Imam Tirmidhi : 1542
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا بَعَثَ أَمِيرًا عَلَى جَيْشٍ أَوْصَاهُ فِي خَاصَّةِ نَفْسِهِ بِتَقْوَى اللَّهِ وَمَنْ مَعَهُ مِنْ الْمُسْلِمِينَ خَيْرًا وَقَالَ اغْزُوا بِسْمِ اللَّهِ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ قَاتِلُوا مَنْ كَفَرَ بِاللَّهِ وَلَا تَغُلُّوا وَلَا تَغْدِرُوا وَلَا تُمَثِّلُوا وَلَا تَقْتُلُوا وَلِيدًا فَإِذَا لَقِيتَ عَدُوَّكَ مِنْ الْمُشْرِكِينَ فَادْعُهُمْ إِلَى إِحْدَى ثَلَاثِ خِصَالٍ أَوْ خِلَالٍ أَيَّتُهَا أَجَابُوكَ فَاقْبَلْ مِنْهُمْ وَكُفَّ عَنْهُمْ وَادْعُهُمْ إِلَى الْإِسْلَامِ وَالتَّحَوُّلِ مِنْ دَارِهِمْ إِلَى دَارِ الْمُهَاجِرِينَ وَأَخْبِرْهُمْ أَنَّهُمْ إِنْ فَعَلُوا ذَلِكَ فَإِنَّ لَهُمْ مَا لِلْمُهَاجِرِينَ وَعَلَيْهِمْ مَا عَلَى الْمُهَاجِرِينَ وَإِنْ أَبَوْا أَنْ يَتَحَوَّلُوا فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّهُمْ يَكُونُوا كَأَعْرَابِ الْمُسْلِمِينَ يَجْرِي عَلَيْهِمْ مَا يَجْرِي عَلَى الْأَعْرَابِ لَيْسَ لَهُمْ فِي الْغَنِيمَةِ وَالْفَيْءِ شَيْءٌ إِلَّا أَنْ يُجَاهِدُوا فَإِنْ أَبَوْا فَاسْتَعِنْ بِاللَّهِ عَلَيْهِمْ وَقَاتِلْهُمْ وَإِذَا حَاصَرْتَ حِصْنًا فَأَرَادُوكَ أَنْ تَجْعَلَ لَهُمْ ذِمَّةَ اللَّهِ وَذِمَّةَ نَبِيِّهِ فَلَا تَجْعَلْ لَهُمْ ذِمَّةَ اللَّهِ وَلَا ذِمَّةَ نَبِيِّهِ وَاجْعَلْ لَهُمْ ذِمَّتَكَ وَذِمَمَ أَصْحَابِكَ لِأَنَّكُمْ إِنْ تَخْفِرُوا ذِمَّتَكُمْ وَذِمَمَ أَصْحَابِكُمْ خَيْرٌ مِنْ أَنْ تَخْفِرُوا ذِمَّةَ اللَّهِ وَذِمَّةَ رَسُولِهِ وَإِذَا حَاصَرْتَ أَهْلَ حِصْنٍ فَأَرَادُوكَ أَنْ تُنْزِلَهُمْ عَلَى حُكْمِ اللَّهِ فَلَا تُنْزِلُوهُمْ وَلَكِنْ أَنْزِلْهُمْ عَلَى حُكْمِكَ فَإِنَّكَ لَا تَدْرِي أَتُصِيبُ حُكْمَ اللَّهِ فِيهِمْ أَمْ لَا أَوْ نَحْوَ هَذَاقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ مُقَرِّنٍ وَحَدِيثُ بُرَيْدَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ وَزَادَ فِيهِ فَإِنْ أَبَوْا فَخُذْ مِنْهُمْ الْجِزْيَةَ فَإِنْ أَبَوْا فَاسْتَعِنْ بِاللَّهِ عَلَيْهِمْ قَالَ أَبُو عِيسَى هَكَذَا رَوَاهُ وَكِيعٌ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ سُفْيَانَ وَرَوَى غَيْرُ مُحَمَّدِ بْنِ بَشَّارٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مَهْدِيٍّ وَذَكَرَ فِيهِ أَمْرَ الْجِزْيَةِ
Ya gaya mana [Muhammad bin Basysyar] ya ce, ya gaya mana ['Abdurrahman bin Mahdi] daga [Sufyan] daga [Alqamah Martsad] daga [Sulaiman bin Buraidah] daga [mahaifinsa] ya ce, "Idan Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya aika shugaba zuwa ga rundunar da ya ba shi shawara da ya ji tsoron Allah koyaushe, kuma ya ba da shawara mai kyau ga musulmai. Ya ce: "Ku yi yaƙi da sunan Allah da kuma a cikin hanyar Allah, ku yaƙi waɗanda suka kafirta da Allah, kada ku sace dukiyar ghanimah, kada ku yi cuta, kada ku yi wa yara ƙanana rauni, kuma kada ku kashe ƙananan yara. Idan kun haɗu da mushrikai na maƙiyanku, to ku kira abubuwa uku. Duk wanda daga cikin waɗannan abubuwa uku suka yi, ku yarda da shi kuma kada ku yi yaƙi da shi; ku kira su su musulunta; ku ƙaura daga ƙasarsu zuwa ƙasar mutanen da suka yi ƙaura (Musulmai); Kuma ka gaya musu, idan suna son yin sa (hijrah) to za su sami abin da waɗanda suka yi hijira za su samu, kuma za a ɗora musu nauyin nauyi a matsayin waɗanda suka yi hijira. Amma idan suka ƙi yin hijira, to matsayinsu zai zama kamar Larabawan ƙauye, kuma dokokin da suka shafi Larabawan ƙauye za a yi amfani da su a kansu. Ba sa samun ghanimah ko fai` sai sun shiga jihadi, idan suka ƙi to sai su nemi taimakon Allah a gare su su yi yaƙi. Kuma idan kun kewaye sansanin soja kuma suna son ku ba su garanti daga Allah da Manzonsa, to kada ku yi. Amma ku ba su garantinku da garantin abokanka, domin idan kun soke garantinku ko garantin abokanka, to hakan ya fi kyau fiye da soke garantin Allah da Manzonsa. Idan kun kewaye sansanin soja kuma suna son ku hukunta su bisa ga dokar Allah, to kada ku yi. Amma ku hukunta su da dokarku. Domin ba ka san ko za ka iya hukunta su bisa ga shari'ar Allah ba ko a'a." Kamar haka ne (kalmomin Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallam). Abu Isa ya ce, "A cikin wannan babi akwai kuma hadisi daga An Nu'uman bin Muqarrin. Kuma Hadisin Buraidah sahihi ne. Ya gaya mana [Muhammad bin Basysyar] ya ce, ya gaya mana [Abu Ahmad] daga [Sufyan] daga [Alqamah bin Martsad] kamar wannan hadisin tare da ma'anarsa. Amma ya ƙara a cikin hadisin, 'Idan sun ƙi to ku ɗauki jizyah daga gare su, idan kuma suka ƙi to ku roƙi Allah ya taimake su (yaƙi)'." Abu Isa ya ce, "Haka [Waki'] da kuma bayan haka suka ruwaito hadisin daga [Sufyan]. Kuma ban da Muhammad bin Basysyar, ya kuma ruwaito daga 'Abdurrahman bin Mahdi, kuma a cikin wannan hadisin ya ambaci jizyah."