Hadith Representative
Urusan najih(keberhasilan), pada yang fasih
Imam Bukhari : 3577حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ أَنَّ سَالِمًا حَدَّثَهُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ مَا سَمِعْتُ عُمَرَلِشَيْءٍ قَطُّ يَقُولُ إِنِّي لَأَظُنُّهُ كَذَا إِلَّا كَانَ كَمَا يَظُنُّ بَيْنَمَا عُمَرُ جَالِسٌ إِذْ مَرَّ بِهِ رَجُلٌ جَمِيلٌ فَقَالَ لَقَدْ أَخْطَأَ ظَنِّي أَوْ إِنَّ هَذَا عَلَى دِينِهِ فِي الْجَاهِلِيَّةِ أَوْ لَقَدْ كَانَ كَاهِنَهُمْ عَلَيَّ الرَّجُلَ فَدُعِيَ لَهُ فَقَالَ لَهُ ذَلِكَ فَقَالَ مَا رَأَيْتُ كَالْيَوْمِ اسْتُقْبِلَ بِهِ رَجُلٌ مُسْلِمٌ قَالَ فَإِنِّي أَعْزِمُ عَلَيْكَ إِلَّا مَا أَخْبَرْتَنِي قَالَ كُنْتُ كَاهِنَهُمْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ فَمَا أَعْجَبُ مَا جَاءَتْكَ بِهِ جِنِّيَّتُكَ قَالَ بَيْنَمَا أَنَا يَوْمًا فِي السُّوقِ جَاءَتْنِي أَعْرِفُ فِيهَا الْفَزَعَ فَقَالَتْ أَلَمْ تَرَ الْجِنَّ وَإِبْلَاسَهَا وَيَأْسَهَا مِنْ بَعْدِ إِنْكَاسِهَا وَلُحُوقَهَا بِالْقِلَاصِ وَأَحْلَاسِهَا قَالَ عُمَرُ صَدَقَ بَيْنَمَا أَنَا نَائِمٌ عِنْدَ آلِهَتِهِمْ إِذْ جَاءَ رَجُلٌ بِعِجْلٍ فَذَبَحَهُ فَصَرَخَ بِهِ صَارِخٌ لَمْ أَسْمَعْ صَارِخًا قَطُّ أَشَدَّ صَوْتًا مِنْهُ يَقُولُ يَا جَلِيحْ أَمْرٌ نَجِيحْ رَجُلٌ فَصِيحْ يَقُولُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَوَثَبَ الْقَوْمُ قُلْتُ لَا أَبْرَحُ حَتَّى أَعْلَمَ مَا وَرَاءَ هَذَا ثُمَّ نَادَى يَا جَلِيحْ أَمْرٌ نَجِيحْ رَجُلٌ فَصِيحْ يَقُولُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقُمْتُ فَمَا نَشِبْنَا أَنْ قِيلَ هَذَا نَبِيٌّ
Yahya bin Sulaiman gblɔ na mí, Ibn Wahb gblɔ nam, Ibn Umar gblɔ nam be Salim gblɔe tso Abdullah bin Umar (Allah nakpɔ dzidzɔ ɖe eŋu) si gblɔ be: Nyemese Umar gblɔ kpɔ le susu aɖeke ta be: ‘Mesusui o,’ negbe ɖeko nyateƒea anɔ abe alesi wòsusui ene. Gbe ɖeka la, Umar nɔ anyi esime ŋutsu dzetugbe aɖe va to afima. Umar gblɔ be: ‘Nye ɖikekea mesɔ o,’ alo ‘Ŋutsu sia gakpɔtɔ léa eƒe subɔsubɔ me ɖe asi tso esime womenya nu tso eŋu o,’ alo ‘Eyae nye woƒe afakala. Kplɔe va afisia.’ Woyɔ ŋutsua va Umar gbɔ eye wògblɔ eƒe ɖikekea nɛ hegblɔ be: ‘Nyemekpɔ naneke abe egbea ene kpɔ o, afisi Moslemtɔ dze ŋgɔ dzeɖoɖo le.’ Umar gagblɔ ake be: 'Meka ɖe edzi - le nye ɖikeke ŋu - le ŋuwò negbe ɖe nègblɔ nya bubu aɖe nam hafi.' Ŋutsua gblɔ be: ‘Tsã la, nyee nye woƒe afakala le jahiliyyah ƒe ɣeyiɣia me’. ‘Umar bia be; ‘Nukae nye nu wɔnukutɔ kekeake si wò gbɔgbɔ vɔ̃a tsɔ vɛ na wò kpɔ?’. Ŋutsua ɖo eŋu be; ‘Gbeɖeka esi menɔ asi me la, gbɔgbɔ vɔ̃ la va gbɔnye. Menya be vɔvɔ̃ ɖoe. Gbɔgbɔ vɔ̃a gblɔ be; 'Ðe mienya be jinn la tɔtɔ eye mɔkpɔkpɔ bu ɖee esi wòtrɔ le tedzivi siwo le woƒe sɔtiwo me kpɔkpɔ vɔ megbe oa'. 'Umar gblɔ be; ‘Jin ƒe nya sɔ. Esi menɔ alɔ̃ dɔm le woƒe legbawo gbɔ la, - le drɔ̃e me - kasia ŋutsu aɖe va tsɔ nyivi aɖe vɛ eye wòwui. Emegbe ame aɖe do ɣli kple ɣlidodo si nyemese sesĩe abe ame ma ƒe gbe ene kpɔ o. Egblɔ be; 'O jalih - ame si tsɔa ɖe le eme vevie le avuwɔwɔ kple futɔ me - nyateƒee, najih ƒe nya - dzidzedzekpɔkpɔ - le ame aɖe si bi ɖe nuƒoƒo me, si gblɔna be; 'Laa ilaaha illallah''. Eyata ameawo ti kpo kple movidzɔdzɔ. Megblɔ be; 'Nyemagblẽe ɖi o vaseɖe esime mava nya nusi le edzi yim le nusiawo katã megbe'. Tete ŋutsua gado ɣli ake be; ‘Oo nunyala, nyateƒee, najih ƒe asitsatsa le ame aɖe si bi ɖe nuƒoƒo me, si gblɔna be; 'Laa ilaaha illallah' ƒe nya. Eyata metso eye le ema megbe kpuie la, wogblɔ be; 'Ŋutsu siae nye Nyagblɔɖila'.