Shiga Musulunci, danna nan
Islam Al-Haq: Qur'ani da Hadisi
(Musulunci na Gaskiya)
Free Download / Sauke kyauta

Imam Tirmidhi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadisi

Hadisi

Imam Tirmidhi : 1

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ ح و حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تُقْبَلُ صَلَاةٌ بِغَيْرِ طُهُورٍ وَلَا صَدَقَةٌ مِنْ غُلُولٍقَالَ هَنَّادٌ فِي حَدِيثِهِ إِلَّا بِطُهُورٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا الْحَدِيثُ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي الْمَلِيحِ عَنْ أَبِيهِ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَنَسٍ وَأَبُو الْمَلِيحِ بْنُ أُسَامَةَ اسْمُهُ عَامِرٌ وَيُقَالُ زَيْدُ بْنُ أُسَامَةَ بْنِ عُمَيْرٍ الْهُذَلِيُّ

ya gaya mana [Qutaibah bin Sa'id] ya ce, ya gaya mana [Abu Awanah] daga [Simak bin Harb], kuma ya gaya mana [Hannad] ya ce, ya gaya mana [Waki'] daga [Isra'ila] daga [Simak] daga [Mush'ab bin Sa'd] daga [Ibn Umar] daga Annabi sallallahu 'alaihi wa sallam, ya ce: "Ba za a karɓi wata addu'a ba tare da tsarkakewa ba, kuma ba za a karɓi sadakar da ta fito daga kadarorin da aka sata ba." Hannad ya ambata a cikin hadisinsa, "najasa." Abu Isa ya ce; "Wannan hadisin shine mafi inganci kuma mafi kyau a cikin wannan babi." A cikin wannan babi akwai kuma hadisai daga Abu Al Malih daga mahaifinsa da Abu Hurairah da Anas. Kuma sunan Abu Al Malih bin Usamah shine Amir, wanda ake kira Zaid bin Usamah bin Umair Al Hudzali."

Hadisi

Imam Tirmidhi : 2

حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى الْقَزَّازُ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأَ الْعَبْدُ الْمُسْلِمُ أَوْ الْمُؤْمِنُ فَغَسَلَ وَجْهَهُ خَرَجَتْ مِنْ وَجْهِهِ كُلُّ خَطِيئَةٍ نَظَرَ إِلَيْهَا بِعَيْنَيْهِ مَعَ الْمَاءِ أَوْ مَعَ آخِرِ قَطْرِ الْمَاءِ أَوْ نَحْوَ هَذَا وَإِذَا غَسَلَ يَدَيْهِ خَرَجَتْ مِنْ يَدَيْهِ كُلُّ خَطِيئَةٍ بَطَشَتْهَا يَدَاهُ مَعَ الْمَاءِ أَوْ مَعَ آخِرِ قَطْرِ الْمَاءِ حَتَّى يَخْرُجَ نَقِيًّا مِنْ الذُّنُوبِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ حَدِيثُ مَالِكٍ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبُو صَالِحٍ وَالِدُ سُهَيْلٍ هُوَ أَبُو صَالِحٍ السَّمَّانُ وَاسْمُهُ ذَكْوَانُ وَأَبُو هُرَيْرَةَ اخْتُلِفَ فِي اسْمِهِ فَقَالُوا عَبْدُ شَمْسٍ وَقَالُوا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو وَهَكَذَا قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ وَهُوَ الْأَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ وَثَوْبَانَ وَالصُّنَابِحِيِّ وَعَمْرِو بْنِ عَبَسَةَ وَسَلْمَانَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَالصُّنَابِحِيُّ الَّذِي رَوَى عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ لَيْسَ لَهُ سَمَاعٌ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْمُهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عُسَيْلَةَ وَيُكْنَى أَبَا عَبْدِ اللَّهِ رَحَلَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُبِضَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الطَّرِيقِ وَقَدْ رَوَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَادِيثَ وَالصُّنَابِحُ بْنُ الْأَعْسَرِ الْأَحْمَسِيُّ صَاحِبُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَالُ لَهُ الصُّنَابِحِيُّ أَيْضًا وَإِنَّمَا حَدِيثُهُ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنِّي مُكَاثِرٌ بِكُمْ الْأُمَمَ فَلَا تَقْتَتِلُنَّ بَعْدِي

Ya gaya mana [Ishaq bin Musa Al Ansari] ya ce, ya gaya mana [Ma'an bin Isa Al Qazzaz] ya ce, ya gaya mana [Malik bin Anas]. Daga wata hanya; kuma ya gaya mana [Qutaibah] daga [Malik] daga [Suhail bin Abu Salih] daga [mahaifinsa] daga [Abu Hurairah] ya ce, Manzon Allah sallallahu alaihi wa sallam ya ce: "Idan Musulmi, ko mumini ya yi alwala, to ya wanke fuskarsa, to zunuban da ke kan fuskarsa daga ganin ido za su fito da ruwan, ko da digon ruwa na ƙarshe, ko wani abu makamancin haka. Idan ya wanke hannuwa, to zunuban da ke hannunsa za su fito da ruwan, ko da digon ruwa na ƙarshe har sai ya fito ba tare da ƙaramin zunubi ba." Abu Isa ya ce; "Wannan hadisi ne na hasan sahih, wato hadisin da Malik ya ruwaito daga Suhail daga mahaifinsa daga Abu Hurairah da Abu Salih, mahaifin Suhail, wato Abu Salih As Samman, kuma sunansa Dzakwan. Har yanzu ana jayayya kan Abu Hurairah da kansa game da sunansa; wasu suna cewa Abdu Syamsi, wasu suna cewa Abdullah bin 'Amru kuma kamar haka, Muhammad bin Isma'il ya ce; "Wannan shi ne mafi daidai." Abu Isa ya ce; a cikin wannan babi akwai kuma wata ruwaya daga Uthman bin 'Affan, Thauban, Ash Shunabihi, Umar bin Abasah, Salman, Abdullah bin 'Amru, da Ash Shunabihi wanda ya ruwaito daga Abu Bakr Ash Shiddiq, amma bai ji ta kai tsaye daga Annabi Sallallahu 'alaihi wa Sallam ba. Sunansa Abdurrahman bin Usailah, yayin da laƙabinsa Abu Abdullah, ya yi tafiya don ya haɗu da Annabi Sallallahu 'alaihi wa Sallam, yayin da Annabi Sallallahu 'alaihi wa Sallam da kansa ya rasu. yayin da yake kan hanya. Ya ruwaito hadisai da dama daga Annabi Sallallahu 'alaihi wa Sallam. Ash Shunabi Ibnul A'sar Al Ahmasi abokin Annabi Sallallahu Alaihi wa Sallam ne, ana kuma kiransa Ash Shunabihi. Hadisin da ya bayar shi ne; ya ce; Na ji Annabi Sallallahu Alaihi wa Sallam yana cewa: "Hakika, zan yawaita al'umma, don haka kada ku taɓa kashe junanku a bayana."

