Hadith Representative
Awal Hijrah Rasulullah SAW bersama Abu Bakar
Imam Bukhari : 3626حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا شُرَيْحُ بْنُ مَسْلَمَةَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ يُحَدِّثُ قَالَ ابْتَاعَ أَبُو بَكْرٍ مِنْ عَازِبٍ رَحْلًا فَحَمَلْتُهُ مَعَهُ قَالَ فَسَأَلَهُ عَازِبٌ عَنْ مَسِيرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُخِذَ عَلَيْنَا بِالرَّصَدِ فَخَرَجْنَا لَيْلًا فَأَحْثَثْنَا لَيْلَتَنَا وَيَوْمَنَا حَتَّى قَامَ قَائِمُ الظَّهِيرَةِ ثُمَّ رُفِعَتْ لَنَا صَخْرَةٌ فَأَتَيْنَاهَا وَلَهَا شَيْءٌ مِنْ ظِلٍّ قَالَ فَفَرَشْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرْوَةً مَعِي ثُمَّ اضْطَجَعَ عَلَيْهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَانْطَلَقْتُ أَنْفُضُ مَا حَوْلَهُ فَإِذَا أَنَا بِرَاعٍ قَدْ أَقْبَلَ فِي غُنَيْمَةٍ يُرِيدُ مِنْ الصَّخْرَةِ مِثْلَ الَّذِي أَرَدْنَا فَسَأَلْتُهُ لِمَنْ أَنْتَ يَا غُلَامُ فَقَالَ أَنَا لِفُلَانٍ فَقُلْتُ لَهُ هَلْ فِي غَنَمِكَ مِنْ لَبَنٍ قَالَ نَعَمْ قُلْتُ لَهُ هَلْ أَنْتَ حَالِبٌ قَالَ نَعَمْ فَأَخَذَ شَاةً مِنْ غَنَمِهِ فَقُلْتُ لَهُ انْفُضْ الضَّرْعَ قَالَ فَحَلَبَ كُثْبَةً مِنْ لَبَنٍ وَمَعِي إِدَاوَةٌ مِنْ مَاءٍ عَلَيْهَا خِرْقَةٌ قَدْ رَوَّأْتُهَا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَبَبْتُ عَلَى اللَّبَنِ حَتَّى بَرَدَ أَسْفَلُهُ ثُمَّ أَتَيْتُ بِهِ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ اشْرَبْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَشَرِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى رَضِيتُ ثُمَّ ارْتَحَلْنَا وَالطَّلَبُ فِي إِثْرِنَا قَالَ الْبَرَاءُ فَدَخَلْتُ مَعَ أَبِي بَكْرٍ عَلَى أَهْلِهِ فَإِذَا عَائِشَةُ ابْنَتُهُ مُضْطَجِعَةٌ قَدْ أَصَابَتْهَا حُمَّى فَرَأَيْتُ أَبَاهَا فَقَبَّلَ خَدَّهَا وَقَالَ كَيْفَ أَنْتِ يَا بُنَيَّةُ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަޙްމަދު ބިން ޢުޘްމާނަށް] ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޝުރައިޙް ބިން މަސްލަމާ] އަށް [އިބްރާހިމް ބިން ޔޫސުފް] [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ އިސްޙާޤު] ގެ އަރިހުން ވިދާޅުވީ، އަޅުގަނޑަށް [އަލްބަރާޢު] ރިވާކުރެއްވި އަޑުއެހި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. އަބޫބަކުރު ޢަޒީބުގެ އަތުން ސެޑަލް ސެޓެއް ގަނެގެން އަހަރެން އެ ސެޑަލްތައް ގޮވައިގެން ދިޔައީމެވެ. -އޭނާ -އަލް ބަރާޢު- ކުރިއަށް ގެންދެވިއެވެ؛ - ފަހެ، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ހިޖުރަކުރުމުން ކުރި ދަތުރާއި ބެހޭގޮތުން ޢަޒީބު އޭނާއާ ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ. އަބޫބަކުރު ވިދާޅުވި އެވެ؛ 'އަހަރެމެން ރޭގަނޑު ބޭރަށް ނުކުންނަން އިޚްތިޔާރު ކުރާ އިރު ވަންދެން އޮބްޒަރވް ކުރިން، ދެން ރޭގަނޑާއި ދުވާލު ދަތުރު އަވަސްކޮށްލީ، އެންމެ ފަހުން މެންދުރު ވަގުތު ބޮޑު ހިލައެއް ފެނުނު އިރު.' ދެން އަހަރެމެން ގޮސް ހިލަގަނޑާ ދިމާއަށް ދިޔައިރު ހިޔާވަހިކަން ހޯދުމަށް ފަރަގެއް ހުއްޓެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެންގެ ޖަމަލު ހަމުގެ ފޮތިގަނޑު الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم އަށް ފަތުރާލީމެވެ. އެތަނުގެ ވަށައިގެންވާ މާހައުލު ބަލަން އިރުކޮޅަކު ނުކުމެގެން ދިޔައިރު އެނގުނީ ކުރިން އަހަރެމެން ބޭނުންވި ގޮތަށް ހިޔާވަހިކަން ހޯދުމަށް ބަކަރިތައް ހިލަގަނޑާ ދިމާއަށް ދުއްވާފައި ދިޔަ ކުއްތާ ބެލެހެއްޓުންތެރި ކުއްޖަކާ ދިމާވިއެވެ. އަހަރެން އޭނާއާ ސުވާލުކުރީމެވެ؛ 'އޭ އަޅަކީ ކާކުގެ މީހެއް ހެއްޔެވެ؟' ކުއްތާ ބެލެހެއްޓުމުގެ އަޅާ ޖަވާބު ދިނެވެ؛ 'އަހަންނަކީ ފަހެ ބައެއްގެ މުދަލެވެ'. އަހަރެން އަނެއްކާވެސް އަހާލީމެވެ؛ 'ތިބާގެ ބަކަރި ކިރު އުފައްދަނީ ހެއްޔެވެ؟' ކުއްތާ ބެލެހެއްޓި މީހާ ޖަވާބު ދިނެވެ؛ 'އާނ'. އަހަރެން އަނެއްކާވެސް އަހާލީމެވެ؛ 'ކިރުދޭން ތައްޔާރަށް ހުރީތަ؟' އެކަމަނާ ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ؛ 'އާނ'. އެހެންކަމުން އޭނާގެ އެއް ބަކަރި ނަގައިގެން އަހަރެން ބުނީމެވެ؛ 'އޭގެ މޭމަތި -ދޮންވެލި، އިސްތަށިގަނޑާއި ނަޖިހުން- ސާފުކުރުން-'. އަބޫބަކުރު ކުރިއަށް ގެންދެވިއެވެ؛ ދެން ކުއްތާ ބެލެހެއްޓުންތެރިޔާ ކިރުކޮޅެއް ފިއްތާލުމަށްފަހު ބިއްލޫރިގަނޑަކަށް ލުމަށްފަހު އަހަރެން ގެނެސްދިނީ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ކުޑަ ކޮންޓެއިނަރެކެވެ. އެހެންކަމުން ތިރީގައި ފިނިވާނެ ގޮތަށް ކިރު ތެރެއަށް ފެން އަޅާފައި އެ ކިރު ނަބިއްޔާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް ގެނެސްދިނީމެވެ. އަހަރެން ބުނީމެވެ؛ 'އޭ الله ގެ ރަސޫލާ ބޯށެވެ'. އެހެންކަމުން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަހަރެން ހިތްހަމަޖެހެންދެން އެ އެއްޗެއް ބޮއެފިއެވެ'. ދެން އަހަރެމެންގެ ދަތުރު ކުރިއަށް ގެންދިޔައިރު އަހަރެމެން ހޯދަމުން ދިޔަ މީހުން އަހަރެމެންގެ ފަހަތުން އަހަރެމެންގެ ފިޔަވަޅުތަކުގެ ތެރެއިން ދިޔައެވެ. އަލް ބަރާ' ވިދާޅުވި އެވެ؛ އަހަރެން އަބޫބަކުރުއާއެކު ވަދެގެން ދިޔައީ އޭނާގެ އާއިލާއާ ބައްދަލުކުރުމަށެވެ. އަހަރެންނަށް ފެނުނީ އޭނާގެ ބައްޕަ އޭނާއަށް ބޮސްދީފައި ބުނިތަނެވެ؛ 'ކިހިނެއްތަ އަނަންދާ'.