Hadith Representative
Salamah bin Al-Akwa' berbaiat dua kali di Hudaibiyah, dan Nabi menjelaskan bahwa isinya adalah baiat untuk menyongsong kematian
Imam Muslim : 3372حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ كِلَاهُمَا عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ عَمَّارٍ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ وَهَذَا حَدِيثُهُ أَخْبَرَنَا أَبُو عَلِيٍّ الْحَنَفِيُّ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ وَهُوَ ابْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنِي إِيَاسُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ قَدِمْنَا الْحُدَيْبِيَةَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ أَرْبَعَ عَشْرَةَ مِائَةً وَعَلَيْهَا خَمْسُونَ شَاةً لَا تُرْوِيهَا قَالَ فَقَعَدَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى جَبَا الرَّكِيَّةِ فَإِمَّا دَعَا وَإِمَّا بَصَقَ فِيهَا قَالَ فَجَاشَتْ فَسَقَيْنَا وَاسْتَقَيْنَا قَالَ ثُمَّ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَعَانَا لِلْبَيْعَةِ فِي أَصْلِ الشَّجَرَةِ قَالَ فَبَايَعْتُهُ أَوَّلَ النَّاسِ ثُمَّ بَايَعَ وَبَايَعَ حَتَّى إِذَا كَانَ فِي وَسَطٍ مِنْ النَّاسِ قَالَ بَايِعْ يَا سَلَمَةُ قَالَ قُلْتُ قَدْ بَايَعْتُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فِي أَوَّلِ النَّاسِ قَالَ وَأَيْضًا قَالَ وَرَآنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَزِلًا يَعْنِي لَيْسَ مَعَهُ سِلَاحٌ قَالَ فَأَعْطَانِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَجَفَةً أَوْ دَرَقَةً ثُمَّ بَايَعَ حَتَّى إِذَا كَانَ فِي آخِرِ النَّاسِ قَالَ أَلَا تُبَايِعُنِي يَا سَلَمَةُ قَالَ قُلْتُ قَدْ بَايَعْتُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فِي أَوَّلِ النَّاسِ وَفِي أَوْسَطِ النَّاسِ قَالَ وَأَيْضًا قَالَ فَبَايَعْتُهُ الثَّالِثَةَ ثُمَّ قَالَ لِي يَا سَلَمَةُ أَيْنَ حَجَفَتُكَ أَوْ دَرَقَتُكَ الَّتِي أَعْطَيْتُكَ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَقِيَنِي عَمِّي عَامِرٌ عَزِلًا فَأَعْطَيْتُهُ إِيَّاهَا قَالَ فَضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ إِنَّكَ كَالَّذِي قَالَ الْأَوَّلُ اللَّهُمَّ أَبْغِنِي حَبِيبًا هُوَ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ نَفْسِي ثُمَّ إِنَّ الْمُشْرِكِينَ رَاسَلُونَا الصُّلْحَ حَتَّى مَشَى بَعْضُنَا فِي بَعْضٍ وَاصْطَلَحْنَا قَالَ وَكُنْتُ تَبِيعًا لِطَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ أَسْقِي فَرَسَهُ وَأَحُسُّهُ وَأَخْدِمُهُ وَآكُلُ مِنْ طَعَامِهِ وَتَرَكْتُ أَهْلِي وَمَالِي مُهَاجِرًا إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَلَمَّا اصْطَلَحْنَا نَحْنُ وَأَهْلُ مَكَّةَ وَاخْتَلَطَ بَعْضُنَا بِبَعْضٍ أَتَيْتُ شَجَرَةً فَكَسَحْتُ شَوْكَهَا فَاضْطَجَعْتُ فِي أَصْلِهَا قَالَ فَأَتَانِي أَرْبَعَةٌ مِنْ الْمُشْرِكِينَ مِنْ أَهْلِ مَكَّةَ فَجَعَلُوا يَقَعُونَ فِي رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَبْغَضْتُهُمْ فَتَحَوَّلْتُ إِلَى شَجَرَةٍ أُخْرَى وَعَلَّقُوا سِلَاحَهُمْ وَاضْطَجَعُوا فَبَيْنَمَا هُمْ كَذَلِكَ إِذْ نَادَى مُنَادٍ مِنْ أَسْفَلِ الْوَادِي يَا لِلْمُهَاجِرِينَ قُتِلَ ابْنُ زُنَيْمٍ قَالَ فَاخْتَرَطْتُ سَيْفِي ثُمَّ شَدَدْتُ عَلَى أُولَئِكَ الْأَرْبَعَةِ وَهُمْ رُقُودٌ فَأَخَذْتُ سِلَاحَهُمْ فَجَعَلْتُهُ ضِغْثًا فِي يَدِي قَالَ ثُمَّ قُلْتُ وَالَّذِي كَرَّمَ وَجْهَ مُحَمَّدٍ لَا يَرْفَعُ أَحَدٌ مِنْكُمْ رَأْسَهُ إِلَّا ضَرَبْتُ الَّذِي فِيهِ عَيْنَاهُ قَالَ ثُمَّ جِئْتُ بِهِمْ أَسُوقُهُمْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَجَاءَ عَمِّي عَامِرٌ بِرَجُلٍ مِنْ الْعَبَلَاتِ يُقَالُ لَهُ مِكْرَزٌ يَقُودُهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى فَرَسٍ مُجَفَّفٍ فِي سَبْعِينَ مِنْ الْمُشْرِكِينَ فَنَظَرَ إِلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ دَعُوهُمْ يَكُنْ لَهُمْ بَدْءُ الْفُجُورِ وَثِنَاهُ فَعَفَا عَنْهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنْزَلَ اللَّهُ { وَهُوَ الَّذِي كَفَّ أَيْدِيَهُمْ عَنْكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ عَنْهُمْ بِبَطْنِ مَكَّةَ مِنْ بَعْدِ أَنْ أَظْفَرَكُمْ عَلَيْهِمْ } الْآيَةَ كُلَّهَا قَالَ ثُمَّ خَرَجْنَا رَاجِعِينَ إِلَى الْمَدِينَةِ فَنَزَلْنَا مَنْزِلًا بَيْنَنَا وَبَيْنَ بَنِي لَحْيَانَ جَبَلٌ وَهُمْ الْمُشْرِكُونَ فَاسْتَغْفَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِمَنْ رَقِيَ هَذَا الْجَبَلَ اللَّيْلَةَ كَأَنَّهُ طَلِيعَةٌ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابِهِ قَالَ سَلَمَةُ فَرَقِيتُ تِلْكَ اللَّيْلَةَ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا ثُمَّ قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَبَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِظَهْرِهِ مَعَ رَبَاحٍ غُلَامِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ وَخَرَجْتُ مَعَهُ بِفَرَسِ طَلْحَةَ أُنَدِّيهِ مَعَ الظَّهْرِ فَلَمَّا أَصْبَحْنَا إِذَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ الْفَزَارِيُّ قَدْ أَغَارَ عَلَى ظَهْرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاسْتَاقَهُ أَجْمَعَ وَقَتَلَ رَاعِيَهُ قَالَ فَقُلْتُ يَا رَبَاحُ خُذْ هَذَا الْفَرَسَ فَأَبْلِغْهُ طَلْحَةَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ وَأَخْبِرْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الْمُشْرِكِينَ قَدْ أَغَارُوا عَلَى سَرْحِهِ قَالَ ثُمَّ قُمْتُ عَلَى أَكَمَةٍ فَاسْتَقْبَلْتُ الْمَدِينَةَ فَنَادَيْتُ ثَلَاثًا يَا صَبَاحَاهْ ثُمَّ خَرَجْتُ فِي آثَارِ الْقَوْمِ أَرْمِيهِمْ بِالنَّبْلِ وَأَرْتَجِزُ أَقُولُ أَنَا ابْنُ الْأَكْوَعِ وَالْيَوْمُ يَوْمُ الرُّضَّعِ فَأَلْحَقُ رَجُلًا مِنْهُمْ فَأَصُكُّ سَهْمًا فِي رَحْلِهِ حَتَّى خَلَصَ نَصْلُ السَّهْمِ إِلَى كَتِفِهِ قَالَ قُلْتُ خُذْهَا وَأَنَا ابْنُ الْأَكْوَعِ وَالْيَوْمُ يَوْمُ الرُّضَّعِ قَالَ فَوَاللَّهِ مَا زِلْتُ أَرْمِيهِمْ وَأَعْقِرُ بِهِمْ فَإِذَا رَجَعَ إِلَيَّ فَارِسٌ أَتَيْتُ شَجَرَةً