Imam Tirmidzi : 3104
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْلَمَّا ذُكِرَ مِنْ شَأْنِي الَّذِي ذُكِرَ وَمَا عَلِمْتُ بِهِ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيَّ خَطِيبًا فَتَشَهَّدَ وَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ أَشِيرُوا عَلَيَّ فِي أُنَاسٍ أَبَنُوا أَهْلِي وَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَى أَهْلِي مِنْ سُوءٍ قَطُّ وَأَبَنُوا بِمَنْ وَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَيْهِ مِنْ سُوءٍ قَطُّ وَلَا دَخَلَ بَيْتِي قَطُّ إِلَّا وَأَنَا حَاضِرٌ وَلَا غِبْتُ فِي سَفَرٍ إِلَّا غَابَ مَعِي فَقَامَ سَعْدُ بْنُ مُعَاذٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ ائْذَنْ لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنْ أَضْرِبَ أَعْنَاقَهُمْ وَقَامَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي الْخَزْرَجِ وَكَانَتْ أُمُّ حَسَّانَ ابْنِ ثَابِتٍ مِنْ رَهْطِ ذَلِكَ الرَّجُلِ فَقَالَ كَذَبْتَ أَمَا وَاللَّهِ أَنْ لَوْ كَانُوا مِنْ الْأَوْسِ مَا أَحْبَبْتَ أَنْ تُضْرَبَ أَعْنَاقُهُمْ حَتَّى كَادَ أَنْ يَكُونَ بَيْنَ الْأَوْسِ وَالْخَزْرَجِ شَرٌّ فِي الْمَسْجِدِ وَمَا عَلِمْتُ بِهِ فَلَمَّا كَانَ مَسَاءُ ذَلِكَ الْيَوْمِ خَرَجْتُ لِبَعْضِ حَاجَتِي وَمَعِي أُمُّ مِسْطَحٍ فَعَثَرَتْ فَقَالَتْ تَعِسَ مِسْطَحٌ فَقُلْتُ لَهَا أَيْ أُمُّ تَسُبِّينَ ابْنَكِ فَسَكَتَتْ ثُمَّ عَثَرَتْ الثَّانِيَةَ فَقَالَتْ تَعِسَ مِسْطَحٌ فَانْتَهَرْتُهَا فَقُلْتُ لَهَا أَيْ أُمُّ تَسُبِّينَ ابْنَكِ فَسَكَتَتْ ثُمَّ عَثَرَتْ الثَّالِثَةَ فَقَالَتْ تَعِسَ مِسْطَحٌ فَانْتَهَرْتُهَا فَقُلْتُ لَهَا أَيْ أُمُّ تَسُبِّينَ ابْنَكِ فَقَالَتْ وَاللَّهِ مَا أَسُبُّهُ إِلَّا فِيكِ فَقُلْتُ فِي أَيِّ شَيْءٍ قَالَتْ فَبَقَرَتْ لِي الْحَدِيثَ قُلْتُ وَقَدْ كَانَ هَذَا قَالَتْ نَعَمْ وَاللَّهِ لَقَدْ رَجَعْتُ إِلَى بَيْتِي وَكَأَنَّ الَّذِي خَرَجْتُ لَهُ لَمْ أَخْرُجْ لَا أَجِدُ مِنْهُ قَلِيلًا وَلَا كَثِيرًا وَوُعِكْتُ فَقُلْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسِلْنِي إِلَى بَيْتِ أَبِي فَأَرْسَلَ مَعِي الْغُلَامَ فَدَخَلْتُ الدَّارَ فَوَجَدْتُ أُمَّ رُومَانَ فِي السُّفْلِ وَأَبُو بَكْرٍ فَوْقَ الْبَيْتِ يَقْرَأُ فَقَالَتْ أُمِّي مَا جَاءَ بِكِ يَا بُنَيَّةُ قَالَتْ فَأَخْبَرْتُهَا وَذَكَرْتُ لَهَا الْحَدِيثَ فَإِذَا هُوَ لَمْ يَبْلُغْ مِنْهَا مَا بَلَغَ مِنِّي قَالَتْ يَا بُنَيَّةُ خَفِّفِي عَلَيْكِ الشَّأْنَ فَإِنَّهُ وَاللَّهِ لَقَلَّمَا كَانَتْ امْرَأَةٌ حَسْنَاءُ عِنْدَ رَجُلٍ يُحِبُّهَا لَهَا ضَرَائِرُ إِلَّا حَسَدْنَهَا وَقِيلَ فِيهَا فَإِذَا هِيَ لَمْ يَبْلُغْ مِنْهَا مَا بَلَغَ مِنِّي قَالَتْ قُلْتُ وَقَدْ عَلِمَ بِهِ أَبِي قَالَتْ نَعَمْ قُلْتُ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ نَعَمْ وَاسْتَعْبَرْتُ وَبَكَيْتُ فَسَمِعَ أَبُو بَكْرٍ صَوْتِي وَهُوَ فَوْقَ الْبَيْتِ يَقْرَأُ فَنَزَلَ فَقَالَ لِأُمِّي مَا شَأْنُهَا قَالَتْ بَلَغَهَا الَّذِي ذُكِرَ مِنْ شَأْنِهَا فَفَاضَتْ عَيْنَاهُ فَقَالَ أَقَسَمْتُ عَلَيْكِ يَا بُنَيَّةُ إِلَّا رَجَعْتِ إِلَى بَيْتِكِ فَرَجَعْتُ وَلَقَدْ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْتِي فَسَأَلَ عَنِّي خَادِمَتِي فَقَالَتْ لَا وَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَيْهَا عَيْبًا إِلَّا أَنَّهَا كَانَتْ تَرْقُدُ حَتَّى تَدْخُلَ الشَّاةُ فَتَأْكُلَ خَمِيرَتَهَا أَوْ عَجِينَتَهَا وَانْتَهَرَهَا بَعْضُ أَصْحَابِهِ فَقَالَ أَصْدِقِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَسْقَطُوا لَهَا بِهِ فَقَالَتْ سُبْحَانَ اللَّهِ وَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَيْهَا إِلَّا مَا يَعْلَمُ الصَّائِغُ عَلَى تِبْرِ الذَّهَبِ الْأَحْمَرِ فَبَلَغَ الْأَمْرُ ذَلِكَ الرَّجُلَ الَّذِي قِيلَ لَهُ فَقَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ وَاللَّهِ مَا كَشَفْتُ كَنَفَ أُنْثَى قَطُّ قَالَتْ عَائِشَةُ فَقُتِلَ شَهِيدًا فِي سَبِيلِ اللَّهِ قَالَتْ وَأَصْبَحَ أَبَوَايَ عِنْدِي فَلَمْ يَزَالَا حَتَّى دَخَلَ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ صَلَّى الْعَصْرَ ثُمَّ دَخَلَ وَقَدْ اكْتَنَفَنِي أَبَوَايَ عَنْ يَمِينِي وَعَنْ شِمَالِي فَتَشَهَّدَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ يَا عَائِشَةُ إِنْ كُنْتِ قَارَفْتِ سُوءًا أَوْ ظَلَمْتِ فَتُوبِي إِلَى اللَّهِ فَإِنَّ اللَّهَ يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبَادِهِ قَالَتْ وَقَدْ جَاءَتْ امْرَأَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ وَهِيَ جَالِسَةٌ بِالْبَابِ فَقُلْتُ أَلَا تَسْتَحْيِي مِنْ هَذِهِ الْمَرْأَةِ أَنْ تَذْكُرَ شَيْئًا فَوَعَظَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَالْتَفَتُّ إِلَى أَبِي فَقُلْتُ أَجِبْهُ قَالَ فَمَاذَا أَقُولُ فَالْتَفَتُّ إِلَى أُمِّي فَقُلْتُ أَجِيبِيهِ قَالَتْ أَقُولُ مَاذَا قَالَتْ فَلَمَّا لَمْ يُجِيبَا تَشَهَّدْتُ فَحَمِدْتُ اللَّهَ وَأَثْنَيْتُ عَلَيْهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قُلْتُ أَمَا وَاللَّهِ لَئِنْ قُلْتُ لَكُمْ إِنِّي لَمْ أَفْعَلْ وَاللَّهُ يَشْهَدُ إِنِّي لَصَادِقَةٌ مَا ذَاكَ بِنَافِعِي عِنْدَكُمْ لِي لَقَدْ تَكَلَّمْتُمْ وَأُشْرِبَتْ قُلُوبُكُمْ وَلَئِنْ قُلْتُ إِنِّي قَدْ فَعَلْتُ وَاللَّهُ يَعْلَمُ أَنِّي لَمْ أَفْعَلْ لَتَقُولُنَّ إِنَّهَا قَدْ بَاءَتْ بِهِ عَلَى نَفْسِهَا وَإِنِّي وَاللَّهِ مَا أَجِدُ لِي وَلَكُمْ مَثَلًا قَالَتْ وَالْتَمَسْتُ اسْمَ يَعْقُوبَ فَلَمْ أَقْدِرْ عَلَيْهِ إِلَّا أَبَا يُوسُفَ حِينَ قَالَ{ فَصَبْرٌ جَمِيلٌ وَاللَّهُ الْمُسْتَعَانُ عَلَى مَا تَصِفُونَ }قَالَتْ وَأُنْزِلَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ سَاعَتِهِ فَسَكَتْنَا فَرُفِعَ عَنْهُ وَإِنِّي لَأَتَبَيَّنُ السُّرُورَ فِي وَجْهِهِ وَهُوَ يَمْسَحُ جَبِينَهُ وَيَقُولُ الْبُشْرَى يَا عَائِشَةُ فَقَدْ أَنْزَلَ اللَّهُ بَرَاءَتَكِ قَالَتْ فَكُنْتُ أَشَدَّ مَا كُنْتُ غَضَبًا فَقَالَ لِي أَبَوَايَ قُومِي إِلَيْهِ فَقُلْتُ لَا وَاللَّهِ لَا أَقُومُ إِلَيْهِ وَلَا أَحْمَدُهُ وَلَا أَحْمَدُكُمَا وَلَكِنْ أَحْمَدُ اللَّهَ الَّذِي أَنْزَلَ بَرَاءَتِي لَقَدْ سَمِعْتُمُوهُ فَمَا أَنْكَرْتُمُوهُ وَلَا غَيَّرْتُمُوهُ وَكَانَتْ عَائِشَةُ تَقُولُ أَمَّا زَيْنَبُ بِنْتُ جَحْشٍ فَعَصَمَهَا اللَّهُ بِدِينِهَا فَلَمْ تَقُلْ إِلَّا خَيْرًا وَأَمَّا أُخْتُهَا حَمْنَةُ فَهَلَكَتْ فِيمَنْ هَلَكَ وَكَانَ الَّذِي يَتَكَلَّمُ فِيهِ مِسْطَحٌ وَحَسَّانُ بْنُ ثَابِتٍ وَالْمُنَافِقُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ ابْنُ سَلُولَ وَهُوَ الَّذِي كَانَ يَسُوسُهُ وَيَجْمَعُهُ وَهُوَ الَّذِي تَوَلَّى كِبْرَهُ مِنْهُمْ هُوَ وَحَمْنَةُ قَالَتْ فَحَلَفَ أَبُو بَكْرٍ أَنْ لَا يَنْفَعَ مِسْطَحًا بِنَافِعَةٍ أَبَدًا فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى هَذِهِ الْآيَةَ{ وَلَا يَأْتَلِ أُولُوا الْفَضْلِ مِنْكُمْ وَالسَّعَةِ }إِلَى آخِرِ الْآيَةِ يَعْنِي أَبَا بَكْرٍ{ أَنْ يُؤْتُوا أُولِي الْقُرْبَى وَالْمَسَاكِينَ وَالْمُهَاجِرِينَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ }يَعْنِي مِسْطَحًا إِلَى قَوْلِهِ{ أَلَا تُحِبُّونَ أَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَكُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ }قَالَ أَبُو بَكْرٍ بَلَى وَاللَّهِ يَا رَبَّنَا إِنَّا لَنُحِبُّ أَنْ تَغْفِرَ لَنَا وَعَادَ لَهُ بِمَا كَانَ يَصْنَعُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ وَقَدْ رَوَاهُ يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ وَمَعْمَرٌ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ وَسَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ وَعَلْقَمَةَ بْنِ وَقَّاصٍ اللَّيْثِيِّ وَعُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَائِشَةَ هَذَا الْحَدِيثَ أَطْوَلَ مِنْ حَدِيثِ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ وَأَتَمَّ