Hadisi

Imam Tirmidhi : 3

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَنَفِيَّةِ عَنْ عَلِيٍّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مِفْتَاحُ الصَّلَاةِ الطُّهُورُ وَتَحْرِيمُهَا التَّكْبِيرُ وَتَحْلِيلُهَا التَّسْلِيمُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا الْحَدِيثُ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ هُوَ صَدُوقٌ وَقَدْ تَكَلَّمَ فِيهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يَقُولُ كَانَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَالْحُمَيْدِيُّ يَحْتَجُّونَ بِحَدِيثِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ قَالَ مُحَمَّدٌ وَهُوَ مُقَارِبُ الْحَدِيثِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَأَبِي سَعِيدٍ

An gaya mana [Qutaibah] da [Hannad] da [Mahmud bin Ghailan] sun ce; ya gaya mana [Waki'i] daga [Sufyan]. (a wata hanyar kuma an ambaci hakan) Ya gaya mana [Muhammad bin Basyar] ya ce, ya gaya mana [Abdurrahman bin Mahdi] ya ce, ya gaya mana [Sufyan] daga [Abdullah bin Muhammad bin Aqil] daga [Muhammad Ibnul Hanafiah] daga [Ali] daga Annabi sallallahu 'alaihi wa sallam, ya ce: "Mabuɗin sallah shine tsarkakewa, haramun shine takbir kuma halal shine gaisuwa." Abu Isa ya ce; "Wannan hadisi shine mafi inganci kuma mafi kyau a wannan babi. Abdullah bin Muhammad bin Aqil mutum ne mai gaskiya, amma akwai wasu malamai da ke magana game da haddace shi. Abu Isa ya ce; "Na ji Muhammad bin Isma'il yana cewa; "Ahmad bin Hanbal, Ishaq bin Ibrahim da Al Humaidi, sun yi hasashen cewa hadisin Abdullah bin Muhammad bin Aqil ne. Muhammad ya ce; "Lokaci ya kusa." Abu Isa ya ce; "A cikin wannan babi akwai kuma wata ruwaya daga Jabir da Abu Sa'id."

Hadisi

Imam Tirmidhi : 4

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ مُحَمَّدُ بْنُ زَنْجَوَيْهِ الْبَغْدَادِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ قَرْمٍ عَنْ أَبِي يَحْيَى الْقَتَّاتِ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِفْتَاحُ الْجَنَّةِ الصَّلَاةُ وَمِفْتَاحُ الصَّلَاةِ الْوُضُوءُ

ya gaya mana [Abu Bakr Muhammad bin Zanjawih Al Baghdadi] ba wai kawai mutum ɗaya ba, ya ce; ya gaya mana [Husain bin Muhammad] ya ce, ya gaya mana [Sulaiman bin Qarn] daga [Abu Yahya Al Qattat] daga [Mujahid] daga [Jabir bin Abdullah] Radliallahu 'anhuma, ya ce, Manzon Allah Sallallahu 'alaihi wa Sallam ya ce: "Mabuɗin aljanna ita ce addu'a, yayin da mabuɗin sallah alwala ne."

Hadisi

Imam Tirmidhi : 5

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا دَخَلَ الْخَلَاءَ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ قَالَ شُعْبَةُ وَقَدْ قَالَ مَرَّةً أُخْرَى أَعُوذُ بِكَ مِنْ الْخُبْثِ وَالْخَبِيثِ أَوْ الْخُبُثِ وَالْخَبَائِثِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَزَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ وَجَابِرٍ وَابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَحَدِيثُ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ فِي إِسْنَادِهِ اضْطِرَابٌ رَوَى هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ وَسَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ فَقَالَ سَعِيدٌ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ عَوْفٍ الشَّيْبَانِيِّ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ و قَالَ هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ وَرَوَاهُ شُعْبَةُ وَمَعْمَرٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ فَقَالَ شُعْبَةُ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ وَقَالَ مَعْمَرٌ عَنْ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى سَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا فَقَالَ يُحْتَمَلُ أَنْ يَكُونَ قَتَادَةُ رَوَى عَنْهُمَا جَمِيعًا

Sun gaya mana [Qutaibah] kuma [Hannad] suka ce; ya gaya mana [Waki'] daga [Syu'bah] daga [Abdul Aziz bin Shuhaib] daga [Anas bin Malik] ya ce, Annabi sallallahu 'alaihi wa sallam lokacin da zai shiga bayan gida ya ce: "ALLAHUMMA INNI A'UUDZU BIKA (Ya Allah, hakika ina neman tsari a gare Ka)." Shu'bah ya ce; "A wani lokaci kuma ya ce: "A'UUDZU BIKA MINAL KHUBTSI WAL KHUBIIS (Ina neman tsari a gare Ka daga shaidanu maza da shaidanu mata) ko AL KHUBUTSI WAL KHABA'ITS (Ina neman tsari a gare Ka daga shaidanu maza da shaidanu mata)." Abu Isa ya ce; "A cikin wannan babi akwai kuma wata ruwaya daga Ali, Zaid bin Arqam, Jabir da Ibn Mas'ud." Abu Isa ya ce; "Hadith Anas bin Isa shine mafi inganci kuma mafi kyau a cikin wannan babi. A halin yanzu, a cikin hadisin Zaid bin Arqam, akwai rudani a cikin wannan hadisin. Hisyam Ad Dastuwa`i da Sa'id bin Abu Arubah daga Qatadah suma sun ruwaito wannan hadisin. Sa'id ya ce daga Al Qasim bin 'Auf Asy Syaibani ne daga Zaid bin Arqam. Da Hisyam Ad Dastuwa`i daga Qatadah na Zaid bin Arqam, yayin da Syu'bah da Ma'mar suka ruwaito shi daga Qatadah na An Nadlr bin Anas. Syu'bah ya ambace shi daga Zaid bin Arqam. Ma'mar ya ce daga An Nadlr bin Anas ne daga mahaifinsa, daga Annabi sallallahu 'alaihi wa sallam. Abu Isa ya ce; "Na tambayi Muhammadu game da wannan tarihin, sai ya amsa, "Har yanzu yana yiwuwa Qatadah ya ba da labari daga gare su duka."

