Hadith Representative
Kalian tidak akan pernah melihat Allah di dunia, bahkan ketika dajjal mengaku sebagai rabb: hanya setelah kematian Allah bisa dilihat
Imam Ibnu Majah : 4067حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ الْمُحَارِبِيُّ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ رَافِعٍ أَبِي رَافِعٍ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ السَّيْبَانِيِّ يَحْيَى بْنِ أَبِي عَمْرٍو عَنْ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ الْبَاهِلِيِّ قَالَخَطَبَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكَانَ أَكْثَرُ خُطْبَتِهِ حَدِيثًا حَدَّثَنَاهُ عَنْ الدَّجَّالِ وَحَذَّرَنَاهُ فَكَانَ مِنْ قَوْلِهِ أَنْ قَالَ إِنَّهُ لَمْ تَكُنْ فِتْنَةٌ فِي الْأَرْضِ مُنْذُ ذَرَأَ اللَّهُ ذُرِّيَّةَ آدَمَ أَعْظَمَ مِنْ فِتْنَةِ الدَّجَّالِ وَإِنَّ اللَّهَ لَمْ يَبْعَثْ نَبِيًّا إِلَّا حَذَّرَ أُمَّتَهُ الدَّجَّالَ وَأَنَا آخِرُ الْأَنْبِيَاءِ وَأَنْتُمْ آخِرُ الْأُمَمِ وَهُوَ خَارِجٌ فِيكُمْ لَا مَحَالَةَ وَإِنْ يَخْرُجْ وَأَنَا بَيْنَ ظَهْرَانَيْكُمْ فَأَنَا حَجِيجٌ لِكُلِّ مُسْلِمٍ وَإِنْ يَخْرُجْ مِنْ بَعْدِي فَكُلُّ امْرِئٍ حَجِيجُ نَفْسِهِ وَاللَّهُ خَلِيفَتِي عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ وَإِنَّهُ يَخْرُجُ مِنْ خَلَّةٍ بَيْنَ الشَّامِ وَالْعِرَاقِ فَيَعِيثُ يَمِينًا وَيَعِيثُ شِمَالًا يَا عِبَادَ اللَّهِ فَاثْبُتُوا فَإِنِّي سَأَصِفُهُ لَكُمْ صِفَةً لَمْ يَصِفْهَا إِيَّاهُ نَبِيٌّ قَبْلِي إِنَّهُ يَبْدَأُ فَيَقُولُ أَنَا نَبِيٌّ وَلَا نَبِيَّ بَعْدِي ثُمَّ يُثَنِّي فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ وَلَا تَرَوْنَ رَبَّكُمْ حَتَّى تَمُوتُوا وَإِنَّهُ أَعْوَرُ وَإِنَّ رَبَّكُمْ لَيْسَ بِأَعْوَرَ وَإِنَّهُ مَكْتُوبٌ بَيْنَ عَيْنَيْهِ كَافِرٌ يَقْرَؤُهُ كُلُّ مُؤْمِنٍ كَاتِبٍ أَوْ غَيْرِ كَاتِبٍ وَإِنَّ مِنْ فِتْنَتِهِ أَنَّ مَعَهُ جَنَّةً وَنَارًا فَنَارُهُ جَنَّةٌ وَجَنَّتُهُ نَارٌ فَمَنْ ابْتُلِيَ بِنَارِهِ فَلْيَسْتَغِثْ بِاللَّهِ وَلْيَقْرَأْ فَوَاتِحَ الْكَهْفِ فَتَكُونَ عَلَيْهِ بَرْدًا وَسَلَامًا كَمَا كَانَتْ النَّارُ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَإِنَّ مِنْ فِتْنَتِهِ أَنْ يَقُولَ لِأَعْرَابِيٍّ أَرَأَيْتَ إِنْ بَعَثْتُ لَكَ أَبَاكَ وَأُمَّكَ أَتَشْهَدُ أَنِّي