A tene na e [Mahmud bin Ghailan] ti tene na e [Abu Usamah] ti [Hysyam bin Urwah] ti [babâ ti mbi] ti [Aisyah] ti tene: Tongana a iri tënë ti mbi na mara ti lege tongaso na mbi hinga ni pëpe, Watokua ti Nzapa asara tënë na devant ti mbi na lo yeke fa tënë na lo. tahmid so alingbi na Lo, na pekoni lo tene: ‘Awali na akoli, ala mû na mbi awango na ndo ti azo so a bi tënë na li ti sewa ti mbi na ndo ti sioni - lo ye ti tene ‘Aisyah -, na lege ti Allah mbi hinga mbeni sioni ye pëpe na ndo ti sewa ti mbi, na ala bi tënë na li ti azo so na lege ti Allah mbi hinga mbeni sioni ye na ndo ti lo pëpe - lo ye ti tene Shafwan bin Mu’athhalal -. Lo -Shafwan- a lï na yâ ti da ti mbi pëpe gi tongana mbi yeke kâ na mbi gue na voyage pëpe me lo -Shfawan- ague na mbi. Sa’ad bin Mu’adz si Allah a nzere na lo alondo na lo tene: O Watokua ti Allah, zia lege na mbi ti fâ go ti ala. Mbeni zo ti mara ti Khajraj alondo na pekoni, mama ti Hassan bin Thabit ayeke ti mara ti zo so, lo tene: ‘Mo yeke tene mvene, na iri ti Allah, tongana ala yeke ti Aus, ka mo fâ go ti ala pëpe’. Juska mbeni ye ti sioni asi na popo ti Aus na Khajraj na mosquée ni na mbi hinga tënë ni pëpe. Na peko ti midi, na encore na lango ni so, mbi - Aisyah - mbi gue na mbeni kua na Umm Misthah, na bango ni lo glissé na lo tene: Mawa na Misthah. Mbi tene na lo: He mama, mo yeke critique molenge ti mo? Lo duti kpô na pekoni lo kiri lo glisse, lo tene: Mawa na Misthah, na pekoni mbi dekongo na lo, mbi tene na lo: He mama, mo yeke critique molenge ti mo. Lo tene: Na iri ti Allah, mbi yeke tene tënë ti lo pëpe gi na ndo ti tënë ti mo. Mbi hunda: Na ndo ti nyen? Lo kiri tënë na pekoni lo fa kpale ni na mbi. Mbi hunda: A si awe? Lo kiri tënë: En, na lege ti Allah. Mbi kiri na yanga-da, mo bâ mo tene abezoin so mbi yeke gue dä ayeke ye oko pëpe, mbi wara kete wala mingi pëpe, mbi yeke na fièvre. Mo tene na Rasulullah: Mo kiri na mbi na da ti babâ ti mbi. Lo tokua mbi na mbeni ngbâa, mbi lï na yâ ti da ni na pekoni mbi bâ Umm Ruman na gbe ni na ngoi so Abu Bakr ayeke na nduzu ti diko Coran. Mama ti mbi ahunda mbi: Mo ga ngbanga ti nyen, molenge ti mbi ti wali? Aisyah atene: Na pekoni, mbi fa na lo mbaï ni me na bango ni lo mä pëpe ye so mbi mä. Lo tene: O molenge ti mbi ti wali, sara si dutingo ti mo aga ngangu pëpe ndali ti so ti tâ tënë ni, na iri ti Allah, a yeke ngangu mingi ti tene mbeni pendere wali asara mariage na mbeni zo so ayeke na mafuta ti wotoro na lo ye lo mingi, me ala yeke tene tënë ti mvene na ndo ti lo nga ala yeke bi tënë na li ti lo na ndö ti aye nde nde. A si na mbeni ngoi, lo mä pëpe ye so mbi mä. Aisyah atene: Mbi hunda: Babâ ti mbi ahinga ni awe? Lo kiri tënë: En. Mo hunda: Rasulullah salallahu ‘alaihi wa Salam nga? Lo kiri tënë: En. Mbi