Hadith Representative
Nadzar dalam maksiat dan di luar kemampuan tidak wajib dilaksanakan
Imam Muslim : 3099و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَ كَانَتْ ثَقِيفُ حُلَفَاءَ لِبَنِى عُقَيْلٍ فَأَسَرَتْ ثَقِيفُ رَجُلَيْنِ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَسَرَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا مِنْ بَنِي عُقَيْلٍ وَأَصَابُوا مَعَهُ الْعَضْبَاءَ فَأَتَى عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الْوَثَاقِ قَالَ يَا مُحَمَّدُ فَأَتَاهُ فَقَالَ مَا شَأْنُكَ فَقَالَ بِمَ أَخَذْتَنِي وَبِمَ أَخَذْتَ سَابِقَةَ الْحَاجِّ فَقَالَ إِعْظَامًا لِذَلِكَ أَخَذْتُكَ بِجَرِيرَةِ حُلَفَائِكَ ثَقِيفَ ثُمَّ انْصَرَفَ عَنْهُ فَنَادَاهُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ يَا مُحَمَّدُ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَحِيمًا رَقِيقًا فَرَجَعَ إِلَيْهِ فَقَالَ مَا شَأْنُكَ قَالَ إِنِّي مُسْلِمٌ قَالَ لَوْ قُلْتَهَا وَأَنْتَ تَمْلِكُ أَمْرَكَ أَفْلَحْتَ كُلَّ الْفَلَاحِ ثُمَّ انْصَرَفَ فَنَادَاهُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ يَا مُحَمَّدُ فَأَتَاهُ فَقَالَ مَا شَأْنُكَ قَالَ إِنِّي جَائِعٌ فَأَطْعِمْنِي وَظَمْآنُ فَأَسْقِنِي قَالَ هَذِهِ حَاجَتُكَ فَفُدِيَ بِالرَّجُلَيْنِ قَالَ وَأُسِرَتْ امْرَأَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ وَأُصِيبَتْ الْعَضْبَاءُ فَكَانَتْ الْمَرْأَةُ فِي الْوَثَاقِ وَكَانَ الْقَوْمُ يُرِيحُونَ نَعَمَهُمْ بَيْنَ يَدَيْ بُيُوتِهِمْ فَانْفَلَتَتْ ذَاتَ لَيْلَةٍ مِنْ الْوَثَاقِ فَأَتَتْ الْإِبِلَ فَجَعَلَتْ إِذَا دَنَتْ مِنْ الْبَعِيرِ رَغَا فَتَتْرُكُهُ حَتَّى تَنْتَهِيَ إِلَى الْعَضْبَاءِ فَلَمْ تَرْغُ قَالَ وَنَاقَةٌ مُنَوَّقَةٌ فَقَعَدَتْ فِي عَجُزِهَا ثُمَّ زَجَرَتْهَا فَانْطَلَقَتْ وَنَذِرُوا بِهَا فَطَلَبُوهَا فَأَعْجَزَتْهُمْ قَالَ وَنَذَرَتْ لِلَّهِ إِنْ نَجَّاهَا اللَّهُ عَلَيْهَا لَتَنْحَرَنَّهَا فَلَمَّا قَدِمَتْ الْمَدِينَةَ رَآهَا النَّاسُ فَقَالُوا الْعَضْبَاءُ نَاقَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ إِنَّهَا نَذَرَتْ إِنْ نَجَّاهَا اللَّهُ عَلَيْهَا لَتَنْحَرَنَّهَا فَأَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرُوا ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ بِئْسَمَا جَزَتْهَا نَذَرَتْ لِلَّهِ إِنْ نَجَّاهَا اللَّهُ عَلَيْهَا لَتَنْحَرَنَّهَا لَا وَفَاءَ لِنَذْرٍ فِي مَعْصِيَةٍ وَلَا فِيمَا لَا يَمْلِكُ الْعَبْدُ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ حُجْرٍ لَا نَذْرَ فِي مَعْصِيَةِ اللَّهِ حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ الْعَتَكِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ عَنْ عَبْدِ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيِّ كِلَاهُمَا عَنْ أَيُّوبَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَفِي حَدِيثِ حَمَّادٍ قَالَ كَانَتْ الْعَضْبَاءُ لِرَجُلٍ مِنْ بَنِي عُقَيْلٍ وَكَانَتْ مِنْ سَوَابِقِ الْحَاجِّ وَفِي حَدِيثِهِ أَيْضًا فَأَتَتْ عَلَى نَاقَةٍ ذَلُولٍ مُجَرَّسَةٍ وَفِي حَدِيثِ الثَّقَفِيِّ وَهِيَ نَاقَةٌ مُدَرَّبَةٌ