رَبُّكَ فَيَقُولُ نَعَمْ فَيَتَمَثَّلُ لَهُ شَيْطَانَانِ فِي صُورَةِ أَبِيهِ وَأُمِّهِ فَيَقُولَانِ يَا بُنَيَّ اتَّبِعْهُ فَإِنَّهُ رَبُّكَ وَإِنَّ مِنْ فِتْنَتِهِ أَنْ يُسَلَّطَ عَلَى نَفْسٍ وَاحِدَةٍ فَيَقْتُلَهَا وَيَنْشُرَهَا بِالْمِنْشَارِ حَتَّى يُلْقَى شِقَّتَيْنِ ثُمَّ يَقُولَ انْظُرُوا إِلَى عَبْدِي هَذَا فَإِنِّي أَبْعَثُهُ الْآنَ ثُمَّ يَزْعُمُ أَنَّ لَهُ رَبًّا غَيْرِي فَيَبْعَثُهُ اللَّهُ وَيَقُولُ لَهُ الْخَبِيثُ مَنْ رَبُّكَ فَيَقُولُ رَبِّيَ اللَّهُ وَأَنْتَ عَدُوُّ اللَّهِ أَنْتَ الدَّجَّالُ وَاللَّهِ مَا كُنْتُ بَعْدُ أَشَدَّ بَصِيرَةً بِكَ مِنِّي الْيَوْمَقَالَ أَبُو الْحَسَنِ الطَّنَافِسِيُّ فَحَدَّثَنَا الْمُحَارِبِيُّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ الْوَلِيدِ الْوَصَّافِيُّ عَنْ عَطِيَّةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَلِكَ الرَّجُلُ أَرْفَعُ أُمَّتِي دَرَجَةً فِي الْجَنَّةِ قَالَ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ وَاللَّهِ مَا كُنَّا نُرَى ذَلِكَ الرَّجُلَ إِلَّا عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ حَتَّى مَضَى لِسَبِيلِهِ قَالَ الْمُحَارِبِيُّ ثُمَّ رَجَعْنَا إِلَى حَدِيثِ أَبِي رَافِعٍ قَالَ وَإِنَّ مِنْ فِتْنَتِهِ أَنْ يَأْمُرَ السَّمَاءَ أَنْ تُمْطِرَ فَتُمْطِرَ وَيَأْمُرَ الْأَرْضَ أَنْ تُنْبِتَ فَتُنْبِتَ وَإِنَّ مِنْ فِتْنَتِهِ أَنْ يَمُرَّ بِالْحَيِّ فَيُكَذِّبُونَهُ فَلَا تَبْقَى لَهُمْ سَائِمَةٌ إِلَّا هَلَكَتْ وَإِنَّ مِنْ فِتْنَتِهِ أَنْ يَمُرَّ بِالْحَيِّ فَيُصَدِّقُونَهُ فَيَأْمُرَ السَّمَاءَ أَنْ تُمْطِرَ فَتُمْطِرَ وَيَأْمُرَ الْأَرْضَ أَنْ تُنْبِتَ فَتُنْبِتَ حَتَّى تَرُوحَ مَوَاشِيهِمْ مِنْ يَوْمِهِمْ ذَلِكَ أَسْمَنَ مَا كَانَتْ وَأَعْظَمَهُ وَأَمَدَّهُ خَوَاصِرَ وَأَدَرَّهُ ضُرُوعًا وَإِنَّهُ لَا يَبْقَى شَيْءٌ مِنْ الْأَرْضِ إِلَّا وَطِئَهُ وَظَهَرَ عَلَيْهِ إِلَّا مَكَّةَ وَالْمَدِينَةَ لَا يَأْتِيهِمَا مِنْ نَقْبٍ مِنْ نِقَابِهِمَا إِلَّا لَقِيَتْهُ الْمَلَائِكَةُ بِالسُّيُوفِ صَلْتَةً حَتَّى يَنْزِلَ عِنْدَ الظُّرَيْبِ الْأَحْمَرِ عِنْدَ مُنْقَطَعِ السَّبَخَةِ فَتَرْجُفُ الْمَدِينَةُ بِأَهْلِهَا ثَلَاثَ رَجَفَاتٍ فَلَا يَبْقَى مُنَافِقٌ وَلَا مُنَافِقَةٌ إِلَّا خَرَجَ إِلَيْهِ فَتَنْفِي الْخَبَثَ مِنْهَا كَمَا يَنْفِي الْكِيرُ خَبَثَ الْحَدِيدِ وَيُدْعَى