Imam Ibnu Majah : 2722

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَتَزَوَّجَ رَبَابُ بْنُ حُذَيْفَةَ بْنِ سَعِيدِ بْنِ سَهْمٍ أُمَّ وَائِلٍ بِنْتَ مَعْمَرٍ الْجُمَحِيَّةَ فَوَلَدَتْ لَهُ ثَلَاثَةً فَتُوُفِّيَتْ أُمُّهُمْ فَوَرِثَهَا بَنُوهَا رِبَاعًا وَوَلَاءَ مَوَالِيهَا فَخَرَجَ بِهِمْ عَمْرُو بْنُ الْعَاصِ إِلَى الشَّامِ فَمَاتُوا فِي طَاعُونِ عَمْوَاسٍ فَوَرِثَهُمْ عَمْرُو وَكَانَ عَصَبَتَهُمْ فَلَمَّا رَجَعَ عَمْرُو بْنُ الْعَاصِ جَاءَ بَنُو مَعْمَرٍ يُخَاصِمُونَهُ فِي وَلَاءِ أُخْتِهِمْ إِلَى عُمَرَ فَقَالَ عُمَرُ أَقْضِي بَيْنَكُمْ بِمَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ مَا أَحْرَزَ الْوَلَدُ وَالْوَالِدُ فَهُوَ لِعَصَبَتِهِ مَنْ كَانَ قَالَ فَقَضَى لَنَا بِهِ وَكَتَبَ لَنَا بِهِ كِتَابًا فِيهِ شَهَادَةُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَآخَرَ حَتَّى إِذَا اسْتُخْلِفَ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ مَرْوَانَ تُوُفِّيَ مَوْلًى لَهَا وَتَرَكَ أَلْفَيْ دِينَارٍ فَبَلَغَنِي أَنَّ ذَلِكَ الْقَضَاءَ قَدْ غُيِّرَ فَخَاصَمُوا إِلَى هِشَامِ بْنِ إِسْمَعِيلَ فَرَفَعَنَا إِلَى عَبْدِ الْمَلِكِ فَأَتَيْنَاهُ بِكِتَابِ عُمَرَ فَقَالَ إِنْ كُنْتُ لَأَرَى أَنَّ هَذَا مِنْ الْقَضَاءِ الَّذِي لَا يُشَكُّ فِيهِ وَمَا كُنْتُ أَرَى أَنَّ أَمْرَ أَهْلِ الْمَدِينَةِ بَلَغَ هَذَا أَنْ يَشُكُّوا فِي هَذَا الْقَضَاءِ فَقَضَى لَنَا فِيهِ فَلَمْ نَزَلْ فِيهِ بَعْدُ

اسان کي [ابوبڪر بن ابو شعيب] ٻڌايو آهي؛ اسان کي [ابو اسامه] ٻڌايو آهي؛ اسان کي [حسين المعلّم] ٻڌايو آهي [عمرو بن صيوب] کان [پنهنجي پيءُ] کان [پنهنجي ڏاڏي] چيو آهي ته: 'رباب بن حذيفة بن سعيد بن سهم، وائل بنت معمر الجمهيه جي ماءُ شادي ڪئي. رباب ٽي ٻار پيدا ڪيا، پوءِ انهن جي ماءُ فوت ٿي وئي. انهن جا ٻار گهر ۽ نوڪرن جي صورت ۾ پنهنجي ماءُ جا وارث ٿيا. پوءِ عمرو بن اش انهن سان گڏ شام ڏانهن ويو، پر اهي عمواس جي علائقي ۾ جذام جي ڪري فوت ٿي ويا. تنهن ڪري عمرو انهن جو وارث ٿيو ڇاڪاڻ ته عمرو انهن جي خاندان جو حصو هو. جڏهن عمرو بن اش واپس آيو، ته بني معمر عمر جي پنهنجي ڀيڻ جي خادم جي موجودگي تي احتجاج ڪرڻ آيا. [عمر] چيو ته: مون رسول الله صلي الله عليه وسلم کان جيڪو ٻڌو ان جي بنياد تي قانون قائم ڪيو.' مون رسول الله ﷺ کي چوندي ٻڌو: "پٽ ۽ پيءُ کان حاصل ڪيل دولت انهن جي اولاد لاءِ آهي، اهي ڪير به هجن." عمر اسان لاءِ هي قانون قائم ڪيو. عمر اسان کي هڪ خط به لکيو جنهن ۾ عبدالرحمان بن عوف ۽ زيد بن ثابت ۽ ٻين جي شاهدي هئي. جڏهن عبدالملڪ بن مروان خليفي ٿيو ته هڪ غلام فوت ٿي ويو. غلام ٻه هزار دينار ڇڏي ويو. پوءِ مون ٻڌو ته قانوني فيصلو تبديل ٿي ويو آهي. پوءِ انهن هشام بن اسماعيل ڏانهن شڪايت ڪئي، پوءِ اسان عبدالملڪ ڏانهن شڪايت ڪئي، اسان عمر جي لکت سان هن وٽ ويا. عبدالملڪ چيو: "مان ڏسان ٿو ته هي هڪ قانوني فيصلو آهي جيڪو شڪ کان ٻاهر آهي. مان مديني جي ماڻهن کي نه ٿو ڏسان جيڪي هن قانون تي پهچي چڪا آهن پوءِ ان تي شڪ ڪندا آهن، تنهن ڪري هن اسان لاءِ هي قانون قائم ڪيو ۽ ان کان پوءِ اهو ائين ئي هلندو رهيو."