Larangan membaca keras bebarengan dengan imam: Rasulullah tidak ingin ada yang menyelisihi bacaan beliau dalam shalat berjamaah

इमाम तिर्मिधी : 287

حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ ابْنِ أُكَيْمَةَ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ انْصَرَفَ مِنْ صَلَاةٍ جَهَرَ فِيهَا بِالْقِرَاءَةِ فَقَالَ هَلْ قَرَأَ مَعِي أَحَدٌ مِنْكُمْ آنِفًا فَقَالَ رَجُلٌ نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ إِنِّي أَقُولُ مَالِي أُنَازَعُ الْقُرْآنَ قَالَ فَانْتَهَى النَّاسُ عَنْ الْقِرَاءَةِ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيمَا جَهَرَ فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الصَّلَوَاتِ بِالْقِرَاءَةِ حِينَ سَمِعُوا ذَلِكَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ وَعِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَابْنُ أُكَيْمَةَ اللَّيْثِيُّ اسْمُهُ عُمَارَةُ وَيُقَالُ عَمْرُو بْنُ أُكَيْمَةَ وَرَوَى بَعْضُ أَصْحَابِ الزُّهْرِيِّ هَذَا الْحَدِيثَ وَذَكَرُوا هَذَا الْحَرْفَ قَالَ قَالَ الزُّهْرِيُّ فَانْتَهَى النَّاسُ عَنْ الْقِرَاءَةِ حِينَ سَمِعُوا ذَلِكَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَيْسَ فِي هَذَا الْحَدِيثِ مَا يَدْخُلُ عَلَى مَنْ رَأَى الْقِرَاءَةَ خَلْفَ الْإِمَامِ لِأَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ هُوَ الَّذِي رَوَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا الْحَدِيثَ وَرَوَى أَبُو هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مَنْ صَلَّى صَلَاةً لَمْ يَقْرَأْ فِيهَا بِأُمِّ الْقُرْآنِ فَهِيَ خِدَاجٌ فَهِيَ خِدَاجٌ غَيْرُ تَمَامٍ فَقَالَ لَهُ حَامِلُ الْحَدِيثِ إِنِّي أَكُونُ أَحْيَانًا وَرَاءَ الْإِمَامِ قَالَ اقْرَأْ بِهَا فِي نَفْسِكَ وَرَوَى أَبُو عُثْمَانَ النَّهْدِيُّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَمَرَنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ أُنَادِيَ أَنْ لَا صَلَاةَ إِلَّا بِقِرَاءَةِ فَاتِحَةِ الْكِتَابِ وَاخْتَارَ أَكْثَرُ أَصْحَابِ الْحَدِيثِ أَنْ لَا يَقْرَأَ الرَّجُلُ إِذَا جَهَرَ الْإِمَامُ بِالْقِرَاءَةِ وَقَالُوا يَتَتَبَّعُ سَكَتَاتِ الْإِمَامِ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْقِرَاءَةِ خَلْفَ الْإِمَامِ فَرَأَى أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ الْقِرَاءَةَ خَلْفَ الْإِمَامِ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَرُوِيَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ أَنَّهُ قَالَ أَنَا أَقْرَأُ خَلْفَ الْإِمَامِ وَالنَّاسُ يَقْرَءُونَ إِلَّا قَوْمًا مِنْ الْكُوفِيِّينَ وَأَرَى أَنَّ مَنْ لَمْ يَقْرَأْ صَلَاتُهُ جَائِزَةٌ وَشَدَّدَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي تَرْكِ قِرَاءَةِ فَاتِحَةِ الْكِتَابِ وَإِنْ كَانَ خَلْفَ الْإِمَامِ فَقَالُوا لَا تُجْزِئُ صَلَاةٌ إِلَّا بِقِرَاءَةِ فَاتِحَةِ الْكِتَابِ وَحْدَهُ كَانَ أَوْ خَلْفَ الْإِمَامِ وَذَهَبُوا إِلَى مَا رَوَى عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَرَأَ عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِ بَعْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَلْفَ الْإِمَامِ وَتَأَوَّلَ قَوْلَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا صَلَاةَ إِلَّا بِقِرَاءَةِ فَاتِحَةِ الْكِتَابِ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَإِسْحَقُ وَغَيْرُهُمَا وَأَمَّا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ فَقَالَ مَعْنَى قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا صَلَاةَ لِمَنْ لَمْ يَقْرَأْ بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ إِذَا كَانَ وَحْدَهُ وَاحْتَجَّ بِحَدِيثِ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ حَيْثُ قَالَ مَنْ صَلَّى رَكْعَةً لَمْ يَقْرَأْ فِيهَا بِأُمِّ الْقُرْآنِ فَلَمْ يُصَلِّ إِلَّا أَنْ يَكُونَ وَرَاءَ الْإِمَامِ قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ فَهَذَا رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَأَوَّلَ قَوْلَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا صَلَاةَ لِمَنْ لَمْ يَقْرَأْ بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ أَنَّ هَذَا إِذَا كَانَ وَحْدَهُ وَاخْتَارَ أَحْمَدُ مَعَ هَذَا الْقِرَاءَةَ خَلْفَ الْإِمَامِ وَأَنْ لَا يَتْرُكَ الرَّجُلُ فَاتِحَةَ الْكِتَابِ وَإِنْ كَانَ خَلْفَ الْإِمَامِ

[अल-अन्शारी] यांनी आम्हाला सांगितले की: [मअन] यांनी आम्हाला सांगितले की: [मालिक इब्न अनस] यांनी आम्हाला [इब्न शिहाब] यांच्याकडून, [इब्न उकैमह अल-लैसी] यांच्याकडून, [अबू हुरैरा] यांच्याकडून सांगितले की: "अल्लाहचे शांति आणि आशीर्वाद त्याच्यावर असोत, पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) एका प्रार्थनेजवळून गेले जिथे उच्च आवाजात कुरआनचे पठण चालू होते, त्यानंतर त्यांनी विचारले: 'तुमच्यापैकी कोणी नुकतीच माझ्यासोबत पठण केले का?' तेव्हा एका माणसाने उत्तर दिले, 'होय, हे अल्लाहचे पैगंबर.' त्यांनी म्हटले: 'कुरआनच्या पठणात माझ्याशी स्पर्धा का केली जात आहे!' अबू हुरैरा म्हणाले: "मग लोकांनी त्या नमाजात, ज्यात पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांनी उच्च आवाजात पठण केले होते, पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्यासोबत (एकत्र) पठण करणे थांबवले. म्हणजेच, पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांचे ते उपदेश ऐकल्यानंतर." त्यांनी सांगितले: "या अध्यायात इब्न मस्ऊद, इमरान इब्न हुसैन आणि जबीर इब्न अब्दुल्ला यांच्याकडूनही कथानके आहेत." अबू ईसा म्हणाले: "ही हदीस हसन दर्जाची आहे. इब्न उकैमह अल-लैसी यांचे नाव उमरह आहे. किंवा त्यांना 'अम्रु इब्न उकैमह' म्हणूनही ओळखले जाते. अझ-जुहरी यांच्या काही सहचार्‍यांनीही हा हदीस वर्णन केला आहे. आणि त्यांनी तो अगदी या हदीसप्रमाणेच नमूद केला आहे. त्यांनी सांगितले: "अझ-जुहरी म्हणाले: 'लोकांनी प्रेषित (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्याकडून ती शिकवण ऐकल्यावर पठण करणे थांबवले. इमामाच्या मागे पठण करणे परवानगी आहे, असा मत असणाऱ्यांकडून ही हदीस स्वीकारली जात नाही, कारण ही हदीस पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्याकडून अबू हुरैरा यांनीच सांगितली आहे. अबू हुरैरा यांनी पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्याकडून कथन केले