Masy’aril Haram termasuk tempat yang diberkahi dan dianjurkan untuk berdzikir setelah Arafah

حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَدَخَلْنَا عَلَى جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَلَمَّا انْتَهَيْنَا إِلَيْهِ سَأَلَ عَنْ الْقَوْمِ حَتَّى انْتَهَى إِلَيَّ فَقُلْتُ أَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ فَأَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى رَأْسِي فَحَلَّ زِرِّي الْأَعْلَى ثُمَّ حَلَّ زِرِّي الْأَسْفَلَ ثُمَّ وَضَعَ كَفَّهُ بَيْنَ ثَدْيَيَّ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ غُلَامٌ شَابٌّ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ سَلْ عَمَّا شِئْتَ فَسَأَلْتُهُ وَهُوَ أَعْمَى فَجَاءَ وَقْتُ الصَّلَاةِ فَقَامَ فِي نِسَاجَةٍ مُلْتَحِفًا بِهَا كُلَّمَا وَضَعَهَا عَلَى مَنْكِبَيْهِ رَجَعَ طَرَفَاهَا إِلَيْهِ مِنْ صِغَرِهَا وَرِدَاؤُهُ إِلَى جَانِبِهِ عَلَى الْمِشْجَبِ فَصَلَّى بِنَا فَقُلْتُ أَخْبِرْنَا عَنْ حَجَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ بِيَدِهِ فَعَقَدَ تِسْعًا وَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَثَ تِسْعَ سِنِينَ لَمْ يَحُجَّ فَأَذَّنَ فِي النَّاسِ فِي الْعَاشِرَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجٌّ فَقَدِمَ الْمَدِينَةَ بَشَرٌ كَثِيرٌ كُلُّهُمْ يَلْتَمِسُ أَنْ يَأْتَمَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَعْمَلَ بِمِثْلِ عَمَلِهِ فَخَرَجَ وَخَرَجْنَا مَعَهُ فَأَتَيْنَا ذَا الْحُلَيْفَةِ فَوَلَدَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَصْنَعُ قَالَ اغْتَسِلِي وَاسْتَثْفِرِي بِثَوْبٍ وَأَحْرِمِي فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ عَلَى الْبَيْدَاءِ قَالَ جَابِرٌ نَظَرْتُ إِلَى مَدِّ بَصَرِي مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ بَيْنَ رَاكِبٍ وَمَاشٍ وَعَنْ يَمِينِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَعَنْ يَسَارِهِ مِثْلُ ذَلِك وَمِنْ خَلْفِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا وَعَلَيْهِ يَنْزِلُ الْقُرْآنُ وَهُوَ يَعْرِفُ تَأْوِيلَهُ مَا عَمِلَ بِهِ مِنْ شَيْءٍ عَمِلْنَا بِهِ فَأَهَلَّ بِالتَّوْحِيدِ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ وَأَهَلَّ النَّاسُ بِهَذَا الَّذِي يُهِلُّونَ بِهِ فَلَمْ يَرُدَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ شَيْئًا مِنْهُ وَلَزِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَلْبِيَتَهُ قَالَ جَابِرٌ لَسْنَا نَنْوِي إِلَّا الْحَجَّ لَسْنَا نَعْرِفُ الْعُمْرَةَ حَتَّى إِذَا أَتَيْنَا الْبَيْتَ مَعَهُ اسْتَلَمَ الرُّكْنَ فَرَمَلَ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ قَامَ إِلَى مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ فَقَالَ{ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى }فَجَعَلَ الْمَقَامَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ فَكَانَ أَبِي يَقُولُ وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا ذَكَرَهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهُ كَانَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ وَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الْبَيْتِ فَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ ثُمَّ خَرَجَ مِنْ الْبَابِ إِلَى الصَّفَا حَتَّى إِذَا دَنَا مِنْ الصَّفَا قَرَأَ{ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ }نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ فَبَدَأَ بِالصَّفَا فَرَقِيَ عَلَيْهِ حَتَّى رَأَى الْبَيْتَ فَكَبَّرَ اللَّهَ وَهَلَّلَهُ وَحَمِدَهُ وَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ أَنْجَزَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ ثُمَّ دَعَا بَيْنَ ذَلِكَ وَقَالَ مِثْلَ هَذَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ نَزَلَ إِلَى الْمَرْوَةِ فَمَشَى حَتَّى إِذَا انْصَبَّتْ قَدَمَاهُ رَمَلَ فِي بَطْنِ الْوَادِي حَتَّى إِذَا صَعِدَتَا يَعْنِي قَدَمَاهُ مَشَى حَتَّى أَتَى الْمَرْوَةَ فَفَعَلَ عَلَى الْمَرْوَةِ كَمَا فَعَلَ عَلَى الصَّفَا فَلَمَّا كَانَ آخِرُ طَوَافِهِ عَلَى الْمَرْوَةِ قَالَ لَوْ أَنِّي اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَمْ أَسُقْ الْهَدْيَ وَجَعَلْتُهَا عُمْرَةً فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ لَيْسَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلْيَحْلِلْ وَلْيَجْعَلْهَا عُمْرَةً فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ الْهَدْيُ فَقَامَ سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلِعَامِنَا هَذَا أَمْ لِأَبَدِ الْأَبَدِ قَالَ فَشَبَّكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَابِعَهُ فِي الْأُخْرَى وَقَالَ دَخَلَتْ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ هَكَذَا مَرَّتَيْنِ لَا بَلْ لِأَبَدِ الْأَبَدِ قَالَ وَقَدِمَ عَلِيٌّ بِبُدْنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ فَاطِمَةَ مِمَّنْ حَلَّ وَلَبِسَتْ ثِيَابًا صَبِيغًا وَاكْتَحَلَتْ فَأَنْكَرَ ذَلِكَ عَلَيْهَا عَلِيٌّ فَقَالَتْ أَمَرَنِي أَبِي بِهَذَا فَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ بِالْعِرَاقِ فَذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُحَرِّشًا عَلَى فَاطِمَةَ فِي الَّذِي صَنَعَتْهُ مُسْتَفْتِيًا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الَّذِي ذَكَرَتْ عَنْهُ وَأَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَ صَدَقَتْ صَدَقَتْ مَاذَا قُلْتُ حِينَ فَرَضْتَ الْحَجَّ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنِّي أُهِلُّ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنَّ مَعِي الْهَدْيَ فَلَا تَحِلَّ قَالَ فَكَانَ جَمَاعَةُ الْهَدْيِ الَّذِي جَاءَ بِهِ عَلِيٌّ مِنْ الْيَمَنِ وَالَّذِي أَتَى بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمَدِينَةِ مِائَةً ثُمَّ حَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ وَتَوَجَّهُوا إِلَى مِنًى أَهَلُّوا بِالْحَجِّ فَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِمِنًى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ وَالصُّبْحَ ثُمَّ مَكَثَ قَلِيلًا حَتَّى طَلَعَتْ الشَّمْسُ وَأَمَرَ بِقُبَّةٍ مِنْ شَعَرٍ فَضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَسَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَشُكُّ قُرَيْشٌ إِلَّا أَنَّهُ وَاقِفٌ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ أَوْ الْمُزْدَلِفَةِ كَمَا كَانَتْ قُرَيْشٌ تَصْنَعُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَجَازَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ فَوَجَدَ الْقُبَّةَ قَدْ ضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَنَزَلَ بِهَا حَتَّى إِذَا زَاغَتْ الشَّمْسُ أَمَرَ بِالْقَصْوَاءِ فَرُحِلَتْ لَهُ فَرَكِبَ حَتَّى أَتَى بَطْنَ الْوَادِي فَخَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ إِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا أَلَا وَإِنَّ كُلَّ شَيْءٍ مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ تَحْتَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ وَدِمَاءُ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعَةٌ وَأَوَّلُ دَمٍ أَضَعُهُ دَمُ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ كَانَ مُسْتَرْضِعًا فِي بَنِي سَعْدٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ وَرِبَا الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ رِبًا أَضَعُهُ رِبَانَا رِبَا الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ فَاتَّقُوا اللَّهَ فِي النِّسَاءِ فَإِنَّكُمْ أَخَذْتُمُوهُنَّ بِأَمَانَةِ اللَّهِ وَاسْتَحْلَلْتُمْ فُرُوجَهُنَّ بِكَلِمَةِ اللَّهِ وَإِنَّ لَكُمْ عَلَيْهِنَّ أَنْ لَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ أَحَدًا تَكْرَهُونَهُ فَإِنْ فَعَلْنَ ذَلِكَ فَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ وَلَهُنَّ عَلَيْكُمْ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَقَدْ تَرَكْتُ فِيكُمْ مَا لَمْ تَضِلُّوا إِنْ اعْتَصَمْتُمْ بِهِ كِتَابَ اللَّهِ وَأَنْتُمْ مَسْئُولُونَ عَنِّي فَمَا أَنْتُمْ قَائِلُونَ قَالُوا نَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَلَّغْتَ وَأَدَّيْتَ وَنَصَحْتَ فَقَالَ بِإِصْبَعِهِ السَّبَّابَةِ إِلَى السَّمَاءِ وَيَنْكُبُهَا إِلَى النَّاسِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ أَذَّنَ بِلَالٌ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ رَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى الْمَوْقِفَ فَجَعَلَ بَطْنَ نَاقَتِهِ إِلَى الصَّخَرَاتِ وَجَعَلَ حَبْلَ الْمُشَاةِ بَيْنَ يَدَيْهِ وَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَذَهَبَتْ الصُّفْرَةُ قَلِيلًا حَتَّى غَابَ الْقُرْصُ وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ خَلْفَهُ فَدَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ شَنَقَ الْقَصْوَاءَ بِالزِّمَامِ حَتَّى إِنَّ رَأْسَهَا لَيُصِيبُ مَوْرِكَ رَحْلِهِ وَيَقُولُ بِيَدِهِ الْيُمْنَى أَيُّهَا النَّاسُ السَّكِينَةَ السَّكِينَةَ كُلَّمَا أَتَى حَبْلًا مِنْ الْحِبَالِ أَرْخَى لَهَا قَلِيلًا حَتَّى تَصْعَدَ ثُمَّ أَتَى الْمُزْدَلِفَةَ فَصَلَّى بِهَا الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ بِأَذَانٍ وَاحِدٍ وَإِقَامَتَيْنِ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ اضْطَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى طَلَعَ الْفَجْرُ فَصَلَّى الْفَجْرَ حِينَ تَبَيَّنَ لَهُ الصُّبْحُ بِأَذَانٍ وَإِقَامَةٍ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى أَتَى الْمَشْعَرَ الْحَرَامَ فَرَقِيَ عَلَيْهِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَكَبَّرَهُ وَهَلَّلَهُ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى أَسْفَرَ جِدًّا ثُمَّ دَفَعَ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَأَرْدَفَ ال

Pedzioł nōm [Hisjam bin Ammar]; pedzioł nōm [Hatim bin Isma'il]; pedzioł nōm [Ja'far bin Muhammad] ôd [swojigo fatra], pedzioł; 'Prziszołch raz do [Jabira bin Abdullaha]. Kedy go poznali, pytoł, jak sōm ludzie, podwiela niy spytoł ô mnie. Tak że ôdpowiedziołch; "Jōn sōm Muhammad bin Ali bin Husain". Tak że wraziōł mi rynka na gowa, kej rozgupioł moje wiyrchnie i spodnie guziki, potym wraziōł ramiynie miyndzy mojōm klatkōm piersiowo i w tym czasie bōłch jeszcze dzieckym, kere ôsiōngło majoryntność. Pedzioł; 'Witaj, pytaj, co chcesz'. Spytołch go, bo bōł ślepy. Do czasu, kej prziszoł czas na rzykanie, stoł na swojij matce do rzykanio, kero, keby wraziōł piyty po krajach matki do rzykanio, ciōngnōłby sie skirz niywielgij wielgości matki do rzykanio, w czasie kej jego szal wisiōł nad ramiōnami, a ôn sie rzykoł, prowadzōnc nos.' Wtynczos spytołch; 