Imam Tirmidzi : 1
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ ح و حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تُقْبَلُ صَلَاةٌ بِغَيْرِ طُهُورٍ وَلَا صَدَقَةٌ مِنْ غُلُولٍقَالَ هَنَّادٌ فِي حَدِيثِهِ إِلَّا بِطُهُورٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا الْحَدِيثُ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي الْمَلِيحِ عَنْ أَبِيهِ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَنَسٍ وَأَبُو الْمَلِيحِ بْنُ أُسَامَةَ اسْمُهُ عَامِرٌ وَيُقَالُ زَيْدُ بْنُ أُسَامَةَ بْنِ عُمَيْرٍ الْهُذَلِيُّ
беҙгә [Ҡотәйбә бин Сәғит] әйтте, беҙгә [Әбү Әүәнә] [Симаҡ бин Хәрб], һәм беҙгә [Ханнад] әйтте, беҙгә [Вәки] [Исраил] [Симаҡ] [Мөшғәб бин Сәғд] [Ибн Ғүмәр үәләһүәд] Пәйғәмбәребеҙҙән әйтте: таҙартыуһыҙ ҡабул ителмәйәсәк, урланған мөлкәттән килгән саҙаҡа ла ҡабул ителмәйәсәк». Ханнад үҙенең хәҙисендә «бысраҡ» тип телгә ала. Әбү Иса әйтте; «Был хәҙис был сүрәлә иң дөрөҫө һәм иң яҡшыһы». Был сүрәлә шулай уҡ Әбү Әл Мәлихтән атаһынан һәм Әбү Һүрәйрә менән Әнәстең хәҙистәре лә бар. Ә Әбү Әл Мәлих бин Усаманың исеме Әмир, шулай уҡ Зәйет бин Усама бин Ғүмәир Әл Худзали' тип тә атала.
Imam Tirmidzi : 2
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى الْقَزَّازُ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأَ الْعَبْدُ الْمُسْلِمُ أَوْ الْمُؤْمِنُ فَغَسَلَ وَجْهَهُ خَرَجَتْ مِنْ وَجْهِهِ كُلُّ خَطِيئَةٍ نَظَرَ إِلَيْهَا بِعَيْنَيْهِ مَعَ الْمَاءِ أَوْ مَعَ آخِرِ قَطْرِ الْمَاءِ أَوْ نَحْوَ هَذَا وَإِذَا غَسَلَ يَدَيْهِ خَرَجَتْ مِنْ يَدَيْهِ كُلُّ خَطِيئَةٍ بَطَشَتْهَا يَدَاهُ مَعَ الْمَاءِ أَوْ مَعَ آخِرِ قَطْرِ الْمَاءِ حَتَّى يَخْرُجَ نَقِيًّا مِنْ الذُّنُوبِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ حَدِيثُ مَالِكٍ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبُو صَالِحٍ وَالِدُ سُهَيْلٍ هُوَ أَبُو صَالِحٍ السَّمَّانُ وَاسْمُهُ ذَكْوَانُ وَأَبُو هُرَيْرَةَ اخْتُلِفَ فِي اسْمِهِ فَقَالُوا عَبْدُ شَمْسٍ وَقَالُوا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو وَهَكَذَا قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ وَهُوَ الْأَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ وَثَوْبَانَ وَالصُّنَابِحِيِّ وَعَمْرِو بْنِ عَبَسَةَ وَسَلْمَانَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَالصُّنَابِحِيُّ الَّذِي رَوَى عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ لَيْسَ لَهُ سَمَاعٌ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْمُهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عُسَيْلَةَ وَيُكْنَى أَبَا عَبْدِ اللَّهِ رَحَلَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُبِضَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الطَّرِيقِ وَقَدْ رَوَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَادِيثَ وَالصُّنَابِحُ بْنُ الْأَعْسَرِ الْأَحْمَسِيُّ صَاحِبُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَالُ لَهُ الصُّنَابِحِيُّ أَيْضًا وَإِنَّمَا حَدِيثُهُ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنِّي مُكَاثِرٌ بِكُمْ الْأُمَمَ فَلَا تَقْتَتِلُنَّ بَعْدِي
Беҙгә [Исхаҡ бин Муса Әл-Әнсари] әйтте, беҙгә [Мәғн бин Иса Әл-Ҡаззаз] әйтте, беҙгә [Мәлик бин Әнәс] әйтте. Икенсе маршруттан; һәм беҙгә [Ҡотәйбә] [Мәлик] [Сөхәйл бин Әбү Сәлих] [атаһы] [Әбү Һүрәйрә] риүәйәт итте, ул әйтте: «Әгәр мосолман, йәки мөьмин тәһәрәт ала, тимәк, ул йөҙөн йыуа, тимәк, уның йөҙөндәге гонаһтар менән сығып, улар йәки һуңғы һыу тамсыһы менән, йәки шундай нәмә менән. Әгәр ҙә ул ҡулдарын йыуһа, ҡулынан гонаһтар һыу менән бергә, йәки һуңғы һыу тамсыһы менән, әҙ генә гонаһһыҙ сыҡҡансы сығасаҡ'. Әбү Иса әйтте; «Был сахих Хәсән хәҙистәре, йәғни Мәликтең Сөхәйлдән атаһынан Әбү Һүрәйрәнән һәм Әбү Шәлихтән, Сөхәйлдең атаһы, йәғни Әбү Сәлих Әс Сәммәндән, исеме Дзакван булған, риүәйәт иткән хәҙис. Әбү Һөрәйрәнең үҙе әле лә уның исеме тураһында бәхәсле; ҡайһы берәүҙәр Абду Сямси, ҡайһы берәүҙәр Абдулла бин Әмру тигән һәм былай, Мөхәммәт бин Исмәғил тигән; — Иң дөрөҫө шул. Әбү Иса әйтте; Был сүрәлә шулай уҡ Усман бин Аффан, Цәүбән, Әш Шунабихи, Ғүмәр бин Абаса, Сәлмән, Ғабдулла бин Әмрү һәм Әш Шунабихиҙан тарих бар, улар уны Әбү Бәкер Әш Шиддиҡтан һөйләгән, әммә ул уны туранан-тура пәйғәмбәребеҙҙән ишетмәгән. Уның исеме Абдуррахман бин Өсәйлә, шул уҡ ваҡытта ҡушаматы Әбү Абдулла, ул пәйғәмбәребеҙҙе осрашыу өсөн сәйәхәт иткән, ә пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм үҙе әле сәйәхәттә булғанда вафат булған. Ул Шаллаһу ғәләйһи вә Сәлләм пәйғәмбәрҙән бер нисә хәҙис һөйләгән. Аш Шунаби Ибнул Әсәр Әл Әхмәси пәйғәмбәр Шаллаһу ғәләйһи үә Сәлләмдең дуҫы булған, уны Аш Шунабихи тип тә атағандар. Ул риүәйәт иткән хәҙис:; тип әйтте; Мин пәйғәмбәребеҙҙең: «Ысынлап та, мин өммәтте арттырырмын, шуға күрә минән һуң бер ҡасан да бер-берегеҙҙе үлтермәгеҙ», — тигәнен ишеттем.
