Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith

Hadith

Imam Tirmidzi : 1

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ ح و حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تُقْبَلُ صَلَاةٌ بِغَيْرِ طُهُورٍ وَلَا صَدَقَةٌ مِنْ غُلُولٍقَالَ هَنَّادٌ فِي حَدِيثِهِ إِلَّا بِطُهُورٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا الْحَدِيثُ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي الْمَلِيحِ عَنْ أَبِيهِ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَنَسٍ وَأَبُو الْمَلِيحِ بْنُ أُسَامَةَ اسْمُهُ عَامِرٌ وَيُقَالُ زَيْدُ بْنُ أُسَامَةَ بْنِ عُمَيْرٍ الْهُذَلِيُّ

atubuulidde [Qutaibah bin Sa’id] yagamba, atubuulidde [Abu Awanah] okuva ku [Simak bin Harb], era atubuulidde [Hannad] yagamba, atubuulidde [Waki’] okuva mu [Israil] okuva ku [Simak] okuva ku [Mush’ab bin Sa’d] okuva ku [Ibn Umar] okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wa Sallam, yagamba: ‘Esswala ezikoleddwa awatali okulongoosa tekujja kukkirizibwa, era sadaka ezisibuka mu bintu ebibbiddwa tezijja kukkirizibwa’. Hannad ayogera mu hadith ye nti, ‘etali nnongoofu’. Abu Isa yagambye nti; 'Hadiisi eno y'esinga obutuufu era esinga obulungi mu ssuula eno'. Mu ssuula eno mulimu ne hadiths okuva ewa Abu Al Malih okuva ewa kitaawe ne Abu Hurairah ne Anas. Era Abu Al Malih bin Usamah erinnya lye ye Amir, era ayitibwa Zaid bin Usamah bin Umair Al Hudzali’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 2

حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى الْقَزَّازُ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأَ الْعَبْدُ الْمُسْلِمُ أَوْ الْمُؤْمِنُ فَغَسَلَ وَجْهَهُ خَرَجَتْ مِنْ وَجْهِهِ كُلُّ خَطِيئَةٍ نَظَرَ إِلَيْهَا بِعَيْنَيْهِ مَعَ الْمَاءِ أَوْ مَعَ آخِرِ قَطْرِ الْمَاءِ أَوْ نَحْوَ هَذَا وَإِذَا غَسَلَ يَدَيْهِ خَرَجَتْ مِنْ يَدَيْهِ كُلُّ خَطِيئَةٍ بَطَشَتْهَا يَدَاهُ مَعَ الْمَاءِ أَوْ مَعَ آخِرِ قَطْرِ الْمَاءِ حَتَّى يَخْرُجَ نَقِيًّا مِنْ الذُّنُوبِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ حَدِيثُ مَالِكٍ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبُو صَالِحٍ وَالِدُ سُهَيْلٍ هُوَ أَبُو صَالِحٍ السَّمَّانُ وَاسْمُهُ ذَكْوَانُ وَأَبُو هُرَيْرَةَ اخْتُلِفَ فِي اسْمِهِ فَقَالُوا عَبْدُ شَمْسٍ وَقَالُوا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو وَهَكَذَا قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ وَهُوَ الْأَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ وَثَوْبَانَ وَالصُّنَابِحِيِّ وَعَمْرِو بْنِ عَبَسَةَ وَسَلْمَانَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَالصُّنَابِحِيُّ الَّذِي رَوَى عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ لَيْسَ لَهُ سَمَاعٌ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْمُهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عُسَيْلَةَ وَيُكْنَى أَبَا عَبْدِ اللَّهِ رَحَلَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُبِضَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الطَّرِيقِ وَقَدْ رَوَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَادِيثَ وَالصُّنَابِحُ بْنُ الْأَعْسَرِ الْأَحْمَسِيُّ صَاحِبُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَالُ لَهُ الصُّنَابِحِيُّ أَيْضًا وَإِنَّمَا حَدِيثُهُ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنِّي مُكَاثِرٌ بِكُمْ الْأُمَمَ فَلَا تَقْتَتِلُنَّ بَعْدِي

Atubuulidde [Ishaq bin Musa Al Ansari] yagamba, atubuulidde [Ma’n bin Isa Al Qazzaz] yagamba, atubuulidde [Malik bin Anas]. Okuva mu kkubo eddala; era atunyumizza [Qutaibah] okuva ku [Malik] okuva ku [Suhail bin Abu Salih] okuva ku [kitaawe] okuva ku [Abu Hurairah] yagamba nti, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Sallam yagamba: ‘Singa Omusiraamu, oba omukkiriza akola wudhu, olwo n’anaaba mu maaso ge, olwo ebibi ebibeera ku maaso ge olw’okulaba eriiso bijja kuvaayo n’amazzi, oba n’ ettondo ly’amazzi erisembayo, oba ekintu ekiringa ekyo. Bw’anaaba mu ngalo, ebibi ebiva mu ngalo ze bijja kuvaayo n’amazzi, oba n’ettondo ly’amazzi erisembayo okutuusa lw’alivaayo nga talina kibi kitono’. Abu Isa yagambye nti; ‘Eno hadiisi ya hasan sahih, kwe kugamba hadiisi Malik gye yanyumibwa okuva ku Suhail okuva ku kitaawe okuva ku Abu Hurairah ne Abu Salih, kitaawe wa Suhail, kwe kugamba Abu Salih As Samman, era erinnya lye yali Dzakwan. Abu Hurairah yennyini akyakaayana ku linnya lye; abamu bagamba Abdu Syamsi, abamu bagamba Abdullah bin ‘Amru era bwe batyo, Muhammad bin Isma’il yagamba; 'Ekyo kye kisinga obutuufu'. Abu Isa yagambye nti; mu ssuula eno era mulimu okunyumizibwa okuva ewa Uthman bin ‘Affan, Thauban, Ash Shunabihi, Umar bin Abasah, Salman, Abdullah bin ‘Amru, ne Ash Shunabihi abaanyumya okuva ku Abu Bakr Ash Shiddiq, naye teyakiwulira butereevu okuva eri Omubaka wa Allah Shallahu ‘alaihi wa Sallam. Erinnya lye yali Abdurrahman bin Usailah, so nga erinnya lye ery’ekika yali Abu Abdullah, yatambula okusisinkana Nabbi sallallaahu ‘alaihi wa Sallam, so nga Nabbi sallaahu ‘alaihi wa Sallam yennyini yali afudde ng’akyali mu lugendo. Anyumya hadith eziwerako okuva ewa Nabbi Shallahu ‘alaihi wa Sallam. Ash Shunabi Ibnul A’sar Al Ahmasi yali mukwano gwa Nabbi Shallahu ‘alaihi wa Sallam, era yali ayitibwa Ash Shunabihi. Hadiisi gye yanyumya eri nti; n’agamba nti; Nawulira Nabbi sallallaahu ‘alaihi wa Sallam nga agamba nti: ‘Mazima, nja kuzaaza Ummah, kale temuttagana oluvannyuma lwange’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَنَفِيَّةِ عَنْ عَلِيٍّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مِفْتَاحُ الصَّلَاةِ الطُّهُورُ وَتَحْرِيمُهَا التَّكْبِيرُ وَتَحْلِيلُهَا التَّسْلِيمُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا الْحَدِيثُ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ هُوَ صَدُوقٌ وَقَدْ تَكَلَّمَ فِيهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يَقُولُ كَانَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَالْحُمَيْدِيُّ يَحْتَجُّونَ بِحَدِيثِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ قَالَ مُحَمَّدٌ وَهُوَ مُقَارِبُ الْحَدِيثِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَأَبِي سَعِيدٍ

