Hadith Representative
Kisah perjalanan Nabi Musa 'alaihissalam menuntut ilmu dan pertemuannya dengan Nabi Khidhir 'alaihissalam
Imam Bukhari : 119حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرٌو قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عَبَّاسٍإِنَّ نَوْفًا الْبَكَالِيَّ يَزْعُمُ أَنَّ مُوسَى لَيْسَ بِمُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ إِنَّمَا هُوَ مُوسَى آخَرُ فَقَالَ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ حَدَّثَنَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ مُوسَى النَّبِيُّ خَطِيبًا فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ فَسُئِلَ أَيُّ النَّاسِ أَعْلَمُ فَقَالَ أَنَا أَعْلَمُ فَعَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ إِذْ لَمْ يَرُدَّ الْعِلْمَ إِلَيْهِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنَّ عَبْدًا مِنْ عِبَادِي بِمَجْمَعِ الْبَحْرَيْنِ هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ قَالَ يَا رَبِّ وَكَيْفَ بِهِ فَقِيلَ لَهُ احْمِلْ حُوتًا فِي مِكْتَلٍ فَإِذَا فَقَدْتَهُ فَهُوَ ثَمَّ فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقَ بِفَتَاهُ يُوشَعَ بْنِ نُونٍ وَحَمَلَا حُوتًا فِي مِكْتَلٍ حَتَّى كَانَا عِنْدَ الصَّخْرَةِ وَضَعَا رُءُوسَهُمَا وَنَامَا فَانْسَلَّ الْحُوتُ مِنْ الْمِكْتَلِ{ فَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ سَرَبًا }وَكَانَ لِمُوسَى وَفَتَاهُ عَجَبًا فَانْطَلَقَا بَقِيَّةَ لَيْلَتِهِمَا وَيَوْمَهُمَا فَلَمَّا أَصْبَحَ قَالَ مُوسَى لِفَتَاهُ{ آتِنَا غَدَاءَنَا لَقَدْ لَقِينَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا }وَلَمْ يَجِدْ مُوسَى مَسًّا مِنْ النَّصَبِ حَتَّى جَاوَزَ الْمَكَانَ الَّذِي أُمِرَ بِهِ فَقَالَ لَهُ فَتَاهُ{ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلَّا الشَّيْطَانُ }قَالَ مُوسَى{ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا }فَلَمَّا انْتَهَيَا إِلَى الصَّخْرَةِ إِذَا رَجُلٌ مُسَجًّى بِثَوْبٍ أَوْ قَالَ تَسَجَّى بِثَوْبِهِ فَسَلَّمَ مُوسَى فَقَالَ الْخَضِرُ وَأَنَّى بِأَرْضِكَ السَّلَامُ فَقَالَ أَنَا مُوسَى فَقَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ نَعَمْ قَالَ{ هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلَى أَنْ تُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رَشَدًا }قَالَ{ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا }يَا مُوسَى إِنِّي عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَنِيهِ لَا تَعْلَمُهُ أَنْتَ وَأَنْتَ عَلَى عِلْمٍ عَلَّمَكَهُ لَا أَعْلَمُهُ{ قَالَ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ صَابِرًا وَلَا أَعْصِي لَكَ أَمْرًا }فَانْطَلَقَا يَمْشِيَانِ عَلَى سَاحِلِ الْبَحْرِ لَيْسَ لَهُمَا سَفِينَةٌ فَمَرَّتْ بِهِمَا سَفِينَةٌ فَكَلَّمُوهُمْ أَنْ يَحْمِلُوهُمَا فَعُرِفَ الْخَضِرُ فَحَمَلُوهُمَا بِغَيْرِ نَوْلٍ فَجَاءَ عُصْفُورٌ فَوَقَعَ عَلَى حَرْفِ السَّفِينَةِ فَنَقَرَ نَقْرَةً أَوْ نَقْرَتَيْنِ فِي الْبَحْرِ فَقَالَ الْخَضِرُ يَا مُوسَى مَا نَقَصَ عِلْمِي وَعِلْمُكَ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ إِلَّا كَنَقْرَةِ هَذَا الْعُصْفُورِ فِي الْبَحْرِ فَعَمَدَ الْخَضِرُ إِلَى لَوْحٍ مِنْ أَلْوَاحِ السَّفِينَةِ فَنَزَعَهُ فَقَالَ مُوسَى قَوْمٌ حَمَلُونَا بِغَيْرِ نَوْلٍ عَمَدْتَ إِلَى سَفِينَتِهِمْ فَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا{ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِي بِمَا نَسِيتُ وَلَا تُرْهِقْنِي مِنْ أَمْرِي عُسْرًا }فَكَانَتْ الْأُولَى مِنْ مُوسَى نِسْيَانًا فَانْطَلَقَا فَإِذَا غُلَامٌ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ فَأَخَذَ الْخَضِرُ بِرَأْسِهِ مِنْ أَعْلَاهُ فَاقْتَلَعَ رَأْسَهُ بِيَدِهِ فَقَالَ مُوسَى{ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً بِغَيْرِ نَفْسٍ }{ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا }قَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ وَهَذَا أَوْكَدُ{ فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا أَتَيَا أَهْلَ قَرْيَةٍ اسْتَطْعَمَا أَهْلَهَا فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ فَأَقَامَهُ }قَالَ الْخَضِرُ بِيَدِهِ فَأَقَامَهُ فَقَالَ لَهُ مُوسَى{ لَوْ شِئْتَ لَاتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ }قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْحَمُ اللَّهُ مُوسَى لَوَدِدْنَا لَوْ صَبَرَ حَتَّى يُقَصَّ عَلَيْنَا مِنْ أَمْرِهِمَا
En owaco botwa ['Abdullah bin Muhammad] owaco, owaco botwa [Sufyan] owaco botwa ['Amru] owaco, owaco bota [Sa'id bin Jubair] owaco, awaco bot [Ibn 'Abbas], 'Ada Nauf Al Bakali tamo ni Musa onongo pe obedo Musa pa Bani Isra'il, ento Musa mukene'. Ibn Abbas owaco ni, 'Lakwor pa Allah tye ka lok goba, ada [Ubay bin Ka'b] owaco botwa ki bot lanebi sallallaahu 'alaihi wasallam ni: 'Moses lanebi pa Allah ocung i nyim Bani Isra'il kun miyo pwony, ki en openye ni: 'Anga ma ryek loyo'? Musa ogamo ni: 'An atye'. Pi meno Allah Ta'ala ojuke pien pe ki miye ngec i kom lok meno. I ngeye Allah Ta'ala onyutu bote ni: 'Tye latic mo i kin lutic na ma bedo i kama nam aryo gi rwate iye ma ryek loyo in'. Musa owaco ni, 'O Lapwony, atwero rwate kwede nining?' Pi meno ki waco bote ni: 'Kel rec ni i agulu, ka rec ni orwenyo, ki en aye lanyut'. I ngeye Musa ocako wot ki laticce, Yusya’ bin Nun, ci gin aryo-ni gutingo rec i aduku nio ka guo i got mo madit. Lacen gin aryo ducu guketo wigi i kom got ci gunino woko. Lacen rec okato woko ki i agulu -lacen rec opyer ci ocito i nam-' -Qs. Al Kahf: 61-. Gin mutimme-ni okelo ur bot Moses ki lupwonnyene, pi meno gin aryo-ni gumedde ki wotgi dyewor ki dyeceng. Nio wa i odiko mo acel Musa owaco bot laticce ni, '-Kel cam wa kany, ada waol ki wot wa-' -Qs. Al Kahf: 62-. Moses pe owinyo olo kono i nge oo ka ma en ocito iye kit ma kiciko kwede. Pi meno lapwonnye owaco bote ni: '-In ingeyo kare ma wa yenyo kabedo i got con? Ki adaa, wiya