yeke na vundu na mbi toto juska Abu Bakr amä go ti mbi na ngoi so lo yeke na nduzu ti diko Coran. Abu Bakr a descend na lo hunda mama ti mbi: Nyen la asi na lo? Lo kiri tënë: Lo mä mbeni sango so a sala tënë ni na ndo kpale ti lo. Abu Bakr a yeke na ngu ti lê ti lo na lo tene: Mbi deba yanga ti mbi na mo, O molenge ti mbi ti wali, gi tongana mo kiri na da ti mo. Mo kiri mo ga na Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Salam ti si. Lo hunda wakua ti mbi na ndo ti mbi, wakua ti mbi akiri tënë: Ên-ën, na lege ti Allah mbi hinga mbeni sioni ye na ndo ti lo pëpe gi so lo lango juska mbeni ngasangbaga alï na lo te levure ti pate ti mapa wala levure. Ambeni kamarade ti Rasulullah Sallallahu ‘alaihi wa Salam adekongo na lo na ala tene: Correct Rasulullah Sallallahu ‘alaihi wa Salam, juska ala kasa lo. Lo tene: Subhanallaah, na iri ti Allah mbi hinga dutingo ti lo pëpe gi tongana ti so mbeni zo ti lekengo lor ahinga tënë ti abongo ti nginza. Azo so a bi tënë na li ti ala so amä tënë ti wataka so - Shafwan - na pekoni lo tene: Subhaanallaah, na iri ti Allah mbi yeke na ye oko pëpe . a zi bongo ti mbeni wali lâ oko pëpe. Aisyah atene: Lo - Shafwan - lo kui mbeni martyr na lege ti Allah. Aisyah atene: Babâ na mama ti mbi ayeke lani nduru na mbi, ala ngbâ nduru na mbi juska Watokua ti Nzapa alï na lo hunzi sambela ti Asr. Babâ na mama ti mbi angoro mbi na mbage ti koli na ti wali, Prophète sallallaahu ‘alaihi wa Salam adiko shahada na lo sala tahmid tongana ti so alingbi na Lo, na pekoni lo tene: ‘O Aisyah, tongana mo sala mbeni ye ti sioni wala mo sala ye ti sioni, gbian bê ti mo na Allah teti so Allah ayeda na gbiango bê ti awakua ti Lo’. Aisyah atene: Mbeni wali ti Ansar aga na lo duti na yanga-da, mbi tene: Mo sara kamene ti wali so pëpe na lege so mo sara tënë ti mbeni ye? Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Salam na pekoni amû wango na pekoni mbi tourné na mbage ti babâ ti mbi, mbi tene: Kiri tënë na lo. Abu Bakr ahunda: A lingbi mo tene nyen? Mbi tourné na mbage ti mama ti mbi, mbi tene: Kiri tënë na lo. Umm Misthah ahunda: “A lingbi mbi tene nyen? Na ngoi so ala use kue akiri tënë pëpe, mbi diko shahada, mbi sara tahmid na mbi gonda lo na gonda so alingbi, na pekoni mbi tene: Dabe ti mo, na lege ti Allah tongana mbi tene na mo so mbi sara ni pëpe, Allah ahinga so mbi yeke na raison me a yeke sara ye oko pëpe na mo, mo sara tënë awe - mara ti aye nde nde kue - na a lï na yâ ti bê ti mo awe. Même tongana mo