Hadith Representative
Beliau menghadap kiblat dan terus berdoa hingga matahari terbenam
Imam Ibnu Majah : 3065حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَدَخَلْنَا عَلَى جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَلَمَّا انْتَهَيْنَا إِلَيْهِ سَأَلَ عَنْ الْقَوْمِ حَتَّى انْتَهَى إِلَيَّ فَقُلْتُ أَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ فَأَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى رَأْسِي فَحَلَّ زِرِّي الْأَعْلَى ثُمَّ حَلَّ زِرِّي الْأَسْفَلَ ثُمَّ وَضَعَ كَفَّهُ بَيْنَ ثَدْيَيَّ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ غُلَامٌ شَابٌّ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ سَلْ عَمَّا شِئْتَ فَسَأَلْتُهُ وَهُوَ أَعْمَى فَجَاءَ وَقْتُ الصَّلَاةِ فَقَامَ فِي نِسَاجَةٍ مُلْتَحِفًا بِهَا كُلَّمَا وَضَعَهَا عَلَى مَنْكِبَيْهِ رَجَعَ طَرَفَاهَا إِلَيْهِ مِنْ صِغَرِهَا وَرِدَاؤُهُ إِلَى جَانِبِهِ عَلَى الْمِشْجَبِ فَصَلَّى بِنَا فَقُلْتُ أَخْبِرْنَا عَنْ حَجَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ بِيَدِهِ فَعَقَدَ تِسْعًا وَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَثَ تِسْعَ سِنِينَ لَمْ يَحُجَّ فَأَذَّنَ فِي النَّاسِ فِي الْعَاشِرَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجٌّ فَقَدِمَ الْمَدِينَةَ بَشَرٌ كَثِيرٌ كُلُّهُمْ يَلْتَمِسُ أَنْ يَأْتَمَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَعْمَلَ بِمِثْلِ عَمَلِهِ فَخَرَجَ وَخَرَجْنَا مَعَهُ فَأَتَيْنَا ذَا الْحُلَيْفَةِ فَوَلَدَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَصْنَعُ قَالَ اغْتَسِلِي وَاسْتَثْفِرِي بِثَوْبٍ وَأَحْرِمِي فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ عَلَى الْبَيْدَاءِ قَالَ جَابِرٌ نَظَرْتُ إِلَى مَدِّ بَصَرِي مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ بَيْنَ رَاكِبٍ وَمَاشٍ وَعَنْ يَمِينِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَعَنْ يَسَارِهِ مِثْلُ ذَلِك وَمِنْ خَلْفِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا وَعَلَيْهِ يَنْزِلُ الْقُرْآنُ وَهُوَ يَعْرِفُ تَأْوِيلَهُ مَا عَمِلَ بِهِ مِنْ شَيْءٍ عَمِلْنَا بِهِ فَأَهَلَّ بِالتَّوْحِيدِ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ وَأَهَلَّ النَّاسُ بِهَذَا الَّذِي يُهِلُّونَ بِهِ فَلَمْ يَرُدَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ شَيْئًا مِنْهُ وَلَزِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَلْبِيَتَهُ قَالَ جَابِرٌ لَسْنَا نَنْوِي إِلَّا الْحَجَّ لَسْنَا نَعْرِفُ الْعُمْرَةَ حَتَّى إِذَا أَتَيْنَا الْبَيْتَ مَعَهُ اسْتَلَمَ الرُّكْنَ فَرَمَلَ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ قَامَ إِلَى مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ فَقَالَ{ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى }فَجَعَلَ الْمَقَامَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ فَكَانَ أَبِي يَقُولُ وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا ذَكَرَهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهُ كَانَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ وَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الْبَيْتِ فَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ ثُمَّ خَرَجَ مِنْ الْبَابِ إِلَى الصَّفَا حَتَّى إِذَا دَنَا مِنْ الصَّفَا قَرَأَ{ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ }نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ فَبَدَأَ بِالصَّفَا فَرَقِيَ عَلَيْهِ حَتَّى رَأَى الْبَيْتَ فَكَبَّرَ اللَّهَ وَهَلَّلَهُ وَحَمِدَهُ وَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ أَنْجَزَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ ثُمَّ دَعَا بَيْنَ ذَلِكَ وَقَالَ مِثْلَ هَذَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ نَزَلَ إِلَى الْمَرْوَةِ فَمَشَى حَتَّى إِذَا انْصَبَّتْ قَدَمَاهُ رَمَلَ فِي بَطْنِ الْوَادِي حَتَّى إِذَا صَعِدَتَا يَعْنِي قَدَمَاهُ مَشَى حَتَّى أَتَى الْمَرْوَةَ فَفَعَلَ عَلَى الْمَرْوَةِ كَمَا فَعَلَ عَلَى الصَّفَا فَلَمَّا كَانَ آخِرُ طَوَافِهِ عَلَى الْمَرْوَةِ قَالَ لَوْ أَنِّي اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَمْ أَسُقْ الْهَدْيَ وَجَعَلْتُهَا عُمْرَةً فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ لَيْسَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلْيَحْلِلْ وَلْيَجْعَلْهَا عُمْرَةً فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ الْهَدْيُ فَقَامَ سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلِعَامِنَا هَذَا أَمْ لِأَبَدِ الْأَبَدِ قَالَ فَشَبَّكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَابِعَهُ فِي الْأُخْرَى وَقَالَ دَخَلَتْ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ هَكَذَا مَرَّتَيْنِ لَا بَلْ لِأَبَدِ الْأَبَدِ قَالَ وَقَدِمَ عَلِيٌّ بِبُدْنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ فَاطِمَةَ مِمَّنْ حَلَّ وَلَبِسَتْ ثِيَابًا صَبِيغًا وَاكْتَحَلَتْ فَأَنْكَرَ ذَلِكَ عَلَيْهَا عَلِيٌّ فَقَالَتْ أَمَرَنِي أَبِي بِهَذَا فَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ بِالْعِرَاقِ فَذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُحَرِّشًا عَلَى فَاطِمَةَ فِي الَّذِي صَنَعَتْهُ مُسْتَفْتِيًا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الَّذِي ذَكَرَتْ عَنْهُ وَأَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَ صَدَقَتْ صَدَقَتْ مَاذَا قُلْتُ حِينَ فَرَضْتَ الْحَجَّ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنِّي أُهِلُّ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنَّ مَعِي الْهَدْيَ فَلَا تَحِلَّ قَالَ فَكَانَ جَمَاعَةُ الْهَدْيِ الَّذِي جَاءَ بِهِ عَلِيٌّ مِنْ الْيَمَنِ وَالَّذِي أَتَى بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمَدِينَةِ مِائَةً ثُمَّ حَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ وَتَوَجَّهُوا إِلَى مِنًى أَهَلُّوا بِالْحَجِّ فَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِمِنًى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ وَالصُّبْحَ ثُمَّ مَكَثَ قَلِيلًا حَتَّى طَلَعَتْ الشَّمْسُ وَأَمَرَ بِقُبَّةٍ مِنْ شَعَرٍ فَضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَسَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَشُكُّ قُرَيْشٌ إِلَّا أَنَّهُ وَاقِفٌ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ أَوْ الْمُزْدَلِفَةِ كَمَا كَانَتْ قُرَيْشٌ تَصْنَعُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَجَازَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ فَوَجَدَ الْقُبَّةَ قَدْ ضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَنَزَلَ بِهَا حَتَّى إِذَا زَاغَتْ الشَّمْسُ أَمَرَ بِالْقَصْوَاءِ فَرُحِلَتْ لَهُ فَرَكِبَ حَتَّى أَتَى بَطْنَ الْوَادِي فَخَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ إِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا أَلَا وَإِنَّ كُلَّ شَيْءٍ مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ تَحْتَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ وَدِمَاءُ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعَةٌ وَأَوَّلُ دَمٍ أَضَعُهُ دَمُ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ كَانَ مُسْتَرْضِعًا فِي بَنِي سَعْدٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ وَرِبَا الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ رِبًا أَضَعُهُ رِبَانَا رِبَا الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ فَاتَّقُوا اللَّهَ فِي النِّسَاءِ فَإِنَّكُمْ أَخَذْتُمُوهُنَّ بِأَمَانَةِ اللَّهِ وَاسْتَحْلَلْتُمْ فُرُوجَهُنَّ بِكَلِمَةِ اللَّهِ وَإِنَّ لَكُمْ عَلَيْهِنَّ أَنْ لَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ أَحَدًا تَكْرَهُونَهُ فَإِنْ فَعَلْنَ ذَلِكَ فَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ وَلَهُنَّ عَلَيْكُمْ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَقَدْ تَرَكْتُ فِيكُمْ مَا لَمْ تَضِلُّوا إِنْ اعْتَصَمْتُمْ بِهِ كِتَابَ اللَّهِ وَأَنْتُمْ مَسْئُولُونَ عَنِّي فَمَا أَنْتُمْ قَائِلُونَ قَالُوا نَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَلَّغْتَ وَأَدَّيْتَ وَنَصَحْتَ فَقَالَ بِإِصْبَعِهِ السَّبَّابَةِ إِلَى السَّمَاءِ وَيَنْكُبُهَا إِلَى النَّاسِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ أَذَّنَ بِلَالٌ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ رَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى الْمَوْقِفَ فَجَعَلَ بَطْنَ نَاقَتِهِ إِلَى الصَّخَرَاتِ وَجَعَلَ حَبْلَ الْمُشَاةِ بَيْنَ يَدَيْهِ وَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَذَهَبَتْ الصُّفْرَةُ قَلِيلًا حَتَّى غَابَ الْقُرْصُ وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ خَلْفَهُ فَدَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ شَنَقَ الْقَصْوَاءَ بِالزِّمَامِ حَتَّى إِنَّ رَأْسَهَا لَيُصِيبُ مَوْرِكَ رَحْلِهِ وَيَقُولُ بِيَدِهِ الْيُمْنَى أَيُّهَا النَّاسُ السَّكِينَةَ السَّكِينَةَ كُلَّمَا أَتَى حَبْلًا مِنْ الْحِبَالِ أَرْخَى لَهَا قَلِيلًا حَتَّى تَصْعَدَ ثُمَّ أَتَى الْمُزْدَلِفَةَ فَصَلَّى بِهَا الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ بِأَذَانٍ وَاحِدٍ وَإِقَامَتَيْنِ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ اضْطَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى طَلَعَ الْفَجْرُ فَصَلَّى الْفَجْرَ حِينَ تَبَيَّنَ لَهُ الصُّبْحُ بِأَذَانٍ وَإِقَامَةٍ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى أَتَى الْمَشْعَرَ الْحَرَامَ فَرَقِيَ عَلَيْهِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَكَبَّرَهُ وَهَلَّلَهُ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى أَسْفَرَ جِدًّا ثُمَّ دَفَعَ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَأَرْدَفَ ال
[Hisyam bin Ammar] nih a kan chimh; a kan chimh [Hatim bin Isma'il]; [Ja'far bin Muhammad] kha [a pa] sin in a kan chimh, tiah a ti; 'Voikhat cu [Jabir bin Abdullah] hmuh awkah ka rak ra. Kan i ton tikah mi zeitindah an um ti kha a hal hna, keimah kong a ka hal hlan tiang. Cucaah ka leh hna; 'Keimah cu Muhammad bin Ali bin Husain ka si'. Cucaah ka lu cungah a kut a chiah i ka cung le tanglei button a phoih, cun a liang cu ka hngawng karlak ah a chiah i cu lio ahcun upa a phan cangmi ngakchia ka si rih. A chimmi cu; 'Kan in don, na duhmi paoh hal'. Mitcaw a si caah ka hal. Thlacamnak caan a phak hlan tiang, a thlacamnak ihkhun cungah a dir, thlacamnak ihkhun kam ah a kedil a chiah ahcun thlacamnak ihkhun a hmet tuk caah a hnuh lai, cu lioah a puan cu a liang cungah aa thlai i a kan hruai i thla a cam.' Cun ka hal hna; 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam nih Hajj a tuah ning kan chim tuah! ' Cucaah a kut in a langhter i a kutdong pakua kha a samh i, a ti; 'A ngaingai ti ahcun, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam cu kum 9 chung Hajj ah a