Peristiwa Perang Uhud: Ujian pasukan pemanah, keteguhan Umar RA, dan penegasan Tauhid atas kesyirikan
इमाम बुखारी : 2812
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ بْنَ عَازِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا يُحَدِّثُ قَالَجَعَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الرَّجَّالَةِ يَوْمَ أُحُدٍ وَكَانُوا خَمْسِينَ رَجُلًا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ جُبَيْرٍ فَقَالَ إِنْ رَأَيْتُمُونَا تَخْطَفُنَا الطَّيْرُ فَلَا تَبْرَحُوا مَكَانَكُمْ هَذَا حَتَّى أُرْسِلَ إِلَيْكُمْ وَإِنْ رَأَيْتُمُونَا هَزَمْنَا الْقَوْمَ وَأَوْطَأْنَاهُمْ فَلَا تَبْرَحُوا حَتَّى أُرْسِلَ إِلَيْكُمْ فَهَزَمُوهُمْ قَالَ فَأَنَا وَاللَّهِ رَأَيْتُ النِّسَاءَ يَشْتَدِدْنَ قَدْ بَدَتْ خَلَاخِلُهُنَّ وَأَسْوُقُهُنَّ رَافِعَاتٍ ثِيَابَهُنَّ فَقَالَ أَصْحَابُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جُبَيْرٍ الْغَنِيمَةَ أَيْ قَوْمِ الْغَنِيمَةَ ظَهَرَ أَصْحَابُكُمْ فَمَا تَنْتَظِرُونَ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جُبَيْرٍ أَنَسِيتُمْ مَا قَالَ لَكُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا وَاللَّهِ لَنَأْتِيَنَّ النَّاسَ فَلَنُصِيبَنَّ مِنْ الْغَنِيمَةِ فَلَمَّا أَتَوْهُمْ صُرِفَتْ وُجُوهُهُمْ فَأَقْبَلُوا مُنْهَزِمِينَ فَذَاكَ إِذْ يَدْعُوهُمْ الرَّسُولُ فِي أُخْرَاهُمْ فَلَمْ يَبْقَ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَيْرُ اثْنَيْ عَشَرَ رَجُلًا فَأَصَابُوا مِنَّا سَبْعِينَ وَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابُهُ أَصَابُوا مِنْ الْمُشْرِكِينَ يَوْمَ بَدْرٍ أَرْبَعِينَ وَمِائَةً سَبْعِينَ أَسِيرًا وَسَبْعِينَ قَتِيلًا فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ أَفِي الْقَوْمِ مُحَمَّدٌ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ فَنَهَاهُمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُجِيبُوهُ ثُمَّ قَالَ أَفِي الْقَوْمِ ابْنُ أَبِي قُحَافَةَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ قَالَ أَفِي الْقَوْمِ ابْنُ الْخَطَّابِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى أَصْحَابِهِ فَقَالَ أَمَّا هَؤُلَاءِ فَقَدْ قُتِلُوا فَمَا مَلَكَ عُمَرُ نَفْسَهُ فَقَالَ كَذَبْتَ وَاللَّهِ يَا عَدُوَّ اللَّهِ إِنَّ الَّذِينَ عَدَدْتَ لَأَحْيَاءٌ كُلُّهُمْ وَقَدْ بَقِيَ لَكَ مَا يَسُوءُكَ قَالَ يَوْمٌ بِيَوْمِ بَدْرٍ وَالْحَرْبُ سِجَالٌ إِنَّكُمْ سَتَجِدُونَ فِي الْقَوْمِ مُثْلَةً لَمْ آمُرْ بِهَا وَلَمْ تَسُؤْنِي ثُمَّ أَخَذَ يَرْتَجِزُ أُعْلُ هُبَلْ أُعْلُ هُبَلْ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَا تُجِيبُوا لَهُ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا نَقُولُ قَالَ قُولُوا اللَّهُ أَعْلَى وَأَجَلُّ قَالَ إِنَّ لَنَا الْعُزَّى وَلَا عُزَّى لَكُمْ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَا تُجِيبُوا لَهُ قَالَ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا نَقُولُ قَالَ قُولُوا اللَّهُ مَوْلَانَا وَلَا مَوْلَى لَكُمْ