Hadisi

Imam Tirmidhi : 6

أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا دَخَلَ الْخَلَاءَ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ الْخُبْثِ وَالْخَبَائِثِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

ya gaya mana [Ahmad bin Abdah Adl Dlabbi Al Bashri] ya ce, ya gaya mana [Hammad bin Zaid] daga [Abdul Aziz bin Shuhaib] daga [Anas bin Malik] ya ce; "Lokacin da Annabi Sallallahu Alaihi wa Sallam ya shiga bayan gida, ya ce: "ALLAHUMMA INNI A'UUDZU BIKA MINAL KHUBUTSI WAL KHABA'ITS (Ya Allah, ina neman tsari da kai daga shaidanu maza da mata)." Abu Isa ya ce; "Wannan hadisi ne ingantacce hasan."

Hadisi

Imam Tirmidhi : 7

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ إِسْرَائِيلَ بْنِ يُونُسَ عَنْ يُوسُفَ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا خَرَجَ مِنْ الْخَلَاءِ قَالَ غُفْرَانَكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ إِسْرَائِيلَ عَنْ يُوسُفَ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ وَأَبُو بُرْدَةَ بْنُ أَبِي مُوسَى اسْمُهُ عَامِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَيْسٍ الْأَشْعَرِيُّ وَلَا نَعْرِفُ فِي هَذَا الْبَابِ إِلَّا حَدِيثَ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

ya gaya mana [Muhammad bin Isma'il] ya ce, ya gaya mana [Malik bin Isma'il] daga [Isra'ila bin Yunus] daga [Yusuf bin Abu Burdah] daga [mahaifinsa] daga [Aisyah] Radiyallahu 'anha, ya ce; "Lokacin da Annabi sallallahu 'alaihi wa sallam ya fito daga bayan gida, ya karanta: "GHUFRAANAKA (Ina fatan samun gafararka)." Abu Isa ya ce; "Wannan hadisin yana matsayin Hasan Gharib, ba mu san shi ba sai dai idan ya fito daga hadisin Isra'ila, daga Yusuf bin Abu Burdah, yayin da sunan Abu Burdah bin Abu Musa 'Amir bin Abdullah bin Qais Al Asy'ari. Kuma ba mu sani ba a wannan babi sai dai hadisin Aisyah Radiyallahu 'anha daga Annabi sallallahu 'alaihi wa sallam."

Hadisi

Imam Tirmidhi : 8

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَطَاءَ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَتَيْتُمْ الْغَائِطَ فَلَا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ وَلَا بَوْلٍ وَلَا تَسْتَدْبِرُوهَا وَلَكِنْ شَرِّقُوا أَوْ غَرِّبُواقَالَ أَبُو أَيُّوبَ فَقَدِمْنَا الشَّامَ فَوَجَدْنَا مَرَاحِيضَ قَدْ بُنِيَتْ مُسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةِ فَنَنْحَرِفُ عَنْهَا وَنَسْتَغْفِرُ اللَّهَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ جَزْءٍ الزُّبَيْدِيِّ وَمَعْقِلِ بْنِ أَبِي الْهَيْثَمِ وَيُقَالُ مَعْقِلُ بْنُ أَبِي مَعْقِلٍ وَأَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي أَيُّوبَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ وَأَبُو أَيُّوبَ اسْمُهُ خَالِدُ بْنُ زَيْدٍ وَالزُّهْرِيُّ اسْمُهُ مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمٍ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ شِهَابٍ الزُّهْرِيُّ وَكُنْيَتُهُ أَبُو بَكْرٍ قَالَ أَبُو الْوَلِيدِ الْمَكِّيُّ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ مُحَمَّدُ بْنُ إِدْرِيسَ الشَّافِعِيُّ إِنَّمَا مَعْنَى قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ وَلَا بِبَوْلٍ وَلَا تَسْتَدْبِرُوهَا إِنَّمَا هَذَا فِي الْفَيَافِي وَأَمَّا فِي الْكُنُفِ الْمَبْنِيَّةِ لَهُ رُخْصَةٌ فِي أَنْ يَسْتَقْبِلَهَا وَهَكَذَا قَالَ إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ و قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ رَحِمَهُ اللَّهُ إِنَّمَا الرُّخْصَةُ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي اسْتِدْبَارِ الْقِبْلَةِ بِغَائِطٍ أَوْ بَوْلٍ وَأَمَّا اسْتِقْبَالُ الْقِبْلَةِ فَلَا يَسْتَقْبِلُهَا كَأَنَّهُ لَمْ يَرَ فِي الصَّحْرَاءِ وَلَا فِي الْكُنُفِ أَنْ يَسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةَ

ya gaya mana [Sa'id bin Abdurrahman Al Makhzumi] ya ce, ya gaya mana [Sufyan bin Uyainah] daga [Az Zuhri] daga [Atho` bin Yazid Al Laitsi] daga [Abu Ayyub Al Anshari] ya ce, Manzon Allah sallallahu 'alaihi wa sallam ya ce: "Idan kun yi bayan gida to kada ku fuskanci Alkibla ko ku juya baya gare ta, ko kuna yin bayan gida ko yin bayan gida. ƙarami. Duk da haka, ku fuskanci gabas ko yamma." Abu Ayyub ya ce; "Lokacin da muka isa Siriya, mun ga bayan gida an gina su suna fuskantar alkibla, don haka muka juya daga gare su muka roƙi Allah gafara." Abu Isa ya ce; "A cikin wannan babi akwai kuma tarihi daga Abdullah bin Al Harith bin Jaz`i Az Zubaidi da Ma'qil bin Abu Al Haitsam - wanda aka fi sani da Ma'qil bin Abu Umamah -, Abu Hurairah da Suhail bin Hanif." Abu Isa ya ce; "A cikin wannan babi hadisin da Abu Ayyub ya ruwaito shi ne mafi kyau kuma mafi inganci. Sunan Abu Ayyub shine Khalid bin Zaid, yayin da sunan Az Zuhri shine Muhammad bin Muslim bin Ubaidullah bin Syihab Az Zuhri, laƙabinsa shine Abu Bakr." Abu Al Walid Al Makki ya ce; Abu Abdullah Muhammad bin Idris Asy Syafi'i ya ce; "Ma'anar kalmomin Annabi sallallahu 'alaihi wa sallam kawai "Kada ku fuskanci Alkibla ko ku juya baya gare ta lokacin yin bayan gida ko yin fitsari" shine a cikin buɗaɗɗen wuri. A halin yanzu, idan kuna cikin gini mai rufewa to akwai sauƙi wajen fuskantar alkibla." Wannan shine abin da Ishaq bin Ibrahim shi ma ya ce. A halin yanzu, Ahmad bin Hanbal Rahimahullah ya ce; "Sauƙi yayin yin bayan gida ko yin fitsari daga Annabi sallallahu 'alaihi wa sallam' shine kawai a juya masa baya, yayin da har yanzu ba a yarda a fuskanci shi ba." Kamar dai Imam Ahmad bai bambanta tsakanin kasancewa a cikin hamada ko a cikin gini mai rufe don fuskantar alkibla ba."