Imam Tirmidzi : 3
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَنَفِيَّةِ عَنْ عَلِيٍّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مِفْتَاحُ الصَّلَاةِ الطُّهُورُ وَتَحْرِيمُهَا التَّكْبِيرُ وَتَحْلِيلُهَا التَّسْلِيمُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا الْحَدِيثُ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ هُوَ صَدُوقٌ وَقَدْ تَكَلَّمَ فِيهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يَقُولُ كَانَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَالْحُمَيْدِيُّ يَحْتَجُّونَ بِحَدِيثِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ قَالَ مُحَمَّدٌ وَهُوَ مُقَارِبُ الْحَدِيثِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَأَبِي سَعِيدٍ
Беҙгә [Ҡотәйбә] һәм [Ханнад] һәм [Мәхмүт бин Ғәйлән] әйтелгән, улар әйтте; беҙгә [Вәкиғ] [Суфьяндан] һөйләне. -икенсе төрлө телгә алына- Беҙгә [Мөхәммәт бин Баҫяр] әйтте, һөйләне [Ғабдуррахман бин Мәхди] әйтте, беҙгә [Суфьян] [Ғабдулла бин Мөхәммәт бин Аҡил] [Мөхәммәт Ибнул Хәнәфиә] [Мөхәммәт Ибнул Хәнәфиә] [Ғәлиә сәйәһүә] әйтте: намаҙға — таҙарыныу, тыйылғаны — тәкбир, хәләл — сәләм биреүҙе». Әбү Иса әйтте; — Был хәҙис был сүрәнең иң дөрөҫө һәм иң яҡшыһы. Абдулла бин Мөхәммәт бин Аҡил – намыҫлы кеше, әммә уның ятлауы хаҡында һөйләүсе ғалимдар ҙа бар. Әбү Иса әйтте; — Мин Мөхәммәт бин Исмәғилдең әйткәнен ишеткәнем бар; Әхмәт бин Хәнбал, Исхаҡ бин Ибраһим һәм Әл Хөмәйиди, улар Абдулла бин Мөхәммәт бин Аҡил хәҙисе менән постулат яһай. Мөхәммәт әйтте; — Ваҡыт яҡын. Әбү Иса әйтте; «Был сүрәлә шулай уҡ Джәбир һәм Әбү Сәғиттән дә тарих бар».
Imam Tirmidzi : 4
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ مُحَمَّدُ بْنُ زَنْجَوَيْهِ الْبَغْدَادِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ قَرْمٍ عَنْ أَبِي يَحْيَى الْقَتَّاتِ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِفْتَاحُ الْجَنَّةِ الصَّلَاةُ وَمِفْتَاحُ الصَّلَاةِ الْوُضُوءُ
беҙгә [Әбү Бәкер Мөхәммәт бин Зәнжәүих Әл-Бағдадиға] һәм бер генә түгел, тине; беҙгә һөйләне [Хөсәйен бин Мөхәммәт] әйтте, беҙгә һөйләне [Сөләймән бин Ҡарн] [Әбү Яхья Әл Ҡаттаттан] [Мөжәһиттән] [Джәбир бин Абдулла] Рәдлиаллаһу әнһүмә, ул әйтте, Рәсүлуллаһ Шаллаһу ғәләйһи үә Сәлләм әйтте: «Доға асҡысы ул.
Imam Tirmidzi : 5
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا دَخَلَ الْخَلَاءَ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ قَالَ شُعْبَةُ وَقَدْ قَالَ مَرَّةً أُخْرَى أَعُوذُ بِكَ مِنْ الْخُبْثِ وَالْخَبِيثِ أَوْ الْخُبُثِ وَالْخَبَائِثِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَزَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ وَجَابِرٍ وَابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَحَدِيثُ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ فِي إِسْنَادِهِ اضْطِرَابٌ رَوَى هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ وَسَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ فَقَالَ سَعِيدٌ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ عَوْفٍ الشَّيْبَانِيِّ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ و قَالَ هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ وَرَوَاهُ شُعْبَةُ وَمَعْمَرٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ فَقَالَ شُعْبَةُ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ وَقَالَ مَعْمَرٌ عَنْ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى سَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا فَقَالَ يُحْتَمَلُ أَنْ يَكُونَ قَتَادَةُ رَوَى عَنْهُمَا جَمِيعًا
беҙгә [Ҡотәйбә] һәм [Ханнад] әйттеләр; беҙгә [Вәки] [Сөйбә] [Ғәбдел Әзиз бин Шөхәйб] [Әнәс бин Мәлик] әйтте, Пәйғәмбәребеҙ бәҙрәфкә инергә йыйынғанда: «АЛЛАҺӨММӘ ИННИ ӘҮУҘҘУ БИКӘ -Йә I Аллаһ- refugeed». Шуғба әйтте; — Икенсе ваҡытта ул: «ӘҮУҘҘУ БИКӘ МИНАЛ ХУБЦИ ВӘЛ ХУБИИС - ир шайтандарҙан һәм ҡатын шайтандарҙан Һиңә һыйынам- йәки ӘЛ ХУБУТСИ ВАЛ ХАБАИТС - ир шайтандарҙан һәм ҡатын шайтандарҙан Һиңә һыйынам-», — тигән. Әбү Иса әйтте; «Был сүрәлә шулай уҡ Ғәли, Зәйет бин Әркәм, Джәбир һәм Ибнү Мәсғүд риүәйәттәре лә бар». Әбү Иса әйтте; — Әнәс бин Ғайсаның хәҙистәре был сүрәлә иң дөрөҫө һәм иң яҡшыһы. Шул арала Зәйет бин Әркәмдең хәҙисендә сәнәдтә буталсыҡлыҡ бар. Был хәҙисте шулай уҡ Ҡатада ҡалаһынан Хисйәм Әд Дәстүәи һәм Сәғит бин Әбү Әруба риүәйәт иткән. Сәғит уны Зәйет бин Әркәмдән Әл-Ҡасим бин Ғәүф Асы Сәйбәниҙән тип әйтте. Ә Хисйәм Әд Дәстүәи Зәйет бин Әркәмдең ҡатаҙаһынан, ә Сөйбә менән Мәғмәр уны Ән Наҙлр бин Әнәстең ҡатаҙаһынан риүәйәт иткән. Сөғбә уны Зәйет бин Әркәмдән телгә ала. Мәғмәр атаһынан Ән Наҙлр бин Әнәстен, Пәйғәмбәребеҙҙән, саллаллаһу ғәләйһи үә Сәлләмдән, тигән. Әбү Иса әйтте; «Мин Мөхәммәттән был тарих тураһында һораным, ул: «Ҡатаданың улар икеһенән дә риүәйәт итеүе әле лә мөмкин», — тип яуап бирҙе.
