Imam Tirmidzi : 1064

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍأَنَّهُ سُئِلَ عَنْ رَجُلٍ تَزَوَّجَ امْرَأَةً وَلَمْ يَفْرِضْ لَهَا صَدَاقًا وَلَمْ يَدْخُلْ بِهَا حَتَّى مَاتَ فَقَالَ ابْنُ مَسْعُودٍ لَهَا مِثْلُ صَدَاقِ نِسَائِهَا لَا وَكْسَ وَلَا شَطَطَ وَعَلَيْهَا الْعِدَّةُ وَلَهَا الْمِيرَاثُ فَقَامَ مَعْقِلُ بْنُ سِنَانٍ الْأَشْجَعِيُّ فَقَالَ قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بِرْوَعَ بِنْتِ وَاشِقٍ امْرَأَةٍ مِنَّا مِثْلَ الَّذِي قَضَيْتَ فَفَرِحَ بِهَا ابْنُ مَسْعُودٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ الْجَرَّاحِ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ وَعَبْدُ الرَّزَّاقِ كِلَاهُمَا عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مَنْصُورٍ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ مَسْعُودٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْهُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ وَبِهِ يَقُولُ الثَّوْرِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ وَزَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ وَابْنُ عَبَّاسٍ وَابْنُ عُمَرَ إِذَا تَزَوَّجَ الرَّجُلُ الْمَرْأَةَ وَلَمْ يَدْخُلْ بِهَا وَلَمْ يَفْرِضْ لَهَا صَدَاقًا حَتَّى مَاتَ قَالُوا لَهَا الْمِيرَاثُ وَلَا صَدَاقَ لَهَا وَعَلَيْهَا الْعِدَّةُ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ قَالَ لَوْ ثَبَتَ حَدِيثُ بِرْوَعَ بِنْتِ وَاشِقٍ لَكَانَتْ الْحُجَّةُ فِيمَا رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرُوِي عَنْ الشَّافِعِيِّ أَنَّهُ رَجَعَ بِمِصْرَ بَعْدُ عَنْ هَذَا الْقَوْلِ وَقَالَ بِحَدِيثِ بِرْوَعَ بِنْتِ وَاشِقٍ

Mae wedi dweud wrthym [Mahmud bin Ghailan], mae wedi dweud wrthym [Zaid bin Al Habhab], mae wedi dweud wrthym [Sufyan] gan [Mansur] gan [Ibrahim] gan ['Alqamah] gan Ibn Mas'ud ei fod wedi cael ei ofyn am ddyn a briododd fenyw. Nid oedd y dyn wedi penderfynu ar y gwaddol eto nac wedi cael rhyw gyda hi ac fe fu farw'n sydyn. Atebodd Ibn Mas'ud; 'Mae gan y fenyw yr hawl i dderbyn yr un gwaddol â gwaddol gwragedd eraill, heb gael ei lleihau na'i chynyddu. Rhaid iddo fynd trwy gyfnod o iddah ac mae'n cael yr etifeddiaeth'. Yna safodd [Ma'qil bin Sinan Al Asyja'i] i fyny a dweud; 'Mae Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam wedi rhoi penderfyniad cyfreithiol ynghylch Barwa' bint Wasyiq, un o'n pobl fel yr ydych chi wedi penderfynu. Teimlodd Ibnu Mas'ud yn hapus. Abu Isa; 'Adroddwyd yr hadith o Al Jarrh. Wedi dweud wrthym [Al Hasan bin Ali Al Khallal], wedi dweud wrthym [Yazid bin Harun] ac [Abdurrazaq] fod y ddau wedi'u hadrodd gan [Sufyan] gan [Mansur] fel yr hadith uchod'. Dywedodd Abu 'Isa; 'Mae hadith Ibn Mas'ud yn hadith dilys hasan. Mae wedi'i adrodd gan Ibn Mas'ud trwy fwy nag un llwybr ac mae'r hadith hwn yn cael ei ymarfer gan rai ysgolheigion o blith cymdeithion y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam ac eraill. Yn eu plith: Ats Tsauri, Ahmad ac Ishaq. Mae rhai ysgolheigion o blith cymdeithion y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam yn cynnwys: Ali bin Abu Talib, Zaid bin Thabit, Ibnu Abbas ac Ibnu Umar, o'r farn; Os yw dyn yn priodi menyw, ond cyn cael perthynas rywiol â hi a phenderfynu ar ei gwaddol, mae'n marw, yna mae'r fenyw yn etifeddu ond nid yw'n derbyn gwaddol. Mae'n rhaid iddo fynd trwy gyfnod o iddah. Dyma farn Shafi'i. Dywedodd: Os yw hadith Barwa' bint Wasyiq yn ddilys, yna'r prawf ar gyfer y mater hwn yw hadith y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wa sallam. Adroddir gan Shafi'i iddo dynnu'r farn hon yn ôl yn yr Aifft ac yna dadlau â hadith Barwa' bint Wasyiq.