Hati-hatilah terhadap doa orang yang engkau zhalimi

Imam Tirmidzi : 2247

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا عُبَادَةُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ خَبَّابٍ عَنْ سَعِيدٍ الطَّائِيِّ أَبِي الْبَخْتَرِيِّ أَنَّهُ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو كَبْشَةَ الْأَنَّمَارِيُّ أَنَّهُسَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ ثَلَاثَةٌ أُقْسِمُ عَلَيْهِنَّ وَأُحَدِّثُكُمْ حَدِيثًا فَاحْفَظُوهُ قَالَ مَا نَقَصَ مَالُ عَبْدٍ مِنْ صَدَقَةٍ وَلَا ظُلِمَ عَبْدٌ مَظْلَمَةً فَصَبَرَ عَلَيْهَا إِلَّا زَادَهُ اللَّهُ عِزًّا وَلَا فَتَحَ عَبْدٌ بَابَ مَسْأَلَةٍ إِلَّا فَتَحَ اللَّهُ عَلَيْهِ بَابَ فَقْرٍ أَوْ كَلِمَةً نَحْوَهَا وَأُحَدِّثُكُمْ حَدِيثًا فَاحْفَظُوهُ قَالَ إِنَّمَا الدُّنْيَا لِأَرْبَعَةِ نَفَرٍ عَبْدٍ رَزَقَهُ اللَّهُ مَالًا وَعِلْمًا فَهُوَ يَتَّقِي فِيهِ رَبَّهُ وَيَصِلُ فِيهِ رَحِمَهُ وَيَعْلَمُ لِلَّهِ فِيهِ حَقًّا فَهَذَا بِأَفْضَلِ الْمَنَازِلِ وَعَبْدٍ رَزَقَهُ اللَّهُ عِلْمًا وَلَمْ يَرْزُقْهُ مَالًا فَهُوَ صَادِقُ النِّيَّةِ يَقُولُ لَوْ أَنَّ لِي مَالًا لَعَمِلْتُ بِعَمَلِ فُلَانٍ فَهُوَ بِنِيَّتِهِ فَأَجْرُهُمَا سَوَاءٌ وَعَبْدٍ رَزَقَهُ اللَّهُ مَالًا وَلَمْ يَرْزُقْهُ عِلْمًا فَهُوَ يَخْبِطُ فِي مَالِهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ لَا يَتَّقِي فِيهِ رَبَّهُ وَلَا يَصِلُ فِيهِ رَحِمَهُ وَلَا يَعْلَمُ لِلَّهِ فِيهِ حَقًّا فَهَذَا بِأَخْبَثِ الْمَنَازِلِ وَعَبْدٍ لَمْ يَرْزُقْهُ اللَّهُ مَالًا وَلَا عِلْمًا فَهُوَ يَقُولُ لَوْ أَنَّ لِي مَالًا لَعَمِلْتُ فِيهِ بِعَمَلِ فُلَانٍ فَهُوَ بِنِيَّتِهِ فَوِزْرُهُمَا سَوَاءٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

اسان کي [محمد بن اسماعيل] ٻڌايو آهي [ابو نعيم] اسان کي [عباده بن مسلم] ٻڌايو آهي [يونس بن خباب] [سعيد الثوئي ابو البختري] کان ٻڌايو آهي چيو آهي؛ مون کي [ابو ڪبسيه الانماري] ٻڌايو آهي ته هن رسول الله صلي الله عليه وسلم کي چوندي ٻڌو آهي: 'ٽي شيون، مان انهن تي قسم کڻان ٿو ۽ مان توهان کي ڪجهه ٻڌايان ٿو، توهان کي ان کي رکڻ گهرجي'. رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: 'ڪنهن جو به مال خيرات جي ڪري گهٽ نه ٿيندو آهي، ڪنهن تي ظلم نه ڪيو ويندو آهي ۽ پوءِ هو صبر ڪندو آهي پر الله ان جي عزت وڌائيندو آهي ۽ ڪو به ٻانهو سوال جو دروازو نه کوليندو آهي پر الله ان لاءِ غربت جو دروازو کوليندو آهي - يا اهڙو ڪو جملو - ۽ مان توهان کي ڪجهه چوندس، توهان ان جو خيال رکو'. رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: 'بيشڪ دنيا چئن ماڻهن لاءِ آهي؛' پهريون، اهو ٻانهو جنهن کي الله مال ۽ علم ڏنو آهي، علم سان هو الله کان ڊڄندو آهي ۽ دولت سان هو رشتيداري برقرار رکندو آهي ۽ هو ڄاڻي ٿو ته الله جو مٿس حق آهي ۽ هي بهترين درجو آهي. ٻيو، پوءِ اهو ٻانهو جنهن کي الله علم ڏنو آهي پر دولت نه، سندس نيت مخلص آهي، هو چوي ٿو: ڪاش مون وٽ مال هجي ها ته مان فلاڻي وانگر ڪريان ها، پوءِ ان کي اهو ملندو جيڪو هن ارادو ڪيو، انهن جو اجر ساڳيو آهي. ٽيون، پوءِ اهو ٻانهو جنهن کي الله مال ڏنو آهي پر علم نه، هو پنهنجي دولت کي استعمال ڪندي علم کان سواءِ بي پرواهي سان هلندو آهي، ان سان پنهنجي رب کان نه ڊڄندو آهي ۽ رشتيداري نه رکندو آهي ۽ ان تي الله جو حق نه ڄاڻندو آهي، هي بدترين درجو آهي. چوٿون، پوءِ اهو شخص جنهن کي الله نه مال ڏنو آهي ۽ نه علم، چوي ٿو: جيڪڏهن مون وٽ مال هجي ها ته مان فلاڻي وانگر ڪريان ها جيڪو پنهنجي دولت کي بي پرواهي سان منظم ڪري ٿو، ۽ ان جي نيت صحيح آهي، ٻنهي جو گناهه ساڳيو آهي. ابو عيسيٰ چيو؛ هي حديث حسن صحيح آهي.