Hadith Representative
Lima hal diperintah Allah; Mendengar, Taat, Jihad, Hijrah, Jamaah
Imam Tirmidzi : 2790حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا أَبَانُ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ سَلَّامٍ أَنَّ أَبَا سَلَّامٍ حَدَّثَهُ أَنَّ الْحَارِثَ الْأَشْعَرِيَّ حَدَّثَهُأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ أَمَرَ يَحْيَى بْنَ زَكَرِيَّا بِخَمْسِ كَلِمَاتٍ أَنْ يَعْمَلَ بِهَا وَيَأْمُرَ بَنِي إِسْرَائِيلَ أَنْ يَعْمَلُوا بِهَا وَإِنَّهُ كَادَ أَنْ يُبْطِئَ بِهَا فَقَالَ عِيسَى إِنَّ اللَّهَ أَمَرَكَ بِخَمْسِ كَلِمَاتٍ لِتَعْمَلَ بِهَا وَتَأْمُرَ بَنِي إِسْرَائِيلَ أَنْ يَعْمَلُوا بِهَا فَإِمَّا أَنْ تَأْمُرَهُمْ وَإِمَّا أَنْ آمُرَهُمْ فَقَالَ يَحْيَى أَخْشَى إِنْ سَبَقْتَنِي بِهَا أَنْ يُخْسَفَ بِي أَوْ أُعَذَّبَ فَجَمَعَ النَّاسَ فِي بَيْتِ الْمَقْدِسِ فَامْتَلَأَ الْمَسْجِدُ وَتَعَدَّوْا عَلَى الشُّرَفِ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ أَمَرَنِي بِخَمْسِ كَلِمَاتٍ أَنْ أَعْمَلَ بِهِنَّ وَآمُرَكُمْ أَنْ تَعْمَلُوا بِهِنَّ أَوَّلُهُنَّ أَنْ تَعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَإِنَّ مَثَلَ مَنْ أَشْرَكَ بِاللَّهِ كَمَثَلِ رَجُلٍ اشْتَرَى عَبْدًا مِنْ خَالِصِ مَالِهِ بِذَهَبٍ أَوْ وَرِقٍ فَقَالَ هَذِهِ دَارِي وَهَذَا عَمَلِي فَاعْمَلْ وَأَدِّ إِلَيَّ فَكَانَ يَعْمَلُ وَيُؤَدِّي إِلَى غَيْرِ سَيِّدِهِ فَأَيُّكُمْ يَرْضَى أَنْ يَكُونَ عَبْدُهُ كَذَلِكَ وَإِنَّ اللَّهَ أَمَرَكُمْ بِالصَّلَاةِ فَإِذَا صَلَّيْتُمْ فَلَا تَلْتَفِتُوا فَإِنَّ اللَّهَ يَنْصِبُ وَجْهَهُ لِوَجْهِ عَبْدِهِ فِي صَلَاتِهِ مَا لَمْ يَلْتَفِتْ وَآمُرُكُمْ بِالصِّيَامِ فَإِنَّ مَثَلَ ذَلِكَ كَمَثَلِ رَجُلٍ فِي عِصَابَةٍ مَعَهُ صُرَّةٌ فِيهَا مِسْكٌ فَكُلُّهُمْ يَعْجَبُ أَوْ يُعْجِبُهُ رِيحُهَا وَإِنَّ رِيحَ الصَّائِمِ أَطْيَبُ عِنْدَ اللَّهِ مِنْ رِيحِ الْمِسْكِ وَآمُرُكُمْ بِالصَّدَقَةِ فَإِنَّ مَثَلَ ذَلِكَ كَمَثَلِ رَجُلٍ أَسَرَهُ الْعَدُوُّ فَأَوْثَقُوا يَدَهُ إِلَى عُنُقِهِ وَقَدَّمُوهُ لِيَضْرِبُوا عُنُقَهُ فَقَالَ أَنَا أَفْدِيهِ مِنْكُمْ بِالْقَلِيلِ وَالْكَثِيرِ فَفَدَى نَفْسَهُ مِنْهُمْ وَآمُرُكُمْ أَنْ تَذْكُرُوا اللَّهَ فَإِنَّ مَثَلَ ذَلِكَ كَمَثَلِ رَجُلٍ خَرَجَ الْعَدُوُّ فِي أَثَرِهِ سِرَاعًا حَتَّى إِذَا أَتَى عَلَى حِصْنٍ حَصِينٍ فَأَحْرَزَ نَفْسَهُ مِنْهُمْ كَذَلِكَ الْعَبْدُ لَا يُحْرِزُ نَفْسَهُ مِنْ الشَّيْطَانِ إِلَّا بِذِكْرِ اللَّهِ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا آمُرُكُمْ بِخَمْسٍ اللَّهُ أَمَرَنِي بِهِنَّ السَّمْعُ وَالطَّاعَةُ وَالْجِهَادُ وَالْهِجْرَةُ وَالْجَمَاعَةُ فَإِنَّهُ مَنْ فَارَقَ الْجَمَاعَةَ قِيدَ شِبْرٍ فَقَدْ خَلَعَ رِبْقَةَ الْإِسْلَامِ مِنْ عُنُقِهِ إِلَّا أَنْ يَرْجِعَ وَمَنْ ادَّعَى دَعْوَى الْجَاهِلِيَّةِ فَإِنَّهُ مِنْ جُثَا جَهَنَّمَ فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَإِنْ صَلَّى وَصَامَ قَالَ وَإِنْ صَلَّى وَصَامَ فَادْعُوا بِدَعْوَى اللَّهِ الَّذِي سَمَّاكُمْ الْمُسْلِمِينَ الْمُؤْمِنِينَ عِبَادَ اللَّهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ الْحَارِثُ الْأَشْعَرِيُّ لَهُ صُحْبَةٌ وَلَهُ غَيْرُ هَذَا الْحَدِيثِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا أَبَانُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ سَلَّامٍ عَنْ أَبِي سَلَّامٍ عَنْ الْحَارِثِ الْأَشْعَرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَأَبُو سَلَّامٍ الْحَبَشِيُّ اسْمُهُ مَمْطُورٌ وَقَدْ رَوَاهُ عَلِيُّ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ
[Muhammad bin Isma’il] atunyumizza [Musa bin Isma’il] atunyumizza [Aban bin Yazid] atunyumizza [Yahya bin Abu Kathir] okuva ku [Zaid bin Sallam] nti [Abu Sallam] amunyumizza nti [Al Harith Al Ash’ari] amunyumizza nti Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba nti: ‘Mazima Allah yalagira Yahya bin Zakariya ebigambo bitaano okubikolerako era n’alagira Abaana ba Isirayiri okubikolerako, era mazima katono amulwawo. Yesu yagamba nti; 'Mazima Allah yakulagira ebigambo bitaano nti mubikolerako era olagira Abaana ba Isiraeri okubikolerako, balagira oba nze nja kubalagira.' Yahya n’addamu nti; ‘Ntya nti bw’onsooka okuzituusa, nja kubbira mu mazzi oba okutulugunyizibwa.’ Yesu olwo n’akuŋŋaanya abantu e Baitul Maqdis, omuzikiti gwali gujjudde okutuuka ku ttereeza, Yesu bwe yagambye; ‘Mazima Allah yandagira sentensi ttaano okuzeegezaamu era nange nkulagira muzeegezeemu, okusooka; Musinza Allah era temumugattako kintu kyonna, mu butuufu olugero lw’omuntu eyeegatta ne Allah lulinga omuntu agula omuddu ne zaabu oba ffeeza n’oluvannyuma n’agamba nti; Eno y’amaka gange era guno gwe mulimu gwange, kola era mufunire ku lwange. Naye omuddu mubutuufu akola n’asasula abantu abalala, ani mu mmwe ayagala omuddu bw’atyo? Mazima Allah akulagira okusaala, bw’oba osaala, tokyusa mutwe gwo, kubanga Allah akyusa amaaso ge mu maaso g’omuddu we mu kiseera ky’okusaala, kasita takyusa mutwe. Nkulagira okusiiba, era ekyokulabirako kiringa omuntu ali wakati mu kibinja kyabantu, nga asitudde ensawo omuli amafuta g'omusulo, mwenna weewuunya oba okuwunya kwewunyisa, mu butuufu akawoowo k'akamwa k'oyo asiiba kawunya nnyo Allah okusinga amafuta g'omusulo, era nkulagira okuwa esadaaka, ekyokulabirako kiringa omuntu akwatiddwa omulabe mu buwambe, bamusiba enjegere mu ngalo ensingo ye, olwo ne bamuteeka mu maaso okusala emimiro, olwo n’agamba nti; ‘Nnamununula n’akatono n’akatono,’ olwo omusibe ne yeenunula okuva gye bali. Nkulagira mujjukire Allah, mazima ekyokulabirako kiringa omuntu agoberwa abalabe mu bwangu, olwo bw’atuuka ku kigo ekigumu, yeekuuma okuva ku bo, nga bwe kiri ku baddu, teyeekuuma ku sitaani okuggyako ng’ajjukira Allah’. Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba: ‘Era mbalagira ebintu bitaano Allah bye yandagira, kwe kugamba; okuwuliriza, okugondera, jihad, hijrah n’okukuŋŋaanya, kubanga oyo yenna ava mu kibiina okumala yinsi emu, olwo aba aggye omuguwa gw’Obusiraamu mu bulago, okuggyako nga akomyewo. Era oyo yenna ayita omulanga gw’obutamanya, olwo n’ayingizibwa mu mirambo gya geyena.’ Waliwo eyabuuzizza nti; ‘Ayi Omubaka wa Allah, newankubadde asaba n’okusiiba?’. Yaddamu nti: ‘Wadde asaba n’okusiiba, n’olwekyo, muyite omulanga gwa Allah abayita Abasiraamu, abakkiriza era abaddu ba Allah’. Abu Isa yagambye nti; Hadiisi eno ye hasan shahih gharib. Abu Isa yagambye nti; Muhammad bin Isam’il Al Harith Al Asy’ari lumu yasisinkana Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam era yalina hadith endala nga oggyeeko hadith eno. Atugambye [Muhammad bin Basyar] atugambye [Abu Dawud Ath Thayalisi] atubuulidde [Aban bin Yazid] okuva ku [Yahya bin Abu Katsir] okuva ku [Zaid bin Sallam] okuva ku [Abu Sallam] okuva ku [Al Harith Al Asy’ari] okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam nga waggulu n’ekigendererwa kye kimu’. Abu Isa yagambye nti; Hadith eno ye hasan shahih gharib, era erinnya lya Abu Sallam Al Habasyi ye Mamthur. [Ali bin Al Mubarak] yanyumya hadiisi eno okuva ku [Yahya bin Abu Kathir].