Tata cara pengembalian tawanan Hawazin: Pilihan harta/tawanan, himbauan kerelaan, dan prosedur konfirmasi hak individu melalui 'urafa'

Imam Bukhari : 2142

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ وَزَعَمَ عُرْوَةُ أَنَّ مَرْوَانَ بْنَ الْحَكَمِ وَالْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ أَخْبَرَاهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ حِينَ جَاءَهُ وَفْدُ هَوَازِنَ مُسْلِمِينَ فَسَأَلُوهُ أَنْ يَرُدَّ إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ وَسَبْيَهُمْ فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَبُّ الْحَدِيثِ إِلَيَّ أَصْدَقُهُ فَاخْتَارُوا إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ إِمَّا السَّبْيَ وَإِمَّا الْمَالَ وَقَدْ كُنْتُ اسْتَأْنَيْتُ بِهِمْ وَقَدْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ انْتَظَرَهُمْ بِضْعَ عَشْرَةَ لَيْلَةً حِينَ قَفَلَ مِنْ الطَّائِفِ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَيْرُ رَادٍّ إِلَيْهِمْ إِلَّا إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ قَالُوا فَإِنَّا نَخْتَارُ سَبْيَنَا فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمُسْلِمِينَ فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ إِخْوَانَكُمْ هَؤُلَاءِ قَدْ جَاءُونَا تَائِبِينَ وَإِنِّي قَدْ رَأَيْتُ أَنْ أَرُدَّ إِلَيْهِمْ سَبْيَهُمْ فَمَنْ أَحَبَّ مِنْكُمْ أَنْ يُطَيِّبَ بِذَلِكَ فَلْيَفْعَلْ وَمَنْ أَحَبَّ مِنْكُمْ أَنْ يَكُونَ عَلَى حَظِّهِ حَتَّى نُعْطِيَهُ إِيَّاهُ مِنْ أَوَّلِ مَا يُفِيءُ اللَّهُ عَلَيْنَا فَلْيَفْعَلْ فَقَالَ النَّاسُ قَدْ طَيَّبْنَا ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَهُمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّا لَا نَدْرِي مَنْ أَذِنَ مِنْكُمْ فِي ذَلِكَ مِمَّنْ لَمْ يَأْذَنْ فَارْجِعُوا حَتَّى يَرْفَعُوا إِلَيْنَا عُرَفَاؤُكُمْ أَمْرَكُمْ فَرَجَعَ النَّاسُ فَكَلَّمَهُمْ عُرَفَاؤُهُمْ ثُمَّ رَجَعُوا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرُوهُ أَنَّهُمْ قَدْ طَيَّبُوا وَأَذِنُوا

Безгә [Сәгыйд бин Уфәйр] аның әйткәнен, миңа [Әл-Ләйс] аның әйткәнен, миңа [Укайл]ның [Ибн Шиһаб]дан әйткәнен риваять иттеләр; һәм [Урва] [Мәрван бин Әл-Хәкәм] һәм [Әл-Мисвар бин Мәхрәмә] икесе дә аңа Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) басып алынган Хавазин кабиләсе килеп, үз милкен һәм тоткыннарын кире кайтарырга сораганда торып басканнарын әйткәннәр дип шикләнде. Шуңа күрә Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) аларга болай диде: "Миңа иң ошаган сүз иң дөресе. Шуңа күрә ике нәрсәнең берсен сайлагыз, тоткыннармы яки милекме, һәм мин аларга мөмкинлек бирермен". Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) аларны ун төн чамасы көтте, алар ниһаять Таифтан кайттылар. Аларга Аллаһ илчесенең (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) ике вариантның берсен генә кире кайтармаячагы ачыклангач, алар: "Без тоткыннарны сайлыйбыз", - диделәр. Шуңа күрә Аллаһ илчесе, аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын, мөселманнар каршында басып, чыннан да мактауга лаек булган Аллаһка мактау әйтте һәм әйтте: "Шуннан соң, сезнең бу кардәшләрегез тәүбә итеп безгә килделәр, һәм мин чыннан да тоткыннарны кире кайтарырга уйладым. Шуңа күрә сезнең арагызда кем бу мәсьәләдә изгелек эшләргә тели икән - тоткыннарны азат итеп - эшләсен, һәм кем без аңа Аллаһ биргән байлыкны биргәнче моны үз хакы итеп эшләргә тели икән, эшләсен". Шуңа күрә кешеләр: "Без аларны Аллаһ илчесенә, Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын, калдырабыз", - диделәр. Шуңа күрә Аллаһ илчесе, аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын, - диде: "Без сезнең арагызда кем рөхсәт бирергә хокуклы, ә кем рөхсәт бирмәгән икәнен белмибез, шуңа күрә сезнең эшләрегез өчен җаваплы җитәкчеләрне чакырганчы кире кайтыгыз". Ниһаять, алар өйләренә кайтып, җитәкчеләре белән сөйләштеләр, аннары Аллаһ Илчесе, аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!, янына кайттылар һәм риза булуларын әйттеләр һәм рөхсәт бирделәр.