Hadith Representative
Dua rakaat setelah dzuhur, dikerjakan setelah ashar
Imam Tirmidzi : 169حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَإِنَّمَا صَلَّى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الرَّكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعَصْرِ لِأَنَّهُ أَتَاهُ مَالٌ فَشَغَلَهُ عَنْ الرَّكْعَتَيْنِ بَعْدَ الظُّهْرِ فَصَلَّاهُمَا بَعْدَ الْعَصْرِ ثُمَّ لَمْ يَعُدْ لَهُمَاوَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَمَيْمُونَةَ وَأَبِي مُوسَى قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ صَلَّى بَعْدَ الْعَصْرِ رَكْعَتَيْنِ وَهَذَا خِلَافُ مَا رُوِيَ عَنْهُ أَنَّهُ نَهَى عَنْ الصَّلَاةِ بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ أَصَحُّ حَيْثُ قَالَ لَمْ يَعُدْ لَهُمَا وَقَدْ رُوِيَ عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ نَحْوُ حَدِيثِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَائِشَةَ فِي هَذَا الْبَابِ رِوَايَاتٌ رُوِيَ عَنْهَا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا دَخَلَ عَلَيْهَا بَعْدَ الْعَصْرِ إِلَّا صَلَّى رَكْعَتَيْنِ وَرُوِيَ عَنْهَا عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ نَهَى عَنْ الصَّلَاةِ بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ وَبَعْدَ الصُّبْحِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَالَّذِي اجْتَمَعَ عَلَيْهِ أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ عَلَى كَرَاهِيَةِ الصَّلَاةِ بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ وَبَعْدَ الصُّبْحِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ إِلَّا مَا اسْتُثْنِيَ مِنْ ذَلِكَ مِثْلُ الصَّلَاةِ بِمَكَّةَ بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ وَبَعْدَ الصُّبْحِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ بَعْدَ الطَّوَافِ فَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُخْصَةٌ فِي ذَلِكَ وَقَدْ قَالَ بِهِ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ الصَّلَاةَ بِمَكَّةَ أَيْضًا بَعْدَ الْعَصْرِ وَبَعْدَ الصُّبْحِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَمَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَبَعْضُ أَهْلِ الْكُوفَةِ
беҙгә [Ҡотәйба] әйтте; беҙгә [Джарир] [Әсә бин Сәғибтән] [Сәғит бин Джүбәйерҙән] [Ибн Ғаббастан] һөйләне, ул әйтте; — Пәйғәмбәребеҙ, саллаллаһу ғәләйһи үсәлләм, мосолмандарҙың мөлкәтен ҡарауы сәбәпле, Әсрҙән һуң ике рәҡәғәт намаҙ уҡыны, шуға күрә ул эш менән мәшғүл булды, төшкө намаҙҙан һуң ике рәҡәғәт намаҙ уҡый алманы. Шулай итеп, ул Әсрҙән һуң ике рәҡәғәтте уҡыны, һәм башҡаса уҡыманы». Был сүрәлә шулай уҡ Ғәйсиә, Өммө Сәләмә, Мәймүнә, Әбү Муса хәҙистәре лә бар. Әбү Иса әйтте; «Ибн Аббастың хәҙисе — хәсән хәҙис, һәм күп риүәйәтселәр пәйғәмбәребеҙҙән «Асарҙан һуң ике рәҡәғәт намаҙ уҡыны» тип риүәйәт иткәндәр. Ә был унан – Пәйғәмбәребеҙҙән – Әсрҙән һуң намаҙҙы ҡояш байығанға тиклем тыйған тип риүәйәт ителгәнгә ҡаршы килә. Ибн Ғаббастың хәҙисе дөрөҫөрәк, сөнки унда уның ике рәҡәғәт намаҙын ҡабатламауы тураһында яҙылған. Ә Зәйет бин Сабиттан Ибн Ғәббәс хәҙисенә оҡшаш хәҙис тә риүәйәт ителгән. Шулай уҡ Ғәйсәнән бер нисә хәҙис риүәйәт ителгән: Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм уны - Ғәйсәне - әсар ваҡытынан һуң бер ҡасан да күрергә килмәгән, әгәр ҙә ул ике рәҡәғәт намаҙ уҡымаһа. Һәм тағы ла бер риүәйәт Ғәйсиҙән, Өммө Сәләмәнән, Пәйғәмбәребеҙҙән, саллаллаһу ғәләйһи үсалләмдән, ул асрҙан һуң ҡояш байығанға тиклем намаҙ уҡыуҙы тыйҙы, таң атҡандан һуң ҡояш сыҡҡансы намаҙ уҡыуҙы тыйҙы. Ә ғилми белгестәрҙең килешкәне шул: Әсәрҙән һуң ҡояш байығанға тиклем намаҙ уҡыу тыйыла, ә таңдан һуң ҡояш сыҡҡансы намаҙ уҡыу тыйыла. Ситкә ҡуйылғандарҙан башҡа, мәҫәлән, әсәрҙән һуң Мәккәлә ҡояш байығанға тиклем һәм таңдан һуң тауаф ҡылғандан һуң ҡояш сыҡҡансы намаҙ уҡыу. Пәйғәмбәребеҙҙән был мәсьәләлә еңеллек биргәне тураһында риүәйәт ителә. Пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән һәм уларҙан һуң килгәндәрҙән бер төркөм ғалимдар был фекерҙә. Был фекерҙе имам Сәфиғи, Әхмәт һәм Исхаҡ та ҡабул иткән. Шул арала тағы бер төркөм фән белгестәре, пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән һәм унан һуңғыларҙан, улар ҙа Мәккәлә Әсәр һәм Фәжрҙән һуң намаҙҙарҙы үтәне. Был фекерҙе Суфьян Ац Цаури, Малик бин Әнәс һәм ҡайһы бер Көфө халҡы ҡабул иткән.