Kitugambye [Qutaibah] ne [Hannad] ne [Mahmud bin Ghailan] baagamba nti; atubuulidde [Waki’] okuva ku [Sufyan]. -mu ngeri endala kyogerwako- Atubuulidde [Muhammad bin Basyar] yagamba, atubuulidde [Abdurrahman bin Mahdi] yagamba, atubuulidde [Sufyan] okuva ku [Abdullah bin Muhammad bin Aqil] okuva ku [Muhammad Ibnul Hanafiah] okuva ku [Ali] okuva ku Nabbi sallaahu ‘alaihi wa Sallam, yagamba nti: ‘Ekisumuluzo ky’okusaala kwe kulongoosebwa, the ekigaaniddwa ye takbir ate halal ye kulamusa'. Abu Isa yagambye nti; ‘Hadiisi eno y’esinga obutuufu era esinga obulungi mu ssuula eno. Abdullah bin Muhammad bin Aqil musajja mwesimbu, naye waliwo bannassaayansi abamu aboogera ku kumukwata mu mutwe. Abu Isa yagambye nti; ‘Nze mpulidde Muhammad bin Isma’il ng’agamba nti; ‘Ahmad bin Hanbal, Ishaq bin Ibrahim ne Al Humaidi, bateebereza ne hadith ya Abdullah bin Muhammad bin Aqil. Muhammad yagambye nti; 'Ekiseera kisemberedde'. Abu Isa yagambye nti; 'Mu ssuula eno era mulimu ebyafaayo okuva ewa Jabir ne Abu Sa'id'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 4

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ مُحَمَّدُ بْنُ زَنْجَوَيْهِ الْبَغْدَادِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ قَرْمٍ عَنْ أَبِي يَحْيَى الْقَتَّاتِ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِفْتَاحُ الْجَنَّةِ الصَّلَاةُ وَمِفْتَاحُ الصَّلَاةِ الْوُضُوءُ

atubuulidde [Abu Bakr Muhammad bin Zanjawih Al Baghdadi] so si omu yekka, yagambye nti; atugambye [Husain bin Muhammad] yagamba, atubuulidde [Sulaiman bin Qarn] okuva ku [Abu Yahya Al Qattat] okuva ku [Mujahid] okuva ku [Jabir bin Abdullah] Radliaallahu ‘anhuma, yagamba, Rasulullah Shallahu ‘alaihi wa Sallam yagamba: ‘Ekisumuluzo ky’eggulu kwe kusaala, so nga ekisumuluzo ky’okusaala kwe kuwujja’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 5

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا دَخَلَ الْخَلَاءَ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ قَالَ شُعْبَةُ وَقَدْ قَالَ مَرَّةً أُخْرَى أَعُوذُ بِكَ مِنْ الْخُبْثِ وَالْخَبِيثِ أَوْ الْخُبُثِ وَالْخَبَائِثِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَزَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ وَجَابِرٍ وَابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَحَدِيثُ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ فِي إِسْنَادِهِ اضْطِرَابٌ رَوَى هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ وَسَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ فَقَالَ سَعِيدٌ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ عَوْفٍ الشَّيْبَانِيِّ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ و قَالَ هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ وَرَوَاهُ شُعْبَةُ وَمَعْمَرٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ فَقَالَ شُعْبَةُ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ وَقَالَ مَعْمَرٌ عَنْ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى سَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا فَقَالَ يُحْتَمَلُ أَنْ يَكُونَ قَتَادَةُ رَوَى عَنْهُمَا جَمِيعًا

batubuulidde [Qutaibah] ne [Hannad] ne bagamba nti; atubuulidde [Waki’] okuva ku [Syu’bah] okuva ku [Abdul Aziz bin Shuhaib] okuva ku [Anas bin Malik] yagamba, Nabbi sallallaahu ‘alaihi wa Sallam bwe yali agenda okuyingira kaabuyonjo yagamba nti: ‘ALLAHUMMA INNI A’UUDZU BIKA -Ayi Allah, mazima nze nnoonya obuddukiro gy’oli-’. Shu'bah yagamba nti; 'Mu kiseera ekirala yagamba nti: 'A'UUDZU BIKA MINAL KHUBTSI WAL KHUBIIS -Nnoonya obuddukiro mu Ggwe okuva ku sitaani abasajja ne sitaani enkazi- oba AL KHUBUTSI WAL KHABA`ITS -Nnoonya obuddukiro mu Ggwe okuva ku sitaani abasajja ne sitaani enkazi-'. Abu Isa yagambye nti; 'Mu ssuula eno mulimu n'ebyo ebiwandiikiddwa okuva ewa Ali, Zaid bin Arqam, Jabir ne Ibnu Mas'ud'. Abu Isa yagambye nti; ‘Hadiisi ya Anas bin Isa y’esinga obutuufu era esinga obulungi mu ssuula eno. Mu kiseera kino, mu hadith ya Zaid bin Arqam, waliwo okutabulwa mu sanad. Hadith eno era yayogerwa Hisyam Ad Dastuwa`i ne Sa’id bin Abu Arubah okuva e Qatadah. Sa’id yagambye nti yava mu Al Qasim bin ‘Auf Asy Syaibani okuva ewa Zaid bin Arqam. Era Hisyam Ad Dastuwa`i okuva mu Qatadah ya Zaid bin Arqam, ate Syu’bah ne Ma’mar baaginyumya okuva mu Qatadah ya An Nadlr bin Anas. Syu’bah yakyogerako okuva ewa Zaid bin Arqam. Ma’mar agamba nti kyava ku An Nadlr bin Anas okuva ku kitaawe, okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wa Sallam. Abu Isa yagambye nti; ‘Nnabuuza Muhammad ku byafaayo bino, kwe kuddamu nti, ‘Kikyayinzika okuba nti Qatadah yanyumya okuva ku bombi’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 6

أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا دَخَلَ الْخَلَاءَ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ الْخُبْثِ وَالْخَبَائِثِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

atubuulidde [Ahmad bin Abdah Adl Dlabbi Al Bashri] yagamba, atubuulidde [Hammad bin Zaid] okuva ku [Abdul Aziz bin Shuhaib] okuva ku [Anas bin Malik] yagamba; 'Nabbi sallallaahu 'alaihi wa Sallam, bweyayingira mu kaabuyonjo, yagamba nti: 'ALLAHUMMA INNI A'UUDZU BIKA MINAL KHUBUTSI WAL KHABA`ITS -Ayi Allah, nnoonya obuddukiro mu Ggwe okuva ku sitaani abasajja n'abakazi-'. Abu Isa yagambye nti; 'Eno hadith ya Hasan entuufu'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 7

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ إِسْرَائِيلَ بْنِ يُونُسَ عَنْ يُوسُفَ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا خَرَجَ مِنْ الْخَلَاءِ قَالَ غُفْرَانَكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ إِسْرَائِيلَ عَنْ يُوسُفَ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ وَأَبُو بُرْدَةَ بْنُ أَبِي مُوسَى اسْمُهُ عَامِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَيْسٍ الْأَشْعَرِيُّ وَلَا نَعْرِفُ فِي هَذَا الْبَابِ إِلَّا حَدِيثَ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

atubuulidde [Muhammad bin Isma’il] yagamba, atubuulidde [Malik bin Isma’il] okuva ku [Isra’il bin Yunus] okuva ku [Yusuf bin Abu Burdah] okuva ku [kitaawe] okuva ku [Aisyah] Radliaallahu ‘anha, yagamba; ‘Nabbi sallallaahu ‘alaihi wa Sallam bwe yava mu kaabuyonjo, yasoma nti: ‘GHUFRAANAKA -Nsuubira okusonyiyibwa Kwo-’. Abu Isa yagambye nti; 'Hadiisi eno ya ddaala lya Hasan Gharib, tetugimanyi okuggyako nti yava mu hadiisi ya Yisirayiri, okuva ku Yusuf bin Abu Burdah, so nga Abu Burdah bin Abu Musa erinnya lye ye 'Amir bin Abdullah bin Qais Al Asy'ari. Era tetumanyi mu ssuula eno okujjako hadith ya Aisyah Radliaallahu ‘anha okuva ewa Nabbi sallallaahu ‘alaihi wa Sallam’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 8

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَطَاءَ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَتَيْتُمْ الْغَائِطَ فَلَا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ وَلَا بَوْلٍ وَلَا تَسْتَدْبِرُوهَا وَلَكِنْ شَرِّقُوا أَوْ غَرِّبُواقَالَ أَبُو أَيُّوبَ فَقَدِمْنَا الشَّامَ فَوَجَدْنَا مَرَاحِيضَ قَدْ بُنِيَتْ مُسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةِ فَنَنْحَرِفُ عَنْهَا وَنَسْتَغْفِرُ اللَّهَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ جَزْءٍ الزُّبَيْدِيِّ وَمَعْقِلِ بْنِ أَبِي الْهَيْثَمِ وَيُقَالُ مَعْقِلُ بْنُ أَبِي مَعْقِلٍ وَأَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي أَيُّوبَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ وَأَبُو أَيُّوبَ اسْمُهُ خَالِدُ بْنُ زَيْدٍ وَالزُّهْرِيُّ اسْمُهُ مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمٍ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ شِهَابٍ الزُّهْرِيُّ وَكُنْيَتُهُ أَبُو بَكْرٍ قَالَ أَبُو الْوَلِيدِ الْمَكِّيُّ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ مُحَمَّدُ بْنُ إِدْرِيسَ الشَّافِعِيُّ إِنَّمَا مَعْنَى قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ وَلَا بِبَوْلٍ وَلَا تَسْتَدْبِرُوهَا إِنَّمَا هَذَا فِي الْفَيَافِي وَأَمَّا فِي الْكُنُفِ الْمَبْنِيَّةِ لَهُ رُخْصَةٌ فِي أَنْ يَسْتَقْبِلَهَا وَهَكَذَا قَالَ إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ و قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ رَحِمَهُ اللَّهُ إِنَّمَا الرُّخْصَةُ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي اسْتِدْبَارِ الْقِبْلَةِ بِغَائِطٍ أَوْ بَوْلٍ وَأَمَّا اسْتِقْبَالُ الْقِبْلَةِ فَلَا يَسْتَقْبِلُهَا كَأَنَّهُ لَمْ يَرَ فِي الصَّحْرَاءِ وَلَا فِي الْكُنُفِ أَنْ يَسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةَ

atubuulidde [Sa’id bin Abdurrahman Al Makhzumi] yagamba, atubuulidde [Sufyan bin Uyainah] okuva ku [Az Zuhri] okuva ku [’Atho` bin Yazid Al Laitsi] okuva ku [Abu Ayyub Al Anshari] yagamba, Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wa Sallam yagamba: ‘ Bw’oba ofudde omusulo olwo totunuulira Qibla oba okugikyusa omugongo, oba okufulumya omusulo oba okufulumya omusulo. tono. Naye tulabe ebuvanjuba oba ebugwanjuba'. Abu Ayyab yagambye nti; 'Bwe twatuuka e Syria, twasanga kaabuyonjo zaabwe nga zizimbiddwa nga zitunudde mu ludda lwa Qibla, bwe tutyo ne tubavaako ne tusaba Allah amusonyiwe'. Abu Isa yagambye nti; 'Mu ssuula eno era mulimu ebyafaayo okuva ewa Abdullah bin Al Harith bin Jaz`i Az Zubaidi ne Ma'qil bin Abu Al Haitsam -era amanyiddwa nga Ma'qil bin Abu Umamah-, Abu Hurairah ne Suhail bin Hanif'. Abu Isa yagambye nti; ‘Mu ssuula eno hadiisi eyayogerwa Abu Ayyub y’esinga obulungi era esinga obutuufu. Abu Ayyub amannya ge ye Khalid bin Zaid, ate Az Zuhri erinnya lye Muhammad bin Muslim bin Ubaidullah bin Syihab Az Zuhri, erinnya lye ery’ekika ye Abu Bakr’. Abu Al Walid Al Makki yagambye nti; Abu Abdullah Muhammad bin bin Idris Asy Syafi’i yagamba nti; ‘Amakulu gokka ag’ebigambo bya Nabbi sallaahu ‘alaihi wa sallam ‘Totunuulira Qibla oba okugikyusa omugongo ng’ofulumya omusulo oba ng’ofulumya omusulo’ gali mu kifo ekiggule. Mu kiseera kino, bw’oba oli mu kizimbe ekiggaddwa, waliwo obwangu mu kutunula mu ludda lwa Qibla. Bino ne Ishaq bin Ibrahim bye yayogedde. Mu kiseera kye kimu, Ahmad bin Hanbal Rahimahullah yagambye nti; "Obuweerero bwa Nabbi sallaahu 'alaihi wa Sallam ng'afulumya omusulo oba ng'afulumya omusulo gwali gwa kumukyusa mugongo gwokka, so ng'ate okumutunuulira n'okutuusa kati tekikkirizibwa." Kiringa Imam Ahmad teyayawula wakati w’okutunula mu Qibla mu ddungu oba mu kizimbe ekiggaddwa.

Hadith

Imam Tirmidzi : 9

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ أَبَانَ بْنِ صَالِحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَنَهَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نَسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةَ بِبَوْلٍ فَرَأَيْتُهُ قَبْلَ أَنْ يُقْبَضَ بِعَامٍ يَسْتَقْبِلُهَاوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي قَتَادَةَ وَعَائِشَةَ وَعَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ

atubuulidde [Muhammad bin Basyar] ne [Muhammad bin Al Mutsanna] bombi bagamba nti; atubuulidde [Wahb bin Jarir] yagamba, atubuulidde [taata wange] okuva ku [Muhammad bin Ishaq] okuva ku [Aban bin Salih] okuva ku [Mujahid] okuva ku [Jabir bin Abdullah] yagamba; Nabbi emirembe n’emirembe bibeere ku ye, yagaana okwolekera obulagirizi bwa Qibla ng’agenda okufulumya omusulo, naye nnamulaba ng’ebula omwaka gumu afe ng’ayolekedde obulagirizi bwa Qibla.’ Mu ssuula eno era mulimu ebyafaayo okuva ku Abu Qatadah, Aisyah ne Ammar bin Yasir’. Abu Isa yagambye nti; 'Mu ssuula eno, hadith Jabir gye yanyumibwa ye hasan gharib'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 10

وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَبُولُ مُسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةِحَدَّثَنَا بِذَلِكَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ وَحَدِيثُ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ لَهِيعَةَ وَابْنُ لَهِيعَةَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ وَغَيْرُهُ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ

Era hadith eno ebadde eyogerwa [Ibn Lahi’ah], okuva ku [Abu Zubair], okuva ku [Jabir], okuva ku [Abu Qatadah], nti lumu yalaba Nabbi sallallaahu ‘alaihi wa Sallam ng’afuka nga atunudde mu ludda lwa Qibla’. [Qutaibah] atugambye bw’atyo, n’agamba nti; 'Ibn Lahi'ah atubuulidde'. Era hadiisi ya Jabir eyayogerwa okuva ku Nabbi sallaahu ‘alaihi wa Sallam ntuufu okusinga hadith ya Ibn Lahi’ah, kubanga Ibn Lahi’ah yali muntu munafu okusinziira ku bakugu mu hadith, Imam Yahya bin Sa’id Al Qaththan n’abalala abagivvuunudde okuva mu kukwata kwabwe’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 11

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنْ عَمِّهِ وَاسِعِ بْنِ حَبَّانَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَرَقِيتُ يَوْمًا عَلَى بَيْتِ حَفْصَةَ فَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى حَاجَتِهِ مُسْتَقْبِلَ الشَّامِ مُسْتَدْبِرَ الْكَعْبَةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

atubuulidde [Hannad] yagamba, atubuulidde [Abdah bin Sulaiman] okuva ku [Ubaidullah bin Umar] okuva ku [Muhammad bin Yahya bin Habban] okuva ku kojja we - [Wasi’ bin Habban] - okuva ku [Ibn Umar] yagamba; 'Olunaku lumu nalinnya ku mwaliiro gw'ennyumba ya Hafshah, olwo ne ndaba Nabbi sallaahu 'alaihi wa sallam ng'afulumya omusulo ng'atunudde mu ludda lwa Busuuli ng'omugongo gwe gutunudde e Kaaba.' Abu Isa yagambye nti; 'Hadiisi eno hasan ntuufu mu ddaala'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 12

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ الْمِقْدَامِ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَنْ حَدَّثَكُمْ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَبُولُ قَائِمًا فَلَا تُصَدِّقُوهُ مَا كَانَ يَبُولُ إِلَّا قَاعِدًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَبُرَيْدَةَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَسَنَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ وَحَدِيثُ عُمَرَ إِنَّمَا رُوِيَ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْكَرِيمِ بْنِ أَبِي الْمُخَارِقِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ قَالَ رَآنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا أَبُولُ قَائِمًا فَقَالَ يَا عُمَرُ لَا تَبُلْ قَائِمًا فَمَا بُلْتُ قَائِمًا بَعْدُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا رَفَعَ هَذَا الْحَدِيثَ عَبْدُ الْكَرِيمِ بْنُ أَبِي الْمُخَارِقِ وَهُوَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ أَيُّوبُ السَّخْتِيَانِيُّ وَتَكَلَّمَ فِيهِ وَرَوَى عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مَا بُلْتُ قَائِمًا مُنْذُ أَسْلَمْتُ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْكَرِيمِ وَحَدِيثُ بُرَيْدَةَ فِي هَذَا غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَمَعْنَى النَّهْيِ عَنْ الْبَوْلِ قَائِمًا عَلَى التَّأْدِيبِ لَا عَلَى التَّحْرِيمِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ إِنَّ مِنْ الْجَفَاءِ أَنْ تَبُولَ وَأَنْتَ قَائِمٌ