Hadisi

Imam Tirmidhi : 9

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ أَبَانَ بْنِ صَالِحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَنَهَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نَسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةَ بِبَوْلٍ فَرَأَيْتُهُ قَبْلَ أَنْ يُقْبَضَ بِعَامٍ يَسْتَقْبِلُهَاوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي قَتَادَةَ وَعَائِشَةَ وَعَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ

ya gaya mana [Muhammad bin Basyar] kuma [Muhammad bin Al Mutsanna] duk sun ce; ya gaya mana [Wahb bin Jarir] ya ce, ya gaya mana [mahaifina] daga [Muhammad bin Ishak] daga [Aban bin Salih] daga [Mujahid] daga [Jabir bin Abdullah] ya ce; Annabi sallallahu 'alaihi wa sallam ya hana fuskantar alkibla lokacin da yake son yin fitsari, amma na gan shi shekara guda kafin ya mutu yana fuskantar alkibla." A cikin wannan babi akwai kuma tarihi daga Abu Qatadah, Aisyah da Ammar bin Yasir." Abu Isa ya ce; "A cikin wannan babi, hadisin da Jabir ya ruwaito hasan gharib ne."

Hadisi

Imam Tirmidhi : 10

وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَبُولُ مُسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةِحَدَّثَنَا بِذَلِكَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ وَحَدِيثُ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ لَهِيعَةَ وَابْنُ لَهِيعَةَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ وَغَيْرُهُ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ

Kuma wannan hadisin [Ibn Lahi'ah] ya ruwaito, daga [Abu Zubair], daga [Jabir], daga [Abu Qatadah], cewa ya taɓa ganin Annabi sallallahu 'alaihi wa sallam yana fitsari yana fuskantar alkibla." [Qutaibah] ya gaya mana haka, ya ce; "Ibn Lahi'ah ya gaya mana." Ibn Lahi'ah, saboda Ibn Lahi'ah mutum ne mai rauni a cewar masana hadisi, Imam Yahya bin Sa'id Al Qaththan da sauransu sun yi masa bayani daga ɓangaren haddarsa."

Hadisi

Imam Tirmidhi : 11

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنْ عَمِّهِ وَاسِعِ بْنِ حَبَّانَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَرَقِيتُ يَوْمًا عَلَى بَيْتِ حَفْصَةَ فَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى حَاجَتِهِ مُسْتَقْبِلَ الشَّامِ مُسْتَدْبِرَ الْكَعْبَةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

ya gaya mana [Hannad] ya ce, ya gaya mana [Abdah bin Sulaiman] daga [Ubaidullah bin Umar] daga [Muhammad bin Yahya bin Habban] daga kawunsa - [Wasi' bin Habban] - daga [Ibn Umar] ya ce; "Wata rana na hau saman gidan Hafshah, sai na ga Annabi sallallahu alaihi wa sallam yana yin bayan gida yayin da yake fuskantar alkiblar Siriya da bayansa zuwa Ka'aba." Abu Isa ya ce; "Wannan hadisin hasan ne ingantacce."

Hadisi

Imam Tirmidhi : 12

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ الْمِقْدَامِ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَنْ حَدَّثَكُمْ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَبُولُ قَائِمًا فَلَا تُصَدِّقُوهُ مَا كَانَ يَبُولُ إِلَّا قَاعِدًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَبُرَيْدَةَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَسَنَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ وَحَدِيثُ عُمَرَ إِنَّمَا رُوِيَ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْكَرِيمِ بْنِ أَبِي الْمُخَارِقِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ قَالَ رَآنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا أَبُولُ قَائِمًا فَقَالَ يَا عُمَرُ لَا تَبُلْ قَائِمًا فَمَا بُلْتُ قَائِمًا بَعْدُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا رَفَعَ هَذَا الْحَدِيثَ عَبْدُ الْكَرِيمِ بْنُ أَبِي الْمُخَارِقِ وَهُوَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ أَيُّوبُ السَّخْتِيَانِيُّ وَتَكَلَّمَ فِيهِ وَرَوَى عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مَا بُلْتُ قَائِمًا مُنْذُ أَسْلَمْتُ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْكَرِيمِ وَحَدِيثُ بُرَيْدَةَ فِي هَذَا غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَمَعْنَى النَّهْيِ عَنْ الْبَوْلِ قَائِمًا عَلَى التَّأْدِيبِ لَا عَلَى التَّحْرِيمِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ إِنَّ مِنْ الْجَفَاءِ أَنْ تَبُولَ وَأَنْتَ قَائِمٌ

