Hadith Representative
Beliau menghadap kiblat dan terus berdoa hingga matahari terbenam
Imam Ibnu Majah : 3065حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَدَخَلْنَا عَلَى جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَلَمَّا انْتَهَيْنَا إِلَيْهِ سَأَلَ عَنْ الْقَوْمِ حَتَّى انْتَهَى إِلَيَّ فَقُلْتُ أَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ فَأَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى رَأْسِي فَحَلَّ زِرِّي الْأَعْلَى ثُمَّ حَلَّ زِرِّي الْأَسْفَلَ ثُمَّ وَضَعَ كَفَّهُ بَيْنَ ثَدْيَيَّ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ غُلَامٌ شَابٌّ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ سَلْ عَمَّا شِئْتَ فَسَأَلْتُهُ وَهُوَ أَعْمَى فَجَاءَ وَقْتُ الصَّلَاةِ فَقَامَ فِي نِسَاجَةٍ مُلْتَحِفًا بِهَا كُلَّمَا وَضَعَهَا عَلَى مَنْكِبَيْهِ رَجَعَ طَرَفَاهَا إِلَيْهِ مِنْ صِغَرِهَا وَرِدَاؤُهُ إِلَى جَانِبِهِ عَلَى الْمِشْجَبِ فَصَلَّى بِنَا فَقُلْتُ أَخْبِرْنَا عَنْ حَجَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ بِيَدِهِ فَعَقَدَ تِسْعًا وَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَثَ تِسْعَ سِنِينَ لَمْ يَحُجَّ فَأَذَّنَ فِي النَّاسِ فِي الْعَاشِرَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجٌّ فَقَدِمَ الْمَدِينَةَ بَشَرٌ كَثِيرٌ كُلُّهُمْ يَلْتَمِسُ أَنْ يَأْتَمَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَعْمَلَ بِمِثْلِ عَمَلِهِ فَخَرَجَ وَخَرَجْنَا مَعَهُ فَأَتَيْنَا ذَا الْحُلَيْفَةِ فَوَلَدَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَصْنَعُ قَالَ اغْتَسِلِي وَاسْتَثْفِرِي بِثَوْبٍ وَأَحْرِمِي فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ عَلَى الْبَيْدَاءِ قَالَ جَابِرٌ نَظَرْتُ إِلَى مَدِّ بَصَرِي مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ بَيْنَ رَاكِبٍ وَمَاشٍ وَعَنْ يَمِينِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَعَنْ يَسَارِهِ مِثْلُ ذَلِك وَمِنْ خَلْفِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا وَعَلَيْهِ يَنْزِلُ الْقُرْآنُ وَهُوَ يَعْرِفُ تَأْوِيلَهُ مَا عَمِلَ بِهِ مِنْ شَيْءٍ عَمِلْنَا بِهِ فَأَهَلَّ بِالتَّوْحِيدِ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ وَأَهَلَّ النَّاسُ بِهَذَا الَّذِي يُهِلُّونَ بِهِ فَلَمْ يَرُدَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ شَيْئًا مِنْهُ وَلَزِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَلْبِيَتَهُ قَالَ جَابِرٌ لَسْنَا نَنْوِي إِلَّا الْحَجَّ لَسْنَا نَعْرِفُ الْعُمْرَةَ حَتَّى إِذَا أَتَيْنَا الْبَيْتَ مَعَهُ اسْتَلَمَ الرُّكْنَ فَرَمَلَ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ قَامَ إِلَى مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ فَقَالَ{ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى }فَجَعَلَ الْمَقَامَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ فَكَانَ أَبِي يَقُولُ وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا ذَكَرَهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهُ كَانَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ وَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الْبَيْتِ فَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ ثُمَّ خَرَجَ مِنْ الْبَابِ إِلَى الصَّفَا حَتَّى إِذَا دَنَا مِنْ الصَّفَا قَرَأَ{ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ }نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ فَبَدَأَ بِالصَّفَا فَرَقِيَ عَلَيْهِ حَتَّى رَأَى الْبَيْتَ فَكَبَّرَ اللَّهَ وَهَلَّلَهُ وَحَمِدَهُ وَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ أَنْجَزَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ ثُمَّ دَعَا بَيْنَ ذَلِكَ وَقَالَ مِثْلَ هَذَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ نَزَلَ إِلَى الْمَرْوَةِ فَمَشَى حَتَّى إِذَا انْصَبَّتْ قَدَمَاهُ رَمَلَ فِي بَطْنِ الْوَادِي حَتَّى إِذَا صَعِدَتَا يَعْنِي قَدَمَاهُ مَشَى حَتَّى أَتَى الْمَرْوَةَ فَفَعَلَ عَلَى الْمَرْوَةِ كَمَا فَعَلَ عَلَى الصَّفَا فَلَمَّا كَانَ آخِرُ طَوَافِهِ عَلَى الْمَرْوَةِ قَالَ لَوْ أَنِّي اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَمْ أَسُقْ الْهَدْيَ وَجَعَلْتُهَا عُمْرَةً فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ لَيْسَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلْيَحْلِلْ وَلْيَجْعَلْهَا عُمْرَةً فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ الْهَدْيُ فَقَامَ سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلِعَامِنَا هَذَا أَمْ لِأَبَدِ الْأَبَدِ قَالَ فَشَبَّكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَابِعَهُ فِي الْأُخْرَى وَقَالَ دَخَلَتْ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ هَكَذَا مَرَّتَيْنِ لَا بَلْ لِأَبَدِ الْأَبَدِ قَالَ وَقَدِمَ عَلِيٌّ بِبُدْنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ فَاطِمَةَ مِمَّنْ حَلَّ وَلَبِسَتْ ثِيَابًا صَبِيغًا وَاكْتَحَلَتْ فَأَنْكَرَ ذَلِكَ عَلَيْهَا عَلِيٌّ فَقَالَتْ أَمَرَنِي أَبِي بِهَذَا فَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ بِالْعِرَاقِ فَذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُحَرِّشًا عَلَى فَاطِمَةَ فِي الَّذِي صَنَعَتْهُ مُسْتَفْتِيًا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الَّذِي ذَكَرَتْ عَنْهُ وَأَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَ صَدَقَتْ صَدَقَتْ مَاذَا قُلْتُ حِينَ فَرَضْتَ الْحَجَّ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنِّي أُهِلُّ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنَّ مَعِي الْهَدْيَ فَلَا تَحِلَّ قَالَ فَكَانَ جَمَاعَةُ الْهَدْيِ الَّذِي جَاءَ بِهِ عَلِيٌّ مِنْ الْيَمَنِ وَالَّذِي أَتَى بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمَدِينَةِ مِائَةً ثُمَّ حَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ وَتَوَجَّهُوا إِلَى مِنًى أَهَلُّوا بِالْحَجِّ فَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِمِنًى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ وَالصُّبْحَ ثُمَّ مَكَثَ قَلِيلًا حَتَّى طَلَعَتْ الشَّمْسُ وَأَمَرَ بِقُبَّةٍ مِنْ شَعَرٍ فَضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَسَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَشُكُّ قُرَيْشٌ إِلَّا أَنَّهُ وَاقِفٌ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ أَوْ الْمُزْدَلِفَةِ كَمَا كَانَتْ قُرَيْشٌ تَصْنَعُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَجَازَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ فَوَجَدَ الْقُبَّةَ قَدْ ضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَنَزَلَ بِهَا حَتَّى إِذَا زَاغَتْ الشَّمْسُ أَمَرَ بِالْقَصْوَاءِ فَرُحِلَتْ لَهُ فَرَكِبَ حَتَّى أَتَى بَطْنَ الْوَادِي فَخَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ إِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا أَلَا وَإِنَّ كُلَّ شَيْءٍ مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ تَحْتَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ وَدِمَاءُ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعَةٌ وَأَوَّلُ دَمٍ أَضَعُهُ دَمُ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ كَانَ مُسْتَرْضِعًا فِي بَنِي سَعْدٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ وَرِبَا الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ رِبًا أَضَعُهُ رِبَانَا رِبَا الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ فَاتَّقُوا اللَّهَ فِي النِّسَاءِ فَإِنَّكُمْ أَخَذْتُمُوهُنَّ بِأَمَانَةِ اللَّهِ وَاسْتَحْلَلْتُمْ فُرُوجَهُنَّ بِكَلِمَةِ اللَّهِ وَإِنَّ لَكُمْ عَلَيْهِنَّ أَنْ لَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ أَحَدًا تَكْرَهُونَهُ فَإِنْ فَعَلْنَ ذَلِكَ فَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ وَلَهُنَّ عَلَيْكُمْ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَقَدْ تَرَكْتُ فِيكُمْ مَا لَمْ تَضِلُّوا إِنْ اعْتَصَمْتُمْ بِهِ كِتَابَ اللَّهِ وَأَنْتُمْ مَسْئُولُونَ عَنِّي فَمَا أَنْتُمْ قَائِلُونَ قَالُوا نَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَلَّغْتَ وَأَدَّيْتَ وَنَصَحْتَ فَقَالَ بِإِصْبَعِهِ السَّبَّابَةِ إِلَى السَّمَاءِ وَيَنْكُبُهَا إِلَى النَّاسِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ أَذَّنَ بِلَالٌ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ رَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى الْمَوْقِفَ فَجَعَلَ بَطْنَ نَاقَتِهِ إِلَى الصَّخَرَاتِ وَجَعَلَ حَبْلَ الْمُشَاةِ بَيْنَ يَدَيْهِ وَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَذَهَبَتْ الصُّفْرَةُ قَلِيلًا حَتَّى غَابَ الْقُرْصُ وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ خَلْفَهُ فَدَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ شَنَقَ الْقَصْوَاءَ بِالزِّمَامِ حَتَّى إِنَّ رَأْسَهَا لَيُصِيبُ مَوْرِكَ رَحْلِهِ وَيَقُولُ بِيَدِهِ الْيُمْنَى أَيُّهَا النَّاسُ السَّكِينَةَ السَّكِينَةَ كُلَّمَا أَتَى حَبْلًا مِنْ الْحِبَالِ أَرْخَى لَهَا قَلِيلًا حَتَّى تَصْعَدَ ثُمَّ أَتَى الْمُزْدَلِفَةَ فَصَلَّى بِهَا الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ بِأَذَانٍ وَاحِدٍ وَإِقَامَتَيْنِ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ اضْطَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى طَلَعَ الْفَجْرُ فَصَلَّى الْفَجْرَ حِينَ تَبَيَّنَ لَهُ الصُّبْحُ بِأَذَانٍ وَإِقَامَةٍ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى أَتَى الْمَشْعَرَ الْحَرَامَ فَرَقِيَ عَلَيْهِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَكَبَّرَهُ وَهَلَّلَهُ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى أَسْفَرَ جِدًّا ثُمَّ دَفَعَ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَأَرْدَفَ ال
Безгә [Хисьям бин Аммар] сөйләде; безгә [Хатим бин Исмәгыйль] сөйләде; безгә [Җәгъфәр бин Мөхәммәд] [әтисеннән] сөйләде, ул болай диде: "Мин бервакыт [Җәбир бин Абдуллаһ] янына килдем. Без аның белән очрашкач, ул кешеләрнең хәлен сорады, хәтта минем турында сорады. Мин: "Мин Мөхәммәд бин Әли бин Хөсәен", - дип җавап бирдем. Ул кулын башыма куеп, өске һәм аскы төймәләрне ачты, аннары җилкәсен күкрәгем арасына куйды, һәм ул вакытта мин әле бала идем, ул балигъ булган. Ул: "Рәхим итегез, нәрсә теләсәгез, шуны сорагыз", - диде. Мин аңардан сорадым, чөнки ул сукыр иде. Намаз вакыты җиткәнче, ул намазлык өстендә басып тора иде, әгәр ул үкчәләрен намазлыкның кырыйларына куйса, намазлыкның кечкенә булуы аркасында тартыла иде, ә шәле җилкәләренә эленеп тора иде һәм безне җитәкләп намаз укыды". Аннары мин сорадым: "Рәсулуллаһ салләллаһу галәйһи вәссәламнең хаҗны ничек башкарганын сөйләгез!" Ул кулы белән ишарә ясады һәм тугыз бармагын сузып әйтте: «Чыннан да, Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам тугыз ел хаҗга бармады, аннары унынчы елда кешеләрне хаҗ кылырга чакырды. Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам хаҗга барды, аннары күп кеше Мәдинәгә килде, алар барысы да Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам белән җыелып, аның кебек эшләргә теләделәр. Шулай итеп, ул барды, без дә аның белән бардык. Без Зөл-Хулайфәгә килеп җиткәч, Әсма бинт Умәйс Мөхәммәд бин Әбу Бәкерне тапты, шуңа күрә аны: «Нәрсә эшләргә?» – дип сорарга җибәрделәр. Аннары ул Әсмага: «Юынып, тукыма белән нык бәйләп, ихрамга кер», – диде. Аннары Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам мәчеттә намаз укыды, аннары Кашва дөясенә утырды, һәм дөя аны Сахара чүленнән күтәреп туры торды. Җәбир әйтте: "Мин аның алдында, машина йөртүчеләр һәм җәяүлеләр арасында, шулай ук уңда, сулда һәм артында күп кешеләрне күрдем - күп кеше күренә иде. Рәсүлүллаһ безнең арабызда иде, аңа Коръән иңгән вакытта, һәм ул аның тәквилен бик яхшы белә иде. Ул нәрсә эшләсә дә, без дә шулай эшлибез. Ул үзенең тәвхид тавышын күтәреп: "Мин Синең чакыруыңны үтим, әй Аллаһ. Мин Синең чакыруыңны үтим, мин Синең чакыруыңны үтим. Синең өчен партнер юк, мин Синең чакыруыңны үтим. Чыннан да, мактау, ләззәт һәм патшалык Сиңа гына хас, Синең партнерларың юк", - диде. Кешеләр дә укыган укулары белән тавышларын күтәрделәр, һәм ул (саллаллаһу галәйһи вә сәлләм) аларның гамәлләре турында берни дә әйтмәде. Ул (саллаллаһу галәйһи вә сәлләм) тәлбиясен укуын дәвам итте". Җәбир (саллаллаһу галәйһи вә сәлләм) тагын әйтте: "Безнең хаҗ кылудан башка ниятебез юк, һәм без әлегә гомрә турында белмибез". Без аның белән Бәйтуллага килеп җиткәч, ул шунда ук тәваф башындагы Рукунны үпте, аннары өч әйләнеш йөгерде һәм калган дүрт әйләнешне гадәти йөреш белән үтте. Аннары ул Мәкам Ибраһимга барып, "Һәм Мәкам Ибраһимны намаз уку урыны итегез" дигән аятьне укыды. Ул шулай ук Мәкам Ибраһим белән Бәйтулла Кәгъбә арасына басты. Әтием әйтте: "Һәм мин аның Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәламнән Пәйгамбәрнең Мәкам Ибраһимда ике рәкәгать намазда "Кәгъфәрүн" һәм "Ихлас" сүрәләрен укыганын искә алмаганын белмим. Аннары ул Бәйтуллага кайтты, аннары тәваф башындагы Рукунны үпте яки сәламләде, аннары Кәгъбә ишегеннән Шәфа калкулыгына таба чыкты." Ул Шәфәгә якынлашкач, болай укыды: «Чынлыкта, Шәфә һәм Мәрвә Аллаһның билгеләреннән, без Аллаһ Сүбханә вә Тәгалә башлаганнан башлыйбыз». Ул Сафадан намаз укый башлады, аннары Кәгъбәне күргәнче калкулыкка менде, аннары тәкбир, анализ һәм тәхмид әйтте һәм болай диде: «Аллаһтан башка илаһ юк, Аның бердәнбер тиңдәше юк. Аның патшалыгы һәм Аңа мактау булсын. Ул тереклек бирүче һәм үтерүче Бөек, һәм Ул һәрнәрсәгә кодрәтле. Аллаһтан башка илаһ юк, Аның бердәнбер тиңдәше юк, Ул Үз вәгъдәләрен үти, колларына ярдәм итә һәм барлык төркемнәрне ялгыз җиңә». Аннары ул укулар арасында дога кылды, аннары өч тапкыр укуны укыды. Аннары ул Мәрвәгә төште, аяклары туры булгач, үзән уртасында йөгерде. Аяклары күтәрелгәч, ул Мәрвәгә җиткәнче йөрде. Мәрвәдә ул Шәфәдә эшләгәнне эшләде. Мәрвада таваф тәмамлангач, ул