Ketentuan zakat unta dan kambing

Imam Abu Dawud : 1339

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَأَخَذْتُ مِنْ ثُمَامَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَنَسٍ كِتَابًا زَعَمَ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ كَتَبَهُ لِأَنَسٍ وَعَلَيْهِ خَاتِمُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ بَعَثَهُ مُصَدِّقًا وَكَتَبَهُ لَهُ فَإِذَا فِيهِ هَذِهِ فَرِيضَةُ الصَّدَقَةِ الَّتِي فَرَضَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْمُسْلِمِينَ الَّتِي أَمَرَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ بِهَا نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَمَنْ سُئِلَهَا مِنْ الْمُسْلِمِينَ عَلَى وَجْهِهَا فَلْيُعْطِهَا وَمَنْ سُئِلَ فَوْقَهَا فَلَا يُعْطِهِ فِيمَا دُونَ خَمْسٍ وَعِشْرِينَ مِنْ الْإِبِلِ الْغَنَمُ فِي كُلِّ خَمْسِ ذَوْدٍ شَاةٌ فَإِذَا بَلَغَتْ خَمْسًا وَعِشْرِينَ فَفِيهَا بِنْتُ مَخَاضٍ إِلَى أَنْ تَبْلُغَ خَمْسًا وَثَلَاثِينَ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِيهَا بِنْتُ مَخَاضٍ فَابْنُ لَبُونٍ ذَكَرٌ فَإِذَا بَلَغَتْ سِتًّا وَثَلَاثِينَ فَفِيهَا بِنْتُ لَبُونٍ إِلَى خَمْسٍ وَأَرْبَعِينَ فَإِذَا بَلَغَتْ سِتًّا وَأَرْبَعِينَ فَفِيهَا حِقَّةٌ طَرُوقَةُ الْفَحْلِ إِلَى سِتِّينَ فَإِذَا بَلَغَتْ إِحْدَى وَسِتِّينَ فَفِيهَا جَذَعَةٌ إِلَى خَمْسٍ وَسَبْعِينَ فَإِذَا بَلَغَتْ سِتًّا وَسَبْعِينَ فَفِيهَا ابْنَتَا لَبُونٍ إِلَى تِسْعِينَ فَإِذَا بَلَغَتْ إِحْدَى وَتِسْعِينَ فَفِيهَا حِقَّتَانِ طَرُوقَتَا الْفَحْلِ إِلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ فَإِذَا زَادَتْ عَلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ فَفِي كُلِّ أَرْبَعِينَ بِنْتُ لَبُونٍ وَفِي كُلِّ خَمْسِينَ حِقَّةٌ فَإِذَا تَبَايَنَ أَسْنَانُ الْإِبِلِ فِي فَرَائِضِ الصَّدَقَاتِ فَمَنْ بَلَغَتْ عِنْدَهُ صَدَقَةُ الْجَذَعَةِ وَلَيْسَتْ عِنْدَهُ جَذَعَةٌ وَعِنْدَهُ حِقَّةٌ فَإِنَّهَا تُقْبَلُ مِنْهُ وَأَنْ يَجْعَلَ مَعَهَا شَاتَيْنِ إِنْ اسْتَيْسَرَتَا لَهُ أَوْ عِشْرِينَ دِرْهَمًا وَمَنْ بَلَغَتْ عِنْدَهُ صَدَقَةُ الْحِقَّةِ وَلَيْسَتْ عِنْدَهُ حِقَّةٌ وَعِنْدَهُ جَذَعَةٌ فَإِنَّهَا تُقْبَلُ مِنْهُ وَيُعْطِيهِ الْمُصَدِّقُ عِشْرِينَ دِرْهَمًا أَوْ شَاتَيْنِ وَمَنْ بَلَغَتْ عِنْدَهُ صَدَقَةُ الْحِقَّةِ وَلَيْسَ عِنْدَهُ حِقَّةٌ وَعِنْدَهُ ابْنَةُ لَبُونٍ فَإِنَّهَا تُقْبَلُقَالَ أَبُو دَاوُد مِنْ هَاهُنَا لَمْ أَضْبِطْهُ عَنْ مُوسَى كَمَا أُحِبُّ وَيَجْعَلُ مَعَهَا شَاتَيْنِ إِنْ اسْتَيْسَرَتَا لَهُ أَوْ عِشْرِينَ دِرْهَمًا وَمَنْ بَلَغَتْ عِنْدَهُ صَدَقَةُ بِنْتِ لَبُونٍ وَلَيْسَ عِنْدَهُ إِلَّا حِقَّةٌ فَإِنَّهَا تُقْبَلُ مِنْهُ قَالَ أَبُو دَاوُد إِلَى هَاهُنَا ثُمَّ أَتْقَنْتُهُ وَيُعْطِيهِ الْمُصَدِّقُ عِشْرِينَ دِرْهَمًا أَوْ شَاتَيْنِ وَمَنْ بَلَغَتْ عِنْدَهُ صَدَقَةُ ابْنَةِ لَبُونٍ وَلَيْسَ عِنْدَهُ إِلَّا بِنْتُ مَخَاضٍ فَإِنَّهَا تُقْبَلُ مِنْهُ وَشَاتَيْنِ أَوْ عِشْرِينَ دِرْهَمًا وَمَنْ بَلَغَتْ عِنْدَهُ صَدَقَةُ ابْنَةِ مَخَاضٍ وَلَيْسَ عِنْدَهُ إِلَّا ابْنُ لَبُونٍ ذَكَرٌ فَإِنَّهُ يُقْبَلُ مِنْهُ وَلَيْسَ مَعَهُ شَيْءٌ وَمَنْ لَمْ يَكُنْ عِنْدَهُ إِلَّا أَرْبَعٌ فَلَيْسَ فِيهَا شَيْءٌ إِلَّا أَنْ يَشَاءَ رَبُّهَا وَفِي سَائِمَةِ الْغَنَمِ إِذَا كَانَتْ أَرْبَعِينَ فَفِيهَا شَاةٌ إِلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ فَإِذَا زَادَتْ عَلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ فَفِيهَا شَاتَانِ إِلَى أَنْ تَبْلُغَ مِائَتَيْنِ فَإِذَا زَادَتْ عَلَى مِائَتَيْنِ فَفِيهَا ثَلَاثُ شِيَاهٍ إِلَى أَنْ تَبْلُغَ ثَلَاثَ مِائَةٍ فَإِذَا زَادَتْ عَلَى ثَلَاثِ مِائَةٍ فَفِي كُلِّ مِائَةِ شَاةٍ شَاةٌ وَلَا يُؤْخَذُ فِي الصَّدَقَةِ هَرِمَةٌ وَلَا ذَاتُ عَوَارٍ مِنْ الْغَنَمِ وَلَا تَيْسُ الْغَنَمِ إِلَّا أَنْ يَشَاءَ الْمُصَدِّقُ وَلَا يُجْمَعُ بَيْنَ مُفْتَرِقٍ وَلَا يُفَرَّقُ بَيْنَ مُجْتَمِعٍ خَشْيَةَ الصَّدَقَةِ وَمَا كَانَ مِنْ خَلِيطَيْنِ فَإِنَّهُمَا يَتَرَاجَعَانِ بَيْنَهُمَا بِالسَّوِيَّةِ فَإِنْ لَمْ تَبْلُغْ سَائِمَةُ الرَّجُلِ أَرْبَعِينَ فَلَيْسَ فِيهَا شَيْءٌ إِلَّا أَنْ يَشَاءَ رَبُّهَا وَفِي الرِّقَةِ رُبْعُ الْعُشْرِ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ الْمَالُ إِلَّا تِسْعِينَ وَمِائَةً فَلَيْسَ فِيهَا شَيْءٌ إِلَّا أَنْ يَشَاءَ رَبُّهَا

Wedi dweud wrthym [Musa bin Ismail], wedi dweud wrthym [Hammad], dywedodd; Cymerais ysgrifen gan [Tsumamah bin Abdullah bin Anas], cyfaddefodd fod [Abu Bakr] wedi ysgrifennu [Anas] ac arno roedd sêl Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam pan anfonodd ef fel swyddog i gasglu zakat, ac fe'i hysgrifennodd drosto, a throdd allan fod yr ysgrifen yn cynnwys: Dyma rwymedigaeth zakat y mae Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam wedi'i rhwymo i Fwslimiaid y mae Allah 'azza wajalla wedi'i orchymyn i'w Broffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam. Felly pwy bynnag ymhlith y Mwslimiaid y gofynnir iddo am zakat yn ôl y darpariaethau, dylai ei roi. A phwy bynnag y gofynnir iddo am fwy na hynny, gadewch iddo beidio â'i roi. Ar gyfer camelod sydd â llai na phump ar hugain, y zakat yw un gafr, am bob pum dzaud mae zakat ar un gafr, yna pan fydd yn cyrraedd pump ar hugain yna mae zakat arno o un bintu makhadh nes iddo gyrraedd pump ar hugain, os nad oes bintu makhadh yna mae Ibn Labun - sy'n ddwy flwydd oed - yn wryw, yna pan fydd yn cyrraedd chwech ar hugain yna rhoddir zakat i bintu Labun - sydd â dwy flwydd oed - nes iddo gyrraedd pump ar ddeugain, yna pan fydd yn cyrraedd pedwar chwech ar hugain yna mae'r hiqqah - sydd â hyd oes o dair blynedd - yn barod i feichiogi, nes iddi gyrraedd chwe deg. Yna os yw'n un ar ddeg ar hugain yna mae saith deg pump o zakat. Yna, pan fydd yn cyrraedd saith deg chwech, bydd yn rhoi zakat i ddau bintu labun - sydd â hyd oes o ddwy flynedd -, nes iddo gyrraedd naw deg, yna pan fydd yn cyrraedd naw deg un, bydd yn rhoi zakat iddo o ddau hiqqah - sydd â hyd oes o dair blynedd - sy'n barod i feichiogi, nes iddo gyrraedd cant ac ugain. Yna os yw'n fwy na chant ac ugain yna am bob deugain mae zakat ar