ya gaya mana [Ali Bin Hujr] ya ce, ya gaya mana [Sharik] daga [Al Miqdam bin Syuraih] daga [mahaifinsa] daga [Aisyah] ya ce; "Duk wanda ya gaya muku cewa Annabi sallallahu 'alaihi wa sallam ya yi fitsari a tsaye, kada ku yarda da shi, domin bai yi fitsari ba sai a zaune." Ya ce; "A cikin wannan babi akwai kuma hadisai daga abokan Umar, Buraidah da Abdurrahman bin Hasanah." Abu Isa ya ce; "Hadisan Aisyah shine mafi kyau kuma mafi inganci a cikin wannan babi, yayin da aka ruwaito hadisin Umar daga hadisin Abdul Karim bin Abul Mukhariq, daga Nafi', daga Ibn Umar, daga Umar, ya ce; "Annabi sallallahu alaihi wa sallam ya taɓa ganina ina yin fitsari a tsaye, sannan ya ce: "Ya Umar, kada ka yi fitsari a tsaye," don haka bayan haka ban sake yin fitsari a tsaye ba." Abu Isa ya ce; "Mutumin da ya fassara wannan hadisin shine Abdul Karim bin Abul Mukhariq, kuma mutum ne mai rauni a cewar masana hadisi. Abu Ayyub As Sikhtiyani shi ma ya raunana kuma ya tattauna shi." Ubaidullah ya ruwaito daga Nafi', daga Ibn Umar, ya ce; Umar Radliallahu 'anhu ya ce; "Ban taɓa yin fitsari a tsaye ba tun lokacin da na musulunta." Kuma wannan hadisin ya fi hadisin Abdul Karim inganci, yayin da hadisin Buraidah a cikin wannan babi ba shi da mahfudz (wanda aka kiyaye)." A halin yanzu, ma'anar haramcin yin fitsari a tsaye yana da alaƙa da ɗabi'a, ba haramcin da aka haramta ba. An ruwaito daga Abdullahi bin Mas'ud, ya ce; "A gaskiya ma, mummunan ɗabi'a ne idan ka yi fitsari a tsaye."

Hadisi

Imam Tirmidhi : 13

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَى سُبَاطَةَ قَوْمٍ فَبَالَ عَلَيْهَا قَائِمًا فَأَتَيْتُهُ بِوَضُوءٍ فَذَهَبْتُ لِأَتَأَخَّرَ عَنْهُ فَدَعَانِي حَتَّى كُنْتُ عِنْدَ عَقِبَيْهِ فَتَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت الْجَارُودَ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يُحَدِّثُ بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْ الْأَعْمَشِ ثُمَّ قَالَ وَكِيعٌ هَذَا أَصَحُّ حَدِيثٍ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْحِ و سَمِعْت أَبَا عَمَّارٍ الْحُسَيْنَ بْنَ حُرَيْثٍ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا فَذَكَرَ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَكَذَا رَوَى مَنْصُورٌ وَعُبَيْدَةُ الضَّبِّيُّ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَ مِثْلَ رِوَايَةِ الْأَعْمَشِ وَرَوَى حَمَّادُ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ وَعَاصِمُ بْنُ بَهْدَلَةَ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَدِيثُ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَ أَصَحُّ وَقَدْ رَخَّصَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي الْبَوْلِ قَائِمًا قَالَ أَبُو عِيسَى وَعَبِيدَةُ بْنُ عَمْرٍو السَّلْمَانِيُّ رَوَى عَنْهُ إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ وَعَبِيدَةُ مِنْ كِبَارِ التَّابِعِينَ يُرْوَى عَنْ عَبِيدَةَ أَنَّهُ قَالَ أَسْلَمْتُ قَبْلَ وَفَاةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِسَنَتَيْنِ وَعُبَيْدَةُ الضَّبِّيُّ صَاحِبُ إِبْرَاهِيمَ هُوَ عُبَيْدَةُ بْنُ مُعَتِّبٍ الضَّبِّيُّ وَيُكْنَى أَبَا عَبْدِ الْكَرِيمِ

ya gaya mana [Hannad] ya ce, ya gaya mana [Waki'] daga [Al A'masy] daga [Abu Wa'il] daga [Hudzaifah] ya ce; "Annabi sallallahu alaihi wa sallam ya taɓa zuwa wurin zubar da shara na mutane, sannan ya yi fitsari a tsaye. Na tafi don in gudu daga gare shi, amma a zahiri ya kira ni har sai da na kusa da shi, sannan ya yi alwala ya goge khuf ɗinsa." Abu Isa ya ce; "Na ji [Al Jarud] yana cewa; "Na ji [Waki'] yana ba da wannan hadisi daga [Al A'masy], bayan haka Waki' ya ce; "Wannan shi ne mafi ingancin hadisin da aka ruwaito daga Annabi Sallallahu Alaihi wa Sallam game da shafa khufi. Kuma na ji Abu Ammar Al Husain bin Huraib yana cewa: "Na ji Waki'i, sai ya ambace shi haka." bn Abu Sulaiman] da [Ashim bn Bilah] kuma sun ruwaito daga [Abu Wa`il], daga [Al Mughirah bn Syu'bah], daga Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama." A halin yanzu, hadisin Abu Wa’il daga Hudzaifah shine mafi ingancin hadisi. Wasu daga cikin malamai sun taimaka wajen yin fitsari yayin da suke tsaye." Abu Isa ya ce; "Ibrahin An Nakha'i ya ba da labari daga Abidah bin 'Amru As Salmani, kuma 'Abidah yana ɗaya daga cikin manyan malaman Tabi'in." An ruwaito cewa Abidah ta taɓa cewa; "Na rungumi Musulunci shekaru biyu kafin rasuwar Annabi Sallallahu 'alaihi wa sallam." Yayin da Ubaidah Adl Dlabbi abokin Ibrahim ne, wato Ubaidah bin Mu'attib Adl Dlabbi, wanda ake yi wa lakabi da Abu Abdul Karim."

Hadisi

Imam Tirmidhi : 14

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ حَرْبٍ الْمُلَائِيُّ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ الْحَاجَةَ لَمْ يَرْفَعْ ثَوْبَهُ حَتَّى يَدْنُوَ مِنْ الْأَرْضِقَالَ أَبُو عِيسَى هَكَذَا رَوَى مُحَمَّدُ بْنُ رَبِيعَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَنَسٍ هَذَا الْحَدِيثَ وَرَوَى وَكِيعٌ وَأَبُو يَحْيَى الْحِمَّانِيُّ عَنْ الْأَعْمَشِ قَالَ قَالَ ابْنُ عُمَرَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ الْحَاجَةَ لَمْ يَرْفَعْ ثَوْبَهُ حَتَّى يَدْنُوَ مِنْ الْأَرْضِ وَكِلَا الْحَدِيثَيْنِ مُرْسَلٌ وَيُقَالُ لَمْ يَسْمَعْ الْأَعْمَشُ مِنْ أَنَسٍ وَلَا مِنْ أَحَدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ نَظَرَ إِلَى أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ رَأَيْتُهُ يُصَلِّي فَذَكَرَ عَنْهُ حِكَايَةً فِي الصَّلَاةِ وَالْأَعْمَشُ اسْمُهُ سُلَيْمَانُ بْنُ مِهْرَانَ أَبُو مُحَمَّدٍ الْكَاهِلِيُّ وَهُوَ مَوْلًى لَهُمْ قَالَ الْأَعْمَشُ كَانَ أَبِي حَمِيلًا فَوَرَّثَهُ مَسْرُوقٌ