فَجَلَسْتُ فِي أَصْلِهَا ثُمَّ رَمَيْتُهُ فَعَقَرْتُ بِهِ حَتَّى إِذَا تَضَايَقَ الْجَبَلُ فَدَخَلُوا فِي تَضَايُقِهِ عَلَوْتُ الْجَبَلَ فَجَعَلْتُ أُرَدِّيهِمْ بِالْحِجَارَةِ قَالَ فَمَا زِلْتُ كَذَلِكَ أَتْبَعُهُمْ حَتَّى مَا خَلَقَ اللَّهُ مِنْ بَعِيرٍ مِنْ ظَهْرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا خَلَّفْتُهُ وَرَاءَ ظَهْرِي وَخَلَّوْا بَيْنِي وَبَيْنَهُ ثُمَّ اتَّبَعْتُهُمْ أَرْمِيهِمْ حَتَّى أَلْقَوْا أَكْثَرَ مِنْ ثَلَاثِينَ بُرْدَةً وَثَلَاثِينَ رُمْحًا يَسْتَخِفُّونَ وَلَا يَطْرَحُونَ شَيْئًا إِلَّا جَعَلْتُ عَلَيْهِ آرَامًا مِنْ الْحِجَارَةِ يَعْرِفُهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابُهُ حَتَّى أَتَوْا مُتَضَايِقًا مِنْ ثَنِيَّةٍ فَإِذَا هُمْ قَدْ أَتَاهُمْ فُلَانُ بْنُ بَدْرٍ الْفَزَارِيُّ فَجَلَسُوا يَتَضَحَّوْنَ يَعْنِي يَتَغَدَّوْنَ وَجَلَسْتُ عَلَى رَأْسِ قَرْنٍ قَالَ الْفَزَارِيُّ مَا هَذَا الَّذِي أَرَى قَالُوا لَقِينَا مِنْ هَذَا الْبَرْحَ وَاللَّهِ مَا فَارَقَنَا مُنْذُ غَلَسٍ يَرْمِينَا حَتَّى انْتَزَعَ كُلَّ شَيْءٍ فِي أَيْدِينَا قَالَ فَلْيَقُمْ إِلَيْهِ نَفَرٌ مِنْكُمْ أَرْبَعَةٌ قَالَ فَصَعِدَ إِلَيَّ مِنْهُمْ أَرْبَعَةٌ فِي الْجَبَلِ قَالَ فَلَمَّا أَمْكَنُونِي مِنْ الْكَلَامِ قَالَ قُلْتُ هَلْ تَعْرِفُونِي قَالُوا لَا وَمَنْ أَنْتَ قَالَ قُلْتُ أَنَا سَلَمَةُ بْنُ الْأَكْوَعِ وَالَّذِي كَرَّمَ وَجْهَ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا أَطْلُبُ رَجُلًا مِنْكُمْ إِلَّا أَدْرَكْتُهُ وَلَا يَطْلُبُنِي رَجُلٌ مِنْكُمْ فَيُدْرِكَنِي قَالَ أَحَدُهُمْ أَنَا أَظُنُّ قَالَ فَرَجَعُوا فَمَا بَرِحْتُ مَكَانِي حَتَّى رَأَيْتُ فَوَارِسَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَخَلَّلُونَ الشَّجَرَ قَالَ فَإِذَا أَوَّلُهُمْ الْأَخْرَمُ الْأَسَدِيُّ عَلَى إِثْرِهِ أَبُو قَتَادَةَ الْأَنْصَارِيُّ وَعَلَى إِثْرِهِ الْمِقْدَادُ بْنُ الْأَسْوَدِ الْكِنْدِيُّ قَالَ فَأَخَذْتُ بِعِنَانِ الْأَخْرَمِ قَالَ فَوَلَّوْا مُدْبِرِينَ قُلْتُ يَا أَخْرَمُ احْذَرْهُمْ لَا يَقْتَطِعُوكَ حَتَّى يَلْحَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابُهُ قَالَ يَا سَلَمَةُ إِنْ كُنْتَ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَتَعْلَمُ أَنَّ الْجَنَّةَ حَقٌّ وَالنَّارَ حَقٌّ فَلَا تَحُلْ بَيْنِي وَبَيْنَ الشَّهَادَةِ قَالَ فَخَلَّيْتُهُ فَالْتَقَى هُوَ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ قَالَ فَعَقَرَ بِعَبْدِ الرَّحْمَنِ فَرَسَهُ وَطَعَنَهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ فَقَتَلَهُ وَتَحَوَّلَ عَلَى فَرَسِهِ وَلَحِقَ أَبُو قَتَادَةَ فَارِسُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعَبْدِ الرَّحْمَنِ فَطَعَنَهُ فَقَتَلَهُ فَوَالَّذِي كَرَّمَ وَجْهَ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَتَبِعْتُهُمْ أَعْدُو عَلَى رِجْلَيَّ حَتَّى مَا أَرَى وَرَائِي مِنْ أَصْحَابِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا غُبَارِهِمْ شَيْئًا حَتَّى يَعْدِلُوا قَبْلَ غُرُوبِ الشَّمْسِ إِلَى شِعْبٍ فِيهِ مَاءٌ يُقَالُ لَهُ ذَو قَرَدٍ لِيَشْرَبُوا مِنْهُ وَهُمْ عِطَاشٌ قَالَ فَنَظَرُوا إِلَيَّ أَعْدُو وَرَاءَهُمْ فَخَلَّيْتُهُمْ عَنْهُ يَعْنِي أَجْلَيْتُهُمْ عَنْهُ فَمَا ذَاقُوا مِنْهُ قَطْرَةً قَالَ وَيَخْرُجُونَ فَيَشْتَدُّونَ فِي ثَنِيَّةٍ قَالَ فَأَعْدُو فَأَلْحَقُ رَجُلًا مِنْهُمْ فَأَصُكُّهُ بِسَهْمٍ فِي نُغْضِ كَتِفِهِ قَالَ قُلْتُ خُذْهَا وَأَنَا ابْنُ الْأَكْوَعِ وَالْيَوْمُ يَوْمُ الرُّضَّعِ قَالَ يَا ثَكِلَتْهُ أُمُّهُ أَكْوَعُهُ بُكْرَةَ قَالَ قُلْتُ نَعَمْ يَا عَدُوَّ نَفْسِهِ أَكْوَعُكَ بُكْرَةَ قَالَ وَأَرْدَوْا فَرَسَيْنِ عَلَى ثَنِيَّةٍ قَالَ فَجِئْتُ بِهِمَا أَسُوقُهُمَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَلَحِقَنِي عَامِرٌ بِسَطِيحَةٍ فِيهَا مَذْقَةٌ مِنْ لَبَنٍ وَسَطِيحَةٍ فِيهَا مَاءٌ فَتَوَضَّأْتُ وَشَرِبْتُ ثُمَّ أَتَيْتُ رَسُولَ اللّ
Eyero iwa [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ewacu iwa [Hasyim Ibnul Qasim]. -i yo mange juweco- Owacu iwa [Ishaq bin Ibrahim] uwacu iwa [Abu Amir Al Aqadi] zo kud i [Ikrimah bin Ammar]. -i yo mange juweco- Owacu iwa [Abdullah bin 'Abdurrahman Ad Darimi] man eni ubedo hadith. Jular jukoro iwa [Abu Ali Al Hanafi Ubaidullah bin Abdul Majid] uwacu iwa [Ikrimah] - ma en e Ibn Ammar - uwacu ira [Iyas bin Salamah] kud i bang [won] ewacu kumae, 'Wabedo ka lwiny ku jakwenda pa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam i Hudaibh, ma i kare meno wabedu ku dhanu angwen kende ukelo diel pyer abic, ci wel cak diel eca uromo ngo ma wamadhu. I ngeye, jabila sallallaahu 'alaihi wasallam ubedo inget vur eca ma ekwayu nyo ebolo lak iwie. Foyofoc ni rwo ma jabila sallallaahu 'alaihi wasallam usomo iwi cak pa diel, wan ceke wabedo ku copo mi madhu cak ne ma cwinywa yom. I ngeye Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam olwongo wa ni bedo ku yioyic ire i the yen. Atimo lembariba ni Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam i dul mir acel. I ngeye emediri ku nwangu ponji kud ibang jurimbe ma gini nuti i kare meno. Kinde ma etuc ikind dul pa dhanu, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam uwacu ira kumae: 'Bed iri, O Salamah'. Awacu ire bende niya, 'Atimo lembariba iri i dul mir acel, O Jakwenda pa Allah'. Ento kakare ewacu ira kumae: 'Ber kendu, O Salamah'. I ajiki atimo lembe ma ekwayu. Kinde ma eneno nia atie ku jam lwiny moko cii, jabila sallallaahu 'alaihi wasallam umiya pala. I ngeye enwango ponji mange kud i dul ma tok cen. I saa maeca, epenja kendo kumae: 'Pirango ma ibedo ngo ku yioyic i bang'a, O Salamah?' Adwoko igi kumae, 'Atimo lembariba iri, O Jakwenda pa Mungu, andha atimo lembariba iri wang aryo, niwacu ni dul mir acel man dul ma ikin'. I ngeye Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam uwacu: 'Gwok yioyic kendu kendu, O Salamah!' I ajiki ne