Ani a y’a fɔ an ye [Zuhair bin Harb] ani [Ali bin ujr As Sa’di] k’a sɔrɔ lafadz ka bɔ Zuhair fila bɛɛ ko, a y’a fɔ an ye ko [Isma’il bin Ibrahima] y’a fɔ an ye [Ayyub] ka bɔ [Abu Qilabah] ka bɔ [Abu Al Muhallib] ka bɔ [Imran ka] a tun ye a Tshaq bin, Uqail, o kɔ, Bani Tsaqif ye teri fila minɛ Nabi (s.a.w), k’a sɔrɔ Nabi (s.a.w) teriw ye mɔgɔ dɔ minɛ ka bɔ bani Uqail la n’a ka ɲɔgɔmɛ ye. O kɔ, Rasulullah nana a fɛ k’a to a sirinin be, jɔncɛ ko: «E Muhamadu!» A y’a jaabi ko: ‘Mun lo b’i la?’ Cɛɛ ko: «I ye mun le kɛ ka ne mina, ani mun le ye ne ka ɲɔgɔmɛ boli teliyaman mina?» a y’a jaabi ko: ‘Ne y’o kɛ k’i ka tericɛ Tsaqif ka jurumuw hakɛ ta!’ O kɔ, a tagara. Cɛɛ nin y'a weele tugun ko: «E Muhamadu, e Muhamadu!» -Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam tun ye kanuya ni bonyabaga ye- o kɔ, a segira ka na a fɛ k'a fɔ a ye ko: 'I mako be mun na?' cɛɛ y’a jaabi ko: ‘Sisan, ne ye silamɛ ye’. A ko: ‘N’i be min fɔra, n’i be se k’i ka koow mara, tiɲɛn na, i bena kunnadiya bɛɛ sɔrɔ’. O kɔ, a y’a daminɛ ka taga, nka cɛɛ y’a weele ko: ‘E Muhamadu, e Muhamadu’. O kɔ, a y’a kunbɛn k’a fɔ a ye ko: ‘I mako be mun lo la?’ cɛɛ ko: «Kɔngɔ be ne la, i ka dumuni di n ma, minnɔgɔ fana be ne la, i ka ji di n ma!» A ko: ‘Nin ye i makoya ye’. Kɔfɛ, o cɛɛ kunmabɔra mɔgɔ fila fɛ -Kira teriw-'. Imran ko, ‘O kɔ, Ansar muso dɔ minɛna - juguw fɛ - n’a ka ɲɔgɔmɛ ye min be weele tuma caaman na ko Adlba`, Anshar muso sirinin lo, k’a sɔrɔ o wagati la mɔgɔw - sonyanikɛlaw - tun be lafiɲɛna, k’a sɔrɔ ɲɔgɔmɛw - sonyanifɛnw - tun sɛbɛnna u ka lɔyɔrɔw ɲɛfɛ. O kɔ, Ansar muso sera k’a yɛrɛ bɔ a ka siriw la, a sinna ka taga ɲɔgɔmɛ mara la, nka tuma o tuma n’a nana ɲɔgɔmɛ gɛrɛfɛ ka yɛlɛ, ɲɔgɔmɛ tun be pɛrɛn, o la, a y’a to yen fɔɔ ka taga ‘adlba’ kunbɛn. O kama, a tun be yɛlɛ o ɲɔgɔmɛ kan min be mɛnni kɛ ani a fɔrɔmasɔnnin lo koɲuman. O kɔ, a y’a kɔrɔfɔ fɔɔ a bolila ka teliya. Mɔgɔ minw tun be sinɔgɔra, Ansar muso boli y’u kabakoya, u y’a tugu, nka u ma se k’a minɛ. Muso ye layidu ta ko ni Ala y’ale kisi, a bena ‘adlba’ ɲɔgɔmɛ faga. Ka se Madina, mɔgɔw ye ɲɔgɔmɛ ye, o kɔ, u ko: ‘Nin ye Al Adlba ye’, kira sallallaahu ‘alaihi wasallam ka ɲɔgɔmɛ!’. Muso ko - editorial -, 'Ni Ala y'a kisi, a bɛna ɲɔgɔmɛ faga tiɲɛ na'. O kɔ, jama ye ɲɔgɔn kunbɛn ni Rasulullah ye, k’a ka nadzari kofɔ a ye. O la, Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam y’a fɔ ko: ‘Subhanallah, a ka jurusaara jugu bena kɛ a la cogo min na, a ye layidu ta Ala ye ko ni Ala y’a kisi, o tuma na, a bena a faga, wajibi tɛ ka layidu dafa ka ban Ala ma ani hali fɛɛn dɔ kama min tɛ jɔn ta ye’. Ibn Hujr ka tariki kɔnɔ, a fɔra ko; ‘Nazar tɛ yen Ala ka mɛnnibaliya la’. A y’a fɔ an ye ko [Abu Ar Rabi’ Al ‘Ataki] y’a fɔ an ye [Hamadu] -o ye Ibn Zaid ye-. -A kofɔra cogo wɛrɛ la- A fɔra an ye [Ishaq bin Ibrahim] ani [Ibn Abu Umar] ka bɔ [Abdul Wahab Ats Tsaqafi] la u fila bɛɛ ka bɔ [Ayyub] la ni sanad ye i n’a fɔ nin. Ani Hamad ka hadisi kɔnɔ, a ko, ‘Adlba’ tun ye ɲɔgɔmɛ ye min tun ye Banu ‘Uqail dɔ ta ye, wa a tun ye ɲɔgɔmɛ dɔ ye min tun be boli joona kosɛbɛ.’ Ani hadisi kɔnɔ fana a fɔra ko: ‘O kɔ, muso - Ansar - nana ɲɔgɔmɛ dɔ fɛ min kalanna koɲuman kosɔbɛ’. Ani At Tsaqafi ka hadisi kɔnɔ, a fɔra ni sɛbɛri ye ko: ‘Naqatun Mudarrabatun - Ɲɔgɔmɛ min kalanna -’.