Hadith Representative
Disingkaplah betis-nya hingga orang-orang yang menyembah Allah tetap bersujud
Imam Muslim : 269و حَدَّثَنِي سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنِي حَفْصُ بْنُ مَيْسَرَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ نَاسًا فِي زَمَنِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ نَرَى رَبَّنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ هَلْ تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ الشَّمْسِ بِالظَّهِيرَةِ صَحْوًا لَيْسَ مَعَهَا سَحَابٌ وَهَلْ تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ صَحْوًا لَيْسَ فِيهَا سَحَابٌ قَالُوا لَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ مَا تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِلَّا كَمَا تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ أَحَدِهِمَا إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ أَذَّنَ مُؤَذِّنٌ لِيَتَّبِعْ كُلُّ أُمَّةٍ مَا كَانَتْ تَعْبُدُ فَلَا يَبْقَى أَحَدٌ كَانَ يَعْبُدُ غَيْرَ اللَّهِ سُبْحَانَهُ مِنْ الْأَصْنَامِ وَالْأَنْصَابِ إِلَّا يَتَسَاقَطُونَ فِي النَّارِ حَتَّى إِذَا لَمْ يَبْقَ إِلَّا مَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ مِنْ بَرٍّ وَفَاجِرٍ وَغُبَّرِ أَهْلِ الْكِتَابِ فَيُدْعَى الْيَهُودُ فَيُقَالُ لَهُمْ مَا كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ قَالُوا كُنَّا نَعْبُدُ عُزَيْرَ ابْنَ اللَّهِ فَيُقَالُ كَذَبْتُمْ مَا اتَّخَذَ اللَّهُ مِنْ صَاحِبَةٍ وَلَا وَلَدٍ فَمَاذَا تَبْغُونَ قَالُوا عَطِشْنَا يَا رَبَّنَا فَاسْقِنَا فَيُشَارُ إِلَيْهِمْ أَلَا تَرِدُونَ فَيُحْشَرُونَ إِلَى النَّارِ كَأَنَّهَا سَرَابٌ يَحْطِمُ بَعْضُهَا بَعْضًا فَيَتَسَاقَطُونَ فِي النَّارِ ثُمَّ يُدْعَى النَّصَارَى فَيُقَالُ لَهُمْ مَا كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ قَالُوا كُنَّا نَعْبُدُ الْمَسِيحَ ابْنَ اللَّهِ فَيُقَالُ لَهُمْ كَذَبْتُمْ مَا اتَّخَذَ اللَّهُ مِنْ صَاحِبَةٍ وَلَا وَلَدٍ فَيُقَالُ لَهُمْ مَاذَا تَبْغُونَ فَيَقُولُونَ عَطِشْنَا يَا رَبَّنَا فَاسْقِنَا قَالَ فَيُشَارُ إِلَيْهِمْ أَلَا تَرِدُونَ فَيُحْشَرُونَ إِلَى جَهَنَّمَ كَأَنَّهَا سَرَابٌ يَحْطِمُ بَعْضُهَا بَعْضًا فَيَتَسَاقَطُونَ فِي النَّارِ حَتَّى إِذَا لَمْ يَبْقَ إِلَّا مَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ تَعَالَى مِنْ بَرٍّ وَفَاجِرٍ أَتَاهُمْ رَبُّ الْعَالَمِينَ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى فِي أَدْنَى صُورَةٍ مِنْ الَّتِي رَأَوْهُ فِيهَا قَالَ فَمَا تَنْتَظِرُونَ تَتْبَعُ كُلُّ أُمَّةٍ مَا كَانَتْ تَعْبُدُ قَالُوا يَا رَبَّنَا فَارَقْنَا النَّاسَ فِي الدُّنْيَا أَفْقَرَ مَا كُنَّا إِلَيْهِمْ وَلَمْ نُصَاحِبْهُمْ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ فَيَقُولُونَ نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْكَ لَا نُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا حَتَّى إِنَّ بَعْضَهُمْ لَيَكَادُ أَنْ يَنْقَلِبَ فَيَقُولُ هَلْ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُ آيَةٌ فَتَعْرِفُونَهُ بِهَا فَيَقُولُونَ نَعَمْ فَيُكْشَفُ عَنْ سَاقٍ فَلَا يَبْقَى مَنْ كَانَ يَسْجُدُ لِلَّهِ مِنْ تِلْقَاءِ نَفْسِهِ إِلَّا أَذِنَ اللَّهُ لَهُ بِالسُّجُودِ وَلَا يَبْقَى مَنْ كَانَ يَسْجُدُ اتِّقَاءً وَرِيَاءً إِلَّا جَعَلَ اللَّهُ ظَهْرَهُ طَبَقَةً وَاحِدَةً كُلَّمَا أَرَادَ أَنْ يَسْجُدَ خَرَّ عَلَى قَفَاهُ ثُمَّ يَرْفَعُونَ رُءُوسَهُمْ وَقَدْ تَحَوَّلَ فِي صُورَتِهِ الَّتِي رَأَوْهُ فِيهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ فَقَالَ أَنَا رَبُّكُمْ فَيَقُولُونَ أَنْتَ رَبُّنَا ثُمَّ يُضْرَبُ الْجِسْرُ عَلَى جَهَنَّمَ وَتَحِلُّ الشَّفَاعَةُ وَيَقُولُونَ اللَّهُمَّ سَلِّمْ سَلِّمْ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا الْجِسْرُ قَالَ دَحْضٌ مَزِلَّةٌ فِيهِ خَطَاطِيفُ وَكَلَالِيبُ وَحَسَكٌ تَكُونُ بِنَجْدٍ فِيهَا شُوَيْكَةٌ يُقَالُ لَهَا السَّعْدَانُ فَيَمُرُّ الْمُؤْمِنُونَ كَطَرْفِ الْعَيْنِ وَكَالْبَرْقِ وَكَالرِّيحِ وَكَالطَّيْرِ وَكَأَجَاوِيدِ الْخَيْلِ وَالرِّكَابِ فَنَاجٍ مُسَلَّمٌ وَمَخْدُوشٌ مُرْسَلٌ وَمَكْدُوسٌ فِي نَارِ جَهَنَّمَ حَتَّى إِذَا خَلَصَ الْمُؤْمِنُونَ مِنْ النَّارِ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ بِأَشَدَّ مُنَاشَدَةً لِلَّهِ فِي اسْتِقْصَاءِ الْحَقِّ مِنْ الْمُؤْمِنِينَ لِلَّهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ لِإِخْوَانِهِمْ الَّذِينَ فِي النَّارِ يَقُولُونَ رَبَّنَا كَانُوا يَصُومُونَ مَعَنَا وَيُصَلُّونَ وَيَحُجُّونَ فَيُقَالُ لَهُمْ أَخْرِجُوا مَنْ عَرَفْتُمْ فَتُحَرَّمُ صُوَرُهُمْ عَلَى النَّارِ فَيُخْرِجُونَ خَلْقًا كَثِيرًا قَدْ أَخَذَتْ النَّارُ إِلَى نِصْفِ سَاقَيْهِ وَإِلَى رُكْبَتَيْهِ ثُمَّ يَقُولُونَ رَبَّنَا مَا بَقِيَ فِيهَا أَحَدٌ مِمَّنْ أَمَرْتَنَا بِهِ فَيَقُولُ ارْجِعُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ دِينَارٍ مِنْ خَيْرٍ فَأَخْرِجُوهُ فَيُخْرِجُونَ خَلْقًا كَثِيرًا ثُمَّ يَقُولُونَ رَبَّنَا لَمْ نَذَرْ فِيهَا أَحَدًا مِمَّنْ أَمَرْتَنَا ثُمَّ يَقُولُ ارْجِعُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ نِصْفِ دِينَارٍ مِنْ خَيْرٍ فَأَخْرِجُوهُ فَيُخْرِجُونَ خَلْقًا كَثِيرًا ثُمَّ يَقُولُونَ رَبَّنَا لَمْ نَذَرْ فِيهَا مِمَّنْ أَمَرْتَنَا أَحَدًا ثُمَّ يَقُولُ ارْجِعُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ مِنْ خَيْرٍ فَأَخْرِجُوهُ فَيُخْرِجُونَ خَلْقًا كَثِيرًا ثُمَّ يَقُولُونَ رَبَّنَا لَمْ نَذَرْ فِيهَا خَيْرًا وَكَانَ أَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ يَقُولُ إِنْ لَمْ تُصَدِّقُونِي بِهَذَا الْحَدِيثِ فَاقْرَءُوا إِنْ شِئْتُمْ { إِنَّ اللَّهَ لَا يَظْلِمُ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ وَإِنْ تَكُ حَسَنَةً يُضَاعِفْهَا وَيُؤْتِ مِنْ لَدُنْهُ أَجْرًا عَظِيمًا } فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ شَفَعَتْ الْمَلَائِكَةُ وَشَفَعَ النَّبِيُّونَ وَشَفَعَ الْمُؤْمِنُونَ وَلَمْ يَبْقَ إِلَّا أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ فَيَقْبِضُ قَبْضَةً مِنْ النَّارِ فَيُخْرِجُ مِنْهَا قَوْمًا لَمْ يَعْمَلُوا خَيْرًا قَطُّ قَدْ عَادُوا حُمَمًا فَيُلْقِيهِمْ فِي نَهَرٍ فِي أَفْوَاهِ الْجَنَّةِ يُقَالُ لَهُ نَهَرُ الْحَيَاةِ فَيَخْرُجُونَ كَمَا تَخْرُجُ الْحِبَّةُ فِي حَمِيلِ السَّيْلِ أَلَا تَرَوْنَهَا تَكُونُ إِلَى الْحَجَرِ أَوْ إِلَى الشَّجَرِ مَا يَكُونُ إِلَى الشَّمْسِ أُصَيْفِرُ وَأُخَيْضِرُ وَمَا يَكُونُ مِنْهَا إِلَى الظِّلِّ يَكُونُ أَبْيَضَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ كَأَنَّكَ كُنْتَ تَرْعَى بِالْبَادِيَةِ قَالَ فَيَخْرُجُونَ كَاللُّؤْلُؤِ فِي رِقَابِهِمْ الْخَوَاتِمُ يَعْرِفُهُمْ أَهْلُ الْجَنَّةِ هَؤُلَاءِ عُتَقَاءُ اللَّهِ الَّذِينَ أَدْخَلَهُمْ اللَّهُ الْجَنَّةَ بِغَيْرِ عَمَلٍ عَمِلُوهُ وَلَا خَيْرٍ قَدَّمُوهُ ثُمَّ يَقُولُ ادْخُلُوا الْجَنَّةَ فَمَا رَأَيْتُمُوهُ فَهُوَ لَكُمْ فَيَقُولُونَ رَبَّنَا أَعْطَيْتَنَا مَا لَمْ تُعْطِ أَحَدًا مِنْ الْعَالَمِينَ فَيَقُولُ لَكُمْ عِنْدِي أَفْضَلُ مِنْ هَذَا فَيَقُولُونَ يَا رَبَّنَا أَيُّ شَيْءٍ أَفْضَلُ مِنْ هَذَا فَيَقُولُ رِضَايَ فَلَا أَسْخَطُ عَلَيْكُمْ بَعْدَهُ أَبَدًا قَالَ مُسْلِم قَرَأْتُ عَلَى عِيسَى بْنِ حَمَّادٍ زُغْبَةَ الْمِصْرِيِّ هَذَا الْحَدِيثَ فِي الشَّفَاعَةِ وَقُلْتُ لَهُ أُحَدِّثُ بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْكَ أَنَّكَ سَمِعْتَ مِنَ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ فَقَالَ نَعَمْ قُلْتُ لِعِيسَى بْنِ حَمَّادٍ أَخْبَرَكُمُ اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّهُ قَالَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَرَى رَبَّنَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ الشَّمْسِ إِذَا كَانَ يَوْمٌ صَحْوٌ قُلْنَا لَا وَسُقْتُ الْحَدِيثَ حَتَّى انْقَضَى آخِرُهُ وَهُوَ نَحْوُ حَدِيثِ حَفْصِ بْنِ مَيْسَرَةَ وَزَادَ بَعْدَ قَوْلِهِ بِغَيْرِ عَمَلٍ عَمِلُوهُ وَلَا قَدَمٍ قَدَّمُوهُ فَيُقَالُ لَهُمْ لَكُمْ مَا رَأَيْتُمْ وَمِثْلُهُ مَعَهُ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ بَلَغَنِي أَنَّ الْجِسْرَ أَدَقُّ مِنْ الشَّعْرَةِ وَأَحَدُّ مِنْ السَّيْفِ وَلَيْسَ فِي حَدِيثِ اللَّيْثِ فَيَقُولُونَ رَبَّنَا أَعْطَيْتَنَا مَا لَمْ تُعْطِ أَحَدًا مِنْ الْعَالَمِينَ وَمَا بَعْدَهُ فَأَقَرَّ بِهِ عِيسَى بْنُ حَمَّادٍ و حَدَّثَنَاه أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ بِإِسْنَادِهِمَا نَحْوَ حَدِيثِ حَفْصِ بْنِ مَيْسَرَةَ إِلَى آخِرِهِ وَقَدْ زَادَ وَنَقَصَ شَيْئًا
އަދި އެކަލޭގެފާނު އަޅުގަނޑަށް [ސުވައިދު ބިން ސަޢީދު] ކައިރީ ވިދާޅުވީ، އޭނާ އަޅުގަނޑަށް [ޙަފްޝް ބިން މައިސާރާ] [ޒައިދު ބިން އަސްލަމް] ގެ އަރިހުން [ޢަތަޢު ބިން ޔަސާރު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ސަޢީދު އަލް ޚުދުރީ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވީ، الله ގެ ރަސޫލާގެ ޒަމާނުގައި ގިނަ ބަޔަކު އެދުނީ، އޭ الله ގެ ރަސޫލާއެވެ! އަހަރެމެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ ޤިޔާމަތް ދުވަހު ފެންނާނެ ހެއްޔެވެ؟' އޭނާ ޖަވާބު ދިނީ ސާފު ވިލާގަނޑެއް ނެތް ދުވަހެއްގައި އިރު ފެންނަން އުނދަގޫ ހެއްޔެވެ؟' އެބައިމީހުން ޖަވާބު ދިނީ، 'ނޫން އޭ الله ގެ ރަސޫލާ' އެވެ. އަދި ވިލާގަނޑެއް ނެތް އިރު ފުރިހަމަ ހަނދު ރޭގަނޑެއްގައި ހަނދު ބަލާލަން އަވަސްވެގަންނަނީ ހެއްޔެވެ؟ އެމީހުން ޖަވާބު ދިނީ 'ނޫން' ކަމަށެވެ. ދެން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ޤިޔާމަތް ދުވަހު ގޮވާލާ މީހަކު ގޮވާލާނީ، "ކޮންމެ ޤައުމެއް ކުރިން އަޅުކަންކުރި ގޮތަށް ތަބާވާށެވެ"، ބުދުތަކާއި ބުދުތަކުގެ ސިފައިގައި الله ނޫން އެހެން މީހަކު އަޅުކަން ނުކުރާހާ ހިނދަކު އެމީހުން ނަރަކައަށް ވައްޓާލާނެ ދުވަހަކަށެވެ. އޭރުން ޔަހޫދީންނަށް ގޮވާލައި، "ކުރިން އަޅުކަންކުރީ ކޮން ކަމަކަށް ހެއްޔެވެ؟" އެމީހުން ބުނާނެ، "އަހަރެމެން ކުރިން އަޅުކަން ކުރަމުން އައީ الله ގެ ދަރިކަލުން އުޒައިރަށް" ކަމަށެވެ. ބުނެވޭނީ "ތިޔަބައިމީހުން ދޮގުހެދީ، الله އަނބިދަރިން އުފެއްދެވީކީ ނޫން. ފަހެ ތިޔަބޭފުޅާ ބޭނުންވަނީ ކޮންކަމެއް ހެއްޔެވެ؟" އެމީހުން ބުނާނެ، "އަހަރެމެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ އަހަރެމެން ކަރުހިއްކައިފިން، އެހެންކަމުން އަހަރެމެންނަށް ބޯން އެއްޗެއް ދެއްވާށެވެ." ދެން އެމީހުންނަށް ދައްކާނީ އެމީހުންގެ ކަރުހިއްކުން ފިލުވާލާނެ އެއްޗެއް، ދެން އެމީހުން ނަރަކައަށް ގެންދެވޭނެ، މިރާޖެއް ފަދައިން، އޭގެ ތެރެއިން ބައެއް މީހުން އަނެއް ބަޔަކަށް ތަޅައި، ދެން އެމީހުން ނަރަކައަށް ވައްޓާލެވޭނެއެވެ. ދެން ނަޞާރާއިންނަށް ގޮވާލައި، "ކުރިން އަޅުކަންކުރީ ކޮން ކަމަކަށްތޯ؟" އެމީހުން ބުނާނެ، "އަހަރެމެން ކުރިން އަޅުކަން ކުރަމުން އައީ الله ގެ ދަރިކަލުން މަސީޙު އަށެވެ." ދެން އެއުރެންނަށް ދެންނެވީ، ތިޔަބައިމީހުން ދޮގުހެދީއެވެ. މާތްالله އަނބިންނާއި ދަރިން ނުނަގައެވެ'. އެހެންކަމުން އެބައިމީހުންނަށް ބުނީ، ‘ތިޔަބޭފުޅުން ބޭނުންވަނީ ކޮންކަމެއް ހެއްޔެވެ؟ ' އެމީހުން ޖަވާބު ދިނީ، 'އަހަރެމެން ކަރުހިއްކައިފިން، އަހަރެމެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ، އަހަރެމެންނަށް ބޯން އެއްޗެއް ދެއްވާށެވެ'. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: 'ދެން އެކަން އެމީހުންނަށް އިޝާރާތް ކުރެވުނެވެ. 'ތިޔަ ކުދިން ނުބޯންތަ'. އަދި އެމީހުން ޖަހަންނަމްގައި އެއްވެފައި ތިބީ، އެމީހުންގެ ތެރެއިން ބައެއް މީހުން އެހެން މީހުންގެ ގައިގައި ޖެހި، ދެން ނަރަކައަށް ވެއްޓި، ހެޔޮ މީހުންނާއި ޞާލިޙުންގެ ތެރެއިން މާތްރަސްކަލާނގެއަށް އަޅުކަންކުރާ މީހުން ނޫން އެހެން އެއްޗެއް ނެތިގެންނެވެ. އެއަށްފަހު الله އެއުރެންގެ ގާތަށް ވަޑައިގަތީ އެއުރެންނަށް ފެންނަ އެންމެ ލުއި ސިފައިގައެވެ. މާތްރަސްކަލާނގެ ވިދާޅުވިއެވެ؛ "ކޮންމެ ޖަމާއަތަކުން އަޅުކަންކުރާ އެއްޗަކަށް ތަބާވާއިރު، ތިޔަ އިންތިޒާރު ކުރަނީ ކޮން ކަމަކަށް ހެއްޔެވެ؟" އެމީހުން ބުނީ؛ "އޭ އަހަރެމެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ، އަހަރެމެން ދުނިޔޭގައި ތިބި މީހުންނާ ވަކިވަނީ އެމީހުންގެ ކިބައިން ބޭނުންވާ އެއްޗެއް ބޭނުންވާ ވަގުތުތަކުގައި ނަމަވެސް އެމީހުންނާ އެކުވެރިއެއް ނުވަމެވެ." އެހެންކަމުން މާތްރަސްކަލާނގެ ވިދާޅުވިއެވެ. "އަހަންނަކީ ކަލޭގެ ރަބީޢު." އެހެންކަމުން އެއުރެން ބުންޏެވެ. "އަހަރެން ކަލޭގެފާނުގެ އަރިހުން الله ގެ ޙަޟްރަތުން ޙިމާޔަތް ހޯދަނީ، އަހަރެމެން އެއްވެސް ކަމަކަށް الله އަށް ޝަރީކު ނުކުރާނަމެވެ." އެމީހުން ދެތިން ފަހަރު އެވާހަކަ ބުނިއިރު، އޭގެ ތެރެއިން ބައެއް މީހުން ކިރިޔާ ވެސް ފަހަތަށް ޖެހެންދެން، ދެން الله އެދުނެވެ؛ “ތިބާއާއި އެކަލާނގެއާ ދެމެދު އެއްވެސް ޢަލާމާތެއް އެބަހުރިތޯއެވެ؟” އެމީހުން ޖަވާބު ދިނެވެ؛ “އާދެ” ދެން އެކަލޭގެފާނުގެ ކަނބުލޭގެތައް ފަޅާއަރުވާލެވުނީ، ކުރިން