حَدَّثَنَا أَبُو عَمَّارٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ قَالَ و حَدَّثَنَا أَبُو مُحَمَّدٍ رَجَاءٌ قَالَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ قَالَ حَدَّثَنِي الْوَلِيدُ بْنُ هِشَامٍ الْمُعَيْطِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي مَعْدَانُ بْنُ طَلْحَةَ الْيَعْمَرِيُّ قَالَلَقِيتُ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ لَهُ دُلَّنِي عَلَى عَمَلٍ يَنْفَعُنِي اللَّهُ بِهِ وَيُدْخِلُنِي الْجَنَّةَ فَسَكَتَ عَنِّي مَلِيًّا ثُمَّ الْتَفَتَ إِلَيَّ فَقَالَ عَلَيْكَ بِالسُّجُودِ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا مِنْ عَبْدٍ يَسْجُدُ لِلَّهِ سَجْدَةً إِلَّا رَفَعَهُ اللَّهُ بِهَا دَرَجَةً وَحَطَّ عَنْهُ بِهَا خَطِيئَةًقَالَ مَعْدَانُ بْنُ طَلْحَةَ فَلَقِيتُ أَبَا الدَّرْدَاءِ فَسَأَلْتُهُ عَمَّا سَأَلْتُ عَنْهُ ثَوْبَانَ فَقَالَ عَلَيْكَ بِالسُّجُودِ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا مِنْ عَبْدٍ يَسْجُدُ لِلَّهِ سَجْدَةً إِلَّا رَفَعَهُ اللَّهُ بِهَا دَرَجَةً وَحَطَّ عَنْهُ بِهَا خَطِيئَةً قَالَ مَعْدَانُ بْنُ طَلْحَةَ الْيَعْمَرِيُّ وَيُقَالُ ابْنُ أَبِي طَلْحَةَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي فَاطِمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ثَوْبَانَ وَأَبِي الدَّرْدَاءِ فِي كَثْرَةِ الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي هَذَا الْبَابِ فَقَالَ بَعْضُهُمْ طُولُ الْقِيَامِ فِي الصَّلَاةِ أَفْضَلُ مِنْ كَثْرَةِ الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ و قَالَ بَعْضُهُمْ كَثْرَةُ الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ أَفْضَلُ مِنْ طُولِ الْقِيَامِ و قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ قَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا حَدِيثَانِ وَلَمْ يَقْضِ فِيهِ بِشَيْءٍ و قَالَ إِسْحَقُ أَمَّا فِي النَّهَارِ فَكَثْرَةُ الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ وَأَمَّا بِاللَّيْلِ فَطُولُ الْقِيَامِ إِلَّا أَنْ يَكُونَ رَجُلٌ لَهُ جُزْءٌ بِاللَّيْلِ يَأْتِي عَلَيْهِ فَكَثْرَةُ الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ فِي هَذَا أَحَبُّ إِلَيَّ لِأَنَّهُ يَأْتِي عَلَى جُزْئِهِ وَقَدْ رَبِحَ كَثْرَةَ الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا قَالَ إِسْحَقُ هَذَا لِأَنَّهُ كَذَا وُصِفَ صَلَاةُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِاللَّيْلِ وَوُصِفَ طُولُ الْقِيَامِ وَأَمَّا بِالنَّهَارِ فَلَمْ يُوصَفْ مِنْ صَلَاتِهِ مِنْ طُولِ الْقِيَامِ مَا وُصِفَ بِاللَّيْلِ

Esan digute [Abu Ammarrek] esan zuela; esan digu [Al Walid] esan duela; eta esan digu [Abu Muhammad Raja`k] esan duela; esan digu [Al Walid bin Muslim] [Al Auza'ik] esan duela; esan dit [Al Walid bin Hisyam Al Mu'aithi] esan duela; esan dit [Ma'dan bin Talhah Al Ya'mari] esan duela; [Tsauban] Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-en zerbitzaria ezagutu nuen, orduan galdetu nion: 'Erakutsi Ala-k mesede egingo didan eta zeruan sartuko nauen ekintza bat'. Isilik egon zen une batez, gero niregana biratu eta esan zidan: 'Ahozpeztu egin behar zara, Ala-ren Mezularia sallallaahu 'alaihi wasallam esaten entzun bainuen: 'Ez dago zerbitzaririk Ala-ren aurrean makurtuko denik adorazio bakarrarekin, Ala-k maila bat igoko ez badu eta akats bat ezabatuko ez badu'. [Ma'dan Abu Talhahk] esan zuen; «[Abu Darda`] ezagutu nuen, eta gero Tsaubani zer galdetu nion galdetu nion, eta hark erantzun zidan: «Ahuspeztu egin behar duzu, Ala-ren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, esaten entzun bainuen: 'Ez da zerbitzaririk Ala-ren aurrean ahuspeztzen ahuspeztze bakarrarekin, Ala-k maila bat igoko ez badu eta akats bat ezabatuko ez badu». Hark esan zuen: «Ma'dan bin Talhah Al Ya'mari, Ibn Abu Talhah ere deitua». Hark esan zuen: «Kapitulu honetan Abu Hurairah, Abu Umamah eta Abu Fatimah-ren narrazioak ere badaude». Abu Isak esan zuen: «Tsaubanen haditha eta Abu Dardaren haditha makurtze eta prosternazio kopuruari buruzkoak, hasan shahih». Jakintsuek ez dute iritzirik gai honetan; batzuek diote: «Otoitzean denbora luzez zutik egotea garrantzitsuagoa da makurtu eta gehiago ahuspeztzea baino». Beste batzuek, berriz, esan zuten: «Makurtu eta ahuspez jartzea handitzea garrantzitsuagoa da zutik egotearen iraupena luzatzea baino». Ahmadek esan zuen; Bi hadith kontatu dira sallallaahu 'alaihi wasallam profetarengandik, baina ez zuen erabakirik eman. Ishaq-ek, berriz, esan zuen: 'Egunez gehiago makurtu eta adoratu behar du. Bitartean, gauez zutik egoteko denbora gehiago eman behar du. Norbaitek gauez berriro otoitz egiteko denborarik ez badu behintzat, orduan gehiago makurtu eta adoratzea hobe da. Denbora hori erabil dezakeelako gehiago makurtu eta adoratuz etekina ateratzeko. Abu Isak esan zuen: 'Ishaq-ek hau esan zuen sallallaahu 'alaihi wasallam profeta gauez otoitz egiten zuenean beti atzeratzeagatik bereizten zelako, egunez ez zelako gauez bezainbeste atzeratzen'.