kal lo, cu hnu ah kum hranak ah Hajj tuah dingin mi a auh hna. profet sallallaahu 'alaihi wasallam cu Hajj ah a kal, cu hnu ah Medina ah mi tampi an ra, an dihlak in profet sallallaahu 'alaihi wasallam he i pumh i amah nih a tuah bantuk in tuah an duh dih. Cucaah a kal i kannih zong amah he kan kal ve. Dzul Hulaifah kan phak ah Asma’ bint Umais nih Muhammad bin Abu Bakr a hrin caah hal dingin an thlah; 'Zeidah ka tuah awk a si? ' Cun Asma sinah cun: 'I kholh law puan in fek tein hren law ihram ah lut' tiah a ti. Cun Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam nih biakinn ah thla a cam i Qashwa kalauk cu a cit, cun kalauk cu Sahara ramcar cung ah a kalpi i a dir. Jabir nih a ti; 'A hmai ah mi tampi ka hmuh khawh chungin, mawtaw mawngtu le lamkaltu karlak ah, a orhlei, kehlei le a hnulei zongah - mi tampi an lang -. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam cu kan lakah a um, cu lio ah Qur'an cu a sin ah a rung tum, cun a takwil kha a hngalh ngai. Zei a tuah zongah kannih zong nih kan tuah ve. Pathian pakhat lawng zumhnak aw cu hitin a thang: 'Maw Allah, na kawhnak cu ka tlinter. Na auhnak ka tlamtlinh, Na auhnak ka tlamtlinh. Na caah hawikom an um lo, Na kawhnak ka tlinter. A ngaingai ti ahcun, thangthatnak, nuamhnak le pennak cu Nangmah ta lawng a si, Hawi na ngei lo'. Mipi zong nih an relmi relnak he an aw an thang, he sallallaahu 'alaihi wasallam nih an tuahsernak kong zeihmanh a chim lo. Amah sallallaahu 'alaihi wasallam nih a talbiyah cu a rel peng'. Jabir radiallahu 'anhu nih a ti tthan; 'Hajj tuah dah ti lo cu kan i tinhmi zeihmanh kan ngei lo, cun Umrah kong zong kan hngal rih lo. Amah he Baitullah kan phak tikah, Rukun -Tawaf hramthawknak- kha a hnamh colh -a hnamh-, cun voithum a tlik i a dang voili cu a kal ning tein a kal. Cun Maqam Ibrahim sinah a kal, Baibal cang a rel lio ah: 'Cun Maqam Ibrahim cu thlacamnak hmun ah ser'. Maqam Ibrahim le Baitullah -Kaaba- karlak zongah amah le amah a dir. -Ka pa nih cun; - 'cun profet sallallaahu 'alaihi wasallam sin in a chim lo ahcun, profet nih rak'ah thlacamnak pahnih -Maqam Ibrahim- ah surahs Al Kaafiruun le Al Ikhlaash a rel ti kha ka hngal lo. Cun Baitullah sinah a kir, cun a hnamh - a hnamh asiloah a don - Rukun - Tawaf hramthawknak -, cun - Kaaba innka in a chuak - Safa tlang lei ah. Cun Shafa a naih tikah, hitin a rel: 'A ngaingai ti ahcun Shafa le Marwa cu Allah hmelchunhnak hna lakah an i tel, -sa'i- cu Allah Sub Hanahu Wa Ta'ala aa thawk'. Safa in thlacamnak cu a tuah hram aa thawk, cun Kaaba a hmuh khawh tiang tlang cungah a kai, cun takbir, tahlil le tahmid a chim lio ah hitin a ti: 'Hawikom a ngei lomi Allah dah ti lo cu pathian dang an um lo. Pennak cu amah sinah a um i thangthatnak vialte cu amah sinah a um. -Amah- cu nunnak a petu Lianngan Bik le a thattu Lianngan Bik a si i zeizong vialte cungah nawlngeitu a si. Allah lawnglawng dah ti lo cu pathian dang an um lo, amah lawng nih hawikom a ngei lo, a biakam a tlinter, a sal pawl a bawmh hna i amah lawngin phu vialte a tei hna'. Cun relnak karlak ah thla a cam, cun relnak kha voi thum a chim. Cu hnuah Marwa ah a rung ṭum, a ke a ding tikah nelrawn laifang ah a tlik khawh nakhnga a kal lio ah. A ke a kai dih tikah Marwa a phak tiang a kal. Marwa ah Shafa ah a tuahmi kha a tuah. Cun a Tawaf cu Marwa ah a dih tikah, a chimmi cu: 'Ka hnulei ah a ummi kha ka ton