болай диде: "Әгәр мин артымдагы нәрсәгә карасам, мин суелган хайванны алып бармас идем - әл-хадью - һәм мин аны гомер итәр идем. Сезнең арагызда кем корбан китермәсә, аны кабул итегез һәм аны гыйбадәт кылыгыз". Шуңа күрә барысы да тәхәллүл булдылар һәм чәчләрен кыскарттылар, Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам һәм суелган хайван китергән кешеләрдән кала. Аннары Сурака бин Мәлик бин Джусиум торып басты һәм сорады: "Әй Аллаһның Илчесе, бу бу елгамы, әллә мәңгегәме?" - диде. - Риваятьче - әйтте: "Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам бармаклары белән тоташтырды һәм җавап бирде: "Умра хаҗга керә - хаҗ тәмәттү - шулай эшләнә". Ул моны ике тапкыр әйтте һәм аннары әйтте: "Юк - бу бу елга гына кагыла - ләкин мәңгегә". - Риваятьче - әйтте; «Әли радиаллаһу ганһү Пәйгамбәр саллаһу галейһи вәссәламгә дөя белән килде, аннары ул Фатиманы күрде, ул төсле киемнәр киеп, күзләрен бәйләп торган килеш басып торган иде. Әли аны гаепләде, шуңа күрә Фатима: «Әтием - Пәйгамбәр саллаһу галейһи вәссәлам - миңа моны эшләргә кушты», - диде. Әли радиаллаһу ганһү моны Иракта булганда әйтте: «Аннары мин Аллаһның Рәсүленнән киңәш сорарга бардым һәм Фатиманың гамәлләреннән зарландым, мин аны кире кактым. Шуңа күрә ул: «Ул - Фатима - хаклы, ул хаклы. Син башта хаҗ кылырга теләгәндә мин нәрсә дидем?» - дип җавап бирде. Әли җавап бирде: «Мин: «Аллаһым, мин Синең Рәсүлең саллаһу галейһи вәссәлам күтәргән тавышны күтәрәм», - дидем. Ул: «Чыннан да, мин корбан чалу хайваны алып килдем, шуңа күрә тәхәллүлдә катнашма», - диде. - Риваят итүче - әйтте; Али Йәмәннән һәм Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам Мәдинәдән алып килгән корбан хайваннары саны йөз иде. Аннары барысы да башларын бергә куеп, чәчләрен кыскарттылар, Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам һәм корбан хайваннарын алып килгән кешеләрдән кала. Тарвия көне җиткәч, барысы да Минага барып, хаҗга бару ниятләрен кычкырдылар. Рәсүл саллаһу галәйһи вәссәлам машинага утырды һәм анда төш, аср, мәгъриб, иша һәм иртәнге намазларын укыды. Аннары кояш чыкканчы бераз көтегез, аннары гөмбәзне Мәш'арилдә урнаштырырга боерыгыз, ул харам, шуңа күрә ул Намирәдә утыртыла. Шуннан соң Рәсүл саллаһу галәйһи вәссәлам Корайш гадәттәгечә йөрде, ләкин Мәш'арил Хәрамда яки Мөздәлифәдә туктады. Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам аңа Арафатка барып җитәргә рөхсәт итте. Һәм ул Намирәдә төзелгән гөмбәзгә якынлашкач, шунда туктады. Кояш баегач, ул үзенең дөясен - Кашваны - китерергә кушты, аннары аңа атланып, үзән төбенә җитте. Аннары ул халыкка вәгазьләде: "Чыннан да, сезнең каныгыз, байлыгыгыз, хөрмәтегез һәм бәхетегез - сезнең даныгыз - бу көндә, сезнең айда һәм сезнең илегездә дә харам. Исегездә тотыгыз, чыннан да, җәһилиятнең барлык әйберләре дә минем аякларым астында хурланды, җәһилиятнең каны хурланды, һәм мин беренче тапкыр нәфрәт иткән кан - элек Бәни Саадтан ризык сораган һәм Хөзәйл үтерелгән Рәбиа бин Харисның каны иде. Җәһилиятнең рибасы бетерелде, ә мин бетергән беренче риба - безнең рибабыз, ягъни Аббас бин Габдел Муталлиб тарафыннан кылынган риба, барысы да бетерелде. Шуңа күрә хатын-кызлардан Аллаһтан куркыгыз, чөнки сез аларны Аллаһның әмере белән хатын иттегез һәм Аллаһ сүзләре белән фарҗины хәләл