Hadith Representative
Beliau menghadap kiblat dan terus berdoa hingga matahari terbenam
Imam Ibnu Majah : 3065حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَدَخَلْنَا عَلَى جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَلَمَّا انْتَهَيْنَا إِلَيْهِ سَأَلَ عَنْ الْقَوْمِ حَتَّى انْتَهَى إِلَيَّ فَقُلْتُ أَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ فَأَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى رَأْسِي فَحَلَّ زِرِّي الْأَعْلَى ثُمَّ حَلَّ زِرِّي الْأَسْفَلَ ثُمَّ وَضَعَ كَفَّهُ بَيْنَ ثَدْيَيَّ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ غُلَامٌ شَابٌّ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ سَلْ عَمَّا شِئْتَ فَسَأَلْتُهُ وَهُوَ أَعْمَى فَجَاءَ وَقْتُ الصَّلَاةِ فَقَامَ فِي نِسَاجَةٍ مُلْتَحِفًا بِهَا كُلَّمَا وَضَعَهَا عَلَى مَنْكِبَيْهِ رَجَعَ طَرَفَاهَا إِلَيْهِ مِنْ صِغَرِهَا وَرِدَاؤُهُ إِلَى جَانِبِهِ عَلَى الْمِشْجَبِ فَصَلَّى بِنَا فَقُلْتُ أَخْبِرْنَا عَنْ حَجَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ بِيَدِهِ فَعَقَدَ تِسْعًا وَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَثَ تِسْعَ سِنِينَ لَمْ يَحُجَّ فَأَذَّنَ فِي النَّاسِ فِي الْعَاشِرَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجٌّ فَقَدِمَ الْمَدِينَةَ بَشَرٌ كَثِيرٌ كُلُّهُمْ يَلْتَمِسُ أَنْ يَأْتَمَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَعْمَلَ بِمِثْلِ عَمَلِهِ فَخَرَجَ وَخَرَجْنَا مَعَهُ فَأَتَيْنَا ذَا الْحُلَيْفَةِ فَوَلَدَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَصْنَعُ قَالَ اغْتَسِلِي وَاسْتَثْفِرِي بِثَوْبٍ وَأَحْرِمِي فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ عَلَى الْبَيْدَاءِ قَالَ جَابِرٌ نَظَرْتُ إِلَى مَدِّ بَصَرِي مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ بَيْنَ رَاكِبٍ وَمَاشٍ وَعَنْ يَمِينِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَعَنْ يَسَارِهِ مِثْلُ ذَلِك وَمِنْ خَلْفِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا وَعَلَيْهِ يَنْزِلُ الْقُرْآنُ وَهُوَ يَعْرِفُ تَأْوِيلَهُ مَا عَمِلَ بِهِ مِنْ شَيْءٍ عَمِلْنَا بِهِ فَأَهَلَّ بِالتَّوْحِيدِ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ وَأَهَلَّ النَّاسُ بِهَذَا الَّذِي يُهِلُّونَ بِهِ فَلَمْ يَرُدَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ شَيْئًا مِنْهُ وَلَزِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَلْبِيَتَهُ قَالَ جَابِرٌ لَسْنَا نَنْوِي إِلَّا الْحَجَّ لَسْنَا نَعْرِفُ الْعُمْرَةَ حَتَّى إِذَا أَتَيْنَا الْبَيْتَ مَعَهُ اسْتَلَمَ الرُّكْنَ فَرَمَلَ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ قَامَ إِلَى مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ فَقَالَ{ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى }فَجَعَلَ الْمَقَامَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ فَكَانَ أَبِي يَقُولُ وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا ذَكَرَهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهُ كَانَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ وَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الْبَيْتِ فَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ ثُمَّ خَرَجَ مِنْ الْبَابِ إِلَى الصَّفَا حَتَّى إِذَا دَنَا مِنْ الصَّفَا قَرَأَ{ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ }نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ فَبَدَأَ بِالصَّفَا فَرَقِيَ عَلَيْهِ حَتَّى رَأَى الْبَيْتَ فَكَبَّرَ اللَّهَ وَهَلَّلَهُ وَحَمِدَهُ وَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ أَنْجَزَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ ثُمَّ دَعَا بَيْنَ ذَلِكَ وَقَالَ مِثْلَ هَذَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ نَزَلَ إِلَى الْمَرْوَةِ فَمَشَى حَتَّى إِذَا انْصَبَّتْ قَدَمَاهُ رَمَلَ فِي بَطْنِ الْوَادِي حَتَّى إِذَا صَعِدَتَا يَعْنِي قَدَمَاهُ مَشَى حَتَّى أَتَى الْمَرْوَةَ فَفَعَلَ عَلَى الْمَرْوَةِ كَمَا فَعَلَ عَلَى الصَّفَا فَلَمَّا كَانَ آخِرُ طَوَافِهِ عَلَى الْمَرْوَةِ قَالَ لَوْ أَنِّي اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَمْ أَسُقْ الْهَدْيَ وَجَعَلْتُهَا عُمْرَةً فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ لَيْسَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلْيَحْلِلْ وَلْيَجْعَلْهَا عُمْرَةً فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ الْهَدْيُ فَقَامَ سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلِعَامِنَا هَذَا أَمْ لِأَبَدِ الْأَبَدِ قَالَ فَشَبَّكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَابِعَهُ فِي الْأُخْرَى وَقَالَ دَخَلَتْ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ هَكَذَا مَرَّتَيْنِ لَا بَلْ لِأَبَدِ الْأَبَدِ قَالَ وَقَدِمَ عَلِيٌّ بِبُدْنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ فَاطِمَةَ مِمَّنْ حَلَّ وَلَبِسَتْ ثِيَابًا صَبِيغًا وَاكْتَحَلَتْ فَأَنْكَرَ ذَلِكَ عَلَيْهَا عَلِيٌّ فَقَالَتْ أَمَرَنِي أَبِي بِهَذَا فَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ بِالْعِرَاقِ فَذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُحَرِّشًا عَلَى فَاطِمَةَ فِي الَّذِي صَنَعَتْهُ مُسْتَفْتِيًا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الَّذِي ذَكَرَتْ عَنْهُ وَأَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَ صَدَقَتْ صَدَقَتْ مَاذَا قُلْتُ حِينَ فَرَضْتَ الْحَجَّ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنِّي أُهِلُّ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنَّ مَعِي الْهَدْيَ فَلَا تَحِلَّ قَالَ فَكَانَ جَمَاعَةُ الْهَدْيِ الَّذِي جَاءَ بِهِ عَلِيٌّ مِنْ الْيَمَنِ وَالَّذِي أَتَى بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمَدِينَةِ مِائَةً ثُمَّ حَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ وَتَوَجَّهُوا إِلَى مِنًى أَهَلُّوا بِالْحَجِّ فَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِمِنًى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ وَالصُّبْحَ ثُمَّ مَكَثَ قَلِيلًا حَتَّى طَلَعَتْ الشَّمْسُ وَأَمَرَ بِقُبَّةٍ مِنْ شَعَرٍ فَضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَسَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَشُكُّ قُرَيْشٌ إِلَّا أَنَّهُ وَاقِفٌ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ أَوْ الْمُزْدَلِفَةِ كَمَا كَانَتْ قُرَيْشٌ تَصْنَعُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَجَازَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ فَوَجَدَ الْقُبَّةَ قَدْ ضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَنَزَلَ بِهَا حَتَّى إِذَا زَاغَتْ الشَّمْسُ أَمَرَ بِالْقَصْوَاءِ فَرُحِلَتْ لَهُ فَرَكِبَ حَتَّى أَتَى بَطْنَ الْوَادِي فَخَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ إِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا أَلَا وَإِنَّ كُلَّ شَيْءٍ مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ تَحْتَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ وَدِمَاءُ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعَةٌ وَأَوَّلُ دَمٍ أَضَعُهُ دَمُ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ كَانَ مُسْتَرْضِعًا فِي بَنِي سَعْدٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ وَرِبَا الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ رِبًا