Hadith Representative
Beliau menghadap kiblat dan terus berdoa hingga matahari terbenam
Imam Ibnu Majah : 3065حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَدَخَلْنَا عَلَى جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَلَمَّا انْتَهَيْنَا إِلَيْهِ سَأَلَ عَنْ الْقَوْمِ حَتَّى انْتَهَى إِلَيَّ فَقُلْتُ أَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ فَأَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى رَأْسِي فَحَلَّ زِرِّي الْأَعْلَى ثُمَّ حَلَّ زِرِّي الْأَسْفَلَ ثُمَّ وَضَعَ كَفَّهُ بَيْنَ ثَدْيَيَّ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ غُلَامٌ شَابٌّ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ سَلْ عَمَّا شِئْتَ فَسَأَلْتُهُ وَهُوَ أَعْمَى فَجَاءَ وَقْتُ الصَّلَاةِ فَقَامَ فِي نِسَاجَةٍ مُلْتَحِفًا بِهَا كُلَّمَا وَضَعَهَا عَلَى مَنْكِبَيْهِ رَجَعَ طَرَفَاهَا إِلَيْهِ مِنْ صِغَرِهَا وَرِدَاؤُهُ إِلَى جَانِبِهِ عَلَى الْمِشْجَبِ فَصَلَّى بِنَا فَقُلْتُ أَخْبِرْنَا عَنْ حَجَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ بِيَدِهِ فَعَقَدَ تِسْعًا وَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَثَ تِسْعَ سِنِينَ لَمْ يَحُجَّ فَأَذَّنَ فِي النَّاسِ فِي الْعَاشِرَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجٌّ فَقَدِمَ الْمَدِينَةَ بَشَرٌ كَثِيرٌ كُلُّهُمْ يَلْتَمِسُ أَنْ يَأْتَمَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَعْمَلَ بِمِثْلِ عَمَلِهِ فَخَرَجَ وَخَرَجْنَا مَعَهُ فَأَتَيْنَا ذَا الْحُلَيْفَةِ فَوَلَدَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَصْنَعُ قَالَ اغْتَسِلِي وَاسْتَثْفِرِي بِثَوْبٍ وَأَحْرِمِي فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ عَلَى الْبَيْدَاءِ قَالَ جَابِرٌ نَظَرْتُ إِلَى مَدِّ بَصَرِي مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ بَيْنَ رَاكِبٍ وَمَاشٍ وَعَنْ يَمِينِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَعَنْ يَسَارِهِ مِثْلُ ذَلِك وَمِنْ خَلْفِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا وَعَلَيْهِ يَنْزِلُ الْقُرْآنُ وَهُوَ يَعْرِفُ تَأْوِيلَهُ مَا عَمِلَ بِهِ مِنْ شَيْءٍ عَمِلْنَا بِهِ فَأَهَلَّ بِالتَّوْحِيدِ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ وَأَهَلَّ النَّاسُ بِهَذَا الَّذِي يُهِلُّونَ بِهِ فَلَمْ يَرُدَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ شَيْئًا مِنْهُ وَلَزِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَلْبِيَتَهُ قَالَ جَابِرٌ لَسْنَا نَنْوِي إِلَّا الْحَجَّ لَسْنَا نَعْرِفُ الْعُمْرَةَ حَتَّى إِذَا أَتَيْنَا الْبَيْتَ مَعَهُ اسْتَلَمَ الرُّكْنَ فَرَمَلَ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ قَامَ إِلَى مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ فَقَالَ{ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى }فَجَعَلَ الْمَقَامَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ فَكَانَ أَبِي يَقُولُ وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا ذَكَرَهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهُ كَانَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ وَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الْبَيْتِ فَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ ثُمَّ خَرَجَ مِنْ الْبَابِ إِلَى الصَّفَا حَتَّى إِذَا دَنَا مِنْ الصَّفَا قَرَأَ{ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ }نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ فَبَدَأَ بِالصَّفَا فَرَقِيَ عَلَيْهِ حَتَّى رَأَى الْبَيْتَ فَكَبَّرَ اللَّهَ وَهَلَّلَهُ وَحَمِدَهُ وَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ أَنْجَزَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ ثُمَّ دَعَا بَيْنَ ذَلِكَ وَقَالَ مِثْلَ هَذَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ نَزَلَ إِلَى الْمَرْوَةِ فَمَشَى حَتَّى إِذَا انْصَبَّتْ قَدَمَاهُ رَمَلَ فِي بَطْنِ الْوَادِي حَتَّى إِذَا صَعِدَتَا يَعْنِي قَدَمَاهُ مَشَى حَتَّى أَتَى الْمَرْوَةَ فَفَعَلَ عَلَى الْمَرْوَةِ كَمَا فَعَلَ عَلَى الصَّفَا فَلَمَّا كَانَ آخِرُ طَوَافِهِ عَلَى الْمَرْوَةِ قَالَ لَوْ أَنِّي اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَمْ أَسُقْ الْهَدْيَ وَجَعَلْتُهَا عُمْرَةً فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ لَيْسَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلْيَحْلِلْ وَلْيَجْعَلْهَا عُمْرَةً فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ الْهَدْيُ فَقَامَ سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلِعَامِنَا هَذَا أَمْ لِأَبَدِ الْأَبَدِ قَالَ فَشَبَّكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَابِعَهُ فِي الْأُخْرَى وَقَالَ دَخَلَتْ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ هَكَذَا مَرَّتَيْنِ لَا بَلْ لِأَبَدِ الْأَبَدِ قَالَ وَقَدِمَ عَلِيٌّ بِبُدْنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ فَاطِمَةَ مِمَّنْ حَلَّ وَلَبِسَتْ ثِيَابًا صَبِيغًا وَاكْتَحَلَتْ فَأَنْكَرَ ذَلِكَ عَلَيْهَا عَلِيٌّ فَقَالَتْ أَمَرَنِي أَبِي بِهَذَا فَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ بِالْعِرَاقِ فَذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُحَرِّشًا عَلَى فَاطِمَةَ فِي الَّذِي صَنَعَتْهُ مُسْتَفْتِيًا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الَّذِي ذَكَرَتْ عَنْهُ وَأَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَ صَدَقَتْ صَدَقَتْ مَاذَا قُلْتُ حِينَ فَرَضْتَ الْحَجَّ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنِّي أُهِلُّ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنَّ مَعِي الْهَدْيَ فَلَا تَحِلَّ قَالَ فَكَانَ جَمَاعَةُ الْهَدْيِ الَّذِي جَاءَ بِهِ عَلِيٌّ مِنْ الْيَمَنِ وَالَّذِي أَتَى بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمَدِينَةِ مِائَةً ثُمَّ حَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ وَتَوَجَّهُوا إِلَى مِنًى أَهَلُّوا بِالْحَجِّ فَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِمِنًى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ وَالصُّبْحَ ثُمَّ مَكَثَ قَلِيلًا حَتَّى طَلَعَتْ الشَّمْسُ وَأَمَرَ بِقُبَّةٍ مِنْ شَعَرٍ فَضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَسَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَشُكُّ قُرَيْشٌ إِلَّا أَنَّهُ وَاقِفٌ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ أَوْ الْمُزْدَلِفَةِ كَمَا كَانَتْ قُرَيْشٌ تَصْنَعُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَجَازَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ فَوَجَدَ الْقُبَّةَ قَدْ ضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَنَزَلَ بِهَا حَتَّى إِذَا زَاغَتْ الشَّمْسُ أَمَرَ بِالْقَصْوَاءِ فَرُحِلَتْ لَهُ فَرَكِبَ حَتَّى أَتَى بَطْنَ الْوَادِي فَخَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ إِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا أَلَا وَإِنَّ كُلَّ شَيْءٍ مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ تَحْتَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ وَدِمَاءُ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعَةٌ وَأَوَّلُ دَمٍ أَضَعُهُ دَمُ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ كَانَ مُسْتَرْضِعًا فِي بَنِي سَعْدٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ وَرِبَا الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ رِبًا أَضَعُهُ رِبَانَا رِبَا الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ فَاتَّقُوا اللَّهَ فِي النِّسَاءِ فَإِنَّكُمْ أَخَذْتُمُوهُنَّ بِأَمَانَةِ اللَّهِ وَاسْتَحْلَلْتُمْ فُرُوجَهُنَّ بِكَلِمَةِ اللَّهِ وَإِنَّ لَكُمْ عَلَيْهِنَّ أَنْ لَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ أَحَدًا تَكْرَهُونَهُ فَإِنْ فَعَلْنَ ذَلِكَ فَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ وَلَهُنَّ عَلَيْكُمْ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَقَدْ تَرَكْتُ فِيكُمْ مَا لَمْ تَضِلُّوا إِنْ اعْتَصَمْتُمْ بِهِ كِتَابَ اللَّهِ وَأَنْتُمْ مَسْئُولُونَ عَنِّي فَمَا أَنْتُمْ قَائِلُونَ قَالُوا نَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَلَّغْتَ وَأَدَّيْتَ وَنَصَحْتَ فَقَالَ بِإِصْبَعِهِ السَّبَّابَةِ إِلَى السَّمَاءِ وَيَنْكُبُهَا إِلَى النَّاسِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ أَذَّنَ بِلَالٌ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ رَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى الْمَوْقِفَ فَجَعَلَ بَطْنَ نَاقَتِهِ إِلَى الصَّخَرَاتِ وَجَعَلَ حَبْلَ الْمُشَاةِ بَيْنَ يَدَيْهِ وَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَذَهَبَتْ الصُّفْرَةُ قَلِيلًا حَتَّى غَابَ الْقُرْصُ وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ خَلْفَهُ فَدَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ شَنَقَ الْقَصْوَاءَ بِالزِّمَامِ حَتَّى إِنَّ رَأْسَهَا لَيُصِيبُ مَوْرِكَ رَحْلِهِ وَيَقُولُ بِيَدِهِ الْيُمْنَى أَيُّهَا النَّاسُ السَّكِينَةَ السَّكِينَةَ كُلَّمَا أَتَى حَبْلًا مِنْ الْحِبَالِ أَرْخَى لَهَا قَلِيلًا حَتَّى تَصْعَدَ ثُمَّ أَتَى الْمُزْدَلِفَةَ فَصَلَّى بِهَا الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ بِأَذَانٍ وَاحِدٍ وَإِقَامَتَيْنِ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ اضْطَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى طَلَعَ الْفَجْرُ فَصَلَّى الْفَجْرَ حِينَ تَبَيَّنَ لَهُ الصُّبْحُ بِأَذَانٍ وَإِقَامَةٍ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى أَتَى الْمَشْعَرَ الْحَرَامَ فَرَقِيَ عَلَيْهِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَكَبَّرَهُ وَهَلَّلَهُ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى أَسْفَرَ جِدًّا ثُمَّ دَفَعَ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَأَرْدَفَ ال
Ci dissi [Hisyam bin Ammar]; ci dissi [Hatim bin Isma'il]; ci dissi [Ja'far bin Muhammad] di [so patri], dissi iḍḍu; "Na vota vinni a vìdiri [Jabir bin Abdullah]. Quannu lu scuntràumu, ci dumannò comu era la genti, nzinu a quannu non mi dumannò. Allura rispunnìu; "Sò Muhammad bin Ali bin Husain". Allura mi misi la manu ntâ testa mentri mi sbuttàva li buttuni di supra e di sutta, poi mi misi la spalla ntra lu pettu e allura ero ancora nu picciriḍḍu ca avìa arrivatu all'età adulta. Dissi; "Benvenuto, dumanna chiddu ca voli". Lu chiamai picchì era ciecu. Finu a quannu non fu l'ura dâ prighera, iḍḍu stava supra lu tappetu, ca, si mittìa li tacchi supra li lati dû tappetu, tirava picchì lu tappetu era nicu, mentri lu scialli ci 'mpiccava supra li spaddi e iḍḍu priava guidannuci." Allura