agam ire pi wang mir adek. I ngei timo kwondi, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam upenja kumae: 'O Salamah, jam lwiny man jam lwiny ma amiyo iri utiye kani?' Atembo ni gonyo penji pare, 'O Jakwenda pa Allah, con aromo ku nera, Amir, edoko nya en de epe ku jam lwiny moku ci, ci amiye jam lwiny'. Kinde ma ewinjo the lembe eni, jabila sallallaahu 'alaihi wasallam uvunju man ewacu: 'Andha, ibedo calu gin ma dhanu macon uwacu, 'O Allah, O Rabb para, mi ira jahera ma amaro uloyu pira kena''. I ngei nindu manok, Mushrikin olwongo wa ni wabed ku kuc ku cwalu jaracik mir acel. I ngei kadhu kud i lembe ma rii ungo, i ajikine wayio ni kethu kuc. I wange, nangu abedo jatic pa Talhah bin Ubaidillah, tic para ubedu mi mio pii ni agura man lwoko gi. Calu foc pi tic pare, anwangu cam kud i bange. Abedo ku paru mi weko juru ot para man lonyo para ni cidho i yo pa Allah man jakwenda pare. Kinde ma winjiri mi kuc ikindwa ku dhanu mi Makkah udaru timere, kara wabed karacelu, ceng moko adok i bang yen ni yom ithegi. Kinde ma abedo piny i the yen, ndhundhu Mushrikin angwen kud ikind ju ma bedo i adhura mi Makkah gibino man gibeweco ikum jabila sallallaahu 'alaihi wasallam, ma uketho cwinya unyai ikum gi. I ngeye adok i kor yen mange ma aneno gi guro jam lwiny migi man ingeye gi nindo. I saa maeca, dwand moko uwinjere kud i the got, 'O Muhajirin, Ibn Zunaim jutho'. Ndhu ndhu awok woko man adok ibang ju polytheists angwen ma gibe nindu, agam agam jam lwiny migi.' Salamah umediri, 'I ngeye awacu igi kumae, 'Ku ngati ma umiyu dwong pa wang Muhammad, ngati moko ci ikind wu ma cwinye tingo wiye malu, abiketho wiye'. I ajiki, akelo ju Qurasiy angwen ma gi jukwenda i wang jabila sallallaahu 'alaihi wasallam. I saa marom aneno Amir, nera. Ewok nya ebedo ka telo wi Quraysh moko ma nyinge Mikraz ni kelo i wang jabila sallallaahu 'alaihi wasallam. Jadit moko mi Quraysh ma nyinge Mikraz juyio ire ebed iwi agura ma dhanu pare ma romo pyer adek gilubo tokgi. Pi kare manok, jabila sallallaahu 'alaihi wasallam uneno gi man ewacu: 'Wek gibed, kum gibiciro tim migi marac nicaku acaki nitundo i ajiki'. I ngeye Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam weko dubo migi, man Allah unyutho verse ma e: '-Man en re ma ujuko cing gi kud i -nyotho- wu man -ujuko- cingwu kud i -nyotho- gi i dye adhura mi Makkah i ngei ma Allah uloyu iwi gi-' -Qs. Al Fath: 24-. I ngei lembe meno, wadok karacelu i adhura mi Medina ku lonyo. Ento ma kwong, wacung kama moku. Kadi bende bor mwa ku Bani Lihyan i kare ne ubedu got acel kende, nimakere ku lembe ma angeyo, Bani Lihyan de ubedu dhanu pa Mushrik. I ngeye, jabila sallallaahu 'alaihi wasallam uwacu ni ebiweko dubo pa ngati moko ci ma copo idho got i dyewor. Andha, got ma nen i wang gi nen