Imam Tirmidzi : 1568

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي يَزِيدَ الْخَوْلَانِيِّ أَنَّهُ سَمِعَ فَضَالَةَ بْنَ عُبَيْدٍ يَقُولُ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الشُّهَدَاءُ أَرْبَعَةٌ رَجُلٌ مُؤْمِنٌ جَيِّدُ الْإِيمَانِ لَقِيَ الْعَدُوَّ فَصَدَقَ اللَّهَ حَتَّى قُتِلَ فَذَلِكَ الَّذِي يَرْفَعُ النَّاسُ إِلَيْهِ أَعْيُنَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ هَكَذَا وَرَفَعَ رَأْسَهُ حَتَّى وَقَعَتْ قَلَنْسُوَتُهُ قَالَ فَمَا أَدْرِي أَقَلَنْسُوَةَ عُمَرَ أَرَادَ أَمْ قَلَنْسُوَةَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَرَجُلٌ مُؤْمِنٌ جَيِّدُ الْإِيمَانِ لَقِيَ الْعَدُوَّ فَكَأَنَّمَا ضُرِبَ جِلْدُهُ بِشَوْكِ طَلْحٍ مِنْ الْجُبْنِ أَتَاهُ سَهْمٌ غَرْبٌ فَقَتَلَهُ فَهُوَ فِي الدَّرَجَةِ الثَّانِيَةِ وَرَجُلٌ مُؤْمِنٌ خَلَطَ عَمَلًا صَالِحًا وَآخَرَ سَيِّئًا لَقِيَ الْعَدُوَّ فَصَدَقَ اللَّهَ حَتَّى قُتِلَ فَذَلِكَ فِي الدَّرَجَةِ الثَّالِثَةِ وَرَجُلٌ مُؤْمِنٌ أَسْرَفَ عَلَى نَفْسِهِ لَقِيَ الْعَدُوَّ فَصَدَقَ اللَّهَ حَتَّى قُتِلَ فَذَلِكَ فِي الدَّرَجَةِ الرَّابِعَةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ عَطَاءِ بْنِ دِينَارٍ قَالَ سَمِعْت مُحَمَّدًا يَقُولُ قَدْ رَوَى سَعِيدُ بْنُ أَبِي أَيُّوبَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ دِينَارٍ وَقَالَ عَنْ أَشْيَاخٍ مِنْ خَوْلَانَ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ أَبِي يَزِيدَ و قَالَ عَطَاءُ بْنُ دِينَارٍ لَيْسَ بِهِ بَأْسٌ

Беҙгә [Ҡотәйбә] әйтте, беҙгә [Ибнү Лаһиә] [Әсә бин Динарҙан] [Әбү Йәзид Әл-Хәүләниҙән] [Фәҙләх бин Үбәйдтең] әйткәнен ишеткәнен һөйләне; Мин [Ғүмәр Ибнул Хатсхабтың] былай тигәнен ишеттем: «Мин Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләмдең: «Дүрт шәһит бар; иманында айырым булған мөьмин, ул дошман менән осрашып, үлтерелгәнсе Аллаһ Тәғәләне аҡлай. Тап ошо мөьминдәрҙең ҡиәмәт көнөндә кеше күҙҙәре уларға һоҡланыу менән йүнәлтеләсәк». Быны пәйғәмбәребеҙ башын ҡалпағы төшөп киткәнсе күтәреп әйтте. Ул әйтте; — Ҡайһы пеци тураһында һүҙ барғанын белмәйем, Үмәркәнең песимы, әллә Пәйғәмбәрҙең пециһеме? Ул һүҙҙәрен дауам итте; Ә иманында айырым булған һәм дошман менән осрашҡан иманлы кеше, тик үҙенең тәне - үҙен йәғни - бер нисә ағас сәнскеһе менән һуҡҡан кеүек тойола, сөнки уның ҡурҡаҡ тәбиғәте әле лә бар, уға ниәтле уҡ һуғыла, был уны һуйырға мәжбүр итә, был кеше икенсе кимәлдә. ә мөьмин, һаман да үҙенең изгелектәрен һәм насар эштәрен ҡатыштырып, дошман менән осраша һәм үлтерелгәнсе Аллаһты аҡлай. Был кеше өсөнсө кимәлдә. Ә үҙ сиктәренән сыҡҡан мөьмин дошман менән осраша һәм үлтерелгәнсе Аллаһты аҡлай. Был кеше дүртенсе кимәлдә». Әбү Ғиса: «Был хәҙис хәсән ғәриб дәрәжәһендә, беҙ уны Әсә бин Динар хәҙисенән башҡа белмәйбеҙ», — тине. Ул: «Мин [Мөхәммәттең] былай тигәнен ишеттем: «[Сәғит бин Әбү Әйүп] был хәҙисте [Әсә бин Динарҙан] һөйләне». Ул Хәүлән районының ҡайһы бер [шәйехтәренән] әйтте, ә үҙенең риүәйәтендә «Әбү Зәйиттән» тип әйтмәне. әммә Ата бин Динар: «Бында бер ниндәй ҙә проблема юҡ», — тигән.