Hadith Representative
Tata cara haji Nabi pada Haji Wada' dan ketentuan hadyu bagi jamaah
Imam Bukhari : 1578حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَتَمَتَّعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ وَأَهْدَى فَسَاقَ مَعَهُ الْهَدْيَ مِنْ ذِي الْحُلَيْفَةِ وَبَدَأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَهَلَّ بِالْعُمْرَةِ ثُمَّ أَهَلَّ بِالْحَجِّ فَتَمَتَّعَ النَّاسُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَكَانَ مِنْ النَّاسِ مَنْ أَهْدَى فَسَاقَ الْهَدْيَ وَمِنْهُمْ مَنْ لَمْ يُهْدِ فَلَمَّا قَدِمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَّةَ قَالَ لِلنَّاسِ مَنْ كَانَ مِنْكُمْ أَهْدَى فَإِنَّهُ لَا يَحِلُّ لِشَيْءٍ حَرُمَ مِنْهُ حَتَّى يَقْضِيَ حَجَّهُ وَمَنْ لَمْ يَكُنْ مِنْكُمْ أَهْدَى فَلْيَطُفْ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَلْيُقَصِّرْ وَلْيَحْلِلْ ثُمَّ لِيُهِلَّ بِالْحَجِّ فَمَنْ لَمْ يَجِدْ هَدْيًا فَلْيَصُمْ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ فِي الْحَجِّ وَسَبْعَةً إِذَا رَجَعَ إِلَى أَهْلِهِ فَطَافَ حِينَ قَدِمَ مَكَّةَ وَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ أَوَّلَ شَيْءٍ ثُمَّ خَبَّ ثَلَاثَةَ أَطْوَافٍ وَمَشَى أَرْبَعًا فَرَكَعَ حِينَ قَضَى طَوَافَهُ بِالْبَيْتِ عِنْدَ الْمَقَامِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ فَانْصَرَفَ فَأَتَى الصَّفَا فَطَافَ بِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ سَبْعَةَ أَطْوَافٍ ثُمَّ لَمْ يَحْلِلْ مِنْ شَيْءٍ حَرُمَ مِنْهُ حَتَّى قَضَى حَجَّهُ وَنَحَرَ هَدْيَهُ يَوْمَ النَّحْرِ وَأَفَاضَ فَطَافَ بِالْبَيْتِ ثُمَّ حَلَّ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ حَرُمَ مِنْهُ وَفَعَلَ مِثْلَ مَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَهْدَى وَسَاقَ الْهَدْيَ مِنْ النَّاسِوَعَنْ عُرْوَةَ أَنَّ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَخْبَرَتْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي تَمَتُّعِهِ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَتَمَتَّعَ النَّاسُ مَعَهُ بِمِثْلِ الَّذِي أَخْبَرَنِي سَالِمٌ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
A y’a fɔ an ye ko [Yahya bin Bukair] y’a fɔ an ye [Al Laits] ka bɔ [Uqail] ka bɔ [Ibnu Shihab] ka bɔ [Salim bin Abdullah] la ko [Ibnu Umar radliallahu anhuma] ko; Nabi ye haji tamattu kɛ haji wada’ wagati la k’a ka ŋaniya -berihram-’umrah ni haji fara ɲɔgɔn kan ani a nana ni saraka bɛgɛn ye. A y’a ka saraka bɛgɛn ɲɛminɛ ka bɔ Dzul Hulaifah la o kɔfɛ a ye ihram daminɛ ni umrah ŋaniya ye o kɔfɛ a ye ihram kɛ Hajji ye. O wagati la, mɔgɔw be haji tamattu’ kɛ ni kira sallallaahu’alayihiwasallam ye ni ihram umrah ŋaniya ye u ka haji waleyali kama. Olu cɛma, minw be na ni saraka bɛgɛnw ye, olu fana be yen minw tɛ na ni saraka bɛgɛnw ye. Tuma min na cira sallallaahu’alaihiwasallam sera Mɛki, a y’a fɔ jama ye ko: ‘Aw la mɔgɔ o mɔgɔ nana ni saraka bɛgɛn ye, o tuma na, o tɛ halal ye a fɛ, fɛɛn o fɛɛn ye haramu ye a fɛ fɔɔ a ka hiji landakow bɛɛ ban ani aw la mɔgɔ o mɔgɔ mana saraka bɔ Kaaba la, a kana na ni saraka bɛgɛn ye. Baitullah ni sa’iy Shafaa ni Marwah kuluw cɛ o kɔ, a b’a kunsigi tigɛ ka sɔrɔ ka Tahallul kɛ. O kɔ, a ye ihram kɛ Haji ye. Ani saraka bɛgɛn tɛ mɔgɔ min bolo, o ka kan ka sunɔgɔ tile saba kɔnɔ hiji wagati la, tile wolonfila kɔnɔ n’a kɔsegira a ka denbaya fɛ. A ka kan ka min kɛ n’a sera Makka, o ye ka Tawaf kɛ ka Ar-Rukun mugan -Al Hajar Al Aswad- min ye a ka Tawaf ye ka tagama joona joona yɔrɔ saba la ani ka tagama cogo bɛnnin na yɔrɔ naani tɔw la, o kɔfɛ a ka Tawaf bannin kɔ Baitullah Kaaba la, a ka kan ka delili kɛ ka rak’ah fila kɛ I the he be. ka ban, a ka kan ka taga Ash-Shafaa kulu kan ka sa’iy kɛ Shafaa ni Marwah kuluw cɛ tile wolonfila kɔnɔ, o kɔ, min balina a ye, a kana o kɛ sariya ye, fɔɔ ka taga se a ka hiji banni ma ani ka saraka bɛgɛn faga Nahar loon na. O kɔ, a tagara Mɛki, o kɔ, a ye tawaf kɛ, o kɔ, fɛɛn o fɛɛn tun ye bali a ye fɔlɔ, o bɛɛ kɛra halal ye. O la, minw be saraka bɔ ani ka na ni saraka bɛgɛnw ye, olu b’o kɛ i n’a fɔ kira sallallaahu’alaihiwasallam y’a kɛ cogo min na’. Ani ka bɔ [‘Urwah] la min [‘Aisyah radliallahu ‘anha] y’o lakali ka bɔ cira sallallahu’alaihiwasallam fɛ hiji tamatu wagati la ni umra ŋaniya ye hiji tuma na, o la, mɔgɔw ye haji tamatu’ kɛ n’a ye i n’a fɔ Salim radliahullahu ‘anha y’a lakali ne ye cogo min na ka bɔ Ibn’Umarul’U Ala ni Ala ka Ala ka Ala ka min kɛ.