atubuulidde [Ali Bin Hujr] yagamba, atubuulidde [Sharik] okuva ku [Al Miqdam bin Syuraih] okuva ku [kitaawe] okuva ku [Aisyah] yagamba; ‘Oyo yenna akugamba nti Nabbi sallallaahu ‘alaihi wa Sallam yafuka nga ayimiridde, tomukkiriza, kubanga teyafuka okujjako nga atudde’. Agamba nti; 'Mu ssuula eno mulimu ne hadiths okuva mu mikwano gya Umar, Buraidah ne Abdurrahman bin Hasanah'. Abu Isa yagambye nti; ‘Hadiisi ya Aisyah y’esinga obulungi era esinga obutuufu mu ssuula eno, so nga hadiisi ya Umar yayogerwa okuva mu hadiisi ya Abdul Karim bin Abul Mukhariq, okuva ku Nafi’, okuva ku Ibn Umar, okuva ku Umar, yagamba; ‘Nabbi sallallaahu ‘alaihi wa Sallam lumu yandaba nga nfuka nga nnyimiridde, olwo n’agamba nti: ‘Owange Umar, tofuka nga nnyimiridde,’ kale oluvannyuma lw’ekyo saaddamu kufuka nga nnyimiridde’. Abu Isa yagambye nti; Omuntu yekka eyavvuunula hadith eno yali Abdul Karim bin Abul Mukhariq, era yali muntu munafu okusinziira ku bakugu mu hadith. Abu Ayyub As Sikhtiyani naye anafuye era akiteesezzaako'. Ubaidullah anyumya okuva ku Nafi’, okuva ku Ibn Umar, yagamba nti; Umar Radliaallahu 'anhu yagamba nti; 'Kava lwe nasiramuka sifukangako nga nnyimiridde'. Era hadith eno ntuufu okusinga hadith ya Abdul Karim, so nga hadith ya Buraidah mu ssuula eno si mahfudz -zuukuka-'. Mu kiseera kino, amakulu g’okuwera okufulumya omusulo ng’oyimiridde gakwatagana n’empisa, so si kuwera okuwera. Yayogerwa okuva ewa Abdullah bin Mas’ud, yagamba nti; 'Mu butuufu, mpisa mbi bw'ofulumya omusulo ng'oyimiridde'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 13

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَى سُبَاطَةَ قَوْمٍ فَبَالَ عَلَيْهَا قَائِمًا فَأَتَيْتُهُ بِوَضُوءٍ فَذَهَبْتُ لِأَتَأَخَّرَ عَنْهُ فَدَعَانِي حَتَّى كُنْتُ عِنْدَ عَقِبَيْهِ فَتَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت الْجَارُودَ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يُحَدِّثُ بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْ الْأَعْمَشِ ثُمَّ قَالَ وَكِيعٌ هَذَا أَصَحُّ حَدِيثٍ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْحِ و سَمِعْت أَبَا عَمَّارٍ الْحُسَيْنَ بْنَ حُرَيْثٍ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا فَذَكَرَ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَكَذَا رَوَى مَنْصُورٌ وَعُبَيْدَةُ الضَّبِّيُّ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَ مِثْلَ رِوَايَةِ الْأَعْمَشِ وَرَوَى حَمَّادُ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ وَعَاصِمُ بْنُ بَهْدَلَةَ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَدِيثُ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَ أَصَحُّ وَقَدْ رَخَّصَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي الْبَوْلِ قَائِمًا قَالَ أَبُو عِيسَى وَعَبِيدَةُ بْنُ عَمْرٍو السَّلْمَانِيُّ رَوَى عَنْهُ إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ وَعَبِيدَةُ مِنْ كِبَارِ التَّابِعِينَ يُرْوَى عَنْ عَبِيدَةَ أَنَّهُ قَالَ أَسْلَمْتُ قَبْلَ وَفَاةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِسَنَتَيْنِ وَعُبَيْدَةُ الضَّبِّيُّ صَاحِبُ إِبْرَاهِيمَ هُوَ عُبَيْدَةُ بْنُ مُعَتِّبٍ الضَّبِّيُّ وَيُكْنَى أَبَا عَبْدِ الْكَرِيمِ

atubuulidde [Hannad] yagamba, atubuulidde [Waki’] okuva ku [Al A’masy] okuva ku [Abu Wa`il] okuva ku [Hudzaifah] yagamba; ‘Nabbi sallaahu ‘alaihi wa Sallam lumu yagenda mu kifo abantu we basuula kasasiro, olwo n’afuka nga ayimiridde. Nagenda okumuvaako, naye mu butuufu yankubira essimu okutuusa lwe nnali ku mabbali ge, olwo n’akola wudhu n’asiimuula khuf’ ye. Abu Isa yagambye nti; ‘Nnawulidde [Al Jarud] ng’agamba nti; ‘Nnawulira [Waki’] ng’anyumya hadiisi eno okuva ku [Al A’masy], oluvannyuma lw’ekyo Waki’ n’agamba nti; ‘Eno ye hadith esinga obutuufu eyayogerwa okuva ku Nabbi Shallahu ‘alaihi wa Sallam ku kusangula khuf. Era nawulira ne Abu Ammar Al Husain bin Huraib ng’agamba nti; 'Nnawulidde Waki', olwo n'agamba bw'atyo'. Abu Isa yagambye nti; 'Nga kino [Mansur] ne [Ubaidah Adl Dlabbi] bwe baayogerwa okuva ku [Abu Wa`il] okuva ku [Hudzaifah], nga bwe yayogerwa Al A'masy'. [Hammad bin Abu Sulaiman] ne [Ashim bin Bindah] nabo baanyumya okuva ku [Abu Wa`il], okuva ku [Al Mughirah bin Syu’bah], okuva ku Nabbi sallaahu ‘alaihi wa Sallam’. Mu kiseera kino, hadith ya Abu Wa’il okuva e Hudzaifah ye hadith esinga obutuufu. Bannasayansi abamu bakwanguyizza okufulumya omusulo ng’oyimiridde. Abu Isa yagambye nti; 'Ibrahin An Nakha'i anyumya okuva ku Abidah bin 'Amru As Salmani, era 'Abidah mumanyi wa Tabi`in omukulu'. Kigambibwa nti Abida lumu yagamba nti; ‘Nasiramuka ng’ebula emyaka ebiri Nabbi sallaahu ‘alaihi wa Sallam afa’. Mu kiseera kino, Ubaidah Adl Dlabbi yali mukwano gwa Ibrahim, kwe kugamba Ubaidah bin Mu’attib Adl Dlabbi, eyatuumibwa erinnya lya Abu Abdul Karim’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 14

