Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)



- Haji dan Umrah Bukit Jabal Rahmah Beliau menghadap kiblat dan terus berdoa hingga matahari terbenam

Hadith Search Results :
Total Hadith : 1
Hadith Representative
Beliau menghadap kiblat dan terus berdoa hingga matahari terbenam
Imam Ibnu Majah : 3065

حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَدَخَلْنَا عَلَى جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَلَمَّا انْتَهَيْنَا إِلَيْهِ سَأَلَ عَنْ الْقَوْمِ حَتَّى انْتَهَى إِلَيَّ فَقُلْتُ أَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ فَأَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى رَأْسِي فَحَلَّ زِرِّي الْأَعْلَى ثُمَّ حَلَّ زِرِّي الْأَسْفَلَ ثُمَّ وَضَعَ كَفَّهُ بَيْنَ ثَدْيَيَّ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ غُلَامٌ شَابٌّ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ سَلْ عَمَّا شِئْتَ فَسَأَلْتُهُ وَهُوَ أَعْمَى فَجَاءَ وَقْتُ الصَّلَاةِ فَقَامَ فِي نِسَاجَةٍ مُلْتَحِفًا بِهَا كُلَّمَا وَضَعَهَا عَلَى مَنْكِبَيْهِ رَجَعَ طَرَفَاهَا إِلَيْهِ مِنْ صِغَرِهَا وَرِدَاؤُهُ إِلَى جَانِبِهِ عَلَى الْمِشْجَبِ فَصَلَّى بِنَا فَقُلْتُ أَخْبِرْنَا عَنْ حَجَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ بِيَدِهِ فَعَقَدَ تِسْعًا وَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَثَ تِسْعَ سِنِينَ لَمْ يَحُجَّ فَأَذَّنَ فِي النَّاسِ فِي الْعَاشِرَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجٌّ فَقَدِمَ الْمَدِينَةَ بَشَرٌ كَثِيرٌ كُلُّهُمْ يَلْتَمِسُ أَنْ يَأْتَمَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَعْمَلَ بِمِثْلِ عَمَلِهِ فَخَرَجَ وَخَرَجْنَا مَعَهُ فَأَتَيْنَا ذَا الْحُلَيْفَةِ فَوَلَدَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَصْنَعُ قَالَ اغْتَسِلِي وَاسْتَثْفِرِي بِثَوْبٍ وَأَحْرِمِي فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ عَلَى الْبَيْدَاءِ قَالَ جَابِرٌ نَظَرْتُ إِلَى مَدِّ بَصَرِي مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ بَيْنَ رَاكِبٍ وَمَاشٍ وَعَنْ يَمِينِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَعَنْ يَسَارِهِ مِثْلُ ذَلِك وَمِنْ خَلْفِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا وَعَلَيْهِ يَنْزِلُ الْقُرْآنُ وَهُوَ يَعْرِفُ تَأْوِيلَهُ مَا عَمِلَ بِهِ مِنْ شَيْءٍ عَمِلْنَا بِهِ فَأَهَلَّ بِالتَّوْحِيدِ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ وَأَهَلَّ النَّاسُ بِهَذَا الَّذِي يُهِلُّونَ بِهِ فَلَمْ يَرُدَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ شَيْئًا مِنْهُ وَلَزِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَلْبِيَتَهُ قَالَ جَابِرٌ لَسْنَا نَنْوِي إِلَّا الْحَجَّ لَسْنَا نَعْرِفُ الْعُمْرَةَ حَتَّى إِذَا أَتَيْنَا الْبَيْتَ مَعَهُ اسْتَلَمَ الرُّكْنَ فَرَمَلَ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ قَامَ إِلَى مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ فَقَالَ{ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى }فَجَعَلَ الْمَقَامَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ فَكَانَ أَبِي يَقُولُ وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا ذَكَرَهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهُ كَانَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ وَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الْبَيْتِ فَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ ثُمَّ خَرَجَ مِنْ الْبَابِ إِلَى الصَّفَا حَتَّى إِذَا دَنَا مِنْ الصَّفَا قَرَأَ{ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ }نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ فَبَدَأَ بِالصَّفَا فَرَقِيَ عَلَيْهِ حَتَّى رَأَى الْبَيْتَ فَكَبَّرَ اللَّهَ وَهَلَّلَهُ وَحَمِدَهُ وَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ أَنْجَزَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ ثُمَّ دَعَا بَيْنَ ذَلِكَ وَقَالَ مِثْلَ هَذَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ نَزَلَ إِلَى الْمَرْوَةِ فَمَشَى حَتَّى إِذَا انْصَبَّتْ قَدَمَاهُ رَمَلَ فِي بَطْنِ الْوَادِي حَتَّى إِذَا صَعِدَتَا يَعْنِي قَدَمَاهُ مَشَى حَتَّى أَتَى الْمَرْوَةَ فَفَعَلَ عَلَى الْمَرْوَةِ كَمَا فَعَلَ عَلَى الصَّفَا فَلَمَّا كَانَ آخِرُ طَوَافِهِ عَلَى الْمَرْوَةِ قَالَ لَوْ أَنِّي اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَمْ أَسُقْ الْهَدْيَ وَجَعَلْتُهَا عُمْرَةً فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ لَيْسَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلْيَحْلِلْ وَلْيَجْعَلْهَا عُمْرَةً فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ الْهَدْيُ فَقَامَ سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلِعَامِنَا هَذَا أَمْ لِأَبَدِ الْأَبَدِ قَالَ فَشَبَّكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَابِعَهُ فِي الْأُخْرَى وَقَالَ دَخَلَتْ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ هَكَذَا مَرَّتَيْنِ لَا بَلْ لِأَبَدِ الْأَبَدِ قَالَ وَقَدِمَ عَلِيٌّ بِبُدْنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ فَاطِمَةَ مِمَّنْ حَلَّ وَلَبِسَتْ ثِيَابًا صَبِيغًا وَاكْتَحَلَتْ فَأَنْكَرَ ذَلِكَ عَلَيْهَا عَلِيٌّ فَقَالَتْ أَمَرَنِي أَبِي بِهَذَا فَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ بِالْعِرَاقِ فَذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُحَرِّشًا عَلَى فَاطِمَةَ فِي الَّذِي صَنَعَتْهُ مُسْتَفْتِيًا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الَّذِي ذَكَرَتْ عَنْهُ وَأَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَ صَدَقَتْ صَدَقَتْ مَاذَا قُلْتُ حِينَ فَرَضْتَ الْحَجَّ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنِّي أُهِلُّ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنَّ مَعِي الْهَدْيَ فَلَا تَحِلَّ قَالَ فَكَانَ جَمَاعَةُ الْهَدْيِ الَّذِي جَاءَ بِهِ عَلِيٌّ مِنْ الْيَمَنِ وَالَّذِي أَتَى بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمَدِينَةِ مِائَةً ثُمَّ حَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ وَتَوَجَّهُوا إِلَى مِنًى أَهَلُّوا بِالْحَجِّ فَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِمِنًى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ وَالصُّبْحَ ثُمَّ مَكَثَ قَلِيلًا حَتَّى طَلَعَتْ الشَّمْسُ وَأَمَرَ بِقُبَّةٍ مِنْ شَعَرٍ فَضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَسَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَشُكُّ قُرَيْشٌ إِلَّا أَنَّهُ وَاقِفٌ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ أَوْ الْمُزْدَلِفَةِ كَمَا كَانَتْ قُرَيْشٌ تَصْنَعُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَجَازَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ فَوَجَدَ الْقُبَّةَ قَدْ ضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَنَزَلَ بِهَا حَتَّى إِذَا زَاغَتْ الشَّمْسُ أَمَرَ بِالْقَصْوَاءِ فَرُحِلَتْ لَهُ فَرَكِبَ حَتَّى أَتَى بَطْنَ الْوَادِي فَخَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ إِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا أَلَا وَإِنَّ كُلَّ شَيْءٍ مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ تَحْتَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ وَدِمَاءُ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعَةٌ وَأَوَّلُ دَمٍ أَضَعُهُ دَمُ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ كَانَ مُسْتَرْضِعًا فِي بَنِي سَعْدٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ وَرِبَا الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ رِبًا أَضَعُهُ رِبَانَا رِبَا الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ فَاتَّقُوا اللَّهَ فِي النِّسَاءِ فَإِنَّكُمْ أَخَذْتُمُوهُنَّ بِأَمَانَةِ اللَّهِ وَاسْتَحْلَلْتُمْ فُرُوجَهُنَّ بِكَلِمَةِ اللَّهِ وَإِنَّ لَكُمْ عَلَيْهِنَّ أَنْ لَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ أَحَدًا تَكْرَهُونَهُ فَإِنْ فَعَلْنَ ذَلِكَ فَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ وَلَهُنَّ عَلَيْكُمْ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَقَدْ تَرَكْتُ فِيكُمْ مَا لَمْ تَضِلُّوا إِنْ اعْتَصَمْتُمْ بِهِ كِتَابَ اللَّهِ وَأَنْتُمْ مَسْئُولُونَ عَنِّي فَمَا أَنْتُمْ قَائِلُونَ قَالُوا نَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَلَّغْتَ وَأَدَّيْتَ وَنَصَحْتَ فَقَالَ بِإِصْبَعِهِ السَّبَّابَةِ إِلَى السَّمَاءِ وَيَنْكُبُهَا إِلَى النَّاسِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ أَذَّنَ بِلَالٌ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ رَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى الْمَوْقِفَ فَجَعَلَ بَطْنَ نَاقَتِهِ إِلَى الصَّخَرَاتِ وَجَعَلَ حَبْلَ الْمُشَاةِ بَيْنَ يَدَيْهِ وَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَذَهَبَتْ الصُّفْرَةُ قَلِيلًا حَتَّى غَابَ الْقُرْصُ وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ خَلْفَهُ فَدَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ شَنَقَ الْقَصْوَاءَ بِالزِّمَامِ حَتَّى إِنَّ رَأْسَهَا لَيُصِيبُ مَوْرِكَ رَحْلِهِ وَيَقُولُ بِيَدِهِ الْيُمْنَى أَيُّهَا النَّاسُ السَّكِينَةَ السَّكِينَةَ كُلَّمَا أَتَى حَبْلًا مِنْ الْحِبَالِ أَرْخَى لَهَا قَلِيلًا حَتَّى تَصْعَدَ ثُمَّ أَتَى الْمُزْدَلِفَةَ فَصَلَّى بِهَا الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ بِأَذَانٍ وَاحِدٍ وَإِقَامَتَيْنِ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ اضْطَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى طَلَعَ الْفَجْرُ فَصَلَّى الْفَجْرَ حِينَ تَبَيَّنَ لَهُ الصُّبْحُ بِأَذَانٍ وَإِقَامَةٍ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى أَتَى الْمَشْعَرَ الْحَرَامَ فَرَقِيَ عَلَيْهِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَكَبَّرَهُ وَهَلَّلَهُ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى أَسْفَرَ جِدًّا ثُمَّ دَفَعَ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَأَرْدَفَ ال

Egblɔe na mí [Hisyam bin Ammar]; gblɔe na mí [Hatim bin Isma’il]; gblɔe na mí [Ja’far bin Muhammad] tso [fofoa] gbɔ, egblɔ be; ‘Meva kpɔ [Jabir bin Abdullah] ɣeaɖeɣi. Esi míedo goe la, ebia alesi amewo le, vaseɖe esime wòbia nya tso ŋunye. Ale meɖo eŋu be; 'Nyee nye Muhammad bin Ali bin Husain'. Eyata etsɔ eƒe asi ɖo nye ta dzi esime wònɔ nye tame kple ete ƒe abɔtawo ɖem, emegbe etsɔ eƒe abɔta de nye akɔta dome eye ɣemaɣi la, megakpɔtɔ nye ɖevi si ɖo tsitsime. Egblɔ be; 'Míexɔ wò nyuie, bia nusianu si nèdi'. Mebiae elabena ŋkuagbãtɔe wònye. Vaseɖe esime gbedodoɖa ƒe ɣeyiɣia de la, enɔ tsitre ɖe eƒe gbedodoɖa ƒe aba dzi, si ne etsɔ eƒe afɔkpodziwo da ɖe gbedoxɔa ƒe axawo dzi la, ahe le gbedoxɔa ƒe lolome sue ta, esime eƒe awudziwui le eƒe abɔta eye wòdoa gbe ɖa kplɔa mí.’ Emegbe mebia be; 'Gblɔ alesi Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam wɔ Hajj na mí! ’ Eyata etsɔ eƒe asi wɔ dzesi eye wòdo eƒe asibidɛ enyiawo ɖa, hegblɔ be; 'Nyateƒee, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam meyi Hajj dzi o ƒe enyi sɔŋ, emegbe eyɔ amewo be woawɔ Hajj le ƒe ewolia me. Nyagblɔɖila sallallaahu 'alaihi wasallam yi Hajj, emegbe ame geɖewo va Medina, wo katã wodi be yewoaƒo ƒu kple Nyagblɔɖila sallallaahu 'alaihi wasallam eye yewoawɔ abe alesi wòwɔ ene. Ale wòyi, eye míeyi kplii. Esi míeva ɖo Dzul Hulaifah la, Asma’ bint Umais dzi Muhammad bin Abu Bakr, eyata wodɔe be wòabia be; ‘Nukae wòle be mawɔ? ' Emegbe egblɔ na Asma be: 'Tle tsi eye nàtsɔ avɔ ablae sesĩe eye nàge ɖe ihram me'. Emegbe Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam do gbe ɖa le gbedoxɔa me emegbe do Qashwa tedzi la, eye tedzi la tsi tre dzɔdzɔe tsɔe to Sahara gbedadaƒo. Jabir gblɔ be; 'Mekpɔ alesi mate ŋu akpɔ ame geɖewo le eŋgɔ, le ʋukulawo kple afɔzɔlawo dome, le ɖusime, miame kple megbe hã - ame geɖewo nɔ dzedzem -.' Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam nɔ mía dome, esime Qur'an ɖiɖi va egbɔ, eye wònya eƒe takwil nyuie. Nuka kee wòɖawɔ o, míawo hã míewɔnɛ. Ekɔ eƒe mawu ɖeka dzixɔse ƒe gbe dzi esi wògblɔ be: ‘Mewɔ wò yɔyɔa dzi, Oo Allah. Mewɔa Wò yɔyɔ dzi, Mewɔa Wò yɔyɔa dzi. Habɔbɔ aɖeke meli na Wò o, mewɔ Wò yɔyɔa dzi. Nyateƒee, kafukafu, vivisese kple fiaɖuƒe nye Wò ɖeɖeko tɔ, zɔhɛ aɖeke mele asiwò o. Ameawo hã do woƒe gbe ɖe dzi kple nuxexlẽ siwo wole xlẽm, eye sallallaahu 'alaihi wasallam megblɔ nya aɖeke tso woƒe nuwɔnawo ŋu o. Eye sallallaahu 'alaihi wasallam yi edzi xlẽ eƒe talbiyah'. Jabir radiallahu 'anhu gagblɔ ake be; ‘Míeɖoe be míawɔe o negbe Hajj wɔwɔ ko, eye míenya nu tso Umrah ŋu haɖe o. Esi míeva ɖo Baitullah kplii la, etutu -gbugbɔ nu- na Rukun -Tawaf ƒe gɔmedzedze- enumake, emegbe eƒu du zi etɔ̃ eye wòzɔ afɔ ene bubuawo abe alesi wòle dzɔdzɔmee ene. Emegbe eyi Maqam Ibrahim gbɔ, esime wònɔ kpukpui sia xlẽm be: ‘Eye na Maqam Ibrahim nanye gbedodoɖaƒe’. Eɖo eɖokui hã ɖe Maqam Ibrahim kple Baitullah -Kaaba- dome. -Fofonye gblɔ be; - 'eye nyemenya o negbe ɖe wòyɔe tso Nyagblɔɖila sallallaahu 'alaihi wasallam gbɔ, be Nyagblɔɖila la xlẽ surah Al Kaafiruun kple Al Ikhlaash le rak'ah gbedodoɖa eveawo me -le Maqam Ibrahim-. Emegbe etrɔ yi Baitullah, emegbe etutu - gbugbɔ nu alo do gbe na - Rukun - Tawaf ƒe gɔmedzedze -, emegbe edo go le ʋɔtru nu - Kaaba - ɖo ta Shafa togbɛa gbɔ. Eye esi wòte ɖe Shafa ŋu la, exlẽ be: ‘Nyateƒee, Shafa kple Marwa le Allah ƒe dzesiwo dome, míedzea -sa’i- gɔme kple nusi Allah Subhanahu Wa Ta’ala dze egɔme’. Edze gbedodoɖaa wɔwɔ gɔme tso Safa, emegbe elia togbɛa vaseɖe esime wòte ŋu kpɔ Kaaba, emegbe egblɔ takbir, tahlil kple tahmid esime wònɔ gbɔgblɔm be: ‘Mawu aɖeke meli o negbe Allah ɖeka ko si si zɔhɛ aɖeke mele o. Eya gbɔe fiaɖuƒe la le eye Eya gbɔe kafukafuwo katã le. -Eya- enye Ŋusẽkatãtɔ si naa agbe kple Ŋusẽkatãtɔ si wua ame, eye Eyae nye ŋusẽkatãtɔ ɖe nusianu dzi. Mawu aɖeke meli o negbe Allah ɖeka ko, amesi si zɔhɛ aɖeke mele o, amesi wɔa eƒe ŋugbedodowo dzi, kpena ɖe Eƒe dɔlawo ŋu eye wòɖua ƒuƒoƒowo katã dzi ɖeɖeko’. Emegbe edo gbe ɖa le nuxexlẽawo dome, emegbe egblɔ nuxexlẽa zi etɔ̃. Emegbe eɖiɖi yi Marwa, esime wònɔ zɔzɔm ale be ne eƒe afɔwo le dzɔdzɔe la, eƒua du le balia titina. Esi eƒe afɔwo lia vɔ la, ezɔ va se ɖe esime wòva ɖo Marwa. Le Marwa la, ewɔ nusi wòwɔ le Shafa. Eye esi eƒe Tawaf wu enu le Marwa la, egblɔ be: ‘Ne medze ŋgɔ nusi menɔ megbe la, ekema nyemakplɔ lã si wowu -al hadyu- o, eye mawɔe Umrah. Ame sia ame si le mia dome metsɔ lã si wotsɔ sa vɔe vɛ o la, ekema xɔe eye nàtsɔe awɔ tadedeagu’. Eyata amesiame nye tahallul eye wòɖe eƒe taɖa kpuie negbe Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam kple ame siwo tsɔ lã siwo wowu vɛ. Emegbe Suraqah bin Malik bin Ju'syum tsi tre hegblɔ be; "Oo Allah ƒe dɔla, ɖe esia ku ɖe ƒe sia ŋua, alo tegbee?" -Nuŋlɔla- gblɔ be; 'Nyagblɔɖila sallallaahu 'alaihi wasallam tsɔ eƒe asibidɛwo tsaka kple eƒe asibidɛwo eye wòɖo eŋu be: 'Umrah le Hajj me - hajj tamattu' - aleae wowɔae'. Egblɔe zi eve eye emegbe wògblɔ be: 'Ao - ƒe sia me koe esia ku ɖe - gake tegbee''. -Nuŋlɔla- gblɔ be; 'Ali radliallahu 'anhu va kple tedzi -al hadyu- Nyagblɔɖila sallallaahu 'alaihi wasallam, emegbe ekpɔ Fatima, ame siwo nɔ tsitre ɖe awu siwo