Hadith Representative
Mimpi Rasulullah tentang malaikat jibril dan mikail membawa beliau melihat siksaan di akhirat
Imam Bukhari : 1297بَاب حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ حَدَّثَنَا أَبُو رَجَاءٍ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا صَلَّى صَلَاةً أَقْبَلَ عَلَيْنَا بِوَجْهِهِ فَقَالَ مَنْ رَأَى مِنْكُمْ اللَّيْلَةَ رُؤْيَا قَالَ فَإِنْ رَأَى أَحَدٌ قَصَّهَا فَيَقُولُ مَا شَاءَ اللَّهُ فَسَأَلَنَا يَوْمًا فَقَالَ هَلْ رَأَى أَحَدٌ مِنْكُمْ رُؤْيَا قُلْنَا لَا قَالَ لَكِنِّي رَأَيْتُ اللَّيْلَةَ رَجُلَيْنِ أَتَيَانِي فَأَخَذَا بِيَدِي فَأَخْرَجَانِي إِلَى الْأَرْضِ الْمُقَدَّسَةِ فَإِذَا رَجُلٌ جَالِسٌ وَرَجُلٌ قَائِمٌ بِيَدِهِ كَلُّوبٌ مِنْ حَدِيدٍ قَالَ بَعْضُ أَصْحَابِنَا عَنْ مُوسَى إِنَّهُ يُدْخِلُ ذَلِكَ الْكَلُّوبَ فِي شِدْقِهِ حَتَّى يَبْلُغَ قَفَاهُ ثُمَّ يَفْعَلُ بِشِدْقِهِ الْآخَرِ مِثْلَ ذَلِكَ وَيَلْتَئِمُ شِدْقُهُ هَذَا فَيَعُودُ فَيَصْنَعُ مِثْلَهُ قُلْتُ مَا هَذَا قَالَا انْطَلِقْ فَانْطَلَقْنَا حَتَّى أَتَيْنَا عَلَى رَجُلٍ مُضْطَجِعٍ عَلَى قَفَاهُ وَرَجُلٌ قَائِمٌ عَلَى رَأْسِهِ بِفِهْرٍ أَوْ صَخْرَةٍ فَيَشْدَخُ بِهِ رَأْسَهُ فَإِذَا ضَرَبَهُ تَدَهْدَهَ الْحَجَرُ فَانْطَلَقَ إِلَيْهِ لِيَأْخُذَهُ فَلَا يَرْجِعُ إِلَى هَذَا حَتَّى يَلْتَئِمَ رَأْسُهُ وَعَادَ رَأْسُهُ كَمَا هُوَ فَعَادَ إِلَيْهِ فَضَرَبَهُ قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَا انْطَلِقْ فَانْطَلَقْنَا إِلَى ثَقْبٍ مِثْلِ التَّنُّورِ أَعْلَاهُ ضَيِّقٌ وَأَسْفَلُهُ وَاسِعٌ يَتَوَقَّدُ تَحْتَهُ نَارًا فَإِذَا اقْتَرَبَ ارْتَفَعُوا حَتَّى كَادَ أَنْ يَخْرُجُوا فَإِذَا خَمَدَتْ رَجَعُوا فِيهَا وَفِيهَا رِجَالٌ وَنِسَاءٌ عُرَاةٌ فَقُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَا انْطَلِقْ فَانْطَلَقْنَا حَتَّى أَتَيْنَا عَلَى نَهَرٍ مِنْ دَمٍ فِيهِ رَجُلٌ قَائِمٌ عَلَى وَسَطِ النَّهَرِقَالَ يَزِيدُ وَوَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ عَنْ جَرِيرِ بْنِ حَازِمٍ وَعَلَى شَطِّ النَّهَرِ رَجُلٌ بَيْنَ يَدَيْهِ حِجَارَةٌ فَأَقْبَلَ الرَّجُلُ الَّذِي فِي النَّهَرِ فَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَخْرُجَ رَمَى الرَّجُلُ بِحَجَرٍ فِي