳቐሰ ዲርሃም ምእካብ ቀጸለ’።