Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)



Surat Rasulullah dan kesaksian Abu Sufyan di depan Heraclius

Imam Bukhari : 6

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا سُفْيَانَ بْنَ حَرْبٍ أَخْبَرَهُأَنَّ هِرَقْلَ أَرْسَلَ إِلَيْهِ فِي رَكْبٍ مِنْ قُرَيْشٍ وَكَانُوا تِجَارًا بِالشَّأْمِ فِي الْمُدَّةِ الَّتِي كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَادَّ فِيهَا أَبَا سُفْيَانَ وَكُفَّارَ قُرَيْشٍ فَأَتَوْهُ وَهُمْ بِإِيلِيَاءَ فَدَعَاهُمْ فِي مَجْلِسِهِ وَحَوْلَهُ عُظَمَاءُ الرُّومِ ثُمَّ دَعَاهُمْ وَدَعَا بِتَرْجُمَانِهِ فَقَالَ أَيُّكُمْ أَقْرَبُ نَسَبًا بِهَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَقُلْتُ أَنَا أَقْرَبُهُمْ نَسَبًا فَقَالَ أَدْنُوهُ مِنِّي وَقَرِّبُوا أَصْحَابَهُ فَاجْعَلُوهُمْ عِنْدَ ظَهْرِهِ ثُمَّ قَالَ لِتَرْجُمَانِهِ قُلْ لَهُمْ إِنِّي سَائِلٌ هَذَا عَنْ هَذَا الرَّجُلِ فَإِنْ كَذَبَنِي فَكَذِّبُوهُ فَوَاللَّهِ لَوْلَا الْحَيَاءُ مِنْ أَنْ يَأْثِرُوا عَلَيَّ كَذِبًا لَكَذَبْتُ عَنْهُ ثُمَّ كَانَ أَوَّلَ مَا سَأَلَنِي عَنْهُ أَنْ قَالَ كَيْفَ نَسَبُهُ فِيكُمْ قُلْتُ هُوَ فِينَا ذُو نَسَبٍ قَالَ فَهَلْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ مِنْكُمْ أَحَدٌ قَطُّ قَبْلَهُ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ لَا قَالَ فَأَشْرَافُ النَّاسِ يَتَّبِعُونَهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَقُلْتُ بَلْ ضُعَفَاؤُهُمْ قَالَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ قُلْتُ بَلْ يَزِيدُونَ قَالَ فَهَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ مِنْهُمْ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ يَغْدِرُ قُلْتُ لَا وَنَحْنُ مِنْهُ فِي مُدَّةٍ لَا نَدْرِي مَا هُوَ فَاعِلٌ فِيهَا قَالَ وَلَمْ تُمْكِنِّي كَلِمَةٌ أُدْخِلُ فِيهَا شَيْئًا غَيْرُ هَذِهِ الْكَلِمَةِ قَالَ فَهَلْ قَاتَلْتُمُوهُ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَكَيْفَ كَانَ قِتَالُكُمْ إِيَّاهُ قُلْتُ الْحَرْبُ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ سِجَالٌ يَنَالُ مِنَّا وَنَنَالُ مِنْهُ قَالَ مَاذَا يَأْمُرُكُمْ قُلْتُ يَقُولُ اعْبُدُوا اللَّهَ وَحْدَهُ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَاتْرُكُوا مَا يَقُولُ آبَاؤُكُمْ وَيَأْمُرُنَا بِالصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ وَالصِّلَةِ فَقَالَ لِلتَّرْجُمَانِ قُلْ لَهُ سَأَلْتُكَ عَنْ نَسَبِهِ فَذَكَرْتَ أَنَّهُ فِيكُمْ ذُو نَسَبٍ فَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْعَثُ فِي نَسَبِ قَوْمِهَا وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَالَ أَحَدٌ مِنْكُمْ هَذَا الْقَوْلَ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا فَقُلْتُ لَوْ كَانَ أَحَدٌ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ قَبْلَهُ لَقُلْتُ رَجُلٌ يَأْتَسِي بِقَوْلٍ قِيلَ قَبْلَهُ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا قُلْتُ فَلَوْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ رَجُلٌ يَطْلُبُ مُلْكَ أَبِيهِ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا فَقَدْ أَعْرِفُ أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ لِيَذَرَ الْكَذِبَ عَلَى النَّاسِ وَيَكْذِبَ عَلَى اللَّهِ وَسَأَلْتُكَ أَشْرَافُ النَّاسِ اتَّبَعُوهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَذَكَرْتَ أَنَّ ضُعَفَاءَهُمْ اتَّبَعُوهُ وَهُمْ أَتْبَاعُ الرُّسُلِ وَسَأَلْتُكَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ فَذَكَرْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ وَكَذَلِكَ أَمْرُ الْإِيمَانِ حَتَّى يَتِمَّ وَسَأَلْتُكَ أَيَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حِينَ تُخَالِطُ بَشَاشَتُهُ الْقُلُوبَ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَغْدِرُ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ لَا تَغْدِرُ وَسَأَلْتُكَ بِمَا يَأْمُرُكُمْ فَذَكَرْتَ أَنَّهُ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَيَنْهَاكُمْ عَنْ عِبَادَةِ الْأَوْثَانِ وَيَأْمُرُكُمْ بِالصَّلَاةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ فَإِنْ كَانَ مَا تَقُولُ حَقًّا فَسَيَمْلِكُ مَوْضِعَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ وَقَدْ كُنْتُ أَعْلَمُ أَنَّهُ خَارِجٌ لَمْ أَكُنْ أَظُنُّ أَنَّهُ مِنْكُمْ فَلَوْ أَنِّي أَعْلَمُ أَنِّي أَخْلُصُ إِلَيْهِ لَتَجَشَّمْتُ لِقَاءَهُ وَلَوْ كُنْتُ عِنْدَهُ لَغَسَلْتُ عَنْ قَدَمِهِ ثُمَّ دَعَا بِكِتَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي بَعَثَ بِهِ دِحْيَةُ إِلَى عَظِيمِ بُصْرَى فَدَفَعَهُ إِلَى هِرَقْلَ فَقَرَأَهُ فَإِذَا فِيهِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ مِنْ مُحَمَّدٍ عَبْدِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ إِلَى هِرَقْلَ عَظِيمِ الرُّومِ سَلَامٌ عَلَى مَنْ اتَّبَعَ الْهُدَى أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَدْعُوكَ بِدِعَايَةِ الْإِسْلَامِ أَسْلِمْ تَسْلَمْ يُؤْتِكَ اللَّهُ أَجْرَكَ مَرَّتَيْنِ فَإِنْ تَوَلَّيْتَ فَإِنَّ عَلَيْكَ إِثْمَ الْأَرِيسِيِّينَ وَ{ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَنْ لَا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ }قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَلَمَّا قَالَ مَا قَالَ وَفَرَغَ مِنْ قِرَاءَةِ الْكِتَابِ كَثُرَ عِنْدَهُ الصَّخَبُ وَارْتَفَعَتْ الْأَصْوَاتُ وَأُخْرِجْنَا فَقُلْتُ لِأَصْحَابِي حِينَ أُخْرِجْنَا لَقَدْ أَمِرَ أَمْرُ ابْنِ أَبِي كَبْشَةَ إِنَّهُ يَخَافُهُ مَلِكُ بَنِي الْأَصْفَرِ فَمَا زِلْتُ مُوقِنًا أَنَّهُ سَيَظْهَرُ حَتَّى أَدْخَلَ اللَّهُ عَلَيَّ الْإِسْلَامَ وَكَانَ ابْنُ النَّاظُورِ صَاحِبُ إِيلِيَاءَ وَهِرَقْلَ سُقُفًّا عَلَى نَصَارَى الشَّأْمِ يُحَدِّثُ أَنَّ هِرَقْلَ حِينَ قَدِمَ إِيلِيَاءَ أَصْبَحَ يَوْمًا خَبِيثَ النَّفْسِ فَقَالَ بَعْضُ بَطَارِقَتِهِ قَدْ اسْتَنْكَرْنَا هَيْئَتَكَ قَالَ ابْنُ النَّاظُورِ وَكَانَ هِرَقْلُ حَزَّاءً يَنْظُرُ فِي النُّجُومِ فَقَالَ لَهُمْ حِينَ سَأَلُوهُ إِنِّي رَأَيْتُ اللَّيْلَةَ حِينَ نَظَرْتُ فِي النُّجُومِ مَلِكَ الْخِتَانِ قَدْ ظَهَرَ فَمَنْ يَخْتَتِنُ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ قَالُوا لَيْسَ يَخْتَتِنُ إِلَّا الْيَهُودُ فَلَا يُهِمَّنَّكَ شَأْنُهُمْ وَاكْتُبْ إِلَى مَدَايِنِ مُلْكِكَ فَيَقْتُلُوا مَنْ فِيهِمْ مِنْ الْيَهُودِ فَبَيْنَمَا هُمْ عَلَى أَمْرِهِمْ أُتِيَ هِرَقْلُ بِرَجُلٍ أَرْسَلَ بِهِ مَلِكُ غَسَّانَ يُخْبِرُ عَنْ خَبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا اسْتَخْبَرَهُ هِرَقْلُ قَالَ اذْهَبُوا فَانْظُرُوا أَمُخْتَتِنٌ هُوَ أَمْ لَا فَنَظَرُوا إِلَيْهِ فَحَدَّثُوهُ أَنَّهُ مُخْتَتِنٌ وَسَأَلَهُ عَنْ الْعَرَبِ فَقَالَ هُمْ يَخْتَتِنُونَ فَقَالَ هِرَقْلُ هَذَا مُلْكُ هَذِهِ الْأُمَّةِ قَدْ ظَهَرَ ثُمَّ كَتَبَ هِرَقْلُ إِلَى صَاحِبٍ لَهُ بِرُومِيَةَ وَكَانَ نَظِيرَهُ فِي الْعِلْمِ وَسَارَ هِرَقْلُ إِلَى حِمْصَ فَلَمْ يَرِمْ حِمْصَ حَتَّى أَتَاهُ كِتَابٌ مِنْ صَاحِبِهِ يُوَافِقُ رَأْيَ هِرَقْلَ عَلَى خُرُوجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَّهُ نَبِيٌّ فَأَذِنَ هِرَقْلُ لِعُظَمَاءِ الرُّومِ فِي دَسْكَرَةٍ لَهُ بِحِمْصَ ثُمَّ أَمَرَ بِأَبْوَابِهَا فَغُلِّقَتْ ثُمَّ اطَّلَعَ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الرُّومِ هَلْ لَكُمْ فِي الْفَلَاحِ وَالرُّشْدِ وَأَنْ يَثْبُتَ مُلْكُكُمْ فَتُبَايِعُوا هَذَا النَّبِيَّ فَحَاصُوا حَيْصَةَ حُمُرِ الْوَحْشِ إِلَى الْأَبْوَابِ فَوَجَدُوهَا قَدْ غُلِّقَتْ فَلَمَّا رَأَى هِرَقْلُ نَفْرَتَهُمْ وَأَيِسَ مِنْ الْإِيمَانِ قَالَ رُدُّوهُمْ عَلَيَّ وَقَالَ إِنِّي قُلْتُ مَقَالَتِي آنِفًا أَخْتَبِرُ بِهَا شِدَّتَكُمْ عَلَى دِينِكُمْ فَقَدْ رَأَيْتُ فَسَجَدُوا لَهُ وَرَضُوا عَنْهُ فَكَانَ ذَلِكَ آخِرَ شَأْنِ هِرَقْلَرَوَاهُ صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ وَيُونُسُ وَمَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ

Wakatwaambila [Abu Al Yaman Al Hakam bin Nafi'] wakaamba, wakatwaambila [Syu'aib] kuzwa kuli [Az Zuhri] wakandaambila [Ubaidullah bin Abdullah bin 'Utbah bin Mas'ud] kuti [Abdullah bin 'Abbas] wakamwaambila kuti [Abu Sufyan bin Harb] weelede kumwaambila; kuti Heraclius wakatambula kabunga kabasambazi ba Quraish, aabo bakali mulweendo lwamakwebo kuya ku Nyika ya Syria aawo chizuminano aakati ka Musinsimi sallallaahu 'alaihi wasallam a Abu Sufyan aba Quraish batakombi nichakatalika kubeleka. Nibakaima ku Iliya' bakaswaangana a Heraclius aawo Heraclius naakatambwa kuti atambwa kuti bakabandike kumuswaangano wakwe, aawo Heraclius naakali antoomwe abapati baku Loma. Heraclius wakaambuula ambabo kwiinda mumusanduluzi. Heraclius wakati; 'Nguni akati kanu uujisi chilongwe chamumukwasyi amuntu uulyaamba kuti ngu Musinsimi?'. Abu Sufyan wakati; aboobo ndakasandula; 'Ndime ndime ndijisi chilongwe chamukwasyi chilikabotu anguwe'. Heraclius wakati; 'Amuswene afwaafwi andime abeenzinyina'. Aboobo bakabikka Quraysh musule lya Abu Sufyan. Mpawo Heraclius wakati kwiinda mumusanduluzi wakwe: 'Amumwaambile kuti ndakamubuzya aatala amuntu wakali kulyaamba kuti musinsimi. Kuti wandibeja, mpawo weelede kumubeja'. Kuli Allah, kuti nikwatali nsoni zyakaletwa akutamikizya kwakubeja nkobakandipa, nindakamubeja.' Abu Sufyan wakati; Aboobo chintu chakusanguna nchakandibuzya aatala anguwe - Mushinshimi sallallaahu 'alaihi wasallam - wakali wakuti: 'ino mweenzu wakwe uli buti akati kanu?' Ndakaingula kuti: 'Uli wamukowa mubotu - uulemekwa'. Wakabuzya alimwi kuti: 'Sena kuli umbi wakaamba katanaamba?' Ndakasandula kuti: 'Kunyina pe'. Wakabuzya alimwi kuti: 'Sena wisi mwami?' Ndakasandula kuti: 'Peepe'. Sena aabo bamutobela mbantu bajisi zyuuno zisumpukide naa mbantu baansi?' Ndakaingula kuti: 'Nobaba aabo bamutobela mbantu batakwe mpindu'. Wakabuzya alimwi kuti: 'Sena basikutobela bayaabuvwula naa bayaabuceya?' Ndakasandula kuti: 'yungizya'. Wakabuzya alimwi kuti: 'Sena kuli wakazangila akaambo kakuti wakanyemede bukombi bwakwe?' Ndakasandula kuti: 'Kunyina pe'. Wakabuzya alimwi kuti: 'Sena kuli nomwakamujana kabeja katanaamba nzyaakaamba?' Ndakasandula kuti: 'Kunyina pe'. Wakabuzya alimwi kuti: 'Sena kuli naakabeja?' Ndakasandula kuti: 'Kunyina pe. Nitwakali kweendeenda anguwe, tanaakali kuchita oobo'. Abu Sufyan wakati: 'Nsye konzyi kwaamba chimwi chintu kunze lyamabala aaliboobu'. Wakabuzya alimwi kuti: 'Sena ulamulwana?' Ndakaingula kuti: 'Iyi'. Wakabuzya alimwi kuti: 'Ino nkondo yakamana biyeni?' Ndakaingula kuti: 'Inkondo akati kesu anguwe njipati loko. Chimwi chiindi ulatuuma, chimwi chiindi swebo tulamuuma'. Wakabuzya alimwi kuti: 'Ino wakamulailila kuti uchiteenzi?' Ndakaingula kuti: 'Wakatulailila; 'Komba Allah kakunyina kuswaangana anguwe, mpawo uleke nzyobakaamba bamasyaanene bako. "Alimwi wakatulailila kuti tupaile, tubbadele zakat, twaamba simpe, tulekelelane akubamba bulongwe." Aboobo Heraclius wakati kuli sikusandulula wakwe: 'Komwaambila kuti ndakakubuzya aatala abuzyali bwamuntu oyu, wandibuzya kuti muntu oyu wakazyalwa mumpuli. Mbubwenya buyo, mwaalumi wakabusyigwa akati kalunyungu lwabantu bakwe. Mpawo ndakakubuzya kuti naa kuli muntu wakaamba nzyaakaamba musule, yebo wakati peepe. Kuti kwakaambwa kuti umwi muntu wakaamba kale, masimpe inga ndayeeya kuti muntu ooyu wakali kukopa umwi wakali kwaamba chintu chili mbuli cheechi. Alimwi ndakakubuzya kuti naa wisi wakali wamukowa wabwami, aboobo wakaingula kuti peepe. Ndakaamba kuti, ikuti wisi kali wamukowa wabwami, masimpe muntu ooyu wakali kunga wayanda bwami bwawisi. Mpawo ndakakubuzya kuti naa wakachijana Kuti wakabeja katanaamba nzyaakaamba, yebo wakamwiingula kuti peepe. Ndilamvwisisisya kuti nobaba bantu tabakonzyi kubeja, mpawo akubeja kuli Allah. Alimwi ndakubuzya kuti, sena aabo