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ حَرْبٍ الْمُلَائِيُّ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ الْحَاجَةَ لَمْ يَرْفَعْ ثَوْبَهُ حَتَّى يَدْنُوَ مِنْ الْأَرْضِقَالَ أَبُو عِيسَى هَكَذَا رَوَى مُحَمَّدُ بْنُ رَبِيعَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَنَسٍ هَذَا الْحَدِيثَ وَرَوَى وَكِيعٌ وَأَبُو يَحْيَى الْحِمَّانِيُّ عَنْ الْأَعْمَشِ قَالَ قَالَ ابْنُ عُمَرَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ الْحَاجَةَ لَمْ يَرْفَعْ ثَوْبَهُ حَتَّى يَدْنُوَ مِنْ الْأَرْضِ وَكِلَا الْحَدِيثَيْنِ مُرْسَلٌ وَيُقَالُ لَمْ يَسْمَعْ الْأَعْمَشُ مِنْ أَنَسٍ وَلَا مِنْ أَحَدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ نَظَرَ إِلَى أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ رَأَيْتُهُ يُصَلِّي فَذَكَرَ عَنْهُ حِكَايَةً فِي الصَّلَاةِ وَالْأَعْمَشُ اسْمُهُ سُلَيْمَانُ بْنُ مِهْرَانَ أَبُو مُحَمَّدٍ الْكَاهِلِيُّ وَهُوَ مَوْلًى لَهُمْ قَالَ الْأَعْمَشُ كَانَ أَبِي حَمِيلًا فَوَرَّثَهُ مَسْرُوقٌ

atubuulidde [Qutaibah bin Sa’id] yagamba, atubuulidde [Abdussalam bin Harb Al Mula`i] okuva ku [Al A’masy] okuva ku [Anas] yagamba; ‘Nabbi sallallaahu ‘alaihi wa Sallam bweyayagala okwewummuza teyasitula lugoye lwe okutuusa katono lukwata ku ttaka’. Abu Isa yagambye nti; ‘Bw’atyo [Muhammad bin Rabi’ah] yanyumya hadith eno okuva ku [Al A’masy], okuva ku [Anas]’. Nga [Waki’] ne [Abu Yahya Al Himmani] banyumya okuva mu [Al A’masy], yagamba nti; ' [Ibn Umar] yagamba nti; ‘Nabbi sallallaahu ‘alaihi wa Sallam bweyayagala okwewummuza teyasitula lugoye lwe okutuusa katono lukwata ku ttaka’. Era hadith zino ebbiri za mursal. Era kigambibwa nti Al A’masy teyawulira ku Anas, wadde okuva eri omu ku baswahaba ba Nabbi sallallaahu ‘alaihi wa Sallam. Yalaba Anas bin Malik, olwo n’agamba nti; ‘Nnalaba Anas ng’asaba,’ olwo n’ayogera okuva gy’ali ku kusaba. Mu kiseera kino, Al A’mash erinnya lyali Sulaiman bin Mihran Abu Muhammad Al Kahili, era yali muddu wa Bani Kahili. Al A'mash yagambye nti; 'Taata yalina omwana eyali akyali mu lubuto olwo n'asikira Masruq.'

Hadith

Imam Tirmidzi : 15

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يَمَسَّ الرَّجُلُ ذَكَرَهُ بِيَمِينِهِوَفِي هَذَا الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَسَلْمَانَ وَأبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو قَتَادَةَ الْأَنْصَارِيُّ اسْمُهُ الْحَارِثُ بْنُ رِبْعِيٍّ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ كَرِهُوا الِاسْتِنْجَاءَ بِالْيَمِينِ

atubuulidde [Muhammad bin Abu Umar Al Makki] yagamba, atubuulidde [Sufyan bin Uyainah] okuva ku [Ma’mar] okuva ku [Yahya bin Abu Katsir] okuva ku [Abdullah bin Abu Qatadah] okuva ku [kitaawe] yagamba; ‘Nabbi sallaahu ‘alaihi wa Sallam yagaana omusajja okukwata ku bitundu bye eby’ekyama n’omukono gwe ogwa ddyo’. Mu ssuula eno mulimu n’ebyafaayo okuva ewa Aisyah, Salman, Abu Hurairah ne Suhail bin Hanif. Abu Isa yagambye nti; 'Hadiisi eno hasan ntuufu.' Mu kiseera kino, Abu Qatadah Al Ansari erinnya lye ye Al Harith Ar Rib'i. Okusinziira ku bakugu mu bya ssaayansi, okukozesa hadith eno kwe kuba nti kikkirizibwa okukola istinja` -cebok- nga okozesa omukono ogwa ddyo'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 16

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ قَالَ قِيلَ لِسَلْمَانَقَدْ عَلَّمَكُمْ نَبِيُّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلَّ شَيْءٍ حَتَّى الْخِرَاءَةَ فَقَالَ سَلْمَانُ أَجَلْ نَهَانَا أَنْ نَسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ أَوْ بَوْلٍ وَأَنْ نَسْتَنْجِيَ بِالْيَمِينِ أَوْ أَنْ يَسْتَنْجِيَ أَحَدُنَا بِأَقَلَّ مِنْ ثَلَاثَةِ أَحْجَارٍ أَوْ أَنْ نَسْتَنْجِيَ بِرَجِيعٍ أَوْ بِعَظْمٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَخُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ وَجَابِرٍ وَخَلَّادِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ سَلْمَانَ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ رَأَوْا أَنَّ الِاسْتِنْجَاءَ بِالْحِجَارَةِ يُجْزِئُ وَإِنْ لَمْ يَسْتَنْجِ بِالْمَاءِ إِذَا أَنْقَى أَثَرَ الْغَائِطِ وَالْبَوْلِ وَبِهِ يَقُولُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ

atubuulidde [Hannad] yagamba, atubuulidde [Abu Mu’awiyah] okuva ku [Al A’masy] okuva ku [Ibrahim] okuva ku [Abdurrahman bin Yazid] yagamba nti: ‘Nabbi wo sallallaahu ‘alaihi wa Sallam yabayigiriza buli kimu okutuukira ddala ku ngeri y’okufulumya omusulo?’. [Salman] yaddamu nti, 'Kyo kituufu, yatugaana okwolekera Qibla nga tufulumya omusulo oba nga tufulumya omusulo, okukola istinja` n'omukono ogwa ddyo, n'okukola istinja` n'amayinja agatakka wansi wa asatu, n'okukola istinja` nga tukozesa obusa bw'ebisolo oba amagumba'. Abu Isa yagambye nti; 'Mu ssuula eno era mulimu ebyafaayo okuva ewa Aisyah, Khuzaimah bin Thabit, Jabir, Khallad Ibn As Sa`ib, okuva ku kitaawe'. Abu Isa yagambye nti; 'Mu ssuula eno, hadith ya Salman hasan ntuufu, eno y'endowooza y'abamanyi abasinga okuva mu baswahaaba ba Nabbi sallallaahu 'alaihi wa sallam n'abo abaamuddirira. Balowooza nti okukola istinja’ n’ejjinja kimala ne bw’aba takikola na mazzi, kasita ejjinja liba lisobodde okuggyawo obucaafu. Endowooza eno era ekuumibwa Ats Tsauri, Ibnul Mubarak, Asy Syafi’i, Ahmad, ne Ishaq’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 17