ذَلِكَ الْيَوْمُ يَوْمَ الْخَلَاصِ فَقَالَتْ أُمُّ شَرِيكٍ بِنْتُ أَبِي الْعَكَرِ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَأَيْنَ الْعَرَبُ يَوْمَئِذٍ قَالَ هُمْ يَوْمَئِذٍ قَلِيلٌ وَجُلُّهُمْ بِبَيْتِ الْمَقْدِسِ وَإِمَامُهُمْ رَجُلٌ صَالِحٌ فَبَيْنَمَا إِمَامُهُمْ قَدْ تَقَدَّمَ يُصَلِّي بِهِمْ الصُّبْحَ إِذْ نَزَلَ عَلَيْهِمْ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ الصُّبْحَ فَرَجَعَ ذَلِكَ الْإِمَامُ يَنْكُصُ يَمْشِي الْقَهْقَرَى لِيَتَقَدَّمَ عِيسَى يُصَلِّي بِالنَّاسِ فَيَضَعُ عِيسَى يَدَهُ بَيْنَ كَتِفَيْهِ ثُمَّ يَقُولُ لَهُ تَقَدَّمْ فَصَلِّ فَإِنَّهَا لَكَ أُقِيمَتْ فَيُصَلِّي بِهِمْ إِمَامُهُمْ فَإِذَا انْصَرَفَ قَالَ عِيسَى عَلَيْهِ السَّلَام افْتَحُوا الْبَابَ فَيُفْتَحُ وَوَرَاءَهُ الدَّجَّالُ مَعَهُ سَبْعُونَ أَلْفَ يَهُودِيٍّ كُلُّهُمْ ذُو سَيْفٍ مُحَلًّى وَسَاجٍ فَإِذَا نَظَرَ إِلَيْهِ الدَّجَّالُ ذَابَ كَمَا يَذُوبُ الْمِلْحُ فِي الْمَاءِ وَيَنْطَلِقُ هَارِبًا وَيَقُولُ عِيسَى عَلَيْهِ السَّلَام إِنَّ لِي فِيكَ ضَرْبَةً لَنْ تَسْبِقَنِي بِهَا فَيُدْرِكُهُ عِنْدَ بَابِ اللُّدِّ الشَّرْقِيِّ فَيَقْتُلُهُ فَيَهْزِمُ اللَّهُ الْيَهُودَ فَلَا يَبْقَى شَيْءٌ مِمَّا خَلَقَ اللَّهُ يَتَوَارَى بِهِ يَهُودِيٌّ إِلَّا أَنْطَقَ اللَّهُ ذَلِكَ الشَّيْءَ لَا حَجَرَ وَلَا شَجَرَ وَلَا حَائِطَ وَلَا دَابَّةَ إِلَّا الْغَرْقَدَةَ فَإِنَّهَا مِنْ شَجَرِهِمْ لَا تَنْطِقُ إِلَّا قَالَ يَا عَبْدَ اللَّهِ الْمُسْلِمَ هَذَا يَهُودِيٌّ فَتَعَالَ اقْتُلْهُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنَّ أَيَّامَهُ أَرْبَعُونَ سَنَةً السَّنَةُ كَنِصْفِ السَّنَةِ وَالسَّنَةُ كَالشَّهْرِ وَالشَّهْرُ كَالْجُمُعَةِ وَآخِرُ أَيَّامِهِ كَالشَّرَرَةِ يُصْبِحُ أَحَدُكُمْ عَلَى بَابِ الْمَدِينَةِ فَلَا يَبْلُغُ بَابَهَا الْآخَرَ حَتَّى يُمْسِيَ فَقِيلَ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ نُصَلِّي فِي تِلْكَ الْأَيَّامِ الْقِصَارِ قَالَ تَقْدُرُونَ فِيهَا الصَّلَاةَ كَمَا تَقْدُرُونَهَا فِي هَذِهِ الْأَيَّامِ الطِّوَالِ ثُمَّ صَلُّوا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَكُونُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ عَلَيْهِ السَّلَام فِي أُمَّتِي حَكَمًا عَدْلًا وَإِمَامًا مُقْسِطًا يَدُقُّ الصَّلِيبَ وَيَذْبَحُ الْخِنْزِيرَ وَيَضَعُ الْجِزْيَةَ وَيَتْرُكُ الصَّدَقَةَ فَلَا يُسْعَى عَلَى شَاةٍ وَلَا بَعِيرٍ وَتُرْفَعُ الشَّحْنَاءُ وَالتَّبَاغُضُ وَتُنْزَعُ حُمَةُ كُلِّ ذَاتِ حُمَةٍ حَتَّى يُدْخِلَ الْوَلِيدُ يَدَهُ فِي فِي الْحَيَّةِ فَلَا تَضُرَّهُ وَتُفِرَّ الْوَلِيدَةُ الْأَسَدَ فَلَا يَضُرُّهَا وَيَكُونَ الذِّئْبُ فِي الْغَنَمِ كَأَنَّهُ كَلْبُهَا وَتُمْلَأُ الْأَرْضُ مِنْ السِّلْمِ كَمَا يُمْلَأُ الْإِنَاءُ مِنْ الْمَاءِ وَتَكُونُ الْكَلِمَةُ وَاحِدَةً فَلَا يُعْبَدُ إِلَّا اللَّهُ وَتَضَعُ الْحَرْبُ أَوْزَارَهَا وَتُسْلَبُ قُرَيْشٌ مُلْكَهَا وَتَكُونُ الْأَرْضُ كَفَاثُورِ الْفِضَّةِ تُنْبِتُ نَبَاتَهَا بِعَهْدِ آدَمَ حَتَّى يَجْتَمِعَ النَّفَرُ عَلَى الْقِطْفِ مِنْ الْعِنَبِ فَيُشْبِعَهُمْ وَيَجْتَمِعَ النَّفَرُ عَلَى الرُّمَّانَةِ فَتُشْبِعَهُمْ وَيَكُونَ الثَّوْرُ بِكَذَا وَكَذَا مِنْ الْمَالِ وَتَكُونَ الْفَرَسُ بِالدُّرَيْهِمَاتِ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا يُرْخِصُ الْفَرَسَ قَالَ لَا تُرْكَبُ لِحَرْبٍ أَبَدًا قِيلَ لَهُ فَمَا يُغْلِي الثَّوْرَ قَالَ تُحْرَثُ الْأَرْضُ كُلُّهَا وَإِنَّ قَبْلَ خُرُوجِ الدَّجَّالِ ثَلَاثَ سَنَوَاتٍ شِدَادٍ يُصِيبُ النَّاسَ فِيهَا جُوعٌ شَدِيدٌ يَأْمُرُ اللَّهُ السَّمَاءَ فِي السَّنَةِ الْأُولَى أَنْ تَحْبِسَ ثُلُثَ مَطَرِهَا وَيَأْمُرُ الْأَرْضَ فَتَحْبِسُ ثُلُثَ نَبَاتِهَا ثُمَّ يَأْمُرُ السَّمَاءَ فِي الثَّانِيَةِ فَتَحْبِسُ ثُلُثَيْ مَطَرِهَا وَيَأْمُرُ الْأَرْضَ فَتَحْبِسُ ثُلُثَيْ نَبَاتِهَا ثُمَّ يَأْمُرُ اللَّهُ السَّمَاءَ فِي السَّنَةِ الثَّالِثَةِ فَتَحْبِسُ مَطَرَهَا كُلَّهُ فَلَا تُقْطِرُ قَطْرَةً وَيَأْمُرُ الْأَرْضَ فَتَحْبِسُ نَبَاتَهَا كُلَّهُ فَلَا تُنْبِتُ خَضْرَاءَ فَلَا تَبْقَى ذَاتُ ظِلْفٍ إِلَّا هَلَكَتْ إِلَّا مَا شَاءَ اللَّهُ قِيلَ فَمَا يُعِيشُ النَّاسُ فِي ذَلِكَ الزَّمَانِ قَالَ التَّهْلِيلُ وَالتَّكْبِيرُ وَالتَّسْبِيحُ وَالتَّحْمِيدُ وَيُجْرَى ذَلِكَ عَلَيْهِمْ مُجْرَى الطَّعَامِ قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ سَمِعْت أَبَا الْحَسَنِ الطَّنَافِسِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ الْمُحَارِبِيَّ يَقُولُ يَنْبَغِي أَنْ يُدْفَعَ هَذَا الْحَدِيثُ إِلَى الْمُؤَدِّبِ حَتَّى يُعَلِّمَهُ الصِّبْيَانَ فِي الْكُتَّابِ