chiamai; «Dicici comu lu Rasulullah fici l'Hajj! ' Allura fici nu gestu câ manu e s'allungau li novi jita, e dissi; 'Certu, lu Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam non fici l'Hajj pi novi anni, poi chiamò li genti pi fari l'Hajj ntô decimu annu. Lu prufeta fici l'Hajj, poi tanti genti arrivaru a Medina, tutti vulìanu arriunìrisi cû prufeta e fari comu facìa iḍḍu. Allura iḍḍu fici, e nuiautri nni jeru cu iddu. Quannu arrivàmu a Dzul Hulaifah, Asma' bint Umais partìu Muhammad bin Abu Bakr, quinni fu mannata a chiamari; «Chi fazzu? Allura dissi a Asma: "Fai nu bagnu e ligàlu strittamenti cu nu pannu e trasi nta l'ihram". Poi lu Rasulullah prigò rintra la muschèa e poi cavalcau lu camiddu Qashwa e lu camiddu s'arrizzò drittu purtannulu supra lu disertu dô Sahara. Jabir dissi; «Vidìa pi quantu putìa vìdiri assài genti davanti a iḍḍu, ntra li cunnutturi dî veiculi e li pedoni, puru a dritta, a manca e arrè a iḍḍu - assài genti èranu visìbbili -. Lu Rasulullah era tra di nui, mentri lu Curanu ci scinniu, e iḍḍu era assài cunsapevoli dû sò takwil. Chiḍḍu ca fa iḍḍu, lu facìamu puru nuiautri. Alzàu la vuci dû munuteismu dicennu: "Cumpiu la Tua chiamata, o Allah. Cumpiu la Tua chiamata, cumpiu la Tua chiamata. Nun c'è cumpagnu pi Tia, cumpiu la Tua chiamata. Certu, li ludi, lu piaciri e lu regnu appartènunu sulu a Tia, non hai cumpagni. Lu pòpulu alzò puru la vuci cu li ricitazzioni ca stavanu ricitannu, e iḍḍu sallallaahu 'alaihi wasallam non dissi nenti supra li sò azzioni. Iḍḍu continuò a lèggiri la sò talbiyah. Jabir radiallahu 'anhu dissi n'autra vota; «Non avemu ntenzioni tranni fari l'Hajj, e non sapemu ancora di l'Umrah. Quannu arrivàmu a Baitullah cu iḍḍu, iḍḍu subbitu sfrugghiò -vasau- lu Rukun -l'iniziu dû Tawaf-, poi fici tri giri e caminau nurmalmenti l'autri quattru giri. Poi annàu ô Maqam Ibrahim, mentri liggìa lu versu: "E facìti di Maqam Ibrahim nu postu di prighiera". Si pusizziunàu puru ntra Maqam Ibrahim e Baitullah-Kaaba. -Mio patri dissi; - 'e nun lu sacciu a menu ca non lu parrò dû prufeta, ca lu prufeta liggìa li surah Al Kaafiruun e Al Ikhlaash ntê dui prighieri di rak'ah -a Maqam Ibrahim-. Poi turnò a Baitullah, poi sfrugghiò - vasau o salutò - Rukun - l'iniziu dû Tawaf -, poi niscìu dâ porta di - la Kaaba - versu la collina di Shafa. E quannu s'avvicinò a Shafa, leggiu: "Certu Shafa e Marwa sunnu tra li segni di Allah, accuminciamu -sa'i- cu chiḍḍu ca Allah Sub Hanahu Wa Ta'ala accumincia'. Accuminciò a fari la prighera di Safa, poi acchianau la collina nzinu a quannu non potti vìdiri la Kaaba, poi dissi takbir, tahlil e tahmid mentri dicìa: 'Non c'è nuḍḍu Diu ma sulu Allah ca non havi cumpagni. A Iḍḍu è lu regnu e a Iḍḍu è tutta la loda. -Iḍḍu- è l'Onniputenti ca duna vita e l'Onniputenti ca ammazza, ed è onniputenti supra tuttu. Non c'è nu Diu ma sulu Allah, ca non avi cumpagnu, ca rispetta li sò prumissi, aiuta li sò sirvitura e scunfiggi tutti li gruppi sulu". Poi prigò tra li litturi, poi dissi la littura tri voti. Poi scinnìu a Marwa, mentri caminava accussì ca quannu li jammi èranu dritti, facìa lu jogging ntô menzu dâ vaddi. Quannu li jammi s’avìanu acchianatu, caminau nzinu a quannu arrivò a Marwa. A Marwa fici chiḍḍu ca fici a Shafa. E quannu lu sò