އޭނާގެ އެތެރެއިން - އިޚްލާޞްތެރިކަމާއެކު - الله އަށް ސަޖިދަ ކުރުމަށް ހުއްދަ ދެއްވުމުން ފިޔަވައި، ކުރިން الله އަށް ސަޖިދަ ކުރި މީހަކު ނެތެވެ. އަދި ކުރިން އިގޯއާއި ޝޯވ އޮފް އިން ސަޖިދަ ކުރި މީހަކު ނުހުރެއެވެ. ދެން އެއުރެން ބޯ އުފުލާލުމާއެކު الله ތަޢާލާ ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ފެންނަ ސިފައަކަށް ބަދަލުވެވަޑައިގަތުމުން މާތް ﷲ ވިދާޅުވިއެވެ: “އަހަންނަކީ ކަލޭގެފާނުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެއެވެ.” އެހެންކަމުން އެއުރެން ބުންޏެވެ. “ތިޔައީ އަހަރެމެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެއެވެ.” ދެން ނަރަކައިގެ މައްޗަށް ބްރިޖެއް ފެތުރި، އެވަގުތު ޝަފާޢަތްތެރިކަން ހިނގައި، އެމީހުން މުރުތައްދުވިއެވެ. “އޭ الله، ސަލާމަތް ކުރައްވާ، ސަލާމަތް ކުރައްވާށެވެ.” މީހަކު އަހާލިއެވެ؛ ‘އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، ބްރިޖަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟” އޭނާ ޖަވާބު ދިނެވެ؛ އޭރުން މުއުމިނުން އެތަނުން ފާއިތުވާނީ ލޮލުގެ ފިނިފެންމަލެއް ފަދައިން، ވިލާގަނޑެއް ފަދައިން، ވައިރޯޅިއެއް ފަދައިން، ދޫނިތަކެއް ފަދައިން، ބާރަށް ދުވާ އަސްތަކާއި، ޖަނަވާރުތަކުގައި ދުއްވާ ފަދައިންނެވެ. އޭރުން މުސްލިމުން ސަލާމަތްވެ، އެއްބަޔަކު ފަޅައިގެން ގޮސް އެއްބަޔަކު ނަރަކައިގެ ނަރަކައަށް އެއްލާލެވޭނެއެވެ. ފަހެ، މުއުމިނުން ނަރަކައިން މިނިވަންވެއްޖެނަމަ، ދެން އަހަރެންގެ ނަފްސު އެކަލޭގެފާނުގެ އަތުގައި އޮތް މީހާގެ ފަރާތުން، ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން އެކަކުވެސް ނަރަކައިގައި ތިބި އަޚުންނަށްޓަކައި ޤިޔާމަތް ދުވަހު އަލްޙަޤީޤު ހޯދުމަށް އެދި الله އަށް އެހާ ސާބިތުވެ ނުތިބޭނެއެވެ. އޭ އަހަރެމެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ، އެމީހުން އަބަދުވެސް އަހަރެމެންނާއެކު ރޯދަ ހިފާ، އަހަރެމެންނާއެކު ނަމާދުކޮށް، އަހަރެމެންނާއެކު ޙައްޖުކުރުން." ފަހެ އެމީހުންނަށް ބުނާނެއެވެ؛ "ތިޔަބައިމީހުންނަށް އެނގޭ މީހުން ނެރެލާށެވެ." ދެން އެމީހުންގެ ސިފަތައް ކަޅުވެގެން ދިޔައީ ނަރަކައިގެ އަލިފާނުން ރޯވުމުންނެވެ އަހަރެމެން." ދެން الله ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އެމީހުން އެހާ ގިނަ ބަޔަކު ނެރެ، ދެން އެމީހުން ބުނީ “އޭ އަހަރެމެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ، އަހަރެމެން އެކަމުގައި ކަލޭ އަހަރެމެންނަށް އަމުރުކުރެއްވި މީހަކު ދޫކޮށްލާފައެއް ނުވެއެވެ.” ދެން الله ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ފަހެ، އެބައިމީހުން ގިނަ އަދަދެއްގެ ބަޔަކު ނެރެފައި ދެންނެވީ، “އޭ އަހަރެމެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ، އަހަރެމެން އެކަމުގައި ކަލޭގެފާނު އަމުރުކުރެއްވި މީހަކު ނުބާއްވަމެވެ.” ދެން الله ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އެހެންކަމުން އެމީހުން އަނެއްކާވެސް އެހާ ބޮޑު އަދަދެއް ނެރުއްވިއެވެ ޖަޒާ.