A y’a fɔ an ye ko [Ali bin Muhamadu] y’a fɔ an ye ko [Abdurrahman Al Muharibi] ka bɔ [Isma’il bin Rafi’ Abu Rafi’] ka bɔ [Abu Zur’ah As Saibani] la - o ye Yahya bin Abu ‘Amru ye – ka bɔ [’Amru bin Abdullah] ka bɔ [Abu. wasallam tun be waajuli kɛ an ɲɛfɛ tuma dɔ la, ani waajuli kɔnɔkow fanba A tun be Dajjal koo fɔ an ye tuma bɛɛ walisa an k’an yɛrɛ kɔlɔsi. ani a ka waajuli kɔnɔkow dɔ tun ye nin ye: ‘Tiɲɛ na, kabini Ala ye Adama denw n’a mamadenw dan, tɔgɔjugu si ma kɛ min ka bon ni Dajali ye, ani kira kelen ma ci Ala fɛ fɔɔ k’a ka mɔgɔw lasɔmi Dajali tɔgɔjugu koo la. O wagati la, ne ye kira laban ye ani e fana ye ummat laban ye, o la, a ma se ka sɔsɔ ko Dajjal bena bɔ aw cɛma. N’a bɔra, k’a sɔrɔ ne bele be aw cɛma, o tuma na, ne lo ye silamɛ bɛɛ lafasabaga ye. Nka n’a bɔra ne sanin kɔ, o tuma na, aw kelen kelen bɛɛ ye aw yɛrɛ kisibaga ye, Ala ye ne nɔnabila ye silamɛ kelen kelen bɛɛ kisili la. Tiɲɛn na, a bena bɔ yɔrɔ dɔ la min be Siri ni Iraki cɛ. O kɔ, a bena tiɲɛni kɛ a numanbolo n’a kininbolo la. Aw Ala ka jɔnw, aw mɔgɔw, aw k’aw yɛrɛw fanga bonya, bari ne bɛna a jogow ɲɛfɔ, kira si ma deli ka minw ɲɛfɔ ka kɔn ne ɲɛ. A siɲɛ fɔlɔ la, a bena a yɛrɛ jalaki k’a fɔ ko: ‘Ne ye kira ye’. Hali ni kira tɛ yen ne kɔ, o tuma na, a fana bɛna a yɛrɛ jalaki k’a fɔ ko: «Ne le ye aw ta karamɔgɔ ye.» O wagati la, aw tɛna se ka Ala ye fɔɔ aw sanin kɔ. Ani ɲɛɛ kelen dɔrɔn lo b’a la, hali ni Ala tɛ ɲɛɛ kelen ye. Ani a ɲɛɛw cɛman, kumaden sɛbɛnin be ‘kafiri’ la min be se ka kalan silamɛ kelen kelen bɛɛ dɔrɔn fɛ, minw be se ka sɛbɛri kɛ ani minw tɛ se ka sɛbɛri kɛ. A ka tɔgɔjuguw dɔw ye ko sankolo ni jahanama be yen ale fɛ, nka a yɛrɛ la, jahanama ye sankolo ye ani sankolo ye jahanama ye. Mɔgɔ o mɔgɔ ye kɔrɔbɔli sɔrɔ ni jahanama ye, o tigi ka dogoyɔrɔ ɲini Ala fɛ, a ka ayata kalan min be sura Al Kahf daminɛ na. Ani, a ka tɔgɔjuguw dɔ ye ko a bena a fɔ arabu dɔ ye ko: ‘Miiri k’a filɛ, ni ne tun be se k’i facɛ n’i baa kunu ka bɔ saya la, yala i tun bena seereya kɛ ko ne lo y’i ka Rabb ye wa? ’ Arabucɛ y’a jaabi ko: ‘Ɔnhɔn’. O kɔ, jinɛ y’a yɛrɛ yira a la a facɛ n’a bamuso cogoya la, o la, u fila bɛɛ ko: ‘E n dencɛ, tugu a kɔ, tiɲɛ na, ale lo y’i