Tawaf finìu a Marwa, dissi: "Si stava affruntannu chiḍḍu ca stava arrè, allura non guidava l'armalu macchiatu -al hadyu-, e lu facìa n'Umrah." Chiḍḍu ca tra voi nun porta n’armalu sacrificatu, allura l’accitta e lu fa n’attu di cultu”. Quinni tutti èranu tahallul e accurzaru li capiddi tranni lu prufeta sallallaahu 'alaihi wasallam e li genti ca purtavanu armali macchiati. Allura Suraqah bin Malik bin Ju'syum s'arrizzò e dissi; "O Messaggeru di Allah, chistu vali pi chist'annu, o pi sempri?" -Lu narraturi- dissi; "Lu prufeta ntrizzò li jìdita chî jìdita e rispunnìu: "L'Umrah è nclusa ntô Hajj - l'hajj tamattu" - accussì si fa". Lu dissi du voti e poi dissi: "No, chistu vali sulu pi chist'annu, ma pi sempri". -Lu narraturi- dissi; 'Ali radliallahu 'anhu vinni cu nu camiddu -al hadyu- lu prufeta sallallallaahu 'alaihi wasallam, poi attruvau Fatima, una dî genti ca stava 'n menzu purtannu vistiti culurati e purtannu li bendaggi. Ali la detti la culpa, accussì dissi Fatimah; "Me patri - lu prufeta - mi dissi di fari chistu". Ali radiallahu 'anhu lu dissi mentri era 'n Iraq: "Allura annai a dumannari cunsigghi ô Messaggeru di Allah e mi lamintava di l'azzioni di Fatimah ca nigai. Allura iḍḍu rispunnìu: «Iḍḍa - Fatimah - avi raggiuni, avi raggiuni. Chi dissi quannu vulìsti fari l'Hajj prima? — rispunnìu Ali; — Dissi; "O Allah, alzu la vuci ca fu alzata dû To Messaggeru". Iḍḍu dissi: "Certu, purtai n'armalu sacrificiali, quinni nun participari ô tahallul". -Lu narraturi- dissi; Lu nùmmaru di armali sacrificiali ca Ali purtau dû Yemen e ca lu prufeta purtau dâ Medina era di centu. Allura tutti misiru la testa nzèmmula e accurzaru li capiddi tranni lu prufeta sallallaahu 'alaihi wasallam e li genti ca purtaru l'armali sacrificiali. Quannu arrivò lu jornu di Tarwiyah tutti annaru a Mina e gridaru la sò ntinzioni pi fari l'Hajj. Lu Rasulullah s'addivintò nta nu veiculu e ddòcu fici li prighieri di menzujornu, Asr, Maghrib, Isha' e Fajr. Poi aspittari nu pocu nzinu a quannu lu suli alza, poi ordinari ca la cupula veni eriggiuta a Mash'aril, è haram, quinni è chiantata a Namirah. Lu Rasulullah allura caminava comu di solitu facìunu li Quraysh, ma si firmò a Mash'aril Haram o Muzdalifah. Lu prufeta ci pirmittìu d'arrivari a Arafat. E quannu s'avvicinò â cupula ca avìanu custruiutu a Namirah, si firmò ddà. Quannu lu suli tramuntò, ordinò di purtari lu so camiddu - Qashwa - poi lu cavalcò nzinu a quannu arrivò ô funnu dâ vaddi. Allura pridicò â folla: «Certu, lu to sangu, la to ricchizza, l'unuri e la felicità - la to gloria - sunnu haram comu è haram ntô to jornu, ntô to misi e ntâ to terra. n chistu, ricurda, 'nfatti tutti li cosi dâ jahiliyyah sunnu umiliati sutta li me pedi, lu sangu dâ jahiliyyah fu umiliatu e lu sangu ca prima 'nsultai fu lu sangu di Rabi'ah bin Harith - ca usava a chiamari lu sustentamentu ê Bani Sa'ad e poi fu ammazzatu di l'Abohiliyyal di l'usushediyya -, abbulita fu la nostra usura, vali a diri l'usura cummissa di Abbas bin Abdul Muthallib, tuttu fu abbulitu. Quinni scantàti Allah dî fìmmini, picchì li fìciru mugghieri cû mannatu di Allah e fìciru farji lìcitu cchî palori di Allah. Infatti, u to dirittu supra iḍḍi è ca nun lassanu durmiri nnô to lettu autri pirsòni ca odi. Si li vostri