فِيهِ فَرَدَّهُ حَيْثُ كَانَ فَجَعَلَ كُلَّمَا جَاءَ لِيَخْرُجَ رَمَى فِي فِيهِ بِحَجَرٍ فَيَرْجِعُ كَمَا كَانَ فَقُلْتُ مَا هَذَا قَالَا انْطَلِقْ فَانْطَلَقْنَا حَتَّى انْتَهَيْنَا إِلَى رَوْضَةٍ خَضْرَاءَ فِيهَا شَجَرَةٌ عَظِيمَةٌ وَفِي أَصْلِهَا شَيْخٌ وَصِبْيَانٌ وَإِذَا رَجُلٌ قَرِيبٌ مِنْ الشَّجَرَةِ بَيْنَ يَدَيْهِ نَارٌ يُوقِدُهَا فَصَعِدَا بِي فِي الشَّجَرَةِ وَأَدْخَلَانِي دَارًا لَمْ أَرَ قَطُّ أَحْسَنَ مِنْهَا فِيهَا رِجَالٌ شُيُوخٌ وَشَبَابٌ وَنِسَاءٌ وَصِبْيَانٌ ثُمَّ أَخْرَجَانِي مِنْهَا فَصَعِدَا بِي الشَّجَرَةَ فَأَدْخَلَانِي دَارًا هِيَ أَحْسَنُ وَأَفْضَلُ فِيهَا شُيُوخٌ وَشَبَابٌ قُلْتُ طَوَّفْتُمَانِي اللَّيْلَةَ فَأَخْبِرَانِي عَمَّا رَأَيْتُ قَالَا نَعَمْ أَمَّا الَّذِي رَأَيْتَهُ يُشَقُّ شِدْقُهُ فَكَذَّابٌ يُحَدِّثُ بِالْكَذْبَةِ فَتُحْمَلُ عَنْهُ حَتَّى تَبْلُغَ الْآفَاقَ فَيُصْنَعُ بِهِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَالَّذِي رَأَيْتَهُ يُشْدَخُ رَأْسُهُ فَرَجُلٌ عَلَّمَهُ اللَّهُ الْقُرْآنَ فَنَامَ عَنْهُ بِاللَّيْلِ وَلَمْ يَعْمَلْ فِيهِ بِالنَّهَارِ يُفْعَلُ بِهِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَالَّذِي رَأَيْتَهُ فِي الثَّقْبِ فَهُمْ الزُّنَاةُ وَالَّذِي رَأَيْتَهُ فِي النَّهَرِ آكِلُوا الرِّبَا وَالشَّيْخُ فِي أَصْلِ الشَّجَرَةِ إِبْرَاهِيمُ عَلَيْهِ السَّلَام وَالصِّبْيَانُ حَوْلَهُ فَأَوْلَادُ النَّاسِ وَالَّذِي يُوقِدُ النَّارَ مَالِكٌ خَازِنُ النَّارِ وَالدَّارُ الْأُولَى الَّتِي دَخَلْتَ دَارُ عَامَّةِ الْمُؤْمِنِينَ وَأَمَّا هَذِهِ الدَّارُ فَدَارُ الشُّهَدَاءِ وَأَنَا جِبْرِيلُ وَهَذَا مِيكَائِيلُ فَارْفَعْ رَأْسَكَ فَرَفَعْتُ رَأْسِي فَإِذَا فَوْقِي مِثْلُ السَّحَابِ قَالَا ذَاكَ مَنْزِلُكَ قُلْتُ دَعَانِي أَدْخُلْ مَنْزِلِي قَالَا إِنَّهُ بَقِيَ لَكَ عُمُرٌ لَمْ تَسْتَكْمِلْهُ فَلَوْ اسْتَكْمَلْتَ أَتَيْتَ مَنْزِلَكَ
سانوں دسیا اے [موسی بن اسماعیل] نے دسیا اے [جریر بن حازم] نے دسیا اے [ابو راجع] توں [سمرہ بن جندب] آکھیا؛ ایہ رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم دا رواج سی کہ جدوں آپ نے نماز ادا کر کے ختم کر کے مونہہ ساڈے دی طرف کر لیا تے فرمایا ’تہاڈے وچوں کس نے کل رات خواب دیکھیا سی‘۔ اس نے - سمرہ بن جنداب - نے کہیا،: 'جے کسی نوں خواب آیا تاں اوہ شخص اسنوں دسے گا، ایہی اوہ وقت اے جدوں اس نے کہیا،: 'ماں شیا اللہ' -اللہ دی مرضی توں-'۔ اک ہور دن اس نے سانوں پچھیا: 'کی تہاڈے وچوں کوئی سفنا ویکھدا اے؟'۔ اسی جواب دتا: 'کجھ نئیں'۔ اوہناں نے آکھیا: 'پر پچھلی رات مینوں اک سفنا آیا کہ دو بندے میرے کول آئے تے اوہناں دوواں نے میرا ہتھ پھڑ کے مینوں اک مقدس سرزمین - المقدسہ - تے لے گئے، پتہ چلیا کہ اوتھے اک بندہ کھلوتا سی تے دوجا بیٹھا سی تے اوہدے ہتھ وچ اک لوہے دی ڈنڈی پھڑی ہوئی سی جہدا سرہانہ جھکیا ہویا سی - عام طور تے کجھ لٹکان لئی -۔ ساڈے کجھ دوستاں نے آکھیا، موسیٰ توں کہ: لوہے دی ڈنڈی نوں منہ دے اک پاسے - داڑھاں توں - بندے دے منہ دے اک پاسے پا دتا جاندا سی جدوں تیکر کہ اوہ اوہدی گردن دی نک وچ نئیں گھس جاندا۔ فیر منہ دے دوجے پاسے وی ایہو کم کرو، فیر منہ چوں کڈھ کے فیر اندر پا دیو وغیرہ۔ میں پچھیا: 'ایہدا کیہ مطلب اے؟'۔ مینوں لے جان والے دوہاں نے آکھیا: 'جا'۔ ایس لئی اسی اک ہور تھاں تے گئے تے اک بندے دے کول آ گئے جہڑا اپنی گردن تے پٹھ رکھ کے پیا سی، جد کہ اوتھے اک ہور بندہ اوہدے سر تے کھلوتا سی جہنے اپنا سر کچلن لئی اک چٹان یا وڈی چٹان پھڑی ہوئی سی۔ لگن تے پتھر بندے دا سر کچل دیندا سی ایس لئی اوہ بندہ اوہنوں چُکن لئی اوہدے کول جاندا سی تے اوہ ایس کم نوں اودوں تیکر چھڈدا نہیں سی جدوں تیکر اوس بندے دا سر اپنی اصل حالت وچ نہ آ جاندا سی فیر اوہ ایس پتھر نال فیر ماردا سی جدوں تیکر کہ اوہ ٹُٹ نہ جاندا۔ میں پچھیا: 'ایہہ بندہ کون اے؟'۔ دوہاں نے جواب دتا: 'جاؤ'۔ اس لیی اسی اگ دے کھڈے دی طرح اک سوراخ دے کول پہنچے جتھے اُپرلا حصہ تنگ سی تے تھلواں چوڑا سی تے تھلے اک اگ بال دتی گئی سی جہڑی، جے اگ نوں نیڑے لیایا جاندا، تے اوہ - قابض - اٹھ جاندے تے جدوں ایہ بجھ جاندی تے قابض اوہدے ول واپس آ جاندے، قابض مرداں تے عورتاں تے مشتمل۔ میں پچھیا: 'اوہ کون نیں؟'۔ دوہاں نے جواب دتا: 'جاؤ'۔ اس لی اسی ٹر پئے جدوں تک کہ اسی اک دریا دے کول نئیں پہنچے جہدا پانی خون سی، اوتھے دریا دے وچکار اک بندہ کھلوتا سی۔' فرمایا، [یزید] تے [وہب بن جریر] توں [جریر بن حازم]: 'تے دریا دے کنارے اک شخص سی جس دے ہتھ وچ پتھر سی۔ جدوں دریا دے وچکار بیٹھا بندہ اوہدا سامنا کردا تے دریا وچوں باہر نکلن دا ارادہ کردا تاں پتھر پھڑے ہوئے بندے نے اوہدے مونہہ ول پتھر سٹے جدوں تیکر کہ اوہ دریا دے وچکار اپنی اصل تھاں تے واپس نہ آ جاندا تے انج ہی ہر واری جدوں اوہ دریا وچوں باہر نکلنا چاہندا تے اوہنوں پتھر نال سٹ دتا جاندا تاں جے اوہ واپس اپنی اصل تھاں تے آ جائے۔ میں پچھیا: 'ایہدا کیہ مطلب اے؟' دوہاں نے جواب دتا: 'جاؤ'۔ ایس لئی اسی ٹر پئے جدوں تیکر اسی اک ہرے بھرے باغ وچ نئیں آئے، اوہ وڈے وڈے درختاں نال بھریا ہویا سی جد کہ تھلے اک بڈھا بندہ تے اک بچہ سی تے اوتھے اک بندہ سی جہڑا درخت دے نیڑے سی جہنے اگ پھڑی ہوئی سی، جدوں اوہنے اگ بالی تے دو بندے جنہاں نے مینوں چڑھایا اوہ مینوں درخت تے چڑھن لئی لے گئے فیر اوہناں دوواں نے مینوں اک گھر وچ رکھ دتا - اک پنڈ - جس نوں میں پہلے کدی نئیں ویکھیا سی تے اوتھے بڈھے بندے سن لوک، نوجوان لوک، عورتاں تے بچے فیر اوہناں دوواں نے مینوں اوتھوں کڈھ لیا تے فیر مینوں فیر چُک لیا۔ اک درخت تے، فیر مینوں اک بہتر تے سوہنے گھر چ پا دیو، جس چ بڈھے تے جوان لوک سن۔ میں آکھیا: 'اج رات مینوں گھماؤ تے میں جو کجھ پہلاں ویکھیا سی، اوہدی وضاحت کرو'۔ اس لئی دوہاں نے کیہا: 'ٹھیک ہے ۔ ایتھے اے ایتھوں تیکر کہ جس بندے دا منہ لوہے نال چھیدیا ہویا ویکھدے او اوہ جھوٹ بولنا پسند کردا اے تے جے ہمیشہ جھوٹ بولدا اے تے فیر اوہنوں افوق لے جایا جاندا اے تے فیر قیامت دے دن تک اوہدے نال انج دا سلوک کیتا جاندا اے۔ جس بندے دا سر توڑیا ہویا تُسی ویکھیا اوہ کوئی اجیہا بندہ سی جہنوں اللہ نے قرآن پڑھایا سی تے فیر اوہ اک رات سویا پر دن وچ قرآن تے عمل نہ کیتا فیر قیامت دے دن تک اوہدے نال انج دا سلوک کیتا گیا۔ تے جو لوگ آپ نوں آتش بھٹھی وچ نظر آندے نيں اوہ زناکار نيں جدوں کہ جو لوگ آپ دریا دے درمیان وچ نظر آندے نيں اوہ سود کھانے والے نيں' جدوں کہ درخت دے تھلے بڈھا شخص حضرت ابراہیم علیہ السلام اے جدوں کہ اس دے آس پاس بچےآں نوں نکے نکے انسانی بچے نيں۔ اگ بالنے والا شخص دوزخ دا فرشتہ نگهبان ہُندا اے جدوں کہ پہلے جس گھر وچ آپ وڑدے نيں اوہ تمام مومنین دا گھر ہُندا اے جدوں کہ ایہ گھر شہیداں دا پنڈ اے تے میں جبریل ہاں تے ایہ میکائیل اے لہذا سر بلند کرو۔ ایس لئی میں اپنا سر اُچا کیتا تے ویکھیا کہ میرے سر دے اُپر بدل ورگی کوئی شے سی۔ دوہاں نے آکھیا،: 'اوہ تیری تھاں اے'۔ میں آکھیا: 'مینوں اپنے گھر وچ داخل ہون دیو'۔ دوہاں نے آکھیا: 'تہاڈی زندگی ہلے وی باقی اے تے ختم نئیں ہوئی تے جدوں ویلہ مک جائے گا تے تسی ضرور اپنے گھر وچ داخل ہو جاؤ گے۔'