tene so mo sara ni, Allah ahinga so mo sara ni pëpe, mo yeke tene biani so lo yeda na asarango ye ti lo, na lege ti Allah mbeni tapande ayeke na popo ti mo na mo pëpe. Aisyah akiri atene: Mbi gi iri ti Ya’qub, me mbi lingbi pëpe ti di iri ti lo nde na Abu Yusuf tongana lo tene: ‘Tongaso so ayeke nzoni be-nze-pepe - be-nze-pepe ti mbi – na gi Allah oko si a hunda mungo maboko ti Lo na yâ ye so mo yeke tene na mbi’. -Yuusuf: 18- Aisyah akiri atene: Na ngoi ni so, a fa na gigi na Watokua ti Nzapa sallallaahu ‘alaihi wa Salam, a duti kpô na pekoni a zi na lo, a bâ ngia na lê ti lo, lo fâ yâ ti lê ti lo na lo tene: ‘Nzoni tënë, O Aisyah ti fini- Allah ti mo. Aisyah atene: Na ngoi ni so ngonzo asara mbi mingi. Babâ na mama ti mbi atene: Ga nduru na lo. Mo tene: Ên-ën, na lege ti Allah mbi yeke ga nduru na lo pëpe, mbi gonda lo pëpe nga ala use kue, me mbi gonda Allah so atokua sango ti nzoni-kue ti mbi so ala use kue amä ni, wala ala ke ni pëpe wala ala changé ni pëpe. Aisyah atene: Zainab bint Jahsy a bata lo na Allah ndali ti vorongo ti lo, lo tene ambeni tënë nde pëpe gi nzoni ye, na ngoi so ita ti lo ti wali, Hamnah, akui legeoko na ambeni zo ni. Na azo so asala nga tënë ti atënë ti wataka - atënë ti mvene - ayeke Misthah, Hassan bin Thabit na zo ti handango lê ti zo, Abdullah bin Ubai bin Salul, lo yeke zo so amû li ni na lo pusu azo ti sala ngonzo, lo yeke zo so ayô asiokpari ti lo na popo ti ala, lo na Hamnah. Aisyah akiri atene: Abu Bakr amû zendo ti mû ye oko pëpe na Misthah teti lakue lakue na pekoni Allah afa versê so: ‘Na zia pëpe si azo so ayeke na a-avantage nga na akota ndo na popo ti ala adeba yanga ti ala pëpe ti mû ye pëpe...’. Juska na nda ti versê ni -An Nuur: 22- Abu Bakr aye ti mû -mungo maboko- na afami, azo ti mawa nga na a-muhajirin na lege ti Allah. Ye so a ye ti tene ayeke Misthah, juska na tene ti Lo: ‘Mo ye pepe ti tene Allah apardone mo? na Allah ayeke Zo ti pardone zo mingi, zo ti be-nzoni mingi’. -An Nuur: 22- Abu Bakr atene: En, na lege ti Nzapa, O Rabb ti e, e ye si Mo pardone e. Abu Bakr akiri ti sala ye so lo sala kozoni - mungo a-offrande na Mistah -. Abu Isa atene: Hadith so ayeke tâ tënë na lege ti hadith ti Hisham bin Urwah. [Yunus bin Yazid], [Ma’mar] na ambeni zo nde afa nga ni na lege ti [Az Zuhri] so alondo na [Urwah bin Az Zubair], [Sa’id bin Al Musayyib], [Alqamah bin Waqqash Al Laitsi] na [Ubaidullah bin Abdullah] so alondo na [Aisyah] so ayeke yongoro mingi ahon ti so ayeke kota mingi.