की, त्यांनी म्हटले: 'जो कोणी उम्मुल कुराण (अल-फतिहा) वाचल्याशिवाय नमाज अदा करतो, त्याची नमाज अपूर्ण, अपूर्ण आणि अधुरी आहे.' मग हदीस सांगणाऱ्याने विचारले, "इमामाच्या मागे मी कधी कधी (पठण करतो)," आणि त्याने (तत्काळ) सांगितले: "ते मनात पठण करा." अबू उथमान अन-नहदी यांनी अबू हुरैरा यांच्याकडून सांगितले की: "पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांनी मला लोकांना जाहीर करण्याचा आदेश दिला की ज्याने फतिहतुल-किताब (अल-फतिहा) वाचली नाही, त्याची नमाज पूर्ण नाही." अशाप्रकारे हदीसशास्त्रज्ञांनी सहमती व्यक्त केली की जर इमाम उच्च आवाजात पठण करत असेल, तर मुअमिनने उच्च आवाजात पठण करू नये. ते म्हणाले: "जेव्हा इमाम थांबतो तेव्हा ते पाठ करतात." इमामाच्या मागे पाठ करण्याच्या नियमावर विद्वानांमध्ये मतभेद आहेत; पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्या सहचार्‍यांपैकी बहुसंख्य, तबीईन आणि त्यांच्यानंतरचे विद्वान असे मानतात की इमामाच्या मागे पाठ करणे परवानगी आहे. हा दृष्टिकोन मलिक इब्न अनस, अब्दुल्ला इब्न मुबारक, अल-शफीई, अहमद आणि इशाक यांनी स्वीकारला. अब्दुल्ला इब्न मुबारक यांच्याकडून असेही सांगितले जाते की त्यांनी म्हटले: "मी पठण केले आणि लोकांनी इमामाच्या मागे पठण केले, कुफा येथील काही रहिवाशांच्या गटाला वगळता." तथापि, माझा असाही मत आहे की ज्याने ती पठण केली नाही, त्याची नमाज वैध राहते. काही विद्वान नमाजात (इमामाच्या मागे असतानाही) सूरा अल-फातिहाचे पठण वगळण्याच्या (अवैधतेच्या) बाबतीत खूप कडक आहेत; ते म्हणतात: 'नमाज सूरा अल-फातिहाचे पठण केल्याशिवाय वैध मानली जात नाही, मग ती एकटेच का असेना किंवा इमामाच्या मागे का असेना.' ते हे हदीसवर आधारित करतात, जी उबादा इब्न अल-शामित यांनी पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्याकडून उद्धृत केली आहे. आणि उबादा इब्न अल-शमिट यांनी पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्या मृत्यूनंतरही इमामच्या मागे पाठ करणे सुरू ठेवले. त्यांनी पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्या या म्हणण्याचा अर्थ असा लावला: "ज्याने फातिहातुल किताब पाठ केली नाही, त्याची (पूर्ण) नमाज नाही." हा दृष्टिकोन अल-शफीई, इशाक आणि इतरांनी स्वीकारला. इमाम अहमद म्हणाले, "पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्या शब्दांचा अर्थ असा आहे: 'ज्याने पुस्तकाची सुरुवात (सूरह फातिहा) वाचली नाही, त्याची नमाज वैध नाही,' हे तेव्हाच लागू होते जेव्हा तो एकटा नमाज अदा करतो." त्यानंतर इमाम अहमद यांनी जबीर इब्न अब्दुल्लाह यांच्या हदीसचा उल्लेख केला, ज्यात त्यांनी सांगितले: "जो कोणी एक रकात नमाज अदा करतो आणि त्यात उम्म अल-कुरआन (सूरह अल-फतिहा) वाचत नाही, त्याने नमाज अदा केलेली नाही, जोपर्यंत तो इमामाच्या मागे नमाज अदा करत नाही." इमाम अहमद म्हणाले: "जाबिर पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांचे एक साथी होते, तरीही त्यांनी पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्या 'ज्याने फātiḥa वाचली नाही, त्याची नमाज नाही' या म्हणण्याचा अर्थ असा लावला की हा हदीस फक्त एकटे नमाज वाचत असतानाच लागू होतो." तथापि, इमाम अहमद यांनी तरीही इमामाच्या मागे पठण करणेच पसंत केले, आणि माणसाने इमामाच्या मागे असतानाही फतिहतुल किताब सोडू नये.