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَقُتَيْبَةُ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَخَرَجَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِحَاجَتِهِ فَقَالَ الْتَمِسْ لِي ثَلَاثَةَ أَحْجَارٍ قَالَ فَأَتَيْتُهُ بِحَجَرَيْنِ وَرَوْثَةٍ فَأَخَذَ الْحَجَرَيْنِ وَأَلْقَى الرَّوْثَةَ وَقَالَ إِنَّهَا رِكْسٌقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَكَذَا رَوَى قَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ نَحْوَ حَدِيثِ إِسْرَائِيلَ وَرَوَى مَعْمَرٌ وَعَمَّارُ بْنُ رُزَيْقٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَرَوَى زُهَيْرٌ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَسْوَدِ عَنْ أَبِيهِ الْأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَرَوَى زَكَرِيَّا بْنُ أَبِي زَائِدَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَهَذَا حَدِيثٌ فِيهِ اضْطِرَابٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا عُبَيْدَةَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ هَلْ تَذْكُرُ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ شَيْئًا قَالَ لَا قَالَ أَبُو عِيسَى سَأَلْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَيُّ الرِّوَايَاتِ فِي هَذَا الْحَدِيثِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ أَصَحُّ فَلَمْ يَقْضِ فِيهِ بِشَيْءٍ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا فَلَمْ يَقْضِ فِيهِ بِشَيْءٍ وَكَأَنَّهُ رَأَى حَدِيثَ زُهَيْرٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَسْوَدِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ أَشْبَهَ وَوَضَعَهُ فِي كِتَابِ الْجَامِعِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَأَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا عِنْدِي حَدِيثُ إِسْرَائِيلَ وَقَيْسٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ لِأَنَّ إِسْرَائِيلَ أَثْبَتُ وَأَحْفَظُ لِحَدِيثِ أَبِي إِسْحَقَ مِنْ هَؤُلَاءِ وَتَابَعَهُ عَلَى ذَلِكَ قَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت أَبَا مُوسَى مُحَمَّدَ بْنَ الْمُثَنَّى يَقُولُ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ مَهْدِيٍّ يَقُولُ مَا فَاتَنِي الَّذِي فَاتَنِي مِنْ حَدِيثِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ إِلَّا لِمَا اتَّكَلْتُ بِهِ عَلَى إِسْرَائِيلَ لِأَنَّهُ كَانَ يَأْتِي بِهِ أَتَمَّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَزُهَيْرٌ فِي أَبِي إِسْحَقَ لَيْسَ بِذَاكَ لِأَنَّ سَمَاعَهُ مِنْهُ بِآخِرَةٍ قَالَ و سَمِعْت أَحْمَدَ بْنَ الْحَسَنِ التِّرْمِذِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يَقُولُ إِذَا سَمِعْتَ الْحَدِيثَ عَنْ زَائِدَةَ وَزُهَيْرٍ فَلَا تُبَالِي أَنْ لَا تَسْمَعَهُ مِنْ غَيْرِهِمَا إِلَّا حَدِيثَ أَبِي إِسْحَقَ وَأَبُو إِسْحَقَ اسْمُهُ عَمْرُو بْنُ عَبْدِ اللَّهِ السَّبِيعِيُّ الْهَمْدَانِيُّ وَأَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ أَبِيهِ وَلَا يُعْرَفُ اسْمُهُ

atubuulidde [Hannad] ne [Qutaibah] bombi bagamba nti; atugambye [Waki’] okuva ku [Isra’il] okuva ku [Abu Ishaq] okuva ku [Abu Ubaidah] okuva ku [Abdullah] yagamba, Nabbi sallallaahu ‘alaihi wa Sallam yafuluma okwewummuza, n’alyoka agamba nti: ‘Nfunira amayinja asatu,’ Abu Ubaid yagamba; 'Bwentyo namuleetera amayinja abiri n'obusa bw'ebisolo bumu obukalu, yamala kukwata mayinja abiri n'asuula obusa bw'ebisolo olwo n'agamba nti: 'Mazima obusa bw'ebisolo si bulongoofu'. Abu Isa yagambye nti; ‘Bino y’engeri [Qais bin Ar Rabi’] gye yanyumya hadiisi eno okuva ku [Abu Ishaq], okuva ku [Abu Ubaidah], okuva ku [Abdullah] nga hadiisi eyayogerwa Israil. [Ma’mar] ne [’Ammar bin Ruzaiq] nabo baanyumya okuva ku [Abu Ishaq], okuva ku [Alqamah], okuva ku [Abdullah]. [Zuhair] yayogerwa okuva ku [Abu Ishaq], okuva ku [Abdurrahman Ibnul Aswad], okuva ku kitaawe - [Al Aswad bin Yazid] -, okuva ku [Abdullah]. Kyokka hadith eno erina okutabulwa mu yo. Atubuulidde Muhammad bin Basysyar Al Abdi yagamba, atubuulidde Muhammad bin Ja’far yagamba, atubuulidde Syu’bah okuva ku ‘Amru bin Murrah yagamba; ‘Olina ky’ojjukira okuva ewa Abdullah?’. n’addamu nti, ‘Nedda’. Abu Isa yagambye nti; ‘Nnabuuza Abdullah bin Abdurrahman nti; Nnyiriri ki esinga obutuufu mu hadith ya Abu Ishaq?’. naye nga talina ky’addamu. Era nange nabuuza Muhammad, naye naye teyawa kuddamu kwonna'. Kyalinga nti yalaba nga hadiisi ya Zuhair okuva ewa Abu Ishaq, okuva ewa Abdurrahman Ibnul Aswad, okuva ku kitaawe, okuva ewa Abdullah erina ebifaanagana, olwo n’agiteeka mu kitabo Al Jami''. Abu Isa yagambye nti; ‘Mu ssuula eno, mu ndowooza yange, esinga obutuufu ye hadith ya Yisirayiri ne Qais okuva ewa Abu Ishaq, okuva ewa Abu Ubaidah, okuva ewa Abdullah. Kubanga Israel muntu asinga amaanyi era akwata hadith ya Abu Ishaq mu mutwe okusinga abalala. Kino kyanywezeddwa Qais bin Ar Rabi''. Abu Isa yagambye nti; ‘Nnawulidde Abu Musa Muhammad Ibnul Mutsanna ng’agamba nti; Nawulira Abdurrahman bin Mahdi ng’agamba nti; 'Tebubula gyendi nga bwe bubula gyendi okuva mu hadith ya Sufyan Ats Tsauri, okuva ku Abu Ishaq okuggyako ekintu kye nkwata ku Isiraeri, kubanga yakinyumya n'ekintu ekisinga obutuukiridde'. Abu Isa yagambye nti; 'Ebyafaayo bya Zuhair okuva ku Abu Ishaq si bwe bityo, kubanga yabiwulira ku nkomerero'. Yagambye nti; 'Nnawulidde Ahmad Ibnul Hasan E Turmudzi ng'agamba nti; ‘Nnawulidde Ahmad bin Hanbal ng’agamba nti; ‘Bw’oba owulira hadith okuva ewa Za`idah ne Zuhair olwo kakasa, newankubadde nga tewagiwulidde kuva eri muntu mulala yenna, okujjako hadith okuva ewa Abu Ishaq, so nga erinnya lya Abu Ishaq ye ‘Amru bin Abdullah As Sabi’i Al Hamdani, era Abu Ubaidah bin Abdullah bin Mas’ud teyagiwulira kuva eri kitaawe, era n’erinnya lye lye liri ekitamanyikiddwa'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 18

