Apabila makan malam sudah dihidangkan sedangkan shalat telah didirikan, maka dahulukanlah makan, setelah itu baru mendirikan shalat
Imam Tirmidzi : 321
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَنَسٍيَبْلُغُ بِهِ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا حَضَرَ الْعَشَاءُ وَأُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَابْدَءُوا بِالْعَشَاءِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَابْنِ عُمَرَ وَسَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ وَأُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَعَلَيْهِ الْعَمَلُ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَابْنُ عُمَرَ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ يَقُولَانِ يَبْدَأُ بِالْعَشَاءِ وَإِنْ فَاتَتْهُ الصَّلَاةُ فِي الْجَمَاعَةِ قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْت الْجَارُودَ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يَقُولُ فِي هَذَا الْحَدِيثِ يَبْدَأُ بِالْعَشَاءِ إِذَا كَانَ طَعَامًا يَخَافُ فَسَادَهُ وَالَّذِي ذَهَبَ إِلَيْهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ أَشْبَهُ بِالِاتِّبَاعِ وَإِنَّمَا أَرَادُوا أَنْ لَا يَقُومَ الرَّجُلُ إِلَى الصَّلَاةِ وَقَلْبُهُ مَشْغُولٌ بِسَبَبِ شَيْءٍ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ قَالَ لَا نَقُومُ إِلَى الصَّلَاةِ وَفِي أَنْفُسِنَا شَيْءٌ
اسان کي [قتيبه] چيو آهي؛ اسان کي [سفيان بن عينة] ٻڌايو آهي [عز زهري] کان [انس] نبي ڪريم ﷺ تائين، پاڻ فرمايو: 'جيڪڏهن رات جو ماني تيار هجي ۽ اقامت چئي وڃي ته پوءِ رات جي ماني سان شروع ڪريو'. پاڻ فرمايو: 'هن باب ۾ عائشه، ابن عمر، سلمه بن الاکوع ۽ ام سلمه کان به روايتون آهن. ابو عيسيٰ چيو؛ 'انس کان هي حديث حسن طور تي صحيح آهي. هن حديث تي رسول الله ﷺ جي اصحابن مان ڪجهه سائنسدانن عمل ڪيو، جهڙوڪ ابوبڪر ۽ ابن عمر. هي راءِ احمد ۽ اسحاق پاران به ورتي وئي، ٻنهي چيو ته؛ 'انهي کي رات جي ماني سان شروع ڪرڻ گهرجي جيتوڻيڪ هو جماعت جي نماز ڇڏي ڏئي'. ابو عيسيٰ چيو؛ 'مون الجارود کي چوندي ٻڌو آهي؛ مون وکيع کي هن حديث بابت چوندي ٻڌو آهي، 'جيڪڏهن هن کي خدشو آهي ته هن جو کاڌو خراب ٿي ويندو - سڙي ويندو - ته پوءِ هن کي پهرين رات جو ماني کائڻ گهرجي.' رسول الله صلي الله عليه وسلم جي اصحابن ۽ ٻين مان ڪجهه عالمن جو رايو وڌيڪ قابلِ عمل آهي، پر اهي اهو چاهين ٿا ته انسان پنهنجي دل سان نماز پڙهي ۽ ڪنهن به شيءِ ۾ مشغول نه هجي. ابن عباس کان روايت آهي ته هن چيو ته: "اسان نماز نه پڙهندا آهيون جڏهن اسان جي دلين ۾ ڪجهه هوندو آهي."
تائيدي حديثون :
Imam Ahmad : 4479, 5544, 11532, 11633, 12184, 12932, 13004, 13110, 15924, 15943, 22990, 23112, 24442, 25291, 25375, 25454
Imam Bukhari : 631, 632, 633, 5042, 5043
Imam Muslim : 866, 867, 868
Imam Abu Dawud : 3265
Imam Tirmidzi : 321, 322
Imam Nasa'i : 844
Imam Ibnu Majah : 923, 924, 925
Imam Darimi : 1249, 1250