أَضَعُهُ رِبَانَا رِبَا الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ فَاتَّقُوا اللَّهَ فِي النِّسَاءِ فَإِنَّكُمْ أَخَذْتُمُوهُنَّ بِأَمَانَةِ اللَّهِ وَاسْتَحْلَلْتُمْ فُرُوجَهُنَّ بِكَلِمَةِ اللَّهِ وَإِنَّ لَكُمْ عَلَيْهِنَّ أَنْ لَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ أَحَدًا تَكْرَهُونَهُ فَإِنْ فَعَلْنَ ذَلِكَ فَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ وَلَهُنَّ عَلَيْكُمْ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَقَدْ تَرَكْتُ فِيكُمْ مَا لَمْ تَضِلُّوا إِنْ اعْتَصَمْتُمْ بِهِ كِتَابَ اللَّهِ وَأَنْتُمْ مَسْئُولُونَ عَنِّي فَمَا أَنْتُمْ قَائِلُونَ قَالُوا نَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَلَّغْتَ وَأَدَّيْتَ وَنَصَحْتَ فَقَالَ بِإِصْبَعِهِ السَّبَّابَةِ إِلَى السَّمَاءِ وَيَنْكُبُهَا إِلَى النَّاسِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ أَذَّنَ بِلَالٌ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ رَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى الْمَوْقِفَ فَجَعَلَ بَطْنَ نَاقَتِهِ إِلَى الصَّخَرَاتِ وَجَعَلَ حَبْلَ الْمُشَاةِ بَيْنَ يَدَيْهِ وَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَذَهَبَتْ الصُّفْرَةُ قَلِيلًا حَتَّى غَابَ الْقُرْصُ وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ خَلْفَهُ فَدَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ شَنَقَ الْقَصْوَاءَ بِالزِّمَامِ حَتَّى إِنَّ رَأْسَهَا لَيُصِيبُ مَوْرِكَ رَحْلِهِ وَيَقُولُ بِيَدِهِ الْيُمْنَى أَيُّهَا النَّاسُ السَّكِينَةَ السَّكِينَةَ كُلَّمَا أَتَى حَبْلًا مِنْ الْحِبَالِ أَرْخَى لَهَا قَلِيلًا حَتَّى تَصْعَدَ ثُمَّ أَتَى الْمُزْدَلِفَةَ فَصَلَّى بِهَا الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ بِأَذَانٍ وَاحِدٍ وَإِقَامَتَيْنِ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ اضْطَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى طَلَعَ الْفَجْرُ فَصَلَّى الْفَجْرَ حِينَ تَبَيَّنَ لَهُ الصُّبْحُ بِأَذَانٍ وَإِقَامَةٍ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى أَتَى الْمَشْعَرَ الْحَرَامَ فَرَقِيَ عَلَيْهِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَكَبَّرَهُ وَهَلَّلَهُ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى أَسْفَرَ جِدًّا ثُمَّ دَفَعَ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَأَرْدَفَ ال
Qalilna [Hisyam bin Ammar]; qalilna [Hatim bin Isma'il]; qalilna [Ja'far bin Muhammad] mingħand [missieru], qal; 'Darba ġejt nara lil [Jabir bin Abdullah]. Meta ltqajna miegħu, staqsieni kif kienu n-nies, sakemm staqsa dwari. Allura weġibt; 'Jiena Muhammad bin Ali bin Husain'. Allura poġġa idu fuq rasi waqt li fetaħli l-buttuni ta' fuq u ta' isfel, imbagħad poġġa spalltu bejn sidri u dak iż-żmien kont għadni tifel li kont laħaq l-età adulta. Huwa qal; 'Merħba, staqsi dak kollu li trid'. Staqsejtu għax kien agħma. Sakemm wasal il-ħin għat-talb, kien wieqaf fuq it-tapit tat-talb tiegħu, li, jekk ipoġġi għarqbejh fuq il-ġnub tat-tapit tat-talb, kien jiġbed minħabba d-daqs żgħir tat-tapit tat-talb, waqt li x-xalla tiegħu kienet imdendla fuq spallejh u kien jitlob imexxina.' Imbagħad staqsejt; 'Għidilna kif Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam wettaq il-Hajj!' ' Għalhekk għamel ġest b'idu u medd id-disa' swaba' tiegħu, u qal; 'Tabilħaqq, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ma marx għall-Hajj għal disa' snin, imbagħad sejjaħ lin-nies biex iwettqu l-Hajj fl-għaxar sena. Il-Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam mar għall-Hajj, imbagħad