'Powiedz nōm, jak Rasulullah szallallahu 'aleihi wasallam wykōnoł Hajj! ' Tak że gestowoł rynkōm i wyciōngnōł swoje dziewiyńć palcōw, i pedzioł; 'Richtich, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam niy chodziōł na Hajj bez dziewiyńć lot, potym wzywoł ludzi do wykōnanio Hajj w dziesiōntym roku. Prorok pojechoł na Hajj, potym mocka ôsōb przibyło do Mediny, wszyjscy chcieli sie zgrōmadzić z Prorokiym i robić tak, jak ôn. Tak ôn poszoł, a my poszli z nim. Kedy przibyłyśmy do Dzul Hulaifah, Asma' bint Umais narodziyła Muhammada bin Abu Bakra, tōż ôna była posłano do spytanio; — Co winnoch zrobić? ' Potym pedzioł do Asmy: 'Weź łaźnia i wiōnż ja mocno sztofōm i wejdź do ihramu'. Wtynczos Rasulullah rzykoł sie we meczecie, potym jezdziōł na kamelie Qashwa, a kamela wstała prosto, niosōnc go nad pustyniōm Sahary. Jabir pedzioł; 'Widziołch, jak widziołch, mocka ôsōb przed nim, miyndzy kerowcami pojazdōw a pieszymi, tyż po prawyj, lewyj i za nim - mocka ôsōb było widzialnych -. Rasulullah szallallahu 'aleihi wasallam bōł postrzōd nas, w czasie kej Koran ôpuściōł sie do niego, i bōł barzo świadōmy jego takwilu. Co ino ôn robi, my tyż to robiymy. Podniōs swōj głos mōnoteizmu, godajōnc: „Społniajōm Twoje wezwanie, ô Allah. Społniajōm Twoje powołanie, wykōnujōm Twoje powołanie. Niy ma dlo Ciebie partnyra, wykōnujōm Twoje powołanie. Richtich, chwōla, uciecha i krōlestwo noleżōm ino do Ciebie, Ty niy masz partnyrōw'. Ludzie tyż uniyśli swoje głosy z recytacyjami, kere recytowali, a ôn sallallaahu 'alaihi wasallam nic niy pedzioł ô jejich czynach. Ôn czytał swoja talbija. Jabir radyjallahu 'anhu pedzioł zaś; 'Niy majymy zamiaru ôkrōm wykōnanio Hajj, a jeszcze niy wiymy ô Umra. Kedy przibyli my z nim do Baitullah, ôn zaroz pocierzoł -całowoł- Rukun -poczōntek Tawaf-, potym ôdbiōł trzi ôkrōngi i chodziōł normalnie ôstane sztyry ôkrōngi. Potym pojechoł do Maqama Ibrahima, przi czytaniu rzōndku: 'I uczyń Maqama Ibrahima placym rzykanio'. Ustawiōł sie tyż miyndzy Maqamem Ibrahimem a Baitullahym -Kaaba-. -Moj fater pedzioł; - 'i niy wiem, bodej, że spōmnioł ôd Proroka, iże Prorok czytoł sury Al Kaafiruun i Al Ikhlaash w dwōch rzykaniach rakatōw -w Maqam Ibrahim-. Potym wrōciōł do Baitullah, potym pocierzoł - całowoł abo pozdrowiōł - Rukun - zaczōntek Tawafu -, potym wylezōł bez drzwi - Kaaba - w kerōnku wzgōrza Shafa. A kedy zbliżoł sie do Shafa, czytoł: 'Richtich Shafa i Marwa sōm postrzōd znakōw Allaha, zaczynamy -sa'i- z tego, co Allah Sub Zaczyno sie Hanahu Wa Ta'ala'. Zaczōn wykōnować rzykanie z Safa, potym spinył sie na wzgōrze, aże zoboczōł Kaaba, potym pedzioł takbir, tahlil i tahmid, przi godaniu: „Niy ma boga ôkrōm Allaha, kery niy mo partnyrōw. Do Niego je krōlestwo i do Niego wszysko chwōla. -Ôn- je Wszechmocny, kery daje życie i Wszechmocny, kery zabija, i je wszechmocny nad wszyskim. Niy ma boga ôkrōm Allaha, kery niy mo partnyra, kery społnio Swoje ôbiecania, pōmogo Swojim sługōm i sōm pokozuje wszyske grupy'. Potym rzykoł sie miyndzy ôdczytami, potym ôdczyt trzi razy. Potym ôpuściōł sie do Marwa, chodzōnc tak, coby kedy jego nogi były proste, jogowoł we postrzodku doliny. Kedy nogi spinyły sie, chodziōł, aże dotrzoł do Marwa. W Marwa zrobiōł to, co zrobiōł w Shafa. A kedy jego Tawaf skōńczōł sie w Marwa, pedzioł: 