ahcun, thahmi saram -al hadyu- cu ka hruai lai lo, cun Umrah ah ka ser lai. Nannih lak i raithawinak saṭil a ratpi lomi cu cohlang u law biaknak ah ser u’. Cucaah profet sallallaahu 'alaihi wasallam le sa thahmi a rak putmi hna dah ti lo cu mi vialte cu tahallul an si i an sam an tawiter. Cu tikah Suraqah bin Malik bin Ju’syum cu a dir i; "Maw Allah lamkaltu, hi cu tukum caah maw a si, asiloah zungzal caah dah a si?" -Chimtu nih- a ti; 'profet sallallaahu 'alaihi wasallam nih a kutdong cu a kutdong he a hren i a leh: 'Umrah cu Hajj ah aa tel - hajj tamattu' - hi ti hin tuah a si'. Voihnih a chim hnu ah: 'A si lo - hi cu tukum ca lawng ah a si - asinain zungzal caah'' tiah a ti. -Chimtu nih- a ti; 'Ali radliallahu 'anhu cu kalauk he a ra -al hadyu- profet sallallaahu 'alaihi wasallam, cu hnuah Fatima cu a hmuh, mi pakhat cu a laifang ah a dir i rong aa dangmi thilthuam aa hruk i a mit a huh. Ali nih a mawhchiat caah Fatimah nih; 'Ka pa - profet sallallaahu 'alaihi wasallam - nih hi thil hi tuah dingin a ka fial'. Ali radiallahu 'anhu nih Iraq a um lio ah a chimmi cu: 'Cun Allah lamkaltu sinah ruahnak hal dingin ka kal i Fatimah thil tuahmi kongah ka phunzai i ka al. Cucaah a leh: 'Amah - Fatimah - cu a hmaan, a hmaan. Hajj tuah hmasa na duh lio ah zeidah ka rak ti? ' tiah Ali nih a leh; 'Ka ti; 'Maw Allah, na lamkaltu sallallaahu 'alaihi wasallam' nih a chuahpimi aw kha ka thang. Anih nih: 'A ngaingai ti ahcun, raithawinak saram ka rak put caah tahallul ah i tel hlah u' tiah a ti. -Chimtu nih- a ti; Ali nih Yemen ram in a rak putmi le profet sallallaahu 'alaihi wasallam nih Medina in a rak putmi raithawinak saram zat cu zakhat an si. Cun profet sallallaahu 'alaihi wasallam le raithawinak saram a rak putmi hna dah ti lo cu mi vialte nih an lu an i fonh i an sam an tawiter. Tarwiyah ni a phak tikah an dihlak in Mina ah an kal i Hajj tuah an timhnak kong an au. Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam cu mawtaw pakhat ah a kai i, cuka ahcun chun lai, Asr, Maghrib, Isha' le Fajr thlacamnak a tuah. Cun ni a chuah tiang caan tlawmpal hngah, cun Mash'aril ah dome dirh dingin nawl a pek, haram a si caah Namirah ah cin a si. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam cu Quraysh nih an tuah tawn bantuk in a kal, asinain Mash'aril Haram asiloah Muzdalifah ah a dir. profet sallallaahu 'alaihi wasallam nih Arafat khua phanh khawhnak nawl a pek. Cun Namirah ah sakmi dome a naih tikah, cuka ahcun a dir. Ni a tlak tikah, a kalauk - Qashwa - kha rak put dingin nawl a pek hna, cun nelrawn tang a phak tiang a cit. Cun mizapi sinah phung a chim: 'A ngaingai ti ahcun, nan thisen, nan rumnak, upatnak le lawmhnak - nan sunparnak - cu nan ni, nan thla le nan ram ah haram a si bantukin haram a si. Hihi philh hlah, a ngaingai ti ahcun jahiliyyah thil vialte cu ka ke tangah ningzahter an si, jahiliyyah thisen cu ningzahter a si cang i ka nihsawh hmasa bikmi thisen cu Rabi'ah bin Harith thisen a si - Bani Sa'ad sin in rawl a hal tawn i cu hnu ah Hudzail nih a thah -, jahiliyyah hlawknak cu a hmasa bik usury cu hloh a si cang kan hlawknak cu hloh a si, cucu Abbas bin Abdul Muthallib nih a tuahmi hlawknak a si, zeizong vialte cu hloh dih a si cang. Cucaah nu hna sin in Allah kha ṭih hna, zeicahtiah Allah nawlbia in nupi ah na ser hna i Allah bia in farji kha phungning ah na ser hna. A ngaingai ti ahcun, an