иттегез. Чынлыкта, сезнең алар өстендәге хакыгыз - алар сез нәфрәт иткән башка кешеләрне сезнең караватыгызда йоклатмаска тиеш. Әгәр хатыннарыгыз шулай эшләсә, аларны авырттырмый торган сугыгыз белән сукыгыз." Һәм алар сезне яхшы итеп ризыкландырсыннар һәм киендерсеннәр. Мин сезгә ике нәрсә калдырам, әгәр сез аларны тотсагыз, юлдан язмаячаксыз, ул Аллаһ китабы. Һәм сез минем алдымда җаваплы. Нәрсә әйтергә телисез соң? Алар җавап бирделәр: "Без сезнең җиткергәнегезгә, эшләрне башкарганыгызга һәм киңәшләр биргәнегезгә шаһитлек бирәбез." Шуңа күрә ул бармагы белән күккә төртеп әйтте: "И Аллаһ, күзәт! И Аллаһ, шаһит!" Ул өч тапкыр әйтте. Аннары Билал азан әйтте, аннары икамәт әйтте, аннары зухур намазын укыды. -Шуннан соң - Билал каматка кайтты, аннары өйлә намазын укыды һәм икесе арасында бернинди намаз да укымады. Аннары Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам машинасын таукуф урынына җиткәнче йөртте. Аннары дөясен утыртты - дөянең корсагы бауга тиярлек итеп - һәм алдына йөрү бавын куйды, аннары кыйблага карады. Ул кояш баеганчы һәм саргылт яктылык бераз таралып, кояш тубы батканчы таукуф кылуын дәвам итте. Аннары ул Усама бин Сәидне аркасына куеп китеп барды. Ул шулай ук Кашваны җеп белән бәйләде, хәтта башы утырган машинасының аяклары төбенә тияргә җыенды. Уң кулы белән ишарә ясап: "Әй, кешеләр, тынычланыгыз, тынычланыгыз!" - диде. Дөясенең җепләрен сузган саен, ул бераз ял итте, шуңа күрә дөя бераз күтәрелде. Аннары ул Мөздәлифага барып җитте, аннары анда бер азан һәм ике икамәт белән Мәгъриб һәм Иша намазларын укыды. Һәм ул икесе арасында бернинди намаз да укымады. Аннары ул салләллаһу галәйһи вәссәлам таң атканчы ятты. Таң атканлыгы ачыклангач, бер азан һәм бер икамәт белән таң намазын укыды. Аннары ул Кашвага утырып, Мәш'арил Хәрамга барып җитте, аннары калкулыкка менеп, Аллаһка мактаулар әйтте, Аны олылады һәм Аны раслады. Ул кояш тулысынча якты булганчы Вукуф кылды, аннары кояш чыкканчы китте. Ул аркасына чәчле, ак тәнле һәм чибәр Фадл бин Аббасны күтәреп бара иде. Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам киткәндә, йөгереп баручы хатын-кызлар яныннан үтеп, аларга карады да, кулын икенче якка куйды. Шул арада Фадл йөзен икенче якка борды. Мөхәссарга килеп җиткәч, ул бераз хәрәкәтләнде, аннары Кубра-Акаба-Җумрага кыска юл белән барды һәм шунда ук агач ягындагы Җумрага килеп җитте. Аннары ул һәр ыргытуда тәкбир белән җиде вак таш ыргытты, аларда вак ташлар рогаткадан алынган вак ташлар кебек зурлыкта иде. Һәм аны үзәнлекнең эченнән ыргытты. Аннары ул корбан чалынган урынга китте. Анда ул үзе алтмыш өч корбан чалынган хайванны суйды һәм калганнарын корбан чалынган хайваннар белән бергә Алигә бирде. Аннары ул һәр чалынган корбан чалынган хайваннан бер кисәк итне аерып куярга, аннары казанга салырга һәм аннары пешерергә кушты. Рәсүлүллаһ һәм Али да ашадылар һәм соусны эчтеләр. Аннары Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам Кәгъбәгә - Таваф Ифада кылырга - китте, аннары Мәккәдә өйлә намазын укыды һәм Зәмзәм суы җыючы Бәни Габдел Мутталиб янына килде. Ул: "Алыгыз, әй Бәни Мутталиб. Әгәр кешеләр сезгә эчемлек бирүдә сезне җиңмәсәләр, мин сезнең белән бергә сугышыр идем", - диде. Аннары алар аңа салләллаһу галәйһи вәссәламгә бер чиләк бирделәр, һәм ул аннан эчте", - диде.