calu ube nyayu lwiny i kum jabila sallallaahu 'alaihi wasallam man juwadi ma gini i kare meno. I dyewor marom, acopo idho got wang aryo nyo adek. I ajiki wawok i adhura mi Medina. I ngeye Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam uoro Rabbah - jatic pare - ni tero ngamia ma utingo ter madit, man an de acidho ku Rabbah iwi kana pa Talha. Iceng ma lubo, awinjo lembe nia Abdurrahman Al Fazari umito egam dul mwa. Ewok nya lembe ne ubedu lemandha, Abdurrahman ubedu ku copo mi mako ngamia pa Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ku piny pare. Wawinjo kadok nya edaru nego ngati ma ubedu iwi ngamia. I saa maeca awacu ni Rabbah kumae, 'O Rabbah, ting' agura eni man imii ni Talha bin Ubaidullah, kud iwil, wac ni Jakwenda pa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam nia Mushrikin umaku dul pa ngamia ma eoro.' I ngeye, aidho iwi got, ma aneno adhura mi Medina, akok ku dwal madit kumae, 'O ju ma bedo keca! ' Wang adek i rwom acel. I ngeye awok piny kud iwi got ma amediri ku cwalu adungu ikum piny ma jurudegi gibemito, ikind kare meno mi kweyo cwinya, awacu niya, 'Atiye wod pa Al Akwa', tin ubedo ceng mi nyoth! 'I yo para mi lubo tok jurudegi, arwinyo jadhum moko kud i Mushrikin. I ngeye acaku goyo athero ikume. I ngeye nyanok, agam abolo thwol i kore, kud kamabor awacu ire kumae, "Winj thwol, an a wod pa Al Akwa", tin eni ubedo ceng mi nyoth." Salamah uwacu, 'Ku Allah, amediri ku cwalu thwon i kum jurudegi. I ngeye nyanok kud i kore, aneno jurudegi moko ube ringo iwi agura ma bino i banga. yen ma gwai. Dong jurudegi gibe ringo iwi kana eca. Kinde ma ekadho, aweko athero para ndhundhu nitundu agam etimo ret. I ngeye nyanok, askari mapol pa judhog wok. Ento calu macon, adham iwi got pio pio. Ku wi got atembo juku wotho migi ku cwalu kidi ikum gi, man edoko ni yore eni utiyo. Gidok cen kare ku kare man giweku amediri ka lubo tokgi. Pilembe gikwero peko ma gitiye ka tingo, i ajikine giweko pol pa piny migi kud i ngamia pa jabila (kuc man berocwiny pa Allaah ubed iwie) ma gitingo, kara ebed yot man gicopu ringo kud i mutukari migi. Amediri ka lubo tokgi, podi abebolo athero. Atimo bende yore ku kidi kara Jakwenda pa Mungu (kuc man mugisa pa Allah ubed iwie) man juwadi gi ngeyo ango ma atimo ikum judhogi eni. Ka gipong karacelu, askari pa Mushrikin gitemo niwok kud iwi got ni kadhu kud i yo ma nyap ma ni iwi got. Ku gum, Fulan bin Badri Al Fazari ubedu ayika ni kuru piny pi konyogi. I ng’eye, gibedo piny man giyom pilembe giol, man an abedo iwi got. Ku wi got, awinjo Al Fazari upenjo jurimu pare ma giwok kud iwi got, 'Eni ango? Ango ma utimere ikumwu? ' gidwoko kumae, 'Wabe nwangu olo, ku Allah, wa kadho ngo i thum pa dyewor, ento kare ku kare jubedu ka jukuwa ku adungu, ci wabolo piny mwa madwong woko'. I ngeye Al Fazari ungolo dhanu angwen ikum gi ni nen ira, i ajiki dhanu angwen ne gi ringo iwi got ni nen ira. Kinde ma bor pa kindwa kugi ubedu ka medere, kara giwinj dwonda, alwongo kumae, 'Wu ang'wen, wung'eya? ' gidwoko kumae, 'Ungo, wangeyo ngo, in anga andha? 