le amadede vovovowo me dodo kple ŋkumeɖobolo titina la dometɔ ɖeka. Ali bu fɔe, eyata Fatimah gblɔ be; 'Fofonye - Nyagblɔɖila sallallaahu 'alaihi wasallam - gblɔ nam be mawɔ esia'. Ali radiallahu 'anhu gblɔe esime wònɔ Iraq be: 'Ekema meyi ɖabia aɖaŋuɖoɖo tso Allah ƒe dɔla sallallaahu 'alaihi wasallam gbɔ eye meto nyatoƒoe le Fatimah ƒe nuwɔnawo ŋu si megbe. Eyata eɖo eŋu be: ‘Eya - Fatima - ƒe nya le eteƒe, eƒe nya le eteƒe. Nya kae megblɔ esi nèdi be yeawɔ Hajj gbã? ’ Ali ɖo eŋu be; ‘Megblɔ be; 'Oo Allah, mekɔ gbe si Wò dɔla sallallaahu 'alaihi wasallam' do ɖe dzi. Egblɔ be: ‘Nyateƒee, metsɔ lã si wotsɔ sa vɔe vɛ, eyata mègakpɔ gome le tahallul la me o’. -Nuŋlɔla- gblɔ be; Lã siwo wotsɔ sa vɔe siwo Ali tsɔ tso Yemen vɛ kple esiwo Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam tsɔ tso Medina vɛ la ƒe xexlẽme nye alafa ɖeka. Emegbe amesiame tsɔ eƒe ta ƒo ƒu eye wòɖe eƒe taɖa kpuie negbe Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam kple ame siwo tsɔ vɔsalãwo vɛ ko. Esi Tarwiyah ŋkekea ɖo la wo katã woyi Mina eye wodo ɣli be yewoaɖoe be yewoayi Hajj. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam ge ɖe ʋu aɖe me, eye afimae wòwɔ ŋdɔ me, Asr, Maghrib, Isha’ kple Fajr gbedodoɖawo le. Emegbe lala vie vaseɖe esime ɣe nado, emegbe nàɖe gbe be woatu dome la ɖe Mash'aril, enye haram, eyata wodoe ɖe Namirah. Emegbe Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam zɔ abe alesi Qurayshtɔwo wɔnɛ zi geɖe ene, gake etɔ ɖe Mash'aril Haram alo Muzdalifah. Nyagblɔɖila sallallaahu 'alaihi wasallam ɖe mɔ nɛ be wòava ɖo Arafat. Eye esi wògogo dome si wotu ɖe Namirah la, etɔ ɖe afima. Esi ɣe ɖo to la, eɖe gbe be woatsɔ yeƒe tedzi - Qashwa - vɛ, emegbe edoe vaseɖe esime wòva ɖo balia gɔme. Emegbe eɖe gbeƒã na ameha la be: ‘Nyateƒee, miaƒe ʋu, kesinɔnuwo, bubu kple dzidzɔkpɔkpɔ - miaƒe ŋutikɔkɔe - nye haram abe alesi wònye haram le ŋkeke sia me ene, le miaƒe ɣleti me kple miaƒe dukɔ me, miɖo ŋku edzi be, nyateƒee, woɖi gbɔ jahiliyyah ƒe nuwo katã ɖe nye afɔ te, woɖi gbɔ jahiliyyah ƒe ʋu eye ʋu si medo vloe gbã la nye Rabi’ah bin Harith - amesi do ŋgɔ la ƒe ʋu bia nuɖuɖu tso Bani Sa'ad gbɔ eye wowui Hudzail-, woɖe jahiliyyah deme ɖa esime deme gbãtɔ si meɖe ɖa la nye míaƒe deme, si nye deme si Abbas bin Abdul Muthallib wɔ, woɖe wo katã ɖa. Eyata mivɔ̃ Allah tso nyɔnuwo gbɔ, elabena miewɔ wo srɔ̃wo kple Allah ƒe sedede eye mietsɔ Allah ƒe nyawo na farji le se nu. Le nyateƒe me la, gome si le asiwò ɖe wo dzi enye be womeɖea mɔ na ame bubu siwo nèlé fui la mlɔa wò aba dzi o. Ne srɔ̃wòwo wɔ esia la, ekema tsɔ ƒoƒo si mave o la ƒo wo. Eye be woakpɔ wò nuhiahiãwo gbɔ ahado awu na wò le mɔ nyuitɔ nu. Megblẽ nu eve ɖi na mi siwo ne mieku ɖe wo ŋu la, mitra mɔ o, si nye Allah ƒe Agbalẽ. Eye wòe le agbanɔamedzia dzi nam. Ekema nya kae nèdi be yeagblɔ? ’ Woɖo eŋu be; ‘Míeɖi ɖase be ègblɔ nya, èwɔ dɔwo eye nèɖo