mugghieri fannu chistu, allura li pigghiati cu nu colpu ca non fa mali. E pi iḍḍi ti dari a manciari e ti vistiri ‘n manera bona. Ti lassu dui cosi ca, si ti nni stai, non ti sbagghi, vali a diri lu Libbru di Allah. E tu sì rispunzàbbili versu di mia. Allura chi voli diri? — Rispunnìru; «Tistimuniamu ca hai trasmissu, purtatu avanti compiti e cunsigghi. Allura dissi, puntannu lu ditu ô celu: "O Allah, guarda! O Allah, tistimoni". Lu dissi tri voti. Poi Bilal dissi l'appellu â prighera, poi l'iqamat, poi uffrìu la prighera dû Zhuhur. -Doppu chistu- Bilal turnò ô qamat, poi uffrìu la prighera Asr e non fici nuḍḍa prighera ntra li dui. Allura lu Rasulullah sallallallahu 'alaihi wasallam guidò lu so veiculu nzinu a quannu arrivau ô postu dû wukuf. Poi misi lu so camiddu - accussì ca la panza dû camiddu tuccava lu campu - e ci misi davanti na corda pi caminari, poi s'affacciò â Qibla. Continuò a fari lu wukuf nzinu a quannu lu suli tramontò e la luci giallastra si dissipàu nu pocu e la palla dû suli affunnò. Poi pigghiò lu schienu di Usamah bin Said e partìu. Ligàu puru Qashwa cchî ridini, accussì ca la testa quasi tuccava la basi dî jammi dû veiculu ca stava cavalcannu. Mentri facìa l’accentu câ manu dritta, dissi: «O genti, stàti tranquilli, stàti tranquilli! ' Ogni vota ca s'allungava li ridini dû camiddu, si rilassava n'ata vota accussì ca lu camiddu s'alzava n'ata vota. Poi arrivò a Muzdalifah, poi fici li prighieri dû Maghrib e di l'Isha' cu n'avucatu e dui iqamat. E non fici nuḍḍa prighera tra li dui. Poi s’addicchiò nzinu a l’alba. Uffrìu la prighera di l'alba quannu ci addivintàu chiaru ca era l'alba, cu n'avucatu â prighera e n'iqamat. Poi cavalcò lu Qashwa nzinu a quannu arrivò a Mash'aril Haram, poi acchianò la cullija e ludò Allah -bertahmid-, Lu glurificò -bertakbir- e Lu cunfirmò -bertahlil-. Continuò a fari lu Wukuf nzinu a quannu lu suli fu completamenti lustrusu, poi partìu prima ca lu suli alzava. Purtava Fadl bin Abbas - n'omu cu li capiddi boni, la peddi janca e beddu - ntâ schiena. Quannu lu prufeta sallallaahu 'alaihi wasallam partìa, passava vicinu a li fimmini ca currìanu, quinni li guardò e poi misi la manu di l'autra parti. Ntô frattiempu, Fadl vutàu la facci versu l'àutra parti. Arrivatu a Muhassar, si spustò nu pocu poi pigghiò n'accurzatura pâ Kubra -Aqabah- Jumrah, e arrivò subbitu â Jumrah ca era supra lu latu di l'àrvuru. Poi lanciò setti sassi cu nu takbir a ogni lanciu, -cu- sassi ca èranu granni comu li sassi di na fionda. E lu jittàu dâ panza dâ vaddi. Poi si nni iu ô postu unni s’ammazzavanu l’armali sacrificiali. Ccà iḍḍu stissu ammazzau sissantatrì armali sacrificiali e cunsignò a Ali lu restu nzemi a l'armali sacrificiali. Appoi urdinò a ogni armali sacrificali ca ammazzava d'aviri nu pezzu di carni sì, mettila di parti poi mettila ntâ padedda, poi cucinala. Rasulullah e Ali manciaru puru iḍḍi e sciugghieru la salsa. Poi lu Rasulullah s'annàu â Kaaba - pi fari lu Tawaf Ifadhah -, poi fici la Prighera dû Mezzujornu a Mecca e vinni ê Bani Abdul Muththalib ca stavanu arricuogghiennu l'acqua di Zamzam. Dissi: "Pigghiala, o Bani Muthtalib." Si lu pòpulu non ti avìa supiratu pi dariti lu biviri, l'avìssi cummattutu cu tia". Allura ci dettiru nu secchiu, e iḍḍu ci bivìu.