bamutobela mbantu balemekwa naa mbantu batakwe mpindu?' Wakavwiila bantu batakwe maanu aabo bakali kumutobela. Masimpe, mbabasikumutobela Mushinshimi. Ndakabuzya alubo kuti naa mweelwe wabasikutobela wakatanta naa wakaseluka, wakasandula kuti wakatanta. Alimwi mbombubo mbocibede alusyomo kusikila lulondokede. Alimwi ndakubuzya kuti naa kuli muntu wakazangila akaambo kakuti wakanyemede abukombi bwakwe. Wakasandula kuti peepe. Mpawo mbombubo lusyomo mbolubede nolukomena akukomena mumoyo. Ndakakubuzya kuti naa wakali kweena, wakaingula kuti kunyina pe. Mpawo mbombubo mbocakabede kuti Baapostolo tiibakali kukonzya kucenga. Alimwi ndakakubuzya kuti wakakulailila kuti uchiteanzi, yebo wakaingula kuti wakakulailila kuti ukombe Allah kwiinda mukutaswaangana alinguwe, mpawo wakakukasya kukomba mituni, wakakulailila kuti uzumanane kupaila, ubbadele zakat, waambe simpe, ulekelelane akubamba bulongwe. Kuti zyoonse nzyoamba zili zyamasimpe, masimpe uyoolela bwami munsi lyamaulu aangu. Ndakali kudooneka ncobeni kuti tanaakali akati kanu lino, ikuti nindalizyi nzila yakusika kuli nguwe, masimpe inga ndasoleka canguzu kumujana cakuti ciindi nondakali kumbali lyakwe inga ndamusanzya maulu. Mpawo Heraclius wakalomba lugwalo kuzwa kuli Mushinshimi sallallaahu 'alaihi wasallam oolo lwakaletwa a Dihyah kulibeendelezi baku Basrah. Mpawo wakapa lugwalo kuli Heraclius, mpawo wakalubala mpawo makani aali mukati akali kwaamba kuti: 'Bismillahir rahmanir Rahim. Kuzwa kuli Muhammad, mubelesi wa Allah amutumwa wakwe kuli Heraclius. Mweendelezi waba Loma, Lufutuko kuli baabo batobela malailile. Mpawo kutali boobo, ndikutamba alwiito lwachi Izilamu; Njila muIzilamu, mpawo ulakwabililwa, Allah ulakupa bulumbu tubili. Asi kuti wajokela, mpawo uyoonyamuna zibi zyabantu bako, mpawo: Obantu babbuku, amuboole - amujate - mulandu - mulawu - wakuti taakwe kukazyania aakati kesu andinywe, kuti tatukombi umbi pele buyo Allah alimwi tatuswaangani pe anguwe alimwi kunyina - nokuba - naba omwe akati kesu uubweza bamwi mbuli ba Rabbs kunze lya Allah'. Kuti bapiluka, mpawo ubaambile kuti: 'Amubone, swebo tuli baabo balibombya kuli Allah-'. Abu Sufyan wakati: 'Heraclius naakamana kwaamba nzyaakaamba akumanizya kubala lugwalo, kwakaba lupyopyongano amajwi aakali kuvwuuma, alo aakatutanda. Ndakaamba kuli beenzuma nitwakatandwa anze; 'Masimpe wakatambwa mumakani amwana wa Abu Kabsyah. Heraclius wakali kulibilika aatala abwami bwaba Loma. Naachiindi eecho ndakali kulibilika kuti Muhammad ulakonzya kuzwidilila, kusikila kumamanino - kulimvwa ooku kwakamana - Allah wakanditambula muchi Islamu. Alimwi Ibn An Nazhur, mupati wa Iliya' mpawo Heraclius wakali bishopo muKristu, wakaamba kuti bumwi buzuba Heraclius naakaswaya Iliya' wakalibilika loko, wakaambila bamwi