owil me tito boti lok ma mako rec ni. Dok pe tye ngat mo ma wiye wil i koma kono Catan-' -Qs. Al Kahf: 63-. Musa owaco ni: '-Man aye kabedo ma wa tye ka yenyo ne. Ki dong gin aryo ni gudok cen ka lubo kor gi macon- ' -Qs. Al Kahf: 64-. I kare ma gin aryo-ni guo i got, gunongo laco mo ma oruko bongo lac. Musa omote. Khidlir owaco ni, 'I waco nining i gang ni?' Moses ogamo ni, ‘An a Moses’. Khidlir openyo lagam ni, 'Musa Bani Isra'il?' Musa ogamo ni, ‘Eyo’. Musa owaco ni: '-Atwero lubu in wek i pwonya ngec ma tye kakare i kin ngec ma ki pwonyo in?-' Khidlir ogamo ni: 'Adaa, in pe ibi bedo ki diyo cwiny i koma-' -Qs. Al Kahf: 66-67-. Khidlir omede ki waco ni, 'O Musa, atye ki ngec ki i ngec pa Allah ma en opwonya ma in pe ingeyo, ki in bene itye ki ngec ma en opwonya ma an bene pe angeyo'. Musa owaco ni: '-Lubanga oye, in ibi nongo an ngat ma diyo cwiny, ki an pe abi pyem kwedi i lok mo keken-' -Qs. Al Kahf: 69-. Pi meno, gin aryo-ni guwoto i dog nam kun ngat mo pe ki yeya, ci yeya mo okato. Gin guloko wek jo ma i yeya gutergi aryo ducu. Pien Khidlir onongo dong ki ngeyo, gin gu kwanyo gin aryo ni labongo cul mo. Ki dong obino winyo mo matidi ma obedo i nget yeya kun ngweco i pii me nam me mato ki ngwec acel nyo aryo. Khidlir owaco ni, 'O Musa, ngec na ki ngec ni ka kiporo ki ngec pa Allah pe tye gin mo ento calo ngwec pa winyo man i pii me nam'. Ki dong Khidlir omako bao me yeya ki obalo ne. Musa owaco ni, 'Gukelo wa labongo gin mo, ento pingo i balo ne me neko dano ma tye i yeya ni?' Khidlir owaco ni: '-An pe awaco ni, 'Adaa pe ibi bedo ki cwiny me diyo cwinya kweda-' Musa ogamo ni: '-Pe iket pwod i koma pi wil na ki pe i ket peko i koma. ani ki gin mo matek i lok na- ' -Qs. Al Kahf: 72-73-. Gin mukwongo ma otimme-ni obedo pien Moses wiye owil woko. Ci gin aryo-ni gua woko nio ka gurwatte ki latin mo matidi ma onongo tye ka tuko ki lureme aryo. Khidlir omako wic latin ni, otingo malo ki obolo woko nio wa i too. Pi meno Musa openyo ni: '-Pingo in ineko cwiny maleng, ento pi ni en oneko ngat mukene?-' -Qs. Al Kahf: 74-. Khidlir ogamo ni: '-An pe awaci, ni ada pe ibi twero bedo ki cwiny me diyo cwinya kweda?- ' -Qs. Al Kahf: 75-. Ibn 'Uyainah owaco ni, 'Man obedo moko. '-Pi meno gin aryo ni guwoto nio ka gu oo bot dano me lobo mo, gupenyo ni dano me lobo meno gubed ka galowang, ento dano me lobo meno onongo pe gimito gamo gi. I ngeye gin aryo-ni gunongo ni cel me ot-ti dong cok poto woko. Pi meno Khidlir ogero cel- ' -Qs. Al Kahf: 77-. Rasulullah omede ki lok ne: 'Khidlir otimo ne ki cinge kene. Musa owaco ni, '-Ka imiito, ibi gamo cul pi en. Khidlir ogamo ni, 'Man aye kare me poko kin an ki in-' -Qs. Al Kahf: 77-78-. Lanebi owaco ni: 'Allah otim kica i kom Musa. Watye ki gen ni Moses twero diyo cwinye wek wawiny lok mapol i kom jo aryo-ni.’