ħafna nies ġew Medina, kollha riedu jinġabru mal-Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam u jagħmlu bħalu. Għalhekk mar, u aħna morna miegħu. Meta wasalna f'Dzul Hulaifah, Asma' bint Umais welldet lil Muhammad bin Abu Bakr, għalhekk intbagħtet tistaqsi; 'X'għandi nagħmel?' Imbagħad qal lil Asma: 'Ħu banju u torbotu sewwa b'ċarruta u idħol fl-ihram'. Imbagħad Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam talab fil-moskea mbagħad rikeb il-ġemel Qashwa, u l-ġemel qam dritt ġorru fuq id-deżert tas-Saħara. Jabir qal; "Rajt sa fejn stajt nara ħafna nies quddiemu, bejn is-sewwieqa tal-vetturi u l-persuni mexjin, ukoll fuq il-lemin, ix-xellug u warajh - ħafna nies kienu viżibbli -. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam kien fostna, waqt li l-Koran niżel għandu, u kien konxju ħafna tat-takwil tiegħu. Kulma jagħmel, nagħmluh aħna wkoll." Huwa għolla leħnu tal-monoteiżmu billi qal: "Jiena nwettaq is-sejħa Tiegħek, O Alla. Jiena nwettaq is-sejħa Tiegħek, jiena nwettaq is-sejħa Tiegħek. M'hemm l-ebda sieħeb għalik, jiena nwettaq is-sejħa Tiegħek. Tabilħaqq, it-tifħir, it-tgawdija u s-saltna jappartjenu Lilek biss, M'għandekx sħab". In-nies ukoll għollew leħinhom bir-reċitazzjonijiet li kienu qed jirreċitaw, u hu sallallaahu 'alaihi wasallam ma qal xejn dwar l-azzjonijiet tagħhom. Huwa sallallaahu 'alaihi wasallam kompla jaqra t-talbiyah tiegħu. Jabir radiallahu 'anhu qal mill-ġdid; "M'għandna l-ebda intenzjoni ħlief li nwettqu l-Hajj, u għadna ma nafux dwar l-Umrah." Meta wasalna Baitullah miegħu, huwa immedjatament ħakk -bis - ir-Rukun - il-bidu tat-Tawaf -, imbagħad ġera tliet dawriet u mexa normalment l-erba’ dawriet l-oħra. Imbagħad mar għand Maqam Ibrahim, waqt li qara l-vers: ‘U agħmel lil Maqam Ibrahim post tat-talb’. Huwa poġġa ruħu wkoll bejn Maqam Ibrahim u Baitullah - il-Kaaba -. -Missieri qal; - ‘u ma nafx sakemm ma semmiex mill-Profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, li l-Profeta qara s-surahs Al Kaafiruun u Al Ikhlaash fiż-żewġ talb rak'ah - f’Maqam Ibrahim -. Imbagħad irritorna għand Baitullah, imbagħad ħakk -bis jew sellem - lil Rukun - il-bidu tat-Tawaf -, imbagħad ħareġ mill-bieb tal-Kaaba - lejn l-għolja ta’ Shafa. U meta resaq lejn Shafa, qara: ‘Tabilħaqq Shafa u Marwa huma fost is-sinjali ta’ Alla, nibdew -sa’i- b’dak li beda Allah Subhanahu Wa Ta’ala’. Beda jwettaq it-talba minn Safa, imbagħad tela’ l-għolja sakemm seta’ jara l-Kaaba, imbagħad qal takbir, tahlil u tahmid waqt li qal: ‘M’hemm l-ebda alla ħlief Alla biss li m’għandux imsieħba. Lilu hija s-saltna u Lilu huwa t-tifħir kollu. -Hu- huwa Dak li Jista’ Kollox li jagħti l-ħajja u Dak li Jista’ Kollox li joqtol, u Huwa setgħan fuq kollox. M’hemm l-ebda alla ħlief Alla biss, li m’għandux imsieħeb, li jwettaq il-wegħdiet Tiegħu, jgħin lill-qaddejja Tiegħu u jegħleb il-gruppi kollha waħdu’. Imbagħad talab bejn il-qari, imbagħad qal il-qari tliet darbiet. Imbagħad niżel għand Marwa, waqt li kien miexi sabiex meta saqajh kienu dritti, mexa f’nofs il-wied. Meta saqajh telgħu, mexa sakemm wasal Marwa. F’Marwa għamel dak li għamel f’Shafa. U meta t-Tawaf tiegħu spiċċa f'Marwa, huwa qal: 'Kieku kont qed inħares lejn dak li kont warajja, allura ma nmexxix l-annimal maqtul -al hadyu-, u nagħmilha Umrah. Kull min fostkom ma jġibx annimal sagrifikat, imbagħad aċċettah u jagħmilha att ta' qima'. Għalhekk kulħadd kien tahallul