basilutwe bakwe bankondo kuti: 'Ncobeni tulakaka bukkale bwanu. Kuya kunembo, Ibn Nazhhur wakati, 'Heraclius wakali syaazibwene mukulanga nyenyeezi wakali kubikkila maanu kukweenda kwanyenyeezi. Chimwi chiindi wakasandula mibuzyo njobakamubuzya bapaizi; 'Busiku bumwi nindakali kulangilila kweenda kwanyenyeezi, ndakabona kuti mwami waku Khitan wakazyalwa, ino nguni akati kabantu aaba wakapalulwa?' Kovwiila bapaizi; 'Bantu balikke bachita kupalulwa mbaJuuda, utalibiliki nkaambo kabaJuuda. Kolailila buyo zisi zyoonse zili mubwami bwako, kuchitila kuti baJuuda bali mumasi aayo bajaigwe'. K Aachiindi eecho, Heraclius, mutumwa kuzwa kumwami wa Bani Ghassan, wakatondezyegwa kuti aambe aatala aMutumwa wa Allah (luumuno azilongezyo zya Allaah zibe alinguwe), mwaalumi naakamana kwaambila makani, Heraclius wakalailila kuti alangwe-langwe kuti abone naa wakapalulwa naa pe. Nikwakamana kulanga, kwakajanwa kuti wakali musiya ncobeni. Mpawo bantu bakaambila Heraclius. Heraclius wakabuzya mwaalumi aatala aba Arabu bamwi, sena bakapalulwa naa pe?' wakasandula kuti; 'Ba Arabu boonse bakapalulwa'. Heraclius wakati; 'Ooyu mwami wa Ummah, masimpe wakazyalwa'. Mpawo Heraclisu wakatuma lugwalo kuli mweenzinyina waku Loma ooyo luzibo lwakwe lwakali lweelene alwa Heraclisu - kuti amwaambile aatala akuzyalwa kwa Mushinshimi Muhammad sallallaahu 'alaihi wasallam -. Aawo, wakayinkila kunembo alweendo lwakwe kuya kuHimsha, asi katanasika kuHimsha, bwiinguzi bwalugwalo lwamweenzinyina bwakasaanguna kusika. Mweenzinyina wakazuminizya muzeezo wa Heraclius wakuti Muhammad wakazyalwa akuti wakali musinsimi ncobeni. Heraclius mpawo wakatamba beendelezi bana Loma kuti baboole kubusena bwakwe kuHimsha, nikwakamana kuti boonse bakajanika kumuswaangano, Heraclius wakalailila kuti milyango yoonse ijalwe. Mpawo wakati; 'O cisi ca ramu, sena nyoonse mulajana kuzunda akuya kunembo, kakuli bwami buli mumaanza eesu? Kuti koyanda, kozumina Muhammad kuti musinsimi!'. Nibakamvwa majwi aaya, bakatija mbuli mbongolo zyamusyokwe, nikuba kuti milyango yoonse yakajalidwe. Naakabona bukkale buliboobu, Heraclius wakasweekelwa bulangilizi bwakuti inga basyoma mubusinsimi bwa Muhammad. Mpawo wakalailila boonse kuti bapiluke kumasena aabo mpawo wakati; 'Mubwini, ncendakaamba lino-lino ndakali buyo kusunka kusima kwanu nyoonse. Lino ndabona kukanza ooko'. Mpawo bakakotama kuli Heraclius mpawo bakabotelwa anguwe. Mbombubo mbokwamana makani aa Heraclius. Lyakaambwa a [Salih bin Kaisan] a [Yunus] a [Ma'mar] kuzwa kuli [Az Zuhri].

Hadith Corroboration :

Imam Ahmad : 1649, 2252, 13135, 14093, 14211, 16097, 17562, 21460, 23734
Imam Bukhari : 6, 49, 2484, 2594, 2723, 2756, 2938, 4188, 5522, 5790, 6657
Imam Muslim : 3322, 3323
Imam Abu Dawud : 133, 4470
Imam Tirmidzi : 2640, 2641