cungah na covo cu na huatmi midang kha na ihkhun ah an it ter hna lo. Nan nupi le nih hi bantuk in an tuah ah cun fahnak a pe lomi tukvelhnak in va tuk hna uh. Cun annih nih an in pek khawh nakhnga le lam ṭha in an in thuamh khawh nakhnga caah a si. Thil pahnih kan chiahtak hna, cu hna cu na zulh ahcun na pial lai lo, cu hna cu Allah Cauk kha an si. Cun keimah cungah tuanvo na ngei. Cu tikah zeidah chim na duh? ' tiah an leh; 'Na chim, rian na ttuan i ruahnak cheuhnak na pek tiah tehte kan khan. Cucaah vanlei ah a kutdong a sawh i: 'Maw Allah, zoh! Maw Allah, tehte'. Voithum tiang a chim. Cu hnu ah Bilal nih thlacam auh, cu hnu ah iqamat, cu hnu ah Zhuhur thlacamnak a tuah. -Cu hnu ah- Bilal cu qamat ah a kir, cun Asr thlacamnak a tuah i an pahnih karlak ah thlacamnak zeihmanh a tuah lo. Cun Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam nih a mawtaw cu wukuf hmun a phak tiang a mawngh. Cun a kalauk cu a ṭhutter - kalauk paw nih lo a tawngh khawh nakhnga - cun a hmai ah lamkalnak hri a chiah, cu hnuah Qibla lei kha a zoh. Ni a tlak tiang le a senmi ceunak tlawmpal a tlau i ni ceunak a pil hlan tiang wukuf a tuah peng. Cun Usamah bin Said cu a hnuh i a kal. Cun Qashwa cu hri in a hren, cucaah a lu cu a mawnghmi mawtaw ke hram a tawngh dengmang. A orhlei kut in a kut a samh pah in hitin a ti: ‘Maw mi hna, dai tein um u, dai tein um u! ' A kalauk hri a samh tik paoh ah kalauk cu tlawmpal a hung kai khawh nakhnga tlawmpal aa din. Cun Muzdalifah ah a phan, cu hnuah Maghrib le Isha' thlacamnak cu thlacamnak voikhat le iqamat pahnih he a tuah. Cun an pahnih karlak ah thlacamnak zeihmanh a tuah lo. Cun amah sallallaahu 'alaihi wasallam khuadei tiang a it. Chunglei a si cang ti a fiang tikah thlacamnak pakhat le iqamat pakhat he zinglei thlacamnak a tuah. Cun Qashwa cu Mash'aril Haram a phak tiang a cit, cun tlang cung ah a kai i Allah -bertahmid- a thangthat, Amah cu a thangthat -bertakbir- i Amah cu a fehter -bertahlil-. Ni a ceu dih tiang Wukuf a tuah peng, cun ni a chuah hlanah a chuak. Fadl bin Abbas - sam tha, vun rang le mui dawh pa - cu a hngawng ah aa put. profet sallallaahu 'alaihi wasallam a kal lio ah nu pawl a tlik lio ah a kal hnawh hna caah a zoh hna hnu ah khatlei ah a kut a chiah. Cu lio ah, Fadl nih a hmai cu khatlei ah a mer. Muhassar a phak tikah, tlawmpal aa thlen hnu ah Kubra -Aqabah- Jumrah lei ah lam tawite a lak, cun thingkung kam i a ummi Jumrah cu a phan colh. Cun lungtum pasarih a thlak tik paoh ah takbir he a thlak hna, -cu- lungtum hna cu hriamnam in a chuakmi lungtum tluk in an ngan. Cun nelrawn chung in a hlonh. Cun raithawinak sa an thahnak hmun ah a kal. Cuka ahcun amah tein raithawinak saram sawmruk le pathum a thah hna i, a dang vialte cu raithawinak saram hna he Ali sinah a pek hna. Cun raithawinak caah a thahmi saram pakhat cio kha sa pa khat cio pek dingin nawl a pek hna a si, a dang tein chiah law kheng chungah chiah, cun kio. Rasulullah le Ali zong nih an ei i an din ve. Cu hnu ah Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam cu Kaaba ah a kal - Tawaf Ifadhah tuah dingin -, cu hnu ah Makkah ah Chun thlacamnak a tuah i Zamzam ti a khawltu Bani Abdul Muththalib sinah a ra. Anih nih: 'Maw Bani Muthtalib, lak ko. Mipi nih na dinmi an in pek lo ahcun, nangmah he kan i do hnga'. Cun sallallaahu 'alaihi wasallam bucket pakhat an pek i, cu chung cun a din.