ka Rabbi ye’. Ani, a ka tɔgɔ juguw dɔw ye ko a bena mɔgɔw waajibiya k’u faga ani k’u tigɛ ni sɔgɔlan ye. O kɔ, o tigi tun be tilan fila. O tuma na, Dajjal bena a fɔ ko: ‘Ne ka Hamab filɛ, tiɲɛ na, ne bena a lakunu, o tuma na, a bena a fɔ ko ale ka Rabb tɛ ne ye’. O la, cɛɛ min tun farannin lo, Ala y’o tigi lakunu. O kɔ, Dajjal y’a fɔ a ye ko: ‘I ka Rabb ye jɔn ye? ’ a y’a jaabi ko: ‘Ne ka Rabbi ye Ala ye, aw ye Ala juguw ye. E ye Dajali ye. Ala, k’a ta bi ma, ne lanin tɛ foyi la ka tɛmɛ i ka -galonw kan-''. [Abu Hasan Ati Tanafisi] ko; y’a fɔ an ye ko [Ali Muharibi] y’a fɔ an ye ko [Ubaidullah bin Al Walid Al Washafi] ka bɔ [Athiyah] ka bɔ [Abu Sa’id] la a ko: ‘Rasulullah ko: ‘O cɛɛ bɔra ne ka umma la min ka lɔyɔrɔ ka bon sankolo la’. Lakalibaga ko; Abu Sayidi ko: ‘Ala ka sira la, an ma o cɛɛ ye fɔɔ Umar bin Khattab fɔɔ a ka baara bɛɛ ban’. Al Muharibi ko: ‘O kɔ, n’an kɔsegira Abu Rafi ka hadisi ma, a ko: ‘Ani k’a ka tɔgɔjugu fɔ - Dajjal - ye . a y’a fɔ sankolo ye ko a ka sanji jigi, o kɔ, sanji benna, ani a y’a fɔ dugukolo ye k’a ka falenfɛnw falen, o la, dugukolo y’a ka falenfɛnw falen. A ka tɔgɔ tiɲɛni kɔnɔ, min b’a la, o ye ko a tɛmɛna jamana dɔ kɔnɔ, nka mɔgɔw ye ngalon tigɛ a kan, o la, bɛgɛn kelen ma to nka u tun bena tunu. Ani a ka tɔgɔjuguw cɛma, ko a bena tɛmɛ jamana dɔ kɔnɔ, o kɔ, jama y’o tiɲɛtigiya, o la, a ye yamaruya di sankolo ma ko sanji ka ben, o kɔ, sanji benna ka yamaruya di dugukolo ma k’a ka falenfɛnw falen, o la, falenfɛnw falenna. O la, o wagati la, bɛgɛnw tun ka bon ani u tun ka bon ka tɛmɛ fɔlɔ kan, u kɔnɔ tun ka bon ani nɔnɔ tun ka ca. Tiɲɛ na, jamana kelen tɛ dugukolo nin kan, Dajali tɛna don min kɔnɔ k’a mara fɔɔ Mɛki ni Madina, wa a tɛna se ka don a kɔnɔ ka bɔ yɔrɔ bɛɛ la nka a bena kunbɛn k’o yɔrɔ kɔlɔsi ni muru bɔnin ye, walisa a ka lɔ yɔrɔ lakolon na, yɔrɔ min ma sɛnɛ abada. O la, Madina dugu yɛrɛyɛrɛra ni yuguba saba ye, walisa filankafo si kana to dugu kɔnɔ, cɛɛ wala muso, fɔɔ n’u bɔra ka taga Dajali kunbɛn, Madina dugu tun be mɔgɔ juguw fɛ, i n’a fɔ nɛgɛ pɔnpe be nɔgɔ bɔ nɛgɛ la cogo min na, ani o loon be weele ko saniyalon.’ Ummu Syuraik bint Abu Al Akr ko: «E Ala ka ciden, Arabu tun be min o wagati la?» A y’a jaabi ko: ‘O wagati la, u hakɛ tun ka dɔgɔ kosɔbɛ ani u tun be Baitul Maqdis la k’a sɔrɔ u ka alimamu tun ye Ala batobaga ye. Tuma min na u ka ɲɛmɔgɔ tun b’a fɛ ka na ɲɛfɛ ka sɔgɔma delili ɲɛminɛ, barika la, Isa bin Maryam jigira, o la, u ka sarakalasebaga y’a kɔsegi kɔfɛ walisa Yezu ka na ɲɛfɛ ka delili ɲɛminɛ. O kɔ, Yezu y’a bolo don u ka kuntigi kamankun fila cɛ, k’a fɔ u ye ko: ‘Taga ɲɛfɛ ka delili ɲɛminɛ, bari tiɲɛn na, a latigɛra i ye’. A laban, u ka ɲɛmɔgɔ y’u ɲɛminɛ delili la, ani delili bannin kɔ, Yezu ko: ‘Aw ka daa yɛlɛ’. U ye daa yɛlɛ, a y’a ye ko a kɔfɛ, Dajali tun be kɔnɔni kɛra ni Yahutu waa biwolonfila ye, u kelen kelen bɛɛ tun be ni muru bɔnin ye min dilanna ni sanu ye ani u tun be ni fani gwɛmanba ye. Ni a -Isa- ye Dajjal filɛ, Dajjal tun be yɛlɛma -tiɲɛ- i n’a fɔ kɔgɔ be yɛlɛma jii kɔnɔ. O kɔ, a bolila ka taga Iza kunbɛn Ludi dugu kɔrɔn fan fɛ donda la, o kɔ, Iza y’a faga. O la, Ala ye see sɔrɔ yahutuw kan, yɔrɔ min na Ala ye danfɛn kelen min dan, o ma kɛ u ka latanga ye nka Ala bena a to u be kuma, k’a daminɛ kabakuruw, yiriw, kogow ani bɛgɛnw na fɔɔ Gharqadah yiri. Sabu minw t’a fɛ ka kuma, ale ye olu ka yiriw dɔ ye. O kɔ, Ala ka danfɛn wɛrɛ y’a fɔ ko: ‘E silamɛ Ala ka baaraden, yahutu dɔ be yan, na yan k’a faga’. Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam ko: ‘Tiɲɛ na, Dajjal ka loonw bena kɛ saan bi naani ye, saan kelen be kɛ i n’a fɔ saan tilancɛ, ani saan nata be kɛ i n’a fɔ kalo, ani kalo kelen be i n’a fɔ lɔgɔkun kelen ani tile tɔw be kɛ i n’a fɔ tasuma tɛrɛnw - minw be pan joona -, mɔgɔ kelen be yen ka kɔn he doachin ɲɛ, a bɛ wulafɛ ka ban’. O kɔ, a fɔra a ye ko: «E Ala ka ciden, an be delili kɛ cogo di nin tile surunninw na?» A y’a jaabi ko: ‘Aw k’aw ka delili loonw jati i n’a fɔ aw be nin loon janw jati cogo min na, o kɔ, aw ka delili kɛ’. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam ko tugun ko: ‘O tuma na, Isa bin Maryam bena kɛ kititigɛla tilennin ye ne ka ummat cɛma ani ɲɛmɔgɔ hakilitigi ye, a bena kuruwa tiɲɛ, ka lɛɛ faga . , ka lanpo bɔ yen ani ka saraka daga, o tuma na, a tɛna hali bakɔrɔn wala ɲɔgɔmɛ ɲini zaka la, ɲangoya ni juguya be bɔ yen, baga - baga - danfɛn bagaman bɛɛ be bɔ yen walisa ni denmuso dennin dɔ y’a bolo don saa daa la, a ka saa fana tɛ se ka harm k’a sɔrɔ li harl, jara tɛna foyi kɛ den na. O wara bɛna to bakɔrɔninw cɛ ra, i n’a fɔ wulu. Duniɲa bena fa hɛɛrɛ la i n’a fɔ minan min be ni jii ye a gɛrɛfɛ - bari a pɛtɛnin lo kosɔbɛ -, diinanw bena kɛ kelen ye, o la mɔgɔ si tɛna bato fɔɔ Ala, fɛɛn o fɛɛn min be kɛlɛ lawuli, o bena tunu, Quraiys kabila bena a ka fanga sɔrɔ tugun, ani dugukolo bena kɛ i n’a fɔ lolo warigwɛlaman, ani a ka yiriw be kɛ i n’a fɔ Adama ka jɛnkulu min be wagati la, ka lajɛn ka rɛzɛnsun kelen domu, o bɛna o nisɔndiya, ni mɔgɔ kulu dɔ lajɛnna ka grenade kelen domu, o tuma na, o fana bɛna o nisɔndiya. nisɔndiya. O wagati la, misi tun sɔngɔ ka gwɛlɛ kosɔbɛ ani soo tun be dirham damanin dɔrɔn lo sara’. Sahabaw ko: «E Ala ka ciden, mun na soow sɔngɔ gwɛlɛyara?» a ko: ‘A tɛna kɛ kɛlɛ ye abada’. O k’a fɔ a ye ko: ‹Mun kosɔn misiw sɔngɔ ka gwɛlɛ ten? A ko: ‘Sabu a be kɛ ka dugukolo bɛɛ sɛnɛ. Tiɲɛ na, saan saba minw be kɔn Dajali ka bɔli ɲɛ, o bena kɛ wagati gwɛlɛ ye kosɔbɛ, kongoba bena adamadenw minɛ yɔrɔ min na. Ala bena yamaruya di sankolo ma saan fɔlɔ la, k’a ka sanji tilan sabanan bali, ka dugukolo yamaruya k’a ka sɛnɛfɛnw tilan sabanan bali. Saan filanan na, Ala bena yamaruya di sankolo ma k’a ka sanji tilanyɔrɔ fila bali, ka dugukolo yamaruya k’a ka falenfɛnw tilanyɔrɔ fila bali. O kɔ, saan sabanan na, Ala y’a fɔ sankolo ye ko a k’a ka sanji bɛɛ minɛ, o la, a ma jii kelen bɔn ani Ala y’a fɔ dugukolo ye ko a k’a ka falenfɛnw bɛɛ minɛ, o la, o kɔ, yiri binkɛnɛman kelen tɛna falen ani bɛgɛnw bɛɛ be sa, fɔɔ minw tɛ Ala sago ye.’ o kɔ, teriw y’u ɲininga ko: ‘Adamadenw bena balo mun lo sababu la o wagati la?’ A y’a jaabi ko: ‘Tahlil, takbir ani tahmid kɔrɔ bena kɛ u fɛ i n’a fɔ dumuni’. Abu Abdullah ko; N y’a mɛn ko Abu Ali Hasan Ati Tanafisi y’a fɔ ko; N y’a mɛn ko Abdurrahman Al Muharibi y’a fɔ ko: ‘Nin hadisi ka kan ka kalan karamɔgɔw ma walisa u ka se k’u ka kalandenw kalan gafe caaman kɔnɔ’.