u qassar xagħru ħlief il-Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam u n-nies li ġabu annimali maqtula. Imbagħad Suraqah bin Malik bin Ju'syum qam bilwieqfa u qal; "O Messaġġier ta' Allah, dan japplika għal din is-sena, jew għal dejjem?" -In-narratur- qal; 'Il-Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam daħal subgħajh ma' subgħajh u wieġeb: 'L-Umrah hija inkluża fil-Hajj - hajj tamattu' - hekk isir'. Huwa qalha darbtejn u mbagħad qal: 'Le - dan japplika biss għal din is-sena - imma għal dejjem''. -In-narratur- qal; 'Ali radliallahu 'anhu ġie b'ġemel -al hadyu- il-Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam, imbagħad sab lil Fatima, waħda min-nies li kienet wieqfa f'nofsha liebsa ħwejjeġ ikkuluriti u b'faxex għall-għajnejn. Ali waħħalha, allura Fatima qalet; 'Missieri - il-Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam - qalli biex nagħmel dan'. Ali radiallahu 'anhu qalha waqt li kien fl-Iraq: 'Imbagħad mort nitlob parir lill-Messaġġier ta' Allah sallallaahu 'alaihi wasallam u lmentajt dwar l-azzjonijiet ta' Fatimah li jien ċħadt. Allura hu wieġeb: 'Hi - Fatimah - għandha raġun, għandha raġun. X'għedtlek meta ridt tagħmel il-Hajj l-ewwel?' Ali wieġeb; 'Għedt; 'O Allah, qed ngħolli l-leħen li għolla l-Messaġġier Tiegħek sallallaahu 'alaihi wasallam'. Huwa qal: 'Tabilħaqq, ġibt annimal ta' sagrifiċċju, allura tipparteċipawx fit-tahallul'. -In-narratur- qal; 'L-annimali tas-sagrifiċċju li Ali ġab mill-Jemen u dawk li l-Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam ġab minn Medina kienu total ta' mitt. Imbagħad kulħadd għamel tahallul u qassar xagħru ħlief il-Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam u n-nies li ġabu l-annimali tas-sagrifiċċju. Meta wasal il-jum ta' Tarwiyah, ilkoll marru Mina u għajtu l-intenzjoni tagħhom għall-Hajj. Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam daħal f'vettura, u hemmhekk wettaq it-talb ta' nofsinhar, Asr, Maghrib, Isha' u Fajr. Imbagħad stenna ftit sakemm titla' x-xemx, imbagħad ordna li l-koppla tittella' f'Mash'aril, hija haram, għalhekk titħawwel f'Namirah. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam imbagħad mexa kif kienu jagħmlu s-soltu l-Quraysh, iżda waqaf f'Mash'aril Haram jew Muzdalifah. Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ħallieh jasal Arafat. U meta resaq lejn il-koppla li kienet inbniet f'Namirah, waqaf hemm. Meta niżlet ix-xemx, ordna li jinġieb il-ġemel tiegħu - Qashwa -, imbagħad rikbu sakemm wasal fil-qiegħ tal-wied. Imbagħad ippriedka lill-folla: 'Tabilħaqq, demmkom, il-ġid, l-unur u l-hena tagħkom - il-glorja tagħkom - huma haram kif inhu haram f'dan il-jum, fix-xahar tagħkom u f'pajjiżkom, ftakru, tabilħaqq l-affarijiet kollha tal-jahiliyyah huma umiljati taħt saqajja, id-demm tal-jahiliyyah ġie umiljat u d-demm li l-ewwel iddisprezzajt kien id-demm ta' Rabi'ah bin Harith - li qabel talab għall-għajxien mingħand il-Bani Sa'ad u nqatel Hudzail-, l-użura tal-jahiliyyah ġiet abolita filwaqt li l-ewwel użura li abolijt kienet l-użura tagħna, jiġifieri l-użura mwettqa minn Abbas bin Abdul Muthallib, kollha kemm huma ġew aboliti. Mela ibżgħu minn Alla min-nisa, għax għamiltuhom nisa bil-mandat ta’ Alla u għamiltu l-farji legali bil-kliem ta’ Alla. Fil-fatt, id-dritt tagħkom fuqhom huwa li ma jħallux nies oħra li tobgħodu jorqdu fis-sodda tagħkom. Jekk in-nisa tagħkom jagħmlu dan, imbagħad agħtuhom daqqa li ma tweġġagħhomx. U biex jipprovdu għalikom u jilbsukom b’mod tajjeb. Inħallilkom żewġ affarijiet li, jekk iżżommu magħhom, ma titbiegħdux, jiġifieri l-Ktieb ta’ Alla. U intom responsabbli lejja. Imbagħad x’tridu tgħidu?’ Huma wieġbu; ‘Aħna nixhdu li wassalt, wettaqt kompiti u tajt pariri.’ Għalhekk qal, waqt li pponta subgħajh lejn is-sema: ‘O Alla, ara! O Alla, xhud’. Qalha tliet darbiet. Imbagħad Bilal qal is-sejħa għat-talb, imbagħad l-iqamat, imbagħad offra t-talb taż-Zhuhur. -Wara dan- Bilal irritorna għall-qamat, imbagħad offra t-talb tal-Asr u ma wettaq l-ebda talb bejn it-tnejn. Imbagħad Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam saq il-vettura tiegħu sakemm wasal fil-post tal-wukuf. Imbagħad poġġa l-ġemel tiegħu - sabiex żaqq il-ġemel imiss l-għalqa - u poġġa ħabel tal-mixi quddiemu, imbagħad ħares lejn il-Qibla. Huwa kompla jagħmel il-wukuf sakemm inżlet ix-xemx u d-dawl safrani sparixxa ftit u l-boċċa tax-xemx niżlet. Imbagħad żamm lil Usamah bin Said fuq wara u telaq. Huwa rabat ukoll lil Qashwa bir-riedni, sabiex rasu kważi messet il-bażi tas-saqajn tal-vettura li kien qed isuq. Waqt li kien qed jiġġesti b'idu l-leminija, huwa qal: 'O nies, ikkalmaw, ikkalmaw!' Kull darba li kien jiftaħ ir-riedni tal-ġemel tiegħu, kien jirrilassa ftit sabiex il-ġemel jogħla ftit. Imbagħad wasal Muzdalifah, imbagħad wettaq it-talb tal-Maghrib u l-Isha' hemmhekk b'sejħa waħda għat-talb u żewġ iqamat. U ma wettaq l-ebda talb bejn it-tnejn. Imbagħad sallallaahu 'alaihi wasallam imtedd sal-jum tas-sebħ. Huwa offra t-talba ta’ filgħodu meta deher ċar għalih li kien wasal is-sebħ, b’sejħa waħda għat-talb u iqamat waħda. Imbagħad rikeb il-Qashwa sakemm wasal f’Mash’aril Haram, imbagħad tela’ l-għolja u faħħar lil Alla -bertahmid-, igglorifikah -bertakbir- u affermah -bertahlil-. Huwa kompla jagħmel il-Wukuf sakemm ix-xemx kienet tiddi kompletament, imbagħad telaq qabel ma telgħet ix-xemx. Huwa kien qed iġorr lil Fadl bin Abbas - raġel b’xagħar sabiħ, ġilda bajda u gustuż - fuq dahru. Meta l-Profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam kien qed jitlaq, għadda minn ħdejn nisa li kienu qed jiġru, għalhekk ħares lejhom u mbagħad poġġa idu fuq in-naħa l-oħra. Sadanittant, Fadl dawwar wiċċu fuq in-naħa l-oħra. Malli wasal f’Muhassar, huwa mexa ftit imbagħad ħa shortcut għall-Kubra -Aqabah- Jumrah, u immedjatament wasal fil-Jumrah li kienet fuq in-naħa tas-siġra. Imbagħad xeħet seba’ ċagħaq b’takbir fuq kull tarmija, -bi- ċagħaq li kienu kbar daqs ċagħaq minn żbandola. U xeħethom minn żaqq il-wied. Imbagħad mar fil-post fejn kienu jinqatlu l-annimali tas-sagrifiċċju. Hemmhekk qatel tlieta u sittin annimal tas-sagrifiċċju hu stess, u ta l-bqija lil Ali flimkien mal-annimali tas-sagrifiċċju. Imbagħad ordna li biċċa laħam titwarrab minn kull annimal tas-sagrifiċċju li qatel, imbagħad titpoġġa f’kaldarun, imbagħad titsajjar. Ir-Rasulullah u Ali wkoll kielu u xorbu z-zalza. Imbagħad ir-Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam mar il-Kaaba - biex iwettaq it-Tawaf Ifadhah -, imbagħad wettaq it-Talba ta’ Nofsillejl f’Mekka u ġie għand il-Bani Abdul Muththalib li kienu qed jiġbru l-ilma ta’ Zamzam. Huwa qal: ‘Ħuduh, O Bani Muthtalib. Li kieku n-nies ma kinux qabżukom f’li tagħtukom ix-xorb tagħkom, kont niġġieled fuqu magħkom’. Imbagħad tawh barmil (sallallaahu 'alaihi wasallam), u xorob minnu.