ya gaya mana [Qutaibah bin Sa'id] ya ce, ya gaya mana [Abdussalam bin Harb Al Mula'i] daga [Al A'masy] daga [Anas] ya ce: "Lokacin da Annabi sallallahu alaihi wa sallam ya so ya sassauta kansa, bai ɗaga masa rigarsa ba har sai da ta kusa taɓa ƙasa." Abu Isa ya ce; "Haka [Muhammad bin Rabi'ah] ya ruwaito wannan hadisi daga [Al A'masy], daga [Anas]." Yayin da [Waki'] da [Abu Yahya Al Himmani] suka ruwaito daga [Al A'masy], ya ce; "[Ibn Umar] ya ce; "Lokacin da Annabi sallallahu alaihi wa sallam ya so yin bayan gida bai ɗaga masa rigarsa ba har sai da ta kusa taɓa ƙasa." Kuma waɗannan hadisai guda biyu mursal ne. An kuma ce Al A'masy bai ji daga Anas ba, ko kuma daga ɗaya daga cikin sahabban Annabi sallallahu alaihi wa sallam. Ya ga Anas bin Malik, sannan ya ce; "Na ga Anas yana addu'a," sannan ya ambaci addu'ar daga gare shi." A halin yanzu, sunan Al A'masy shine Sulaiman bin Mihran Abu Muhammad Al Kahili, kuma tsohon bawa ne daga ƙabilar Kahili. Al A'masy ya ce; "Mahaifina yana da ɗa wanda har yanzu yana cikin mahaifa sannan Masruq ya gada shi."

Hadisi

Imam Tirmidhi : 15

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يَمَسَّ الرَّجُلُ ذَكَرَهُ بِيَمِينِهِوَفِي هَذَا الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَسَلْمَانَ وَأبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو قَتَادَةَ الْأَنْصَارِيُّ اسْمُهُ الْحَارِثُ بْنُ رِبْعِيٍّ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ كَرِهُوا الِاسْتِنْجَاءَ بِالْيَمِينِ

ya gaya mana [Muhammad bin Abu Umar Al Makki] ya ce, ya gaya mana [Sufyan bin Uyainah] daga [Ma'mar] daga [Yahya bin Abu Katsir] daga [Abdullah bin Abu Qatadah] daga [mahaifinsa] ya ce; "Annabi sallallahu 'alaihi wa sallam ya hana mutum ya taɓa al'aurarsa da hannun dama." A cikin wannan babi akwai kuma tarihi daga Aisyah, Salman, Abu Hurairah da Suhail bin Hanif. Abu Isa ya ce; "Wannan hadisin hasan ne ingantacce." A halin yanzu, sunan Abu Qatadah Al Ansari shine Al Harith Ar Rib'i. "A cewar masana kimiyya, amfani da wannan hadisin shine cewa ya halatta a yi istinja` (cebok) da hannun dama."

Hadisi

Imam Tirmidhi : 16

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ قَالَ قِيلَ لِسَلْمَانَقَدْ عَلَّمَكُمْ نَبِيُّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلَّ شَيْءٍ حَتَّى الْخِرَاءَةَ فَقَالَ سَلْمَانُ أَجَلْ نَهَانَا أَنْ نَسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ أَوْ بَوْلٍ وَأَنْ نَسْتَنْجِيَ بِالْيَمِينِ أَوْ أَنْ يَسْتَنْجِيَ أَحَدُنَا بِأَقَلَّ مِنْ ثَلَاثَةِ أَحْجَارٍ أَوْ أَنْ نَسْتَنْجِيَ بِرَجِيعٍ أَوْ بِعَظْمٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَخُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ وَجَابِرٍ وَخَلَّادِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ سَلْمَانَ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ رَأَوْا أَنَّ الِاسْتِنْجَاءَ بِالْحِجَارَةِ يُجْزِئُ وَإِنْ لَمْ يَسْتَنْجِ بِالْمَاءِ إِذَا أَنْقَى أَثَرَ الْغَائِطِ وَالْبَوْلِ وَبِهِ يَقُولُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ

ya gaya mana [Hannad] ya ce, ya gaya mana [Abu Mu'awiyah] daga [Al A'masy] daga [Ibrahim] daga [Abdurrahman bin Yazid] ya ce: "Shin Annabinku sallallahu 'alaihi wa sallam ya koya muku komai har zuwa yadda ake yin bayan gida?" [Salman] ya amsa, "Haka ne, ya hana mu fuskantar Alkibla lokacin yin bayan gida ko fitsari, yin istinja' da hannun dama, da yin istinja' da ƙasa da duwatsu uku, da yin istinja' ta amfani da najasar dabbobi ko ƙasusuwa." Abu Isa ya ce; "A cikin wannan babi akwai kuma tarihi daga Aisyah, Khuzaimah bin Thabit, Jabir, Khallad Ibnu As Sa'ib, daga mahaifinsa." Abu Isa ya ce; "A cikin wannan babi, hadisin Salman sahihi ne, wannan shine ra'ayin mafi yawan malamai daga cikin sahabban Annabi sallallahu alaihi wa sallam da waɗanda suka bi shi. Suna da ra'ayin cewa yin ibada da dutse ya isa ko da ba a yi ta da ruwa ba, wato lokacin da dutsen zai iya tsaftace dattin da ke akwai. Wannan ra'ayi kuma Ats Tsauri, Ibnul Mubarak, Asy Syafi'i, Ahmad da Ishaq sun yarda da shi."

