Penjual dan pembeli berhak memilih meneruskan atau membatalkan akad selama keduanya belum berpisah (khiyar majlis)
Imam Tirmidzi : 1167
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ صَالِحٍ أَبِي الْخَلِيلِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْبَيِّعَانِ بِالْخِيَارِ مَا لَمْ يَتَفَرَّقَا فَإِنْ صَدَقَا وَبَيَّنَا بُورِكَ لَهُمَا فِي بَيْعِهِمَا وَإِنْ كَتَمَا وَكَذَبَا مُحِقَتْ بَرَكَةُ بَيْعِهِمَاهَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ وَهَكَذَا رُوِيَ عَنْ أَبِي بَرْزَةَ الْأَسْلَمِيِّ أَنَّ رَجُلَيْنِ اخْتَصَمَا إِلَيْهِ فِي فَرَسٍ بَعْدَ مَا تَبَايَعَا وَكَانُوا فِي سَفِينَةٍ فَقَالَ لَا أَرَاكُمَا افْتَرَقْتُمَا وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْبَيِّعَانِ بِالْخِيَارِ مَا لَمْ يَتَفَرَّقَا وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ وَغَيْرِهِمْ إِلَى أَنَّ الْفُرْقَةَ بِالْكَلَامِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَهَكَذَا رُوِيَ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَرُوِي عَنْ ابْنِ الْمُبَارَكِ أَنَّهُ قَالَ كَيْفَ أَرُدُّ هَذَا وَالْحَدِيثُ فِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَحِيحٌ وَقَوَّى هَذَا الْمَذْهَبَ وَمَعْنَى قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا بَيْعَ الْخِيَارِ مَعْنَاهُ أَنْ يُخَيِّرَ الْبَائِعُ الْمُشْتَرِيَ بَعْدَ إِيجَابِ الْبَيْعِ فَإِذَا خَيَّرَهُ فَاخْتَارَ الْبَيْعَ فَلَيْسَ لَهُ خِيَارٌ بَعْدَ ذَلِكَ فِي فَسْخِ الْبَيْعِ وَإِنْ لَمْ يَتَفَرَّقَا هَكَذَا فَسَّرَهُ الشَّافِعِيُّ وَغَيْرُهُ وَمِمَّا يُقَوِّي قَوْلَ مَنْ يَقُولُ الْفُرْقَةُ بِالْأَبْدَانِ لَا بِالْكَلَامِ حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Atugambye [Muhammad bin Basysyar] atubuulidde [Yahya bin Sa’id] okuva ku [Syu’bah] okuva ku [Qatadah] okuva ku [Salih bin Al Khalil] okuva ku [Abdullah bin Al Harith] okuva ku [Hakim bin Hizam] yagamba nti; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba: ‘Omutunzi n’omuguzi balina eddembe oku khiyar kasita baba nga tebaawukanye, bombi bwe baba nga beesimbu era nga bannyonnyola, olwo bajja kufuna emikisa mu kugula n’okutunda kwabwe, naye singa bombi beekweka n’okulimba, olwo emikisa gy’okugula n’okutunda kwabwe gijja kusangulwa’. Hadiisi eno ntuufu, era kino kye kibadde kyogerwa okuva ku Abu Barzah Al Aslami, nti waliwo abasajja babiri abaamuloopa ku mbalaasi zebabadde bagula n’okutunda, mu kiseera ekyo baali ku mmeeri. Bwatyo n'addamu nti; Ssabalaba nga mwawukana newankubadde nga Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba nti: ‘Omutunzi n’omuguzi balina eddembe okulonda kasita baba nga tebaawukanye’. Era abamanyi abamu ab’abantu b’e Kufa n’abalala bagamba nti okwawukana kuli mu bigambo, eno y’endowooza ya Sufyan Ats Thauri. Bino bye bibadde byogerwa okuva ewa Malik bin Anas era ne byogerwa ku Ibn al Mubarak nti yagamba nti: Nnyinza ntya okugaana kino so nga hadith okuva ewa Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam ntuufu era ewagira endowooza eno. Amakulu g’ebigambo bya Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam: ‘Okujjako okugula n’okutunda mu ngeri ya khiyar - okulonda -’. Ekitegeeza nti omutunzi alina okuwa omuguzi okulonda oluvannyuma lw’okukola enkolagana y’okutunda n’okugula, singa omutunzi aba ayise omuguzi okulonda era n’alonda - okugula n’akkiriza okugula - olwo oluvannyuma lw’ekyo tewabaawo khiyar gy’ali mu kusazaamu nkolagana y’okutunda n’okugula wadde nga bombi tebaawukanye. Eno y’engeri Ash Syafi’i n’abalala gye baavvuunula. Era mu abo abawagira endowooza egamba nti: Okwawukana kuli mu mubiri so si bigambo ye hadith ya Abdullah bin Amru okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam.
Hadith Corroboration :
Imam Ahmad : 370, 4254, 4338, 4911, 5161, 5734, 7752, 14775, 14783, 14785, 14786, 14788, 15024, 18974, 19283, 19322, 19328, 19370, 19378, 19379, 19392
Imam Bukhari : 1937, 1940, 1965, 1966, 1967, 1968, 1969, 1970, 1972
Imam Muslim : 2821, 2822, 2823, 2825
Imam Abu Dawud : 2996, 2997, 2998, 3000
Imam Tirmidzi : 1166, 1167, 1168
Imam Nasa'i : 4381, 4388, 4389, 4390, 4391, 4392, 4393, 4396, 4397, 4404, 4405, 4406, 4407
Imam Ibnu Majah : 2172, 2173, 2174
Imam Malik : 1177
Imam Darimi : 2435