aɖaŋu. Eyata egblɔ, hetsɔ eƒe asibidɛ fia dziŋgɔli be: ‘O Allah, kpɔ ɖa! Oo Allah, ɖasefo'. Egblɔe zi etɔ̃ sɔŋ. Emegbe Bilal gblɔ gbedodoɖa ƒe yɔyɔ, emegbe iqamat, emegbe ewɔ Zhuhur gbedodoɖa. -Le ema megbe- Bilal trɔ yi qamat la gbɔ, emegbe ewɔ Asr gbedodoɖa eye mewɔ gbedodoɖa aɖeke le wo ame evea dome o. Emegbe Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam tsɔ eƒe ʋu vaseɖe esime wòɖo wukuf teƒe. Emegbe etsɔ eƒe tedzi la bɔbɔ nɔ anyi - ale be tedzi la ƒe ƒodo ka agblea - eye wòtsɔ azɔlika da ɖe eŋgɔ, emegbe edze ŋgɔ Qibla. Eyi edzi wɔ wukuf vaseɖe esime ɣea ɖo to eye kekeli ɣia nu yi vie eye ɣea ƒe bɔl la nyrɔ. Emegbe etsɔ ha ƒo Usamah bin Said eye wòdzo. Etsɔ asike bla Qashwa hã, ale be eƒe ta ka ʋu si me wòdo la ƒe afɔwo ƒe gɔme kloe. Esime wòtsɔ eƒe nuɖusi nɔ asi ɖem fia la, egblɔ be: ‘O dukɔwo, miɖe dzi ɖi, miɖe dzi ɖi! ’ Ɣesiaɣi si wòkeke eƒe tedzi ƒe asikewo ɖe enu la, eɖea dzi ɖi vie ale be tedzia fɔna vie. Emegbe eva ɖo Muzdalifah, emegbe ewɔ Maghrib kple Isha’ gbedodoɖawo le afima kple gbedodoɖa ɖeka kple iqamat eve. Eye mewɔ gbedodoɖa aɖeke le wo ame evea dome o. Emegbe e sallallaahu 'alaihi wasallam mlɔ anyi vaseɖe esime ŋu ke. Edo ŋdi gbedodoɖa esi wòva dze ƒã nɛ be ŋdi kanya, kple gbedodoɖa ɖeka kple iqamat ɖeka. Emegbe edo Qashwa vaseɖe esime wòva ɖo Mash'aril Haram, emegbe elia togbɛa eye wòkafu Allah -bertahmid-, do ŋutikɔkɔe nɛ -bertakbir- eye wòɖo kpe edzi -bertahlil-. Eyi edzi wɔ Wukuf vaseɖe esime ɣea klẽ keŋkeŋ, emegbe wòdzo hafi ɣea do. Etsɔ Fadl bin Abbas - ŋutsu aɖe si ƒe taɖa nyo, eƒe ŋutigbalẽ le ɣie eye wòdze tugbe - ɖe eƒe akɔta. Esi Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam nɔ dzodzom la, eto nyɔnu siwo nɔ du dzi la gbɔ, eyata ekpɔ wo eye emegbe wòtsɔ eƒe asi ɖo akpa kemɛ. Le ɣeyiɣi sia me la, Fadl trɔ mo ɖe akpa kemɛ. Esi wòva ɖo Muhassar la, eʋu vie emegbe eto mɔ kpui aɖe yi Kubra -Aqabah- Jumrah gbɔ, eye wòva ɖo Jumrah si le ati la ƒe axadzi enumake. Emegbe etsɔ kpe gbadzɛ adre ƒu gbe kple takbir le edada ɖesiaɖe me, -kple- kpe gbadzɛ siwo lolo abe kpe gbadzɛ siwo woɖe tso aŋetu me ene. Eye wòtsɔe ƒu gbe tso balia ƒe ƒodo me. Emegbe eyi teƒe si wowua vɔsalãawo le. Afimae wòwu vɔsalã blaade vɔ etɔ̃ le, eye wòtsɔ susɔeawo de asi na Ali kpe ɖe vɔsalãawo ŋu. Emegbe ede se be woatsɔ lã kakɛ ɖeka ɖe vovo tso vɔsalã ɖesiaɖe si wòwu la gbɔ, emegbe woatsɔe ade ze me, emegbe woaɖae. Rasulullah kple Ali hã ɖu lãmi la henoe. Emegbe Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yi Kaaba - be yeawɔ Tawaf Ifadhah -, emegbe ewɔ Ŋdɔgbedodoɖa le Makkah eye wòva Bani Abdul Muththalib siwo nɔ Zamzam tsi ƒom la gbɔ. Egblɔ be: ‘Xɔe, Oo Bani Muthtalib. Ne ɖe dukɔa meƒo wò ta le wò ahanono nana me o la, anye ne mewɔ avu kpli wò le eŋu’. Emegbe wotsɔ gaze aɖe nɛ sallallaahu ‘alaihi wasallam, eye wònoe tso eme.’

Hadith Corroboration :


Imam Muslim : 2137
Imam Ibnu Majah : 3065