Hədis
Kematian didatangkan seperti domba kelabu lalu didirikan diantara surga neraka
Imam Tirmidzi : 2480حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَجْمَعُ اللَّهُ النَّاسَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فِي صَعِيدٍ وَاحِدٍ ثُمَّ يَطَّلِعُ عَلَيْهِمْ رَبُّ الْعَالَمِينَ فَيَقُولُ أَلَا يَتْبَعُ كُلُّ إِنْسَانٍ مَا كَانُوا يَعْبُدُونَهُ فَيُمَثَّلُ لِصَاحِبِ الصَّلِيبِ صَلِيبُهُ وَلِصَاحِبِ التَّصَاوِيرِ تَصَاوِيرُهُ وَلِصَاحِبِ النَّارِ نَارُهُ فَيَتْبَعُونَ مَا كَانُوا يَعْبُدُونَ وَيَبْقَى الْمُسْلِمُونَ فَيَطَّلِعُ عَلَيْهِمْ رَبُّ الْعَالَمِينَ فَيَقُولُ أَلَا تَتَّبِعُونَ النَّاسَ فَيَقُولُونَ نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْكَ نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْكَ اللَّهُ رَبُّنَا هَذَا مَكَانُنَا حَتَّى نَرَى رَبَّنَا وَهُوَ يَأْمُرُهُمْ وَيُثَبِّتُهُمْ ثُمَّ يَتَوَارَى ثُمَّ يَطَّلِعُ فَيَقُولُ أَلَا تَتَّبِعُونَ النَّاسَ فَيَقُولُونَ نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْكَ نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْكَ اللَّهُ رَبُّنَا وَهَذَا مَكَانُنَا حَتَّى نَرَى رَبَّنَا وَهُوَ يَأْمُرُهُمْ وَيُثَبِّتُهُمْ قَالُوا وَهَلْ نَرَاهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ وَهَلْ تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ قَالُوا لَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَإِنَّكُمْ لَا تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَتِهِ تِلْكَ السَّاعَةَ ثُمَّ يَتَوَارَى ثُمَّ يَطَّلِعُ فَيُعَرِّفُهُمْ نَفْسَهُ ثُمَّ يَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ فَاتَّبِعُونِي فَيَقُومُ الْمُسْلِمُونَ وَيُوضَعُ الصِّرَاطُ فَيَمُرُّونَ عَلَيْهِ مِثْلَ جِيَادِ الْخَيْلِ وَالرِّكَابِ وَقَوْلُهُمْ عَلَيْهِ سَلِّمْ سَلِّمْ وَيَبْقَى أَهْلُ النَّارِ فَيُطْرَحُ مِنْهُمْ فِيهَا فَوْجٌ ثُمَّ يُقَالُ هَلْ امْتَلَأْتِ فَتَقُولُ هَلْ مِنْ مَزِيدٍ ثُمَّ يُطْرَحُ فِيهَا فَوْجٌ فَيُقَالُ هَلْ امْتَلَأْتِ فَتَقُولُ هَلْ مِنْ مَزِيدٍ حَتَّى إِذَا أُوعِبُوا فِيهَا وَضَعَ الرَّحْمَنُ قَدَمَهُ فِيهَا وَأَزْوَى بَعْضَهَا إِلَى بَعْضٍ ثُمَّ قَالَ قَطْ قَالَتْ قَطْ قَطْ فَإِذَا أَدْخَلَ اللَّهُ أَهْلَ الْجَنَّةِ الْجَنَّةَ وَأَهْلَ النَّارِ النَّارَ قَالَ أُتِيَ بِالْمَوْتِ مُلَبَّبًا فَيُوقَفُ عَلَى السُّورِ بَيْنَ أَهْلِ الْجَنَّةِ وَأَهْلِ النَّارِ ثُمَّ يُقَالُ يَا أَهْلَ الْجَنَّةِ فَيَطَّلِعُونَ خَائِفِينَ ثُمَّ يُقَالُ يَا أَهْلَ النَّارِ فَيَطَّلِعُونَ مُسْتَبْشِرِينَ يَرْجُونَ الشَّفَاعَةَ فَيُقَالُ لِأَهْلِ الْجَنَّةِ وَأَهْلِ النَّارِ هَلْ تَعْرِفُونَ هَذَا فَيَقُولُونَ هَؤُلَاءِ وَهَؤُلَاءِ قَدْ عَرَفْنَاهُ هُوَ الْمَوْتُ الَّذِي وُكِّلَ بِنَا فَيُضْجَعُ فَيُذْبَحُ ذَبْحًا عَلَى السُّورِ الَّذِي بَيْنَ الْجَنَّةِ وَالنَّارِ ثُمَّ يُقَالُ يَا أَهْلَ الْجَنَّةِ خُلُودٌ لَا مَوْتَ وَيَا أَهْلَ النَّارِ خُلُودٌ لَا مَوْتَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رِوَايَاتٌ كَثِيرَةٌ مِثْلُ هَذَا مَا يُذْكَرُ فِيهِ أَمْرُ الرُّؤْيَةِ أَنَّ النَّاسَ يَرَوْنَ رَبَّهُمْ وَذِكْرُ الْقَدَمِ وَمَا أَشْبَهَ هَذِهِ الْأَشْيَاءَ وَالْمَذْهَبُ فِي هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ الْأَئِمَّةِ مِثْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَابْنِ عُيَيْنَةَ وَوَكِيعٍ وَغَيْرِهِمْ أَنَّهُمْ رَوَوْا هَذِهِ الْأَشْيَاءَ ثُمَّ قَالُوا تُرْوَى هَذِهِ الْأَحَادِيثُ وَنُؤْمِنُ بِهَا وَلَا يُقَالُ كَيْفَ وَهَذَا الَّذِي اخْتَارَهُ أَهْلُ الْحَدِيثِ أَنْ تُرْوَى هَذِهِ الْأَشْيَاءُ كَمَا جَاءَتْ وَيُؤْمَنُ بِهَا وَلَا تُفَسَّرُ وَلَا تُتَوَهَّمُ وَلَا يُقَالُ كَيْفَ وَهَذَا أَمْرُ أَهْلِ الْعِلْمِ الَّذِي اخْتَارُوهُ وَذَهَبُوا إِلَيْهِ وَمَعْنَى قَوْلِهِ فِي الْحَدِيثِ فَيُعَرِّفُهُمْ نَفْسَهُ يَعْنِي يَتَجَلَّى لَهُمْ
Bizə [Qutaybə] bizə [Əbdül-Əziz bin Məhəmməd]dən [Əl-Əla bin Əbdürrəhmandan] [atası]dan [Əbu Hüreyrədən] Rəsulullah sallallahu aleyhi və səlləm dedi: “Allah Qiyamət günü insanları bir tarlada toplayır, sonra onların yanına gəlir və deyir: “Unutma ki, hər bir insan ibadət etdiyi şeyin ardınca gedir.” Sonra xaça ibadət edənlərə xaçın təcəssümü, heykələ ibadət edənlərə heykəlin təcəssümü, oda ibadət edənlərə isə odun təcəssümü göstərilir, sonra onlar əvvəllər ibadət etdikləri şeyin ardınca gedirdilər və müsəlmanlar qalırdılar. Bundan sonra aləmlərin Rəbbi onların yanına gəlib soruşdu: “Onlara tabe olmursunuzmu?” Onlar dedilər: “Səndən Allaha sığınırıq, səndən Allaha sığınırıq, Rəbbimiz, Rəbbimizi görənə qədər bu bizim yerimizdir.” O, onlara əmr etdi və onları gücləndirdi, sonra gizlətdi, sonra gəlib soruşdu: “Onlara tabe olmursunuzmu?” Onlar dedilər: “Səndən Allaha sığınırıq, səndən Allaha sığınırıq, Rəbbimiz, Rəbbimizi görənə qədər bu bizim yerimizdir.” O, onları idarə edir və bərqərar edir. Onlar soruşdular: “Biz Onu görürükmü, ey Allahın Elçisi?” O soruşdu: “Dolunaylı gecədə ayı görməkdə çətinlik çəkirsinizmi?” Onlar cavab verdilər: “Xeyr, ey Allahın Elçisi. O dedi: “Həqiqətən də, o vaxt Onu görməkdə heç bir çətinlik