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَسْتَنْجُوا بِالرَّوْثِ وَلَا بِالْعِظَامِ فَإِنَّهُ زَادُ إِخْوَانِكُمْ مِنْ الْجِنِّوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَسَلْمَانَ وَجَابِرٍ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَغَيْرُهُ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُ كَانَ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةَ الْجِنِّ الْحَدِيثَ بِطُولِهِ فَقَالَ الشَّعْبِيُّ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَسْتَنْجُوا بِالرَّوْثِ وَلَا بِالْعِظَامِ فَإِنَّهُ زَادُ إِخْوَانِكُمْ مِنْ الْجِنِّ وَكَأَنَّ رِوَايَةَ إِسْمَعِيلَ أَصَحُّ مِنْ رِوَايَةِ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا

atubuulidde [Hannad] yagamba, atubuulidde [Hafsh bin Ghiyats] okuva ku [Dawud bin Abu Hind] okuva ku [Ash Sya’bi] okuva ku [Alqamah] okuva ku [Abdullah bin Mas’ud] yagamba, Rasulullah shallahu ‘alaihi wa Sallam yagamba: ‘Temukola mikolo gyammwe nga mukozesa obusa bw’ebisolo n’amagumba, kubanga mazima emmere ya baganda bo okuva mu jinn'. Mu ssuula eno mulimu ne hadiths okuva ewa Abu Hurairah, Salman, Jabir ne Ibn Umar’. Abu Isa yagambye nti; ’ [Isma’il bin Ibrahim] era okugatta ku ekyo yanyumya hadiisi eno okuva ku [Dawud bin Abu Hind], okuva ku [Ash Sya’bi], okuva ku [Alqamah], okuva ku [Abdullah], nti yali ne Nabbi sallallaahu ‘alaihi wa Sallam mu kiro kya Laylatul Qadar... hadiisi mpanvu. Ash Sya’bi yagamba nti, Nabbi sallallaahu ‘alaihi wa Sallam yagamba nti: ‘Temulya na kivundu na magumba kubanga mu butuufu mmere ya baganda bo okuva mu majiini’. Kiringa hadith eyayogerwa Isma’il bweri entuufu okusinga eyo eyayogerwa Hafsh bin Ghiyats. Abamanyi bakola hadith eno. Era mu hadith mulimu hadith endala eyayogerwa Jabir ne Ibn Umar Radliaallahu ‘anhuma’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 19

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ الْبَصْرِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ مُعَاذَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمُرْنَ أَزْوَاجَكُنَّ أَنْ يَسْتَطِيبُوا بِالْمَاءِ فَإِنِّي أَسْتَحْيِيهِمْ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَفْعَلُهُوَفِي الْبَاب عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْبَجَلِيِّ وَأَنَسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَعَلَيْهِ الْعَمَلُ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ يَخْتَارُونَ الِاسْتِنْجَاءَ بِالْمَاءِ وَإِنْ كَانَ الِاسْتِنْجَاءُ بِالْحِجَارَةِ يُجْزِئُ عِنْدَهُمْ فَإِنَّهُمْ اسْتَحَبُّوا الِاسْتِنْجَاءَ بِالْمَاءِ وَرَأَوْهُ أَفْضَلَ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ

atubuulidde [Qutaibah] ne [Muhammad bin Abdul Malik bin Abu Asy Syawarib Al Bashri] bombi bagamba nti; atubuulidde [Abu Awanah] okuva mu [Qotadah] okuva ku [Mu’adzah] okuva ku [Aisyah] yagamba; ‘Lagira abaami bammwe okwetukuza n’amazzi, mbakwatiddwa ensonyi, mazima Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wa Sallam yakikola’. Mu ssuula eno mulimu ne hadiths okuva mu mikwano gya Jarir bin Abdullah Al Bajali, Anas ne Abu Hurairah. Abu Isa yagambye nti; ‘Hadiisi eno hasan ntuufu, era aba Ahlul Ilmi bakolera hadith eno, basalawo okutukuza n’amazzi newankubadde nga balowooza nti kituufu okutukuza n’amayinja, era baagala nnyo okutukuza n’amazzi kubanga ekyo bakiraba nga kikulu nnyo. Endowooza eno yakwatibwa Sufyan Ats Tsauri, Ibnul Mubarak, Syafi’i, Ahmad ne Ishaq’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 20

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَكُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَأَتَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجَتَهُ فَأَبْعَدَ فِي الْمَذْهَبِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي قُرَادٍ وَأَبِي قَتَادَةَ وَجَابِرٍ وَيَحْيَى بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ أَبِيهِ وَأَبِي مُوسَى وَابْنِ عَبَّاسٍ وَبِلَالِ بْنِ الْحَارِثِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَيُرْوَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَرْتَادُ لِبَوْلِهِ مَكَانًا كَمَا يَرْتَادُ مَنْزِلًا وَأَبُو سَلَمَةَ اسْمُهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ الزُّهْرِيُّ

atubuulidde [Muhammad bin Basyar] yagamba, atubuulidde [Abdul Wahab Ats Tsaqafi] okuva ku [Muhammad bin ‘Amru] okuva ku [Abu Salamah] okuva ku [Al Mughirah bin Syu’bah] yagamba; ‘Nnali ne Nabbi sallahu ‘alaihi wa Sallam ku lugendo, olwo Nabbi sallahu ‘alaihi wa Sallam n’awummuza n’agenda mu kifo ekirala’. Abu Isa yagambye nti; 'Mu ssuula eno mulimu ne hadith okuva mu mikwano gye Abdurrahman bin Abu Qurad, Abu Qatadah, Jabir, Yahya bin Ubaid okuva ku kitaawe, Abu Musa, Ibn Abbas ne mukwano gwe Bilal bin Harith'. Abu Isa yagambye nti; ‘Hadiisi eno hasan ntuufu, era era yayogerwa okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, nti yabikka omusulo gwe nga afuka nga ennyumba bwe yabikka. Era erinnya lya Abu Salamah ye Abdullah bin Abdurrahman bin ‘Auf Az Zuhri’.