Hadisi

Imam Tirmidhi : 17

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَقُتَيْبَةُ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَخَرَجَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِحَاجَتِهِ فَقَالَ الْتَمِسْ لِي ثَلَاثَةَ أَحْجَارٍ قَالَ فَأَتَيْتُهُ بِحَجَرَيْنِ وَرَوْثَةٍ فَأَخَذَ الْحَجَرَيْنِ وَأَلْقَى الرَّوْثَةَ وَقَالَ إِنَّهَا رِكْسٌقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَكَذَا رَوَى قَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ نَحْوَ حَدِيثِ إِسْرَائِيلَ وَرَوَى مَعْمَرٌ وَعَمَّارُ بْنُ رُزَيْقٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَرَوَى زُهَيْرٌ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَسْوَدِ عَنْ أَبِيهِ الْأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَرَوَى زَكَرِيَّا بْنُ أَبِي زَائِدَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَهَذَا حَدِيثٌ فِيهِ اضْطِرَابٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا عُبَيْدَةَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ هَلْ تَذْكُرُ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ شَيْئًا قَالَ لَا قَالَ أَبُو عِيسَى سَأَلْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَيُّ الرِّوَايَاتِ فِي هَذَا الْحَدِيثِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ أَصَحُّ فَلَمْ يَقْضِ فِيهِ بِشَيْءٍ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا فَلَمْ يَقْضِ فِيهِ بِشَيْءٍ وَكَأَنَّهُ رَأَى حَدِيثَ زُهَيْرٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَسْوَدِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ أَشْبَهَ وَوَضَعَهُ فِي كِتَابِ الْجَامِعِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَأَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا عِنْدِي حَدِيثُ إِسْرَائِيلَ وَقَيْسٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ لِأَنَّ إِسْرَائِيلَ أَثْبَتُ وَأَحْفَظُ لِحَدِيثِ أَبِي إِسْحَقَ مِنْ هَؤُلَاءِ وَتَابَعَهُ عَلَى ذَلِكَ قَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت أَبَا مُوسَى مُحَمَّدَ بْنَ الْمُثَنَّى يَقُولُ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ مَهْدِيٍّ يَقُولُ مَا فَاتَنِي الَّذِي فَاتَنِي مِنْ حَدِيثِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ إِلَّا لِمَا اتَّكَلْتُ بِهِ عَلَى إِسْرَائِيلَ لِأَنَّهُ كَانَ يَأْتِي بِهِ أَتَمَّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَزُهَيْرٌ فِي أَبِي إِسْحَقَ لَيْسَ بِذَاكَ لِأَنَّ سَمَاعَهُ مِنْهُ بِآخِرَةٍ قَالَ و سَمِعْت أَحْمَدَ بْنَ الْحَسَنِ التِّرْمِذِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يَقُولُ إِذَا سَمِعْتَ الْحَدِيثَ عَنْ زَائِدَةَ وَزُهَيْرٍ فَلَا تُبَالِي أَنْ لَا تَسْمَعَهُ مِنْ غَيْرِهِمَا إِلَّا حَدِيثَ أَبِي إِسْحَقَ وَأَبُو إِسْحَقَ اسْمُهُ عَمْرُو بْنُ عَبْدِ اللَّهِ السَّبِيعِيُّ الْهَمْدَانِيُّ وَأَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ أَبِيهِ وَلَا يُعْرَفُ اسْمُهُ

ya gaya mana [Hannad] kuma [Qutaibah] duka sun ce; ya gaya mana [Waki'] daga [Isra'ila] daga [Abu Ishaq] daga [Abu Ubaidah] daga [Abdullah] ya ce, Annabi sallallahu alaihi wa sallam ya fita don ya yi laushi, sannan ya ce: "Ku nemo min duwatsu uku," in ji Abu Ubaid; "Sai na kawo masa duwatsu biyu da busasshen najasa ɗaya, kawai ya ɗauki duwatsu biyu ya jefa najasa sannan ya ce: "Hakika najasa dabba ba ta da tsarki." Abu Isa ya ce; "Haka [Qais bin Ar Rabi'] ya ruwaito wannan hadisi daga [Abu Ishaq], daga [Abu Ubaidah], daga [Abdullah] kamar yadda yake a cikin hadisin da Isra'ila ta ruwaito. [Ma'mar] da [Ammar bin Ruzaiq] suma sun ruwaito daga [Abu Ishaq], daga [Alqamah], daga [Abdullah]. [Zuhair] ya ruwaito daga [Abu Ishaq], daga [Abdurrahman Ibnul Aswad], daga mahaifinsa - [Al Aswad bin Yazid] -, daga [Abdullah]. Duk da haka, wannan hadisin yana da ruɗani a cikinsa. Ya gaya mana Muhammad bin Basysyar Al Abdi ya ce, ya gaya mana Muhammad bin Ja'far ya ce, ya gaya mana Syu'bah daga 'Amru bin Murrah ya ce; "Shin kuna tuna wani abu daga Abdullah?" ya amsa, "A'a." Abu Isa ya ce; "Na tambayi Abdullah bin Abdurrahman; wace ruwaya ce ta fi inganci a cikin wannan hadisin Abu Ishaq?" amma bai amsa komai ba. Kuma na tambayi Muhammad, amma shi ma bai ba da amsa ba." Kamar dai ya ga cewa hadisin Zuhair daga Abu Ishaq, daga Abdurrahman Ibnul Aswad, daga mahaifinsa, daga Abdullah yana da kamanceceniya, don haka ya sanya shi a cikin littafin Al Jami'." Abu Isa ya ce; "A cikin wannan babi, ina tsammanin mafi inganci shine hadisin Isra'ila da Qais daga Abu Ishaq, daga Abu Ubaidah, daga Abdullah. Domin Isra'ila wani ne wanda ya fi ƙarfi kuma ya haddace hadisin Abu Ishaq fiye da sauran. Wannan Qais bin Ar Rabi' ne ya ƙarfafa shi." Abu Isa ya ce; "Na ji Abu Musa Muhammad Ibnul Mutsanna yana cewa; Na ji Abdurrahman bin Mahdi yana cewa; "Ba a ɓace daga gare ni ba domin an ɓace daga gare ni daga hadisin Sufyan Ats Tsauri, daga Abu Ishaq sai dai wani abu da nake riƙe da shi ga Isra'ila, domin ya ba da labarinsa da wani abu mafi kyau." Abu Isa ya ce; "Rawar Zuhair daga Abu Ishaq ba haka take ba, domin ya ji ta a ƙarshe." Ya ce; "Na ji Ahmad Ibnul Hasan At Turmudzi yana cewa; "Na ji Ahmad bin Hanbal yana cewa: "Idan ka ji hadisin daga Za'idah da Zuhair to ka tabbata, ko da ba ka ji shi daga wani ba, sai dai hadisin daga Abu Ishaq, yayin da sunan Abu Ishaq shine 'Amru bin Abdullah As Sabi'i Al Hamdani, kuma Abu Ubaidah bin Abdullah bin Mas'ud bai ji shi daga mahaifinsa ba, kuma ba a san sunansa ba."

