- Mu'amalah (Hukum Perdata) Akad dan Jual beli Penjual dan pembeli berhak memilih meneruskan atau membatalkan akad selama keduanya belum berpisah (khiyar majlis)

Penjual dan pembeli berhak memilih meneruskan atau membatalkan akad selama keduanya belum berpisah (khiyar majlis)

حَدَّثَنَا وَاصِلُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْبَيِّعَانِ بِالْخِيَارِ مَا لَمْ يَتَفَرَّقَا أَوْ يَخْتَارَا قَالَ فَكَانَ ابْنُ عُمَرَ إِذَا ابْتَاعَ بَيْعًا وَهُوَ قَاعِدٌ قَامَ لِيَجِبَ لَهُ الْبَيْعُقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَرْزَةَ وَحَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَسَمُرَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَقَالُوا الْفُرْقَةُ بِالْأَبْدَانِ لَا بِالْكَلَامِ وَقَدْ قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مَعْنَى قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا لَمْ يَتَفَرَّقَا يَعْنِي الْفُرْقَةَ بِالْكَلَامِ وَالْقَوْلُ الْأَوَّلُ أَصَحُّ لِأَنَّ ابْنَ عُمَرَ هُوَ رَوَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ أَعْلَمُ بِمَعْنَى مَا رَوَى وَرُوِيَ عَنْهُ أَنَّهُ كَانَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يُوجِبَ الْبَيْعَ مَشَى لِيَجِبَ لَهُ وَهَكَذَا رُوِيَ عَنْ أَبِي بَرْزَةَ الْأَسْلَمِيِّ

Bizə [Vaşil ibn Əbdül Əla] bizə [Məhəmməd ibn Füdeyl]dən [Yəhya ibn Səid]dən [Nafi]dən [İbn Ömər]dən nəql etmişdir: Mən Peyğəmbərin (s) belə dediyini eşitdim: “Satıcı və alıcı hələ ayrılmadıqları və ya qərar vermədikləri müddətcə xiyara haqqına malikdirlər”. O dedi: “İbn Ömər bir şey aldıqda oturur və sonra alqı-satqı əməliyyatını aparmaq üçün ayağa qalxır”. Əbu İsa dedi: “Bu halda Əbu Bərzə, Hakim ibn Hizam, Abdullah ibn Abbas, Abdullah ibn Əmru, Səmurə və Əbu Hüreyrədən də oxşar hədislər var”. Əbu İsa dedi: “İbn Ömərin hədisi həsən səhih hədisdir və Peyğəmbərin (s) səhabələrindən bəzi alimlərə görə xeyriyyəçilik üçün bir rəhbərdir və onlardan başqa bu, Əş Syafii, Əhməd və İshaqın rəyidir və onlar dedilər: “Ayrılmaq bədənlədir, sözlə deyil”. Lakin bəzi alimlər mübahisə edirlər; Peyğəmbərin (s) sözlərinin mənası: "Ayrılmadığınız müddətcə". Yəni sözlərlə ayrılmaq. Lakin ilk fikir daha etibarlıdır, çünki İbn Ömər bunu Peyğəmbərdən (s) rəvayət etmiş və o, rəvayət etdiyi şeyin mənasını daha yaxşı bilirdi. Həmçinin ondan rəvayət olunub ki, o, alqı-satqı əməliyyatı aparmaq istədikdə əməliyyatı yerinə yetirmək üçün piyada gedib. Əbu Bərzə əl-Əsləmidən də rəvayət olunan budur.