'Adwoko kumae, 'An a Salamah bin Al Akwa', pi bero pa ngati ma mio deyo pa Muhammad, abiweko ngo ibed kwo, nyo in de ibiweku ngo abed kwo'. I ngeye awinjo ngati acel ikind dhanu angwen ugamu lembe ma awacu. Mapodi awok, ndhundhu aneno jurimo pa Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam mapol gibe ringo iwi agura kud i ngeye lum ni kama abedo i iye. Salamah uwacu, 'Piny ma kwong ma aneno ubedo Akhram Al Asadi, man Abu Qatadah Al Ansari. I ngeye, Miqdad bin Aswad Al Kindi' uwok. Salamah umediri, 'I ngeye amako thwol pa Akhram, man edoko ni gi ringo anyim pi konya. Aloko ndhundhu niya, 'O Akhram, bed ma ling ikumgi, kud iwek gi nyayu ret iri, nitundu kony bino kud ibang jakwenda pa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam man juwadi mukende'. Edwoko kumae, 'O Salamah, tek ibedo ku yioyic mandha i Allah man Allah man ceng' mi pokolembe, man ibedo ku genogen nia polo ku nam mac utiye lemandha, ci kud igeng'a ni nwangu tho pa yioyic'. Salamah uwacu, 'I ngeye aweke ecidho anyim pi lwiny acel acel, i ngeye Abdurrahman ubinu anyim pi rwinyo Akhram, mir acel ecopo nyayu ret ikum kana pa Abdurrahman, ento i ajikine Abdurrahman ecopo nyayu ret ikum Akhram nitundo epodho. Abdurrahman ugam ucungo iwi kana pare. I ngeye, Abu Qatadah - askari pa jabila - ucidhi anyim pi rwinyo Abdurrahman. I ngeye Abu Qatadah ubedo ku copo mi goyo Abdurrahman man enege, pi bero pa ngati ma umiyu dwong pa wang Muhammad sallallaahu 'alaihi wasallam, amediri ku lubo tokgi ku tyenda nitundo ma aneno ngo ngati moko ci ikind jurimo pa Muhammad sallallaahu 'alaihi wasallam man kadi ngom migi de. Kinde ma ceng ubepodho, gicidho i yo ma iwi got kama pii ma mol ma julwongo ni Dzu Qard, pi gi madhu pi en gi rie'. Salamah uwacu, 'Eka gineno ka aringo ingey gi, agwoko gi kud i nam kara kud gi madh pii acel de'. Salamah uwacu, 'I ngeye giweko kabedo ne man giwotho i dhu got'. Salamah umediri, 'I ngeye aringo man arombo ku acel ikin gi, eka agoye ku pala i cinge'. Salamah umediri, 'I ngeye awacu ku dwal mi nyayu ngyeru, 'Tem ni kwanyu athero ma abolo, an a wod pa Al Akwa', tin ubedo ceng mi nyoth'. Jurudegi uwacu, 'Ungu ma rac nenedi, ibedo Akwa andha'? 