'Kebych bōł przeciwko tymu, co sōm za mnōm, to niy kludziōłbych zabitego zwiyrza -al hadyu-, i uczyniōłbych z niego Umra. Kto z was niy przinosi ôfiarowanego zwiyrzyńcia, przijmijmy je i uczyńcie z niego akt kultu'. Tak że wszyjscy byli tahallul i skrōciyli wosy z wyjōntkym Proroka sallallaahu 'aleihi wasallam i ludzi, co przinosiyli zabite zwiyrza. Wtynczos Surakah bin Malik bin Ju'syum wstōmpiōł i pedzioł; "O Posłańca Allaha, tyczy sie to tego roku, abo na wieczność?" -Narratōr- pedzioł; 'Prorok sallallaahu 'alaihi wasallam przepleciōł palce palcami i ôdpowiedzioł: 'Umra je włōnczōno do hajj - hajj tamattu' - tak to sie robi'. Pedzioł to dwa razy, a potym pedzioł: 'Niy - to tyczy sie ino tego roku - ale na wieczność''. -Narratōr- pedzioł; 'Ali radliallahu 'anhu prziszoł z kamelōm -al hadyu- Prorok sallallahu 'alaihi wasallam, potym znod Fatymy, jedna z ludzi, kero stała w postrzodku ôblyczōno we farbiste ôblyczynia i ôblyczōno zawiōnzane ôczy. Ali winioł ja, tōż Fatimah pedziała; 'Moj fater - Prorok - powiedzioł mi, cobych to zrobiōł'. Ali radiallahu 'anhu pedzioł to, kej bōł w Iraku: 'Tedy poszołch poprosić Posłańca Allaha ô rady i skarżōłch sie na czyny Fatymy, kerym zaprzeczołch. Tak tōż ôdpowiedzioł: 'Ôna - Fatimah - mo racjō, ôna mo racjō. Co ja pedziołch, kedy chciołeś piyrszy ôdbyć Hajj? ' ôdpowiedzioł Ali; — Pedziołch; 'O Allah, podnoszōm głos, kery bōł podniysiōny bez Twojigo Posłańca. Pedzioł: "Richtich, prziniōsch ôfiarowe zwiyrz, tōż niy uczestnicz w tahallulu". -Narratōr- pedzioł; Liczba ôfiarowych zwiyrzōnt, kere Ali prziniōs z Jemynu i kere Prorok sallallaahu 'alaihi wasallam prziniōs z Mediny, wyniosła setka. Wtynczos wszyjscy łōnczyli gowy i skrōciyli wosy z wyjōntkym Proroka sallallaahu 'alaihi wasallam i ludzi, co prziniyli ôfiarowe zwiyrza. Kedy nadszedł dziyń Tarwiyah wszyjscy poszli do Miny i krzyczeli swoja intyncyjo do Hajj. Rasulullah sallallaahu 'aleihi wasallam wsiadł do pojazdu, i tam wykōnoł rzykanio połedniowe, Asr, Maghrib, Isha' i Fajr. Potym poczkaj chwilka, aże słōńce wschodzi, a potym nakōnuj wznoszynie kopuły w Mash'arilu, to je haram, tōż je ôna zasadzōno w Namirah. Rasulullah chodziōł potym, jak zwykle robiyli Korajszy, ale sztopnōł w Maszaril Haram abo Muzdalifach. Prorok przizwolōł mu przibyć do Arafatu. A kedy zbliżōł sie do kopuły, kero ôstała wzniesiōno w Namirah, sztopnōł tam. Kedy słōńce zachodziyło, nakozoł prziwiydzić jego kamela - Qashwa, potym jezdziōł na nij, aże dotarł do dna doliny. Wtynczos głosiōł tłumowi: 'Richtich, twojo kerwa, bogactwo, czōń i szczyńście - twoja chwała - je haram, jak je haram w twojim dniu, we twojim miesiōncu i we twojij ziymi. n to, pamiytaj, w ryalności wszyske rzeczy jahiliyya sōm pokorzōne pod mojimi nogami, krwi jahiliyya była upokōrzōno, a krwi, kerõ piyrszy roz ôbrzyndziōłch, była krwiōm Rabi'ah bin Haritha - kery przōdzij prosiōł ô utrzimanie ôd Bani Sa'ad, a potym ôstoł zabity bez Hudzahilyj jahiliyya -, sniesiōno była naszo liczba, mianowicie liczka skōrzōno bez Abbasa bin Abdula Muthalliba, wszysko było sniesiōne. Tak tōż bojcie sie Allaha przed kobiytami, bo uczyniyliście z nich ślubnymi z mandatym Allaha i uczyniyliście farji prawnymi ze słowami Allaha. Po prowdzie, twoje prawo nad niymi je to, co niy dozwolajōm inkszym