un bintu labun - sydd â hyd oes o ddwy flynedd -, ac am bob hanner cant mae zakat ar un hiqqah - sydd â hyd oes o dair blynedd -. Yna, pan fydd oedran y camel yn ymddangos yn y zakat gorfodol, yna pwy bynnag sydd wedi derbyn y zakat jadza'ah - sydd â hyd oes o bedair blynedd - ac nad oes ganddo jadza'ah - sydd â hyd oes o bedair blynedd - ond mae ganddo hiqqah - sydd â hyd oes o dair blynedd - yna mae'n cael ei dderbyn ganddo, a chyda fe mae'n rhoi dau afr os yw'r ddau yn hawdd iddo, arian neu ugain dirham. A phwy bynnag sydd wedi cyrraedd y zakat hiqqah - sydd â bywyd o dair blynedd - ac nad oes ganddo hiqqah - sydd â bywyd o dair blynedd - ond sydd â jadza'ah - sydd â bywyd o bedair blynedd - yna fe'i derbynnir ganddo ac mae'r swyddog zakat yn rhoi ugain dirham iddo, neu ddau afr. A phwy bynnag sydd wedi cyrraedd y zakat hiqqah - sydd â bywyd o dair blynedd - ac nad oes ganddo hiqqah - sydd â bywyd o dair blynedd - ond sydd â bintu labun - sydd â bywyd o ddwy flynedd - yna fe'i derbynnir ganddo. -Dywedodd Abu Daud; o fan hyn ni ddysgais Moses ar gof cymaint ag yr oeddwn eisiau. - a chyda fe roddodd ddau afr os oeddent yn hawdd iddo, neu ugain dirham. A phwy bynnag sydd wedi derbyn y zakat bintu Labun - sydd â bywyd o ddwy flynedd - a dim ond hiqqah sydd ganddo - sydd â bywyd o dair blynedd - yna fe'i derbynnir ganddo - meddai Abu Daud; Hyd at hynny roeddwn i'n credu meddai; a rhoddodd y casglwr zakat ugain dirham iddo, neu ddau afr. A phwy bynnag sy'n cael y zakat bintu labun - sy'n ddwy flwydd oed - a dim ond bintu makhadh sydd ganddo, bydd yn ei dderbyn ganddo ynghyd â dau afr neu ddau dirham. A phwy bynnag sydd wedi cyrraedd -nishab- zakat bintu makhadh a dim ond Ibn Labun - sy'n ddwy flwydd oed - sydd ganddo, yna bydd yn cael ei dderbyn ganddo ac ni fydd unrhyw beth gydag ef. A phwy bynnag sydd â dim ond dau aderyn, nid oes zakat arno oni bai bod y perchennog yn dymuno. Os oes deugain o eifr yn pori yn y borfa, yna rhoddir zakat i un gafr hyd at gant ac ugain, yna os oes mwy na chant ac ugain yna rhoddir zakat i ddau afr hyd at ddau gant. Yna, os yw'n fwy na dau gant, bydd zakat ar dri gafr nes iddo gyrraedd tri chant, yna os yw'n fwy na thri chant, yna am bob cant o eifr bydd zakat ar un gafr. Ac yn zakat ni chymerir geifr sy'n hen ac wedi colli eu dannedd, geifr sydd â namau, a geifr gwrywaidd, oni bai bod y swyddog sy'n cymryd y zakat yn ei ddymuno. Ni ddylid cyfuno geifr wedi'u gwahanu ac ni chaniateir gwahanu geifr cyfun rhag ofn gorfod talu zakat. Os daw gafr o gyfuniad o ddau berson, maen nhw ill dau yn ei rannu'n gyfartal. Os nad yw nifer y geifr sy'n pori yn y borfa yn cyrraedd deugain, yna nid oes zakat arno oni bai bod y perchennog yn ei ddymuno. Mae Zakat ar arian yn ddyledus ar ddeugainfed swm, ac os yw'r cyfoeth yn cyrraedd dim ond cant a naw deg, yna nid oes zakat arno oni bai bod y perchennog yn ei ddymuno.