- -ސ ދިރިއުޅުމުގެ ކޯރު ކަމަށް ކިޔާ ސުވަރުގެ އެމީހުން ދެން ކޯރުގެ ކޯރުގައި ހެދޭ އޮށްތަކެއް ފަދައިން ނުފެންނާނެ ހެއްޔެވެ، އެއީ އިރުގެ އަލިފާންގަނޑު ދުއްވާފައި -ކުދިކުދިވެގެން- ދާތަނެވެ ބަދުޢީންތަ؟' އޭނާ ކުރިއަށް ގެންދެވީ: 'ދެން އެމީހުން ނުކުތީ މުއްސަނދިކަން ފަދައިން، އެމީހުންގެ ކަކުލުގައި ސުވަރުގެ މީހުންނަށް ދެނެގަނެވޭނެ އަނގޮޓިތަކެއް ހުރިއިރު، އެއީ އެއްވެސް އަމަލެއް ނުވަތަ ހެޔޮ އަމަލެއް އެއްގޮތަކަށް ވެސް ނުހިނގާ الله ސުވަރުގެވަންތަ މީހުންނެވެ.' އެއުރެން ބުންޏެވެ: 'އޭ އަހަރެމެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ، ހަމަކަށަވަރުން ކަލޭ އަހަރެމެންނަށް ދެއްވީ ދުނިޔޭގެ އެއްވެސް މީހަކަށް ނުދެއްވާ އެއްޗެކެވެ.' ދެން الله ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: '-ހަމަކަށަވަރުން- ތިމަންރަސްކަލާނގެ ތިޔަބައިމީހުންނަށްޓަކައި ތައްޔާރުކޮށްދެއްވި އެއްޗެއް މިހުރިހާ ކަމަކަށްވުރެ ރަނގަޅެވެ.' އެއުރެން ބުންޏެވެ: 'އޭ ރަސްކަލާނގެ، މިހުރިހާ ކަމަކަށް ވުރެ ރަނގަޅު ކޮންކަމެއް ހެއްޔެވެ؟' الله ޖަވާބު ދެއްވީ: 'އަހަރެންގެ ރުހުމުގައި އަހަރެން ދުވަހަކުވެސް ކަލޭގެފާނަށް ރުޅިއެއް ނާންނާނެ' މުސްލިމް ވިދާޅުވި އެވެ އަސްލަމް] ގެ އަރިހުން [ޢަތާ ބިން ޔާސާރު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ސަޢީދު އަލް ޚުދުރީ] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވީ، އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އަހަރެމެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ ފެންނާނެ ހެއްޔެވެ؟ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޖަވާބުގައި ސުވާލު ކުރެއްވިއެވެ. އަހަރެމެން ބުނީމެވެ: 'ނޫން' ދެން އަހަރެން ޙަދީޘް ނިމެންދެން ކުރިއަށް ގެންދިޔައީމެވެ ކަނޑިއަކަށްވުރެ ބޮޑަށް’ އަދި ލައިތުގެ ޙަދީޘްފުޅުގައި އެއްވެސް ރިޑޭޝަނެއް ނެތެވެ: 'އެމީހުން ބުނަނީ، 'އޭ އަހަރެމެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ، ތިޔަބައިމީހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ދެއްވީ، އެއަށްފަހު ޢީސާ ބިން ޙައްމާދު އެކަމުގައި އިއްތިފާޤުވެވަޑައިގެންނެވިއެވެ [ހިޝާމް ބިން ސަޢުދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޒައިދު ބިން އަސްލަމް] އަށް ރިވާވެގެންވަނީ، ޙަފްސް ބިން މައިސާރާގެ ޙަދީޘާއި އެއްގޮތަށް، އެންމެ ފަހު ޖުމްލައާ ހަމައަށް، އަދި އެތަނުގައި އިތުރުކުރުމާއި އުނިކުރުން އޮވެއެވެ'.