ludziōm, kerych niynawidzisz, spać we twojim łōżku. Jeźli wasze ślubne robiōm to, to uderzcie jejich ciosym, kery niy boli. I coby ôni ci zapewniyli i ôblyczyli ci w dobry spōsōb. Ôstawiam ci dwie rzeczy, kere, jeźli sie ôd niych trzymasz, niy błyndniesz, mianowicie Ksiynga Allaha. A ty jesteś przede mnōm ôdpowiedzialny. Co wiync chcesz pedzieć? ' Ôdpowiedzieli; — Świadczymy, iże przekozałeś, wykōnałeś zadanio i dałeś rady. Tak tōż pedzioł, pokazujōnc palcym na niebo: 'O Allah, ôglōndaj! O Allah, świodyk'. Pedzioł to trzi razy. Potym Bilal ôdwołoł sie do rzykanio, potym iqamat, potym ôferowoł rzykanie Zhuhur. -Po tym- Bilal wrōciōł do qamat, potym ôferowoł rzykanie Asr i niy wykōnoł żodnego rzykanio miyndzy niymi. Wtynczos Rasulullah sallallahu 'aleihi wasallam jezdziōł swojim pojazdym, aże ôsiōngnōł miyjsce wukufu. Potym ôsadziōł swoja kamela - tak, coby brzuch kameli tykoł pola - i stawiōł przed sobōm sznur do chodzynio, potym ôdwrōciōł sie ku Kibla. Dalij wykōnowoł wukuf do zachodu słōńca, a żōłtawe światło trocha rozproszyło sie, a kula słōneczno zatopiyła sie. Potym ôbjōnł Usamah bin Said i ôdszedł. Prziwiōnzoł tyż Qashwa lyńcuchami, tak co jego gowa bezma tykła podstawy nōg pojazdu, na kerym jezdziōł. Gestujōnc prawo rynkōm, pedzioł: „O ludzie, bōdźcie spokojni, bōdźcie spokōjni! ' Kożdy roz, kej wyciōngoł lyńce swojij kamele, trocha ôdpoczywoł, coby kamela trocha wznosiyła sie. Potym przibył do Muzdalifah, potym wykōnoł tam rzykanio Magrib i Isha' z jednym ôkrywaniym do rzykanio i dwōma ikamatami. I niy wykōnowoł żodnych rzykanio miyndzy niymi. Potym ôn leżoł do świtu. Ôferowoł rzykanie świtu, kedy stało sie mu jasne, iże je świt, z jednym ôkrywaniym do rzykanio i jednym ikamatym. Potym jezdziōł na Qaswie, aże przibył do Masz'arila Haram, potym spinył sie na wzgōrze i chwŏlōł Allaha -bertahmid-, uwielbiōł Go -bertakbir- i potwierdziōł Go -bertahlil-. Dalij wykōnowoł Wukuf do czasu, kej słōńce było do kōńca jasne, a potym ôdchodziōł przed wschōdym słōńca. Niōs na plecach Fadla bin Abbasa - czowieka z dobrymi wosami, biołōm skōrōm i urodnym. Kedy Prorok sallallaahu 'alaihi wasallam ôdchodziōł, przeszedł przed kobiytami, kere biygały, tōż spojrzoł na nich, a potym ôdłożōł rynka na drugo zajta. W tym czasie Fadl ôbrōciōł gyzicht na drugo zajta. Przibywajōnc do Muhassar, poruszōł sie trocha, potym wziōn krōtki szlak do Kubra -Aqabah- Jumrah, i zaroz przibył do Jumrah, kero była po kraju drzewa. Potym rzuciōł siedym kamyniōw z takbirem przi kożdym rzucie, -z- kamyniami, kere były sroge jak kamyni z roli. I rzuciōł go z brzucha doliny. Potym pojechoł do miyjsca, kaj zabijano ôfiarowe zwiyrza. Tam sōm zabiōł sześdziesiōnt trzi ôfiarowe zwiyrza, a ôstatek przedoł Ali społym ze ôfiarowymi zwiyrzami. Potym nakozoł kożdymu ôfiarowymu zwiyrzyńciu, kere zabije, dostało kōnc miynsa jo, ôdłōż jōm na kraj potym wraż jōm na patelnie, potym ugotuj jōm. Rasulullah i Ali tyż jedli i pociyrali sōs. Wtynczos Rasulullah pojechoł do Kaaba - coby wykōnać Tawaf Ifadah -, potym wykōnoł rzykanie połedniowe w Mekke i prziszoł do Bani Abdula Muththaliba, kerzi zbiyrali woda Zamzamu. Pedzioł: 'Weź to, ô Bani Muthtalib. Keby ludzie niy przewyższyli ci, dowajōnc ci drinka, walczōłbych z tobom ô to'. Wtynczos dali mu łydro, a ôn wypiōł z niego.'