Hadith Representative
Al Waliyy
Imam Bukhari : 3137حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأَرَأَيْتِ قَوْلَهُ{ حَتَّى إِذَا اسْتَيْأَسَ الرُّسُلُ وَظَنُّوا أَنَّهُمْ قَدْ كُذِّبُوا }أَوْ{ كُذِبُوا }قَالَتْ بَلْ كَذَّبَهُمْ قَوْمُهُمْ فَقُلْتُ وَاللَّهِ لَقَدْ اسْتَيْقَنُوا أَنَّ قَوْمَهُمْ كَذَّبُوهُمْ وَمَا هُوَ بِالظَّنِّ فَقَالَتْ يَا عُرَيَّةُ لَقَدْ اسْتَيْقَنُوا بِذَلِكَ قُلْتُ فَلَعَلَّهَا أَوْ{ كُذِبُوا }قَالَتْ مَعَاذَ اللَّهِ لَمْ تَكُنِ الرُّسُلُ تَظُنُّ ذَلِكَ بِرَبِّهَا وَأَمَّا هَذِهِ الْآيَةُ قَالَتْ هُمْ أَتْبَاعُ الرُّسُلِ الَّذِينَ آمَنُوا بِرَبِّهِمْ وَصَدَّقُوهُمْ وَطَالَ عَلَيْهِمْ الْبَلَاءُ وَاسْتَأْخَرَ عَنْهُمْ النَّصْرُ حَتَّى إِذَا اسْتَيْأَسَتْ مِمَّنْ كَذَّبَهُمْ مِنْ قَوْمِهِمْ وَظَنُّوا أَنَّ أَتْبَاعَهُمْ كَذَّبُوهُمْ جَاءَهُمْ نَصْرُ اللَّهِقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ{ اسْتَيْأَسُوا }اسْتَفْعَلُوا مِنْ يَئِسْتُ{ مِنْهُ }مِنْ يُوسُفَ{ لَا تَيْأَسُوا مِنْ رَوْحِ اللَّهِ }مَعْنَاهُ الرَّجَاءُ
Һөйләне беҙгә [Яхъя бин Бүкәйер] беҙгә һөйләне [Әл-Ләйетс] [Ғөкәйл]-дән [Ибн Шиһаб] әйтте, ул миңә [Урваға] һөйләне, тип, бер ваҡыт [Ғәйсә радиаллаһу әнһә], Пәйғәмбәребеҙҙең ҡатыны саллаллаһу ғәләйһи васаллам һораны; 110-сы аяттағы Аллаһ Тәғәләнең һүҙе тураһында нимә уйлайһығыҙ, был -'Шулай итеп, әгәр ҙә пәйғәмбәрҙәрҙең өмөтө юҡ икән -үҙ халҡының иманы тураһында- һәм улар үҙҙәрен ялған һөйләүҙә ғәйепләгәндәр тип шикләнһә -кудззибуу, дзал бертасидид- йәки -дилиед хәрефе, кудзи дзади түгел, бердзибуу. Ғәйсә радиаллаһу әнһә әйтте; — Ысынында, хәҡиҡәт шунда: илселәрҙе ысынлап та үҙ халҡы алдаған. Мин әйтәм; «Аллаһ менән ант итәм, улар ысынлап та үҙ халҡының үҙҙәрен ялған һөйләүҙә ғәйепләүенә ышана, тимәк, ул аяттағы ҡаршы фекерҙең мәғәнәһе нимәлә?». Ғәйсә радиаллаһу әнһә әйтте; «Эй, Урва, ысынлап та, пәйғәмбәрҙәр үҙҙәренә алданасаҡтарына ышанған». Мин әйтәм; — Шулай өмөт итәйек. Әллә улар үҙҙәрен алдағандар тип шикләнә генәме?». Ғәйсә радиаллаһу әнһә әйтте; — Аллаһ – иң яҡлаусы. Ысынлап та, илселәр үҙҙәренең раббиһына ҡарата ҡаршы фекерҙә булмаған. Был шиғыр, тигән; — Был уларҙы күптән һынауҙарға дусар булған, ярҙам әле килмәгән шәкерттәренә бәйле, шуға күрә улар араһында ҡайһы берҙәре үҙҙәрен алдаған кешенән өмөтһөҙлөккә бирелгәндә һәм уның шәкерттәре хатта уның пәйғәмбәрлеген инҡар итмәһен өсөн, шул саҡта Хоҙай ярҙамы килә. Әбү Ғабдулла Әл-Бохарий әйтте; ' Исстай'асуу һүҙе яисту һүҙенән килеп сыҡҡан истаф'алуу һөйләм ҡалыбына эйәреп килә. Йософ сүрәһендә ла тай'асуу мир рауалилләһ - Аллаһтың рәхмәтенән өмөтһөҙлөккә бирелмәгеҙ - мәғәнәһе - һәр ваҡыт батша' -өмөт-' беренсе урынға ҡуйыу.