çəkməyəcəksiniz. Bundan sonra O, gizləndi, sonra peyda oldu, sonra Özünü onlara təqdim etdi və dedi: “Mən sizin Rəbbinizəm, məni izləyin.” Müsəlmanlar ayağa qalxdılar, sonra şirat qoyuldu, ən yaxşı atlar və süvarilər kimi onu keçdilər, şiratda olduqları zaman dedikləri sözlər: “Xilas edin, xilas edin.” Bundan sonra qalan tək şey cəhənnəm sakinləri idi, onların arasında böyük bir qrup cəhənnəmə atıldı, sonra cəhənnəmə soruşuldu: “Doldunmu?” Cəhənnəm cavab verdi: “Başqa bir şey varmı?” Bundan sonra qalan cəhənnəm sakinləri, onların arasında böyük bir qrup cəhənnəmə atıldı, sonra cəhənnəmə soruşuldu: “Doldunmu?” Cəhənnəm cavab verdi: “Başqa biri varmı?” Hamısı sorğu-sual edildikdən sonra Rəhman Allah ayağını cəhənnəmə qoydu və onları bir-birinə sıxdı. O soruşdu: “Bu kifayətdirmi?” Cəhənnəm cavab verdi: Bəsdir, bəsdir. Allah Cənnət əhlini Cənnətə, Cəhənnəm əhlini isə Cəhənnəmə daxil etdikdən sonra ölüm sürüklənərək Cənnət əhli ilə Cəhənnəm əhli arasında bir divara ucaldılırdı. Bundan sonra Cənnət əhlinə: “Ey Cənnət əhli!” deyildi. Onlar qorxu ilə baxırdılar. Cəhənnəm əhlinə: “Ey Cəhənnəm əhli!” deyildi. Onlar sevinclə baxırdılar, şəfaət ümid edirdilər. Sonra Cənnət əhlinə və Cəhənnəm əhlinə: “Bunu bilirsinizmi?” deyildi. Onlar cavab verdilər: “Biz bunu bilirik, ruhumuzu almaq üçün verilən ölümdür. O, Cənnətlə Cəhənnəm arasındakı bir divara qoyuldu və kəsildi. Bundan sonra deyildi: “Ey Cənnət əhli, indi əbədiyyət dövrü gəldi, artıq ölüm yoxdur və ey Cəhənnəm əhli, siz də əbədisiniz, artıq ölüm yoxdur.” Əbu İsa dedi: “Bu hədis həsən səhihdir. Peyğəmbərdən (Ona Allahın salavatı və salamı olsun) insanların Rəbbini görməsindən, Rəbbin gəlişindən və buna bənzər şeylərdən bəhs etmədən bir çox oxşar rəvayətlər nəql olunur. Sufyan Əs-Səuri, Malik ibn Ənəs, İbn əl-Mübarək, İbn Uyeynə, Vaki və digər imamlardan olan elm əhlinə görə bu məsələ ilə bağlı düzgün düşüncə məzhəbi budur ki, onlar axirətdə bu şeyləri görürlər. Onlar dedilər: Bu hədislər nəql olunur və biz onlara inanırıq, texniki olaraq necə olduğunu soruşmuruq. Bu, hədis əhli tərəfindən seçilmiş düşüncə məzhəbidir; şeylər hədisdə qeyd olunduğu kimi və inanıldığı kimi ortaya çıxacaq, təfsir olunduğu, təxmin edildiyi və necə olduğu soruşulmur. Bu, elm əhlinin seçib irəli sürdükləri baxışdır. Peyğəmbərin (sallallahu aleyhi və səlləm) "Sonra özünü onlara təqdim etdi" sözlərinin mənası onlara görünmək deməkdir.