'Agamu kumae, 'Eyo, jadegi pa Allah, an a Akwa' ma kelo peko iri i wang ceng.' Akwa' umediri, 'Judegi unyotho agura pare ario iwi got. Atero gi ario zoo ibang jabila sallallahu 'alaihi wasallam. Amir ulubo tokgi ku geriba ma juyubu ku adila ario, acel upong ku cak man mukende upong ku pii maleng. Atimo ablution man amadho, man aromo ku Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ma ubedu i dhu pii ma agam judhogi ni madhu. Ewok nya jakwenda pa Mungu utingo ngamia zo man piny moku ci ma agwoko kud i bang judongo pa mungu, karacelu ku pala man bongo mi burdah. I kare meno, Bilal unego ngamia kud i ngamia mapol ma alar alaru kud ibang ju Mushrikians, egam etingo adunde man yuk pare man ewango, i ngeye egam emio ni Jakwenda pa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam'. Salamah umediri, 'Awacu, 'O Jakwenda pa Allah, wek ayer dhanu dak acel kud i kind dul mony pa jurudegi, man alubo tokgi nitundu ngati moko ope ma unyutho iwa kabedo mwa ento aturo wigi'. Salamah uwacu, 'Ento Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam uvunju kara lak cinge nen maleng i dieceng. I ngeye epenju kumae: 'O Salamah, ibedo ayika pi gin ma ibecitimo?' Adwoko kumae, 'Eyo, ku ngati ma umiyi dwong'. I ngeye ewacu: 'Ngei, O Salamah, andha gitiye kawoni i ngom pa dhanu pa Ghathafan'. Salamah uwacu, 'Eka ngati moko ubinu kud i Ghathafan man ewacu, 'Ng'atu moko unego ngamia igi, kinde ma gibedu ka kwanyo adila pa lei, ndhundhu ne gineno buru ucungo, ci gi ringo pio pio'. Iceng ma lubo, jabila sallallaahu 'alaihi wasallam uwacu: 'Askari maber uloyu iwi agura tin utiye Abu Qatadah, man askari maber uloyu iwi tyende utiye Salamah'. Salamah umediri, 'I ngeye Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam umiya pala ario, niwacu; tong pi ju ma giwotho iwi agura man tong pi ju ma giwotho ku tyend gi, man eni re ma acoko gi karacelu. I ngeye wadok i Medina man abedo i ngeye pa Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam iwi Adzba`'. Salamah uwacu, 'Kinde ma wabecidho i dye yo, -Salamah uwacu- ubedu ku jarimbe moko mi Ansar ma ulwongo wa ni ringo ngwec matek. Salamah uwacu, 'Eka jarimbe pa Ansar uwacu, 'Nyo ngati moko mbe ma mitu ringo ngwec ni Medina? ' man edwoko wang mapol'. Salamah umediri kumae, 'I ngei winjo wec pare, awacu, 'Imito imi rwom pa ngati ma pire tek, nyo imito nwangu twero i wang ngati ma juworo? ' edwoko kumae, 'Ungo, ento pi jakwenda pa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam'. Salamah umediri, 'Awacu, 'O Jakwenda pa Allah, pi bero pa wora ku min, wek agam ngwec mi ngwec pa coo!' Edwoko kumae: 'Akwayi kan imito'. Salamah uwacu, 'Wek wacak'. I ngeye aringo iwi tyenda, aweke ecidh nitundu eidho got acel nyo aryo, pi lworo nia tego para bithum, i ngeye aringo kadhu tyende man podi acopo wek eidh got acel nyo aryo. I ngeye aringo kendo pio pio ma acopo kara aromo kude.' Salamah uwacu, 'I ngeye a goye ikind tyende'. Salamah umediri ku wecu, 'Awacu, 'Ku Allah, jutelo wiwu''. -Iyasy uwacu; Abe paru niya Salamah uwacu- 'Atelo ire i Medina'. Salamah umediri, 'Ku Allah, wan