आम्हाला ['अमरु बिन खालिद] यांनी सांगितले, त्यांनी आम्हाला [जुहैर] यांच्याकडून सांगितले, त्यांनी आम्हाला [अबू इशाक] यांच्याकडून सांगितले, ज्यांनी म्हटले: मी ऐकले [अल-बारा बिन 'अज़िब, अल्लाह त्यांच्या दोघांवरही खुशाल असो] यांनी सांगताना; पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांनी उहुदच्या लढाईत पन्नास जणांच्या धनुर्धारकांच्या दलाचे कमांडर म्हणून अब्दुल्ला बिन जुबैर यांची नियुक्ती केली. त्याने त्यांना आदेश दिला: "जर तुम्हाला आम्हांवर पक्षी हल्ला करताना दिसले, तर जोपर्यंत मी तुम्हाला कळवण्यासाठी संदेशवाहक पाठवत नाही तोपर्यंत तुमच्या स्थानावरून हलू नका. आणि जर तुम्ही आम्हांला शत्रूवर विजय मिळवत आणि त्यांना पादाखाली चिरडत असताना पाहिलात, तरीही जोपर्यंत मी तुम्हाला संदेशवाहक पाठवत नाही तोपर्यंत तुमच्या स्थानावरून हलू नका." अखेरीस, मुसलमानांना त्यांच्या शत्रूंना पराभूत करण्यात यश मिळाले. अल-बरो' म्हणाले: "माझ्या बाबतीत, अल्लाहची शपथ, मी शत्रूच्या स्त्रियांना धावत असताना पाहिले, इतके की त्यांनी आपले वस्त्र वर उचलल्यामुळे त्यांच्या पांयघड्यांवरील आणि पिंडगळ्यांवरील कंगणे दिसत होती." तेव्हा अब्दुल्ला इब्न जुबैर यांच्या सोबतचे लोक म्हणाले: "ही गनीमत (युद्धातील लूट) आहे; म्हणजे त्या स्त्रिया गनीमत आहेत. तुमच्या साथीदारांनी त्यांना पराभूत केले आहे, तर तुम्ही काय थांबून आहात?" तेव्हा अब्दुल्ला बिन जुबैर म्हणाले: "तुम्हाला पैगंबर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम यांचा संदेश विसरलात का?" त्यांनी उत्तर दिले: "नक्कीच, आम्हाला लूट मिळवण्यासाठी त्यांच्याकडे जावेच लागेल." जेव्हा ते खाली शत्रूच्या सैन्याजवळ पोहोचले, तेव्हा त्यांचे लक्ष (त्यांच्या प्राथमिक उद्दिष्टापासून) विचलित झाले आणि ते गोंधळून विखुरले. हा तोच प्रसंग होता जेव्हा पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांनी मागून त्यांना हाक मारली, आणि त्या वेळी पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्यासोबत बारा पेक्षा जास्त पुरुष उरले नव्हते. आमचे सत्तर जण ठार झाले. बद्रच्या लढाईत पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) आणि त्यांच्या साथींनी एकशे चाळीस बहुदेववाद्यांच्या सैन्याला पराभूत केले; त्यापैकी सत्तर ठार झाले आणि सत्तर कैद झाले. त्या वेळी अबू सुफ्यानने विचारले: "मुहम्मद सैन्यात आहेत का?" त्याने हे तीनदा विचारले. पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांनी त्यांच्या साथीदारांना उत्तर देण्यास मनाई केली. मग त्यांनी पुन्हा विचारले: "इब्न अबी कुहाफा (अबू बकर, रजिअल्लाहु अन्हु) सैन्यात आहेत का?" हेही त्यांनी तीनदा विचारले. मग त्याने पुन्हा विचारले: "इब्न अल-खत्ताब (उमर, रजीअल्लाहु अन्हु) यांची उपस्थिती आहे का?" असे तीन वेळा. नंतर तो आपल्या सोबतींकडे परत आला आणि म्हणाला: 'ते सर्व ठार झाले आहेत.' हे ऐकून, 'उमर यांचा राग आवरला नाही आणि ते म्हणाले: "तू खोटं बोलतोयस. अल्लाहच्या शपथाने, हे अल्लाहच्या शत्रू, तू ज्यांना शोधतोस ते सर्व लोक अजूनही जिवंत आहेत आणि तुझ्यावर संकट आणण्यासाठी उरले आहेत." अबू सुफ्यान म्हणाला: "ही लढाई बद्रच्या लढाईचा बदला आहे, कारण युद्धात विजय खरोखरच बदलत राहतो. खरोखरच, तुम्हाला अविश्वासू मृतदेहांवर अत्याचार करताना आणि त्यांना तुकडे-तुकडे करताना दिसतील—अशी गोष्ट जी मी आदेशलेली नाही, तरीही मला त्याची पर्वा नाही." मग अबू सुफ्यानने एक कविता म्हणायला सुरुवात केली: "हुबाल महान आहे, हुबाल महान आहे." पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांनी विचारले: "तुम्ही त्याला उत्तर का देत नाही?" सहचार्‍यांनी विचारले: "अल्लाहच्या प्रेषिता, आम्ही काय म्हणू?" त्यांनी उत्तर दिले: "म्हण: 'अल्लाह सर्वात उंच आणि सर्वोच्च आहे.'" अबू सुफ्यानने पुन्हा म्हटले: "आमच्याकडे हुबाल देव आहे, तर तुमच्याकडे कोणताच देव नाही." पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांनी पुन्हा विचारले: "तुम्ही उत्तर का देत नाही?" सहचार्‍यांनी विचारले: "अल्लाहचे प्रेषित, आम्ही काय म्हणू?" त्यांनी सांगितले: "म्हण: 'अल्लाह आमचा संरक्षक आहे, तर तुमचा कोणताही संरक्षक नाही.'"