Hadisi

Imam Tirmidhi : 18

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَسْتَنْجُوا بِالرَّوْثِ وَلَا بِالْعِظَامِ فَإِنَّهُ زَادُ إِخْوَانِكُمْ مِنْ الْجِنِّوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَسَلْمَانَ وَجَابِرٍ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَغَيْرُهُ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُ كَانَ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةَ الْجِنِّ الْحَدِيثَ بِطُولِهِ فَقَالَ الشَّعْبِيُّ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَسْتَنْجُوا بِالرَّوْثِ وَلَا بِالْعِظَامِ فَإِنَّهُ زَادُ إِخْوَانِكُمْ مِنْ الْجِنِّ وَكَأَنَّ رِوَايَةَ إِسْمَعِيلَ أَصَحُّ مِنْ رِوَايَةِ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا

ya gaya mana [Hannad] ya ce, ya gaya mana [Hafsh bin Ghiyats] daga [Dawud bin Abu Hind] daga [Ash Sya'bi] daga [Alqamah] daga [Abdullah bin Mas'ud] ya ce, Manzon Allah sallallahu 'alaihi wa sallam ya ce: "Kada ku yi wauta da najasa da ƙashi, domin lallai abinci ne ga 'yan'uwanku daga aljanu." A cikin wannan babi akwai kuma hadisai daga Abu Hurairah, Salman, Jabir da Ibn Umar." Abu Isa ya ce; "[Isma'il bin Ibrahim] kuma ban da haka ya ruwaito wannan hadisi daga [Dawud bin Abu Hind], daga [Ash Sya'bi], daga [Alqamah], daga [Abdullah], cewa yana tare da Annabi sallallahu 'alaihi wa sallam a daren Lailatul qadar... hadisin yana da tsawo. Ash Sya'bi ya ce, Annabi sallallahu alaihi wa sallam ya ce: "Kada ku ci da ƙasa da ƙashi domin a zahiri abinci ne ga 'yan'uwanku daga aljanu." Kamar dai hadisin da Isma'il ya ruwaito ya fi inganci fiye da wanda Hafsh bin Ghiyats ya ruwaito. Malamai suna yin wannan hadisin. Kuma a cikin hadisin akwai wani hadisi wanda Jabir da Ibn Umar Radliallahu 'anhuma suka ruwaito."

Hadisi

Imam Tirmidhi : 19

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ الْبَصْرِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ مُعَاذَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمُرْنَ أَزْوَاجَكُنَّ أَنْ يَسْتَطِيبُوا بِالْمَاءِ فَإِنِّي أَسْتَحْيِيهِمْ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَفْعَلُهُوَفِي الْبَاب عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْبَجَلِيِّ وَأَنَسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَعَلَيْهِ الْعَمَلُ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ يَخْتَارُونَ الِاسْتِنْجَاءَ بِالْمَاءِ وَإِنْ كَانَ الِاسْتِنْجَاءُ بِالْحِجَارَةِ يُجْزِئُ عِنْدَهُمْ فَإِنَّهُمْ اسْتَحَبُّوا الِاسْتِنْجَاءَ بِالْمَاءِ وَرَأَوْهُ أَفْضَلَ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ

ya gaya mana [Qutaibah] kuma [Muhammad bin Abdul Malik bin Abu Asy Syawariib Al Bashri] duk sun ce; ya gaya mana [Abu Awanah] daga [Qotadah] daga [Mu'adzah] daga [Aisyah] ya ce; "Ku umurci mazanku su tsarkake kansu da ruwa, ina jin kunyar su, hakika Manzon Allah sallallahu alaihi wa sallam ya yi shi." A cikin wannan babi akwai kuma hadisai daga abokan Jarir bin Abdullah Al Bajali, Anas da Abu Hurairah. Abu Isa ya ce; "Wannan hadisin hasan ne ingantacce, kuma Ahlul Ilmi suna aiki da wannan hadisin, sun zaɓi tsarkakewa da ruwa duk da cewa suna ganin ya dace a tsarkake da duwatsu, kuma sun fi son tsarkakewa da ruwa domin suna ganin hakan ya fi muhimmanci. Wannan ra'ayi ne Sufyan Ats Tsauri, Ibnul Mubarak, Syafi'i, Ahmad da Ishaq suka ɗauka."

Hadisi

Imam Tirmidhi : 20

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَكُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَأَتَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجَتَهُ فَأَبْعَدَ فِي الْمَذْهَبِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي قُرَادٍ وَأَبِي قَتَادَةَ وَجَابِرٍ وَيَحْيَى بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ أَبِيهِ وَأَبِي مُوسَى وَابْنِ عَبَّاسٍ وَبِلَالِ بْنِ الْحَارِثِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَيُرْوَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَرْتَادُ لِبَوْلِهِ مَكَانًا كَمَا يَرْتَادُ مَنْزِلًا وَأَبُو سَلَمَةَ اسْمُهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ الزُّهْرِيُّ

ya gaya mana [Muhammad bin Basyar] ya ce, ya gaya mana [Abdul Wahab Ats Tsaqafi] daga [Muhammad bin 'Amru] daga [Abu Salamah] daga [Al Mughirah bin Syu'bah] ya ce; "Na kasance tare da Annabi Sallallahu 'alaihi wa sallam a kan tafiya, sai Annabi Sallallahu 'alaihi wa sallam ya kwantar da hankalinsa ya tafi wani wuri." Abu Isa ya ce; "A cikin wannan babi akwai kuma hadisai daga abokai Abdurrahman bin Abu Qurad, Abu Qatadah, Jabir, Yahya bin Ubaid daga mahaifinsa, Abu Musa, Ibnu Abbas da abokinsa Bilal bin Harith." Abu Isa ya ce; "Wannan hadisin hasan ne ingantacce, kuma an ruwaito shi daga Annabi Sallallahu 'alaihi wa sallam, cewa ya rufe wurin da yake yin fitsari lokacin da yake yin fitsari kamar yadda gida zai rufe. Kuma sunan Abu Salamah shine Abdullah bin Abdurrahman bin 'Auf Az Zuhri."