Imam Tirmidzi : 6
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا دَخَلَ الْخَلَاءَ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ الْخُبْثِ وَالْخَبَائِثِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
беҙгә [Әхмәт бин Абдах Әҙл Длабби Әл Бәшри] әйтте, беҙгә [Хәммәд бин Зәид] [Ғәбдел Әзиз бин Шөхәйб] [Әнәс бин Малик] әйтте; — Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм, бәҙрәфкә ингәндә: «ӘЛЛӘҺӘММӘ ИННИ ӘҮУҘҘУ БИКӘ МИНӘЛ ХУБУТСИ ВАЛ ХӘБӘИТС -Йә Аллаһ, мин Һиңә ир һәм ҡатын шайтандарҙан һыйынам-», — тигән. Әбү Иса әйтте; «Был дөрөҫ Хәсән хәҙисе».
Imam Tirmidzi : 7
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ إِسْرَائِيلَ بْنِ يُونُسَ عَنْ يُوسُفَ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا خَرَجَ مِنْ الْخَلَاءِ قَالَ غُفْرَانَكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ إِسْرَائِيلَ عَنْ يُوسُفَ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ وَأَبُو بُرْدَةَ بْنُ أَبِي مُوسَى اسْمُهُ عَامِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَيْسٍ الْأَشْعَرِيُّ وَلَا نَعْرِفُ فِي هَذَا الْبَابِ إِلَّا حَدِيثَ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
беҙгә [Мөхәммәт бин Исмәғил] әйтте, беҙгә [Мәлик бин Исмәғил] [Исраил бин Юныстан] [Йософ бин Әбү Бурҙа] [атаһынан] [Ғәйсә] Радлиаллаһу әнһәнән һөйләне, тине; «Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи үә Сәлләм бәҙрәфтән сыҡҡас, былай тип уҡыны: «ҒӨФРӘӘНӘКӘ - Һинең ярлыҡауыңа өмөтләнәм-». Әбү Иса әйтте; «Был хәҙис Хәсән Ғариб дәрәжәһендә, беҙ был хаҡта Израиль хәҙисенән, Йософ бин Әбү Бүрдәнән, ә Әбү Бүрҙә бин Әбү Мусаның исеме Әмир бин Абдулла бин Ҡаис Әл Асыйәри икәнлегенән башҡа белмәйбеҙ. Ә беҙ был сүрәлә пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләмдән килгән Ғәйсиә Рәҙлиаллаһу ғәнһә хәҙисенән башҡа белмәйбеҙ.
Imam Tirmidzi : 8
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَطَاءَ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَتَيْتُمْ الْغَائِطَ فَلَا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ وَلَا بَوْلٍ وَلَا تَسْتَدْبِرُوهَا وَلَكِنْ شَرِّقُوا أَوْ غَرِّبُواقَالَ أَبُو أَيُّوبَ فَقَدِمْنَا الشَّامَ فَوَجَدْنَا مَرَاحِيضَ قَدْ بُنِيَتْ مُسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةِ فَنَنْحَرِفُ عَنْهَا وَنَسْتَغْفِرُ اللَّهَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ جَزْءٍ الزُّبَيْدِيِّ وَمَعْقِلِ بْنِ أَبِي الْهَيْثَمِ وَيُقَالُ مَعْقِلُ بْنُ أَبِي مَعْقِلٍ وَأَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي أَيُّوبَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ وَأَبُو أَيُّوبَ اسْمُهُ خَالِدُ بْنُ زَيْدٍ وَالزُّهْرِيُّ اسْمُهُ مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمٍ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ شِهَابٍ الزُّهْرِيُّ وَكُنْيَتُهُ أَبُو بَكْرٍ قَالَ أَبُو الْوَلِيدِ الْمَكِّيُّ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ مُحَمَّدُ بْنُ إِدْرِيسَ الشَّافِعِيُّ إِنَّمَا مَعْنَى قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ وَلَا بِبَوْلٍ وَلَا تَسْتَدْبِرُوهَا إِنَّمَا هَذَا فِي الْفَيَافِي وَأَمَّا فِي الْكُنُفِ الْمَبْنِيَّةِ لَهُ رُخْصَةٌ فِي أَنْ يَسْتَقْبِلَهَا وَهَكَذَا قَالَ إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ و قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ رَحِمَهُ اللَّهُ إِنَّمَا الرُّخْصَةُ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي اسْتِدْبَارِ الْقِبْلَةِ بِغَائِطٍ أَوْ بَوْلٍ وَأَمَّا اسْتِقْبَالُ الْقِبْلَةِ فَلَا يَسْتَقْبِلُهَا كَأَنَّهُ لَمْ يَرَ فِي الصَّحْرَاءِ وَلَا فِي الْكُنُفِ أَنْ يَسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةَ
беҙгә һөйләне [Сәғит бин Абдуррахман Әл Мәхзуми] әйтте, беҙгә һөйләне [Суфьян бин Өйәйнә] [Әз Зөһри]ҙән ['Атхо` бин Йәзид Әл Ләйци] [Әбү Әйүп Әл Әншәри] ул әйтте, Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһи үә Сәлләмде һеҙҙең йөҙөнә түгел, тип әйтте: ' дефекация йәки дефекация йәки дефекация. бәләкәй. Әммә йөҙө көнсығышҡа йәки көнбайышҡа'. Әбү Әйүп әйтте; «Сүриәгә килгәс, уларҙы ҡибла яғына ҡаратып төҙөлгән бәҙрәфтәрҙе күрҙек, шуға күрә уларҙан йөҙ сөйөрҙөк һәм Аллаһтан ғәфү үтендек». Әбү Иса әйтте; 'Был бүлектә шулай уҡ Абдулла бин Әл Харис бин Джази Әз Зөбәйди һәм Мәҡил бин Әбү Әл Хәйсәм - шулай уҡ Мәҡил бин Әбү Үмәмә тип аталған - Әбү Һүрәйрә һәм Сөхәйл бин Хәнифтән тарих бар. Әбү Иса әйтте; — Был сүрәлә Әбү Әйүп риүәйәт иткән хәҙис иң яҡшыһы һәм иң дөрөҫө. Әбү Әйүптең исеме — Халид бин Зәид, ә Әз Зөһриҙең исеме Мөхәммәт бин Мөслим бин Үбәйҙуллаһ бин Сийһаб Әз Зөһри, ҡушаматы — Әбү Бәкер. Әбү Әл Вәлид Әл Мәкки әйтте; Әбү Абдулла Мөхәммәт бин Иҙрис Асы Сәфиғи әйтте; «Пәйғәмбәребеҙҙең «Ҡиблаға йөҙ бормағыҙ, ҡиблаға ҡарамағыҙ, уға арҡағыҙҙы бормағыҙ» тигән һүҙҙәренең берҙән-бер мәғәнәһе – асыҡ урында. Шул арала ябыҡ бинала булһаң, ҡибла йүнәлешенә ҡарап тороуҙа уңайлыҡ бар. Был турала Исхаҡ бин Ибраһим да әйткән. Шул арала Әхмәт бин Хәнбал Рәхимәһулла; "Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләмдең еңеләйтеүе йәки һейҙек ҡыуғанда уға арҡа бороу ғына булған, ә уға ҡаршы тороу һаман да рөхсәт ителмәй". Әйтерһең дә, имам Әхмәт сүллектә йәки ябыҡ бинала ҡибла йүнәлешенә ҡарап тороуҙы айырмай.
Imam Tirmidzi : 9
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ أَبَانَ بْنِ صَالِحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَنَهَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نَسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةَ بِبَوْلٍ فَرَأَيْتُهُ قَبْلَ أَنْ يُقْبَضَ بِعَامٍ يَسْتَقْبِلُهَاوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي قَتَادَةَ وَعَائِشَةَ وَعَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
беҙгә [Мөхәммәт бин Басяр] һәм [Мөхәммәт бин Әл Мусанна] икеһе лә әйткән; беҙгә [Вәһб бин Джарир] әйтте, беҙгә [атайымдан] [Мөхәммәт бин Исхаҡтан] [Абан бин Салихтан] [Мөжәһидтән] [Джәбир бин Абдулла]ҙан һөйләне, ул әйтте; Пәйғәмбәребеҙ, ғәләйһис-сәләм, һейҙеккә барғанда ҡибла яғына ҡарап тороуҙы тыйған, әммә мин уны үлеменә тиклем бер йыл элек ҡибла яғына ҡарап тороуҙы күрҙем». Был бүлектә шулай уҡ Әбү Ҡатада, Ғәйсә һәм Әммәр бин Ясирҙан да тарих бар. Әбү Иса әйтте; «Был сүрәлә Джәбир һөйләгән хәҙис — хәсән ғәриб».
Imam Tirmidzi : 10
وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَبُولُ مُسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةِحَدَّثَنَا بِذَلِكَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ وَحَدِيثُ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ لَهِيعَةَ وَابْنُ لَهِيعَةَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ وَغَيْرُهُ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ
Ә был хәҙисте [Ибн Лаһиғә], [Әбү Зөбәйерҙән], [Джәбирҙән], [Әбү Ҡатадаҙан] риүәйәт иткән: бер ваҡыт ул пәйғәмбәребеҙҙең ҡибла йүнәлешенә ҡарап һейҙек ҡыуғанын күргән. [Ҡотәйба] беҙгә шулай тигән, тине; «Ибн Лаһиә беҙгә әйтте». Ә пәйғәмбәребеҙҙән риүәйәт ителгән Джәбир хәҙисе Ибн Лаһиә хәҙисенә ҡарағанда дөрөҫөрәк, сөнки Ибн Лаһиә хәҙис белгестәре, имам Яхъя бин Сәғит Әл-Ҡатсан һәм уларҙы аңлатҡан башҡалар фекеренсә, көсһөҙ кеше булған.
Imam Tirmidzi : 11
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنْ عَمِّهِ وَاسِعِ بْنِ حَبَّانَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَرَقِيتُ يَوْمًا عَلَى بَيْتِ حَفْصَةَ فَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى حَاجَتِهِ مُسْتَقْبِلَ الشَّامِ مُسْتَدْبِرَ الْكَعْبَةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
беҙгә [Хәннәд] әйтте, беҙгә [Ғәбдәх бин Сөләймән] [Өбәйҙулла бин Ғүмәрҙән] [Мөхәммәт бин Яхъя бин Хаббандан] абзыйынан - [Вәси бин Хаббандан] - [Ибн Ғүмәрҙән] әйтте; — Бер көндө мин Хафшаһтың өйөнөң мансардаһына мендем, шунан пәйғәмбәребеҙҙең Ҡәғбәтуллаға арҡаһы менән Сүриә яғына ҡарап нәжес сығарғанын күрҙем. Әбү Иса әйтте; «Был хәҙис дәрәжәһе буйынса хәсән сахих».
Imam Tirmidzi : 12
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ الْمِقْدَامِ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَنْ حَدَّثَكُمْ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَبُولُ قَائِمًا فَلَا تُصَدِّقُوهُ مَا كَانَ يَبُولُ إِلَّا قَاعِدًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَبُرَيْدَةَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَسَنَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ وَحَدِيثُ عُمَرَ إِنَّمَا رُوِيَ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْكَرِيمِ بْنِ أَبِي الْمُخَارِقِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ قَالَ رَآنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا أَبُولُ قَائِمًا فَقَالَ يَا عُمَرُ لَا تَبُلْ قَائِمًا فَمَا بُلْتُ قَائِمًا بَعْدُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا رَفَعَ هَذَا الْحَدِيثَ عَبْدُ الْكَرِيمِ بْنُ أَبِي الْمُخَارِقِ وَهُوَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ أَيُّوبُ السَّخْتِيَانِيُّ وَتَكَلَّمَ فِيهِ وَرَوَى عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مَا بُلْتُ قَائِمًا مُنْذُ أَسْلَمْتُ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْكَرِيمِ وَحَدِيثُ بُرَيْدَةَ فِي هَذَا غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَمَعْنَى النَّهْيِ عَنْ الْبَوْلِ قَائِمًا عَلَى التَّأْدِيبِ لَا عَلَى التَّحْرِيمِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ إِنَّ مِنْ الْجَفَاءِ أَنْ تَبُولَ وَأَنْتَ قَائِمٌ
беҙгә [Әли бин Хөжр] әйтте, беҙгә [Шәрикте] [Әл Миҡдам бин Сүрәихтән] [атаһынан] [Ғәйсәнән] әйтте; — Кем һеҙгә пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләмдең баҫып торған килеш һейҙек ҡыуыуын әйтһә, уға ышанмағыҙ, сөнки ул ултырғанда ғына һейҙек ҡыуҙы». Ул әйтә; — Был сүрәлә Ғүмәрҙең дуҫтары Бүрәйҙә һәм Абдуррахман бин Хәсәнәнең хәҙистәре лә бар». Әбү Иса әйтте; Ғәйсәнең хәҙистәре был сүрәлә иң яҡшыһы һәм иң дөрөҫө, ә Ғүмәрҙең хәҙистәре Ғабдул Кәрим бин Әбүл Мөхәриҡ хәҙисенән, Нафиғтан, Ибн Ғүмәрҙән, Ғүмәрҙән риүәйәт ителгән, тине; «Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм бер ваҡыт мине тороп һейҙек ҡыуғанымды күрҙе, шунан: «Эй, Ғүмәр, тороп һейҙек ҡыума», — тине, шуға күрә был хәлдән һуң мин башҡаса тороп һейҙек ҡыуманым». Әбү Иса әйтте; Был хәҙисте тәфсир иткән берҙән-бер кеше — Ғәбдел Кәрим бин Әбүл Мөхәриҡ, һәм ул хәҙис белгестәре буйынса көсһөҙ кеше булған. Әбү Әйүп Әс Сихтийәни ҙә көсһөҙләндергән һәм фекер алышҡан'. Өбәйҙуллаһ Нәфиғтән, Ибн Ғүмәрҙән риүәйәт итте, ул әйтте; Ғүмәр Рәҙлиаллаһу ғәнһү әйтте; — Ислам динен ҡабул иткәндән бирле бер ҡасан да тороп һейҙек ҡыуғаным юҡ. Ә был хәҙис Ғәбдел Кәримдең хәҙисенә ҡарағанда дөрөҫөрәк, ә Бурайданың был сүрәләге хәҙистәре мәхфуҙ -уяныу-' түгел. Шул уҡ ваҡытта тороп һейҙек ҡыуыуҙы тыйыу мәғәнәһе әҙәпкә бәйле, тыйыусы тыйыу түгел. Ғабдуллаһ бин Мәсғүдтән риүәйәт ителгән, ул әйтте; — Ысынында, тороп һейҙерһәң, насар әҙәп.
Imam Tirmidzi : 13
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَى سُبَاطَةَ قَوْمٍ فَبَالَ عَلَيْهَا قَائِمًا فَأَتَيْتُهُ بِوَضُوءٍ فَذَهَبْتُ لِأَتَأَخَّرَ عَنْهُ فَدَعَانِي حَتَّى كُنْتُ عِنْدَ عَقِبَيْهِ فَتَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت الْجَارُودَ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يُحَدِّثُ بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْ الْأَعْمَشِ ثُمَّ قَالَ وَكِيعٌ هَذَا أَصَحُّ حَدِيثٍ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْحِ و سَمِعْت أَبَا عَمَّارٍ الْحُسَيْنَ بْنَ حُرَيْثٍ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا فَذَكَرَ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَكَذَا رَوَى مَنْصُورٌ وَعُبَيْدَةُ الضَّبِّيُّ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَ مِثْلَ رِوَايَةِ الْأَعْمَشِ وَرَوَى حَمَّادُ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ وَعَاصِمُ بْنُ بَهْدَلَةَ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَدِيثُ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَ أَصَحُّ وَقَدْ رَخَّصَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي الْبَوْلِ قَائِمًا قَالَ أَبُو عِيسَى وَعَبِيدَةُ بْنُ عَمْرٍو السَّلْمَانِيُّ رَوَى عَنْهُ إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ وَعَبِيدَةُ مِنْ كِبَارِ التَّابِعِينَ يُرْوَى عَنْ عَبِيدَةَ أَنَّهُ قَالَ أَسْلَمْتُ قَبْلَ وَفَاةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِسَنَتَيْنِ وَعُبَيْدَةُ الضَّبِّيُّ صَاحِبُ إِبْرَاهِيمَ هُوَ عُبَيْدَةُ بْنُ مُعَتِّبٍ الضَّبِّيُّ وَيُكْنَى أَبَا عَبْدِ الْكَرِيمِ
беҙгә [Хәннәд] әйтте, беҙгә [Вакиғ] [Әл-Әмәси] [Әбү Вәил] [Хөҙәйфә] әйтте; — Бер ваҡыт пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм бер халыҡтың сүп-сар өйөмөнә барып ҡайтҡан, шунан торған килеш һейҙек сығарған. Мин унан алыҫлашырға барҙым, әммә ул ысынында мине эргәһендә булғансы саҡырҙы, шунан тәһәрәт алып, хуфғын һөртөп алды. Әбү Иса әйтте; «Мин [Әл-Джәрүдтең] әйткәнен ишеттем; «Мин [Вәки] был хәҙисте [Әл-Әғмәсиҙән] һөйләгәнен ишеттем, шунан һуң Вәки әйтте; — Хөф һөртөү тураһында пәйғәмбәр Шаллаһу ғәләйһи үә Сәлләмдән риүәйәт ителгән иң дөрөҫ хәҙис был. Ә мин шулай уҡ Әбү Әммәр Әл Хөсәйен бин Хөрәйбтең әйткәнен ишеттем; 'Мин ишеттем Ваки', һуңынан ул шулай тине'. Әбү Иса әйтте; «Бына шулай [Мансур] һәм [Ғөбәйҙә Әҙл Длабби] [Әбү Ваилдан] [Хөзәйфә] риүәйәт иткәндәр, Әл-Ғәмәси риүәйәт иткәнсә». [Хәммәт бин Әбү Сөләймән] һәм [Әшим бин Бинда] шулай уҡ [Әбү Ваилдан], [Әл Мөғирә бин Сөғбәнән], Пәйғәмбәребеҙ саллаһу ғәләйһи үә Сәлләмдән риүәйәт иткәндәр. Шул уҡ ваҡытта Хөзәйфәнән Әбү Вәилдең хәҙисе иң дөрөҫ хәҙис булып тора. Ҡайһы бер ғалимдар баҫып торған килеш һейҙек ҡыуыуҙы еңеләйткән. Әбү Иса әйтте; Ибраһин Ән Нахаи Әбиҙә бин Әмру Әс Сәлмәниҙән риүәйәт иткән, Ә Әбиҙә – өлкән табиин ғалимы. Бер ваҡыт Әбиҙә әйткәне тураһында риүәйәт ителә; — Мин пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм вафат булырҙан ике йыл элек Ислам динен ҡабул иттем. Шул арала Өбәйҙә Әҙл Длабби Ибраһимдың дуҫы була, атап әйткәндә, Әбү Ғәбдел Кәрим ҡушаматлы Ғөбәйҙә бин Мөғәттиб Әҙл Длабби була.
Imam Tirmidzi : 14
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ حَرْبٍ الْمُلَائِيُّ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ الْحَاجَةَ لَمْ يَرْفَعْ ثَوْبَهُ حَتَّى يَدْنُوَ مِنْ الْأَرْضِقَالَ أَبُو عِيسَى هَكَذَا رَوَى مُحَمَّدُ بْنُ رَبِيعَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَنَسٍ هَذَا الْحَدِيثَ وَرَوَى وَكِيعٌ وَأَبُو يَحْيَى الْحِمَّانِيُّ عَنْ الْأَعْمَشِ قَالَ قَالَ ابْنُ عُمَرَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ الْحَاجَةَ لَمْ يَرْفَعْ ثَوْبَهُ حَتَّى يَدْنُوَ مِنْ الْأَرْضِ وَكِلَا الْحَدِيثَيْنِ مُرْسَلٌ وَيُقَالُ لَمْ يَسْمَعْ الْأَعْمَشُ مِنْ أَنَسٍ وَلَا مِنْ أَحَدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ نَظَرَ إِلَى أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ رَأَيْتُهُ يُصَلِّي فَذَكَرَ عَنْهُ حِكَايَةً فِي الصَّلَاةِ وَالْأَعْمَشُ اسْمُهُ سُلَيْمَانُ بْنُ مِهْرَانَ أَبُو مُحَمَّدٍ الْكَاهِلِيُّ وَهُوَ مَوْلًى لَهُمْ قَالَ الْأَعْمَشُ كَانَ أَبِي حَمِيلًا فَوَرَّثَهُ مَسْرُوقٌ
беҙгә [Ҡотәйбә бин Сәғит] әйтте, беҙгә [Ғәбдүсәләм бин Хәрб Әл-Мулаи] [Әл-Әғмәси] [Әнәс]-тән һөйләне; «Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм үҙен еңеләйтергә теләгәндә, туҡымаһын ергә тейә яҙғансы күтәрмәне». Әбү Иса әйтте; «Был хәҙисте [Мөхәммәт бин Рәбиғә] [Әл-Ғәмәсиҙән], [Әнәстен] шулай итеп һөйләне». [Вәкиғ] һәм [Әбү Яхья Әл-Химмәни] [Әл-Әғмәсиҙән] риүәйәт иткәндә, ул әйтте; — [Ибн Ғүмәр] әйтте; «Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм үҙен еңеләйтергә теләгәндә, туҡымаһын ергә тейә яҙғансы күтәрмәне». Ә был ике хәҙис мурсал. Шулай уҡ, Әл-Әмәси Әнәстен дә, Пәйғәмбәребеҙҙең бер сәхәбәһенең дә, саллаллаһу ғәләйһи үә Сәлләмдән дә хәбәр ишетмәгән, тиҙәр. Ул Әнәс бин Маликты күрҙе, шунан әйтте; — Мин Әнәстең намаҙ уҡығанын күрҙем, — тип уға намаҙ тураһында һөйләне. Шул арала Әл-Әмәсәйҙең исеме Сөләймән бин Миһран Әбү Мөхәммәт Әл-Кәхили, ул Кахили ҡәбиләһенән элекке ҡол булған. Әл Ә'мәси әйтте; — Атайымдың ҡарынында ғына балаһы була торғайны, һуңынан Мәсруҡтан мираҫ булып ҡалды.
Imam Tirmidzi : 15
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يَمَسَّ الرَّجُلُ ذَكَرَهُ بِيَمِينِهِوَفِي هَذَا الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَسَلْمَانَ وَأبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو قَتَادَةَ الْأَنْصَارِيُّ اسْمُهُ الْحَارِثُ بْنُ رِبْعِيٍّ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ كَرِهُوا الِاسْتِنْجَاءَ بِالْيَمِينِ
беҙгә [Мөхәммәт бин Әбү Ғүмәр Әл Мәкки] әйтте, беҙгә [Суфьян бин Өйәйнә] [Мәғмәрҙән] [Яхъя бин Әбү Ҡацирҙан] [Ғабдулла бин Әбү Ҡатадахтан] [атаһынан] әйтте; «Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм ир кешегә уң ҡулы менән енси ағзаларына тейеүҙе тыйған». Был бүлектә шулай уҡ Ғәйсә, Сәлмән, Әбү Һүрәйрә һәм Сөхәйл бин Хәнифтән килгән тарихтар ҙа бар. Әбү Иса әйтте; — Был хәҙис хәсәнлек дөрөҫ. Шул арала Әбү Ҡатада Әл-Әнсариның исеме Әл-Харит Әл-Риби. Ғилми белгестәр фекеренсә, был хәҙистең ҡулланыуы шунда: уң ҡул менән истинжә -цебок- эшләргә рөхсәт ителә'.
Imam Tirmidzi : 16
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ قَالَ قِيلَ لِسَلْمَانَقَدْ عَلَّمَكُمْ نَبِيُّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلَّ شَيْءٍ حَتَّى الْخِرَاءَةَ فَقَالَ سَلْمَانُ أَجَلْ نَهَانَا أَنْ نَسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ أَوْ بَوْلٍ وَأَنْ نَسْتَنْجِيَ بِالْيَمِينِ أَوْ أَنْ يَسْتَنْجِيَ أَحَدُنَا بِأَقَلَّ مِنْ ثَلَاثَةِ أَحْجَارٍ أَوْ أَنْ نَسْتَنْجِيَ بِرَجِيعٍ أَوْ بِعَظْمٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَخُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ وَجَابِرٍ وَخَلَّادِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ سَلْمَانَ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ رَأَوْا أَنَّ الِاسْتِنْجَاءَ بِالْحِجَارَةِ يُجْزِئُ وَإِنْ لَمْ يَسْتَنْجِ بِالْمَاءِ إِذَا أَنْقَى أَثَرَ الْغَائِطِ وَالْبَوْلِ وَبِهِ يَقُولُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
беҙгә [Хәннәд] әйтте, беҙгә [Әбү Мөғәвиә] [Әл-Әл-Әмәсиҙән] [Ибраһимдан] [Ғабдуррахман бин Йәзидтән] һөйләне: «Һеҙҙең пәйғәмбәрегеҙ саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм һеҙгә нисек дефекацияға тиклем барыһын да өйрәттеме?» [Сәлмән] яуап бирҙе: «Дөрөҫ, ул беҙгә нәжес йәки һейҙек ҡыуғанда ҡиблаға ҡарап тороуҙы, уң ҡул менән истинжә ҡылыуҙы, өс таштан да кәмерәк истинжә ҡылыуҙы, хайуан тиҙәге йәки һөйәге менән истинжә ҡылыуҙы тыйҙы». Әбү Иса әйтте; «Был бүлектә шулай уҡ Ғәйсәнән, Хөзәймә бин Сабиттан, Джәбирҙән, Халлад ибн Әс Сәибтән атаһынан тарих бар». Әбү Иса әйтте; — Был сүрәлә Сәлмәндең хәҙистәре хәсән сахих, Пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән һәм унан һуң килгәндәрҙән күпселек ғалимдар был фекерҙә. Таш менән намаҙ уҡыу һыу менән уҡылмаһа ла етә, йәғни таш булған бысраҡты таҙартырға һәләтле булғанда, тигән фекерҙә улар. Был фекерҙе Ац Цаури, Ибнул Мөбәрәк, Асы Сяфии, Әхмәт һәм Исхаҡ та ҡабул иткән.
Imam Tirmidzi : 17
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَقُتَيْبَةُ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَخَرَجَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِحَاجَتِهِ فَقَالَ الْتَمِسْ لِي ثَلَاثَةَ أَحْجَارٍ قَالَ فَأَتَيْتُهُ بِحَجَرَيْنِ وَرَوْثَةٍ فَأَخَذَ الْحَجَرَيْنِ وَأَلْقَى الرَّوْثَةَ وَقَالَ إِنَّهَا رِكْسٌقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَكَذَا رَوَى قَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ نَحْوَ حَدِيثِ إِسْرَائِيلَ وَرَوَى مَعْمَرٌ وَعَمَّارُ بْنُ رُزَيْقٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَرَوَى زُهَيْرٌ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَسْوَدِ عَنْ أَبِيهِ الْأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَرَوَى زَكَرِيَّا بْنُ أَبِي زَائِدَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَهَذَا حَدِيثٌ فِيهِ اضْطِرَابٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا عُبَيْدَةَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ هَلْ تَذْكُرُ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ شَيْئًا قَالَ لَا قَالَ أَبُو عِيسَى سَأَلْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَيُّ الرِّوَايَاتِ فِي هَذَا الْحَدِيثِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ أَصَحُّ فَلَمْ يَقْضِ فِيهِ بِشَيْءٍ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا فَلَمْ يَقْضِ فِيهِ بِشَيْءٍ وَكَأَنَّهُ رَأَى حَدِيثَ زُهَيْرٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَسْوَدِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ أَشْبَهَ وَوَضَعَهُ فِي كِتَابِ الْجَامِعِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَأَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا عِنْدِي حَدِيثُ إِسْرَائِيلَ وَقَيْسٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ لِأَنَّ إِسْرَائِيلَ أَثْبَتُ وَأَحْفَظُ لِحَدِيثِ أَبِي إِسْحَقَ مِنْ هَؤُلَاءِ وَتَابَعَهُ عَلَى ذَلِكَ قَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت أَبَا مُوسَى مُحَمَّدَ بْنَ الْمُثَنَّى يَقُولُ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ مَهْدِيٍّ يَقُولُ مَا فَاتَنِي الَّذِي فَاتَنِي مِنْ حَدِيثِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ إِلَّا لِمَا اتَّكَلْتُ بِهِ عَلَى إِسْرَائِيلَ لِأَنَّهُ كَانَ يَأْتِي بِهِ أَتَمَّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَزُهَيْرٌ فِي أَبِي إِسْحَقَ لَيْسَ بِذَاكَ لِأَنَّ سَمَاعَهُ مِنْهُ بِآخِرَةٍ قَالَ و سَمِعْت أَحْمَدَ بْنَ الْحَسَنِ التِّرْمِذِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يَقُولُ إِذَا سَمِعْتَ الْحَدِيثَ عَنْ زَائِدَةَ وَزُهَيْرٍ فَلَا تُبَالِي أَنْ لَا تَسْمَعَهُ مِنْ غَيْرِهِمَا إِلَّا حَدِيثَ أَبِي إِسْحَقَ وَأَبُو إِسْحَقَ اسْمُهُ عَمْرُو بْنُ عَبْدِ اللَّهِ السَّبِيعِيُّ الْهَمْدَانِيُّ وَأَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ أَبِيهِ وَلَا يُعْرَفُ اسْمُهُ
беҙгә [Ханнад] һәм [Ҡотәйба] икеһе лә әйтте; беҙгә [Вәки] [Израилдән] [Әбү Исхаҡтан] [Әбү Үбәйҙә] [Ғабдуллаһтан] һөйләне, ул әйтте, пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи үә Сәлләм үҙен еңеләйтергә сыҡты, ул һуңынан әйтте: «Миңә өс таш табығыҙ», — тине Әбү Өбәйҙә; — Шулай итеп, мин уға ике таш һәм бер киптерелгән хайуан тиҙәге килтерҙем, ул ике таш ҡына алып, хайуан тиҙәген ташланы, шунан: «Ысынлап та, хайуан тиҙәге бысраҡ», — тине. Әбү Иса әйтте; «Был хәҙисте [Ҡайис бин Әр Раби] [Әбү Исхаҡтан], [Әбү Үбәйдәнән], [Ғабдуллаһтан] Исраил риүәйәт иткән хәҙис кеүек риүәйәт иткән. [Мәғмәр] һәм [Ғәммәр бин Рузайыҡ] шулай уҡ [Әбү Исхаҡтан], [Әлҡәмәнән], [Ғабдуллаһтан] риүәйәт иткәндәр. [Зөһәйер] [Әбү Исхаҡтан], [Ғабдуррахман Ибнул Әсүдтән], атаһынан - [Әл Әсүд бин Йәзидтән] -, [Ғабдуллаһтан] риүәйәт итте. Әммә был хәҙистә буталсыҡлыҡ бар. Һөйләне беҙгә Мөхәммәт бин Басыйәр Әл Абди әйтте, һөйләне беҙгә Мөхәммәт бин Джәғфәр әйтте, беҙгә һөйләне Сөғбә Ғәмру бин Мурра ул әйтте; — Абдулланың берәй нәмәһе иҫләйһеңме? — тип яуап бирҙе ул: «Юҡ». Әбү Иса әйтте; — Мин Абдулла бин Абдуррахмандан һораным; Әбү Исхаҡтың хәҙисендә ҡайһы риүәйәт иң дөрөҫө?» тик бер ни ҙә яуап бирмәне. Ә мин дә Мөхәммәттән һораным, әммә ул да бер ниндәй ҙә яуап бирмәне». Әйтерһең дә, Әбү Исхаҡтан, Абдуррахман Ибнул Әсүәдтән, атаһынан, Абдуллаһтан Зөһәйер хәҙистәренең оҡшашлыҡтары барлығын күреп, шунан уны «Әл-Йәми» китабына һалды». Әбү Иса әйтте; — Был сүрәлә, минеңсә, иң дөрөҫө — Әбү Исхаҡтан, Әбү Үбәйдәнән, Абдуллаһтан Исраил һәм Ҡаис хәҙистәре. Сөнки Исраил – Әбү Исхаҡтың хәҙистәрен башҡаларға ҡарағанда көслөрәк, ятлаусы кеше. Быны Ҡаис бин Әр Раби нығыта''. Әбү Иса әйтте; — Мин Әбү Муса Мөхәммәт Ибнул Мусаннаның әйткәнен ишеттем; Абдуррахман бин Мәхдиҙең әйткәнен ишеттем; «Ул минән, Суфьян Ац Цаури хәҙистәренән, Әбү Исхаҡтан юғалған кеүек, минән юғалмаған, тик мин Исраилгә тотоп торған нәмәнән башҡа, сөнки ул уны камилыраҡ нәмә менән һөйләгән». Әбү Иса әйтте; — Зөһәйрҙең Әбү Исхаҡтан килгән тарихы улай түгел, сөнки ул уны аҙағында ишеткән. Ул әйтте; — Мин Әхмәт Ибнул Хәсән Ат Турмудзиның әйткәнен ишеттем; — Әхмәт бин Хәнбалдың әйткәнен ишеттем; Әгәр ҙә һеҙ Зәйҙә һәм Зөхәйрҙән хәҙис ишетһәгеҙ, ышаныслы булығыҙ, хатта һеҙ уны башҡа бер кемдән дә ишетмәһәгеҙ ҙә, Әбү Исхаҡтан хәҙистән башҡа, ә Әбү Исхаҡтың исеме Әмру бин Абдулла Әс Сәбиғи Әл Хәмдәни, ә Әбү Үбәйҙә бин Абдулла уның исеменән түгел. исеме лә билдәһеҙ'.
Imam Tirmidzi : 18
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَسْتَنْجُوا بِالرَّوْثِ وَلَا بِالْعِظَامِ فَإِنَّهُ زَادُ إِخْوَانِكُمْ مِنْ الْجِنِّوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَسَلْمَانَ وَجَابِرٍ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَغَيْرُهُ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُ كَانَ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةَ الْجِنِّ الْحَدِيثَ بِطُولِهِ فَقَالَ الشَّعْبِيُّ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَسْتَنْجُوا بِالرَّوْثِ وَلَا بِالْعِظَامِ فَإِنَّهُ زَادُ إِخْوَانِكُمْ مِنْ الْجِنِّ وَكَأَنَّ رِوَايَةَ إِسْمَعِيلَ أَصَحُّ مِنْ رِوَايَةِ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا
беҙгә һөйләне [Ханнад] әйтте, беҙгә һөйләне [Хәфш бин Ғиятс] [Дәүд бин Әбү Һинд] [Әш Сәйәби] [Әлҡәмә] [Ғабдулла бин Мәсғүд] ул әйтте, Рәсүлуллаһ шәллаһу ғәләйһи вә Сәлләм әйтте: «Һеҙҙең ритуалдарығыҙҙы үткәрмәгеҙ, улар һеҙҙең хайуандарҙан тиҙәк ҡулланып, улар һеҙҙең ритуалдарҙы үткәрмәгеҙ. ендәр. Был сүрәлә шулай уҡ Әбү Һүрәйрә, Сәлмән, Джәбир һәм Ибн Ғүмәрҙән килгән хәҙистәр ҙә бар. Әбү Иса әйтте; ' [Исмәғил бин Ибраһим] һәм өҫтәүенә был хәҙисте [Дәүд бин Әбү Һинд], [Әш Сәйәби], [Әлҡәмә], [Ғабдуллаһ] риүәйәт иткән, тип, ул пәйғәмбәребеҙ менән бергә булған, саллаллаһу ғәләйһи үә Сәлләм Ҡәҙер төнөндә оҙон... хәҙис. Күл Сәйәби әйткән, Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи үә Сәлләм әйткән: «Бысраҡ һәм һөйәк менән ашамағыҙ, сөнки ысынында ул ендәрҙән ҡәрҙәштәрегеҙ өсөн ризыҡ». Әйтерһең дә, Исмәғил риүәйәт иткән хәҙис Хәфш бин Ғийәт риүәйәт иткән хәҙискә ҡарағанда дөрөҫөрәк. Ғалимдар был хәҙисте ғәмәлгә ашыра. Ә хәҙистә тағы бер хәҙис бар, уны Джәбир һәм Ибн Ғүмәр Рәдлиаллаһу «әнһүмә» риүәйәт иткән.
Imam Tirmidzi : 19
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ الْبَصْرِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ مُعَاذَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمُرْنَ أَزْوَاجَكُنَّ أَنْ يَسْتَطِيبُوا بِالْمَاءِ فَإِنِّي أَسْتَحْيِيهِمْ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَفْعَلُهُوَفِي الْبَاب عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْبَجَلِيِّ وَأَنَسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَعَلَيْهِ الْعَمَلُ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ يَخْتَارُونَ الِاسْتِنْجَاءَ بِالْمَاءِ وَإِنْ كَانَ الِاسْتِنْجَاءُ بِالْحِجَارَةِ يُجْزِئُ عِنْدَهُمْ فَإِنَّهُمْ اسْتَحَبُّوا الِاسْتِنْجَاءَ بِالْمَاءِ وَرَأَوْهُ أَفْضَلَ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
беҙгә [Ҡотәйбә] һәм [Мөхәммәт бин Ғәбдел Мәлик бин Әбү Асы Сявариб Әл Бәшри] икеһе лә әйткән; беҙгә [Әбү Әүәнә] [Ҡотада] [Мөғәзә] [Ғәйсә]-нән әйтте; «Ирҙәрегеҙгә һыу менән таҙарынырға ҡушығыҙ, мин уларҙан оялам, ысынлап та, Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһи үә Сәлләм быны эшләне». Был сүрәлә шулай уҡ Джарир бин Абдулла Әл-Бәжәлиҙең дуҫтары Әнәс һәм Әбү Һүрәйрәнең хәҙистәре лә бар. Әбү Иса әйтте; «Был хәҙис хәсән сахих, ә Әһлүл Илмиҙәр был хәҙисте үтәй, улар таш менән таҙарыныуҙы дөрөҫ тип уйлаһалар ҙа, һыу менән таҙарыныуҙы һайлай, һыу менән таҙарыныуҙы өҫтөн күрә, сөнки улар шуны мөһимерәк тип һанай. Был фекерҙе Суфьян Ац Цаури, Ибнул Мөбәрәк, Сәфиғи, Әхмәт һәм Исхаҡ ҡабул иткән.
Imam Tirmidzi : 20
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَكُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَأَتَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجَتَهُ فَأَبْعَدَ فِي الْمَذْهَبِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي قُرَادٍ وَأَبِي قَتَادَةَ وَجَابِرٍ وَيَحْيَى بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ أَبِيهِ وَأَبِي مُوسَى وَابْنِ عَبَّاسٍ وَبِلَالِ بْنِ الْحَارِثِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَيُرْوَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَرْتَادُ لِبَوْلِهِ مَكَانًا كَمَا يَرْتَادُ مَنْزِلًا وَأَبُو سَلَمَةَ اسْمُهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ الزُّهْرِيُّ
беҙгә [Мөхәммәт бин Басяр] әйтте, беҙгә [Ғәбдел Ваһаб Ац Цаҡафи] [Мөхәммәт бин Әмру] [Әбү Сәләмә] [Әл Мөғирә бин Сөғбә] һөйләне; «Мин пәйғәмбәребеҙ менән бергә сәйәхәттә булдым, шунан пәйғәмбәребеҙ еңеләйеп, артабанғы урынға китте». Әбү Иса әйтте; «Был сүрәлә шулай уҡ дуҫтары Абдуррахман бин Әбү Ҡорад, Әбү Ҡатада, Джәбир, Яхъя бин Үбәйд атаһынан, Әбү Муса, Ибн Аббас һәм дуҫы Билал бин Харистың хәҙистәре лә бар». Әбү Иса әйтте; «Был хәҙис хәсән сахих, шулай уҡ пәйғәмбәребеҙҙән риүәйәт ителә: ул һейҙек ҡыуғанда писсуарын өй ҡаплаған кеүек ҡаплай ине. Ә Әбү